I SA/Sz 764/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Asesor WSA Nadziela Karczmarczyk-Gawęcka Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2006 r. sprawy ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w dziennej opłacie targowej za okres od 11.01.2005r. do 14.01.2005r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]Nr [...]wydaną na podstawie art. 21 § 1 i 3, art. 51 § 1 i art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), art. 15 i art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9 poz. 84 ze zm.), art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), uchwały Rady Miejskiej Nr VI/74/03 z dnia 28 kwietnia 2003r. w sprawie ustalenia wysokości opłaty targowej w Gminie (Dz.Urz. Województwa Zachodniopomorskiego Nr 49 poz. 819) oraz uchwały Rady Miejskiej Nr XX/218/04 z dnia 15 grudnia 2004r. w sprawie ustalenia wysokości opłaty targowej w Gminie (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego Nr 92 poz. 1885) Burmistrz określił R.J. wysokość zobowiązania podatkowego w obniżonej opłacie targowej z tytułu prowadzenia działalności handlowej w Domu Handlowym Wielobranżowym w O. D. ze stoiska handlowego nr [...]za okres od 11 i 14 stycznia 2005r.w łącznej kwocie [...]zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że opłata targowa pobierana jest od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowiskach, za które uważa się wszelkie miejsca, na których prowadzi się handel. Powołując się na opinię rzeczoznawcy budowlanego oraz protokół oględzin obiektu z dnia [...]organ I instancji stwierdził, że jednokondygnacyjna część Domu Handlowego Wielobranżowego w O. D., w którym znajduje się stoisko handlowe podatnika jest halą posiadającą charakter targowiska. Z opracowań projektowych z różnych lat (od 1993 do 2002r.) jak i z wielu dokumentów tej sprawy wnika, że przedmiotowy budynek zawsze nazywany był halą. W samym projekcie technicznym adaptacji hali produkcyjnej na giełdę targowo – handlową nazywa się już po adaptacji budynek halą giełdy towarowo – handlowej, z przewidywaną liczbą osób handlujących w ilości 120. Dobudowanie trzech klatek schodowych, wykonanie innych prac pozwalających na bezpieczny handel nie zmienia tego, że budynek zwany domem handlowym pozostał halą. Ponieważ R.J. nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu prowadzonej działalności handlowej, to zobowiązany jest do uiszczenia opłaty targowej, będącej należnością o charakterze publicznoprawnym. Nie zwalnia od tego obowiązku fakt ponoszenia opłat za udostępnienie do prowadzenia działalności handlowej na rzecz podmiotu gospodarczego dysponującego prawem do przedmiotowej nieruchomości. W odwołaniu od tej decyzji zarzucono organowi I instancji naruszenie art. 15 i art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, naruszenie art. 122 i art. 210 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu odwołania podatnik podniósł, że organ I instancji dokonał błędnej oceny opinii biegłego w zakresie oceny charakteru i funkcji budynku Domu Handlowego. Dom Handlowy Wielobranżowy w O.D. nie jest targowiskiem ponieważ podmioty prowadzące na terenie tego obiektu działalność handlową mają zawarte stałe umowy najmu bądź dzierżawy. W budynku tym nie prowadzi się również targów, aukcji, wystaw. W odwołaniu zakwestionowano też prawdziwość oświadczeń inkasentów opłaty targowej, ponieważ nie zostali oni powołani uchwałą Rady Gminy oraz zaprzeczono jakoby podatnik odmawiał uiszczenia tej opłaty. Odwołujący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania zarzucił również, że organ podatkowy I instancji dla podmiotów prowadzących działalność w Domu Handlowym Wielobranżowym w O. D. stosuje dwie stawki opłat targowych. Dla tych, którzy w wyniku stosownego nacisku podpisali tzw. “deklaracje" stosuje stawkę miesięczną, a dla podmiotów, które nie podpisały deklaracji – stawki dzienne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz art. 15 ust. 1 – 2a i art. 16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 15 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, wskazał, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest to, czy miejsce prowadzenia przez podatnika działalności handlowej można uznać za targowisko pod dachem lub halą targową. Z treści bowiem w/w przepisu wynika, że targowiskiem pod dachem może być zarówno cały budynek, jak również jego część. Za targowisko takie może być jednak uznana tylko powierzchnia handlowa znajdująca się bezpośrednio pod dachem, bądź na terenie hali. Za targowisko pod dachem nie można więc uznać stoisk handlowych znajdujących się w budynku wielokondygnacyjnym w sytuacji gdy powierzchnia handlowa znajduje się pod usytuowanym wyżej kondygnacjami budynku. Z akt sprawy wynika, że Dom Handlowy Wielobranżowy w O.D. jest jednokondygnacyjnym w ok. 1/3 swojej powierzchni, natomiast dwukondygnacyjnym (z piwnicami nawet trzykondygnacyjny) w ok. 2/3 powierzchni. Przyjmując zatem jednokondygnacyjność za cechę zasadniczą hali targowej, odróżniającą ją od innych budynków, należy stwierdzić, że za powierzchnię hali wykorzystywaną do targów można uznać tę część w/w Domu Handlowego, która jest jednokondygnacyjna, o ile zostały spełnione pozostałe warunki do tego, by uznać tą część budynku za halę. Ponieważ stoisko handlowe R. J. znajduje się w jednokondygnacyjnej części Domu Handlowego Wielobranżowego w O. D., a ponadto bezspornym jest, że nie jest on podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowisku – to nie ulega wątpliwości, że ciąży na podatniku obowiązek uiszczenia opłaty targowej. Kolegium stwierdziło również, że nie jest organem kompetentnym do dokonywania oceny zgodności z prawem podejmowanych przez samorząd uchwał. Uchwała Rady Miejskiej z dnia 15 grudnia 2004r. nie została w sposób przewidziany przepisami prawa zaskarżona i stanowi przepis prawa miejscowego. R.J. w skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 15 ust. 2 i 2a ustawy o opłatach i podatkach lokalnych oraz obrazę art. 1a cyt. ustawy przez jego niezastosowanie, przez przyjęcie, że prowadził on działalność handlową na targowisku pod dachem (hali targowej). Za karkołomną należy przyjąć w ocenie skarżącego próbę swoistego podziału obiektu Domu Handlowego w O. poprzez uznanie : - pomieszczeń handlowych w części jednokondygnacyjnej jako powierzchnię handlową na targowisku, a - powierzchnię handlową w części dwukondygnacyjnej jako wyłączoną z powierzchni handlowej targowiska. Przedstawiony przez organ odwoławczy podział nie znajduje uzasadnienia w regulacjach prawnych, ani też w sposobie wykorzystywania tych powierzchni w Domu Handlowym w O. Na poparcie swojego stanowiska skarżący dołączył kopie opinii prawnych prof dr hab A.Z. i prof dr hab B.Z. z Uniwersytetu . W skardze podniesiono także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wypowiedziało się odnośnie zarzutu odwołania co do prawdziwości oświadczeń inkasentów. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłacie targowej podlegają osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki nie posiadające osobowości prawnej dokonujące sprzedaży na targowiskach (ust.1). Targowiskami, o których mowa w ust.1 są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust. 2a (ust.2). Opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw (ust.2a). W okolicznościach faktycznych sprawy nie było wątpliwości co do tego, że Dom Handlowy Wielobranżowy w O.D. jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego, do którego odsyła art.1a ust.1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Okoliczność ta nie była wystarczająca do przyjęcia, że skarżący nie podlega opłacie targowej, bowiem opłacie tej podlega sprzedaż w budynkach lub w częściach budynków będących targowiskiem pod dachem lub halami używanymi do targów, aukcji i wystaw. Zatem wymagało ustalenia czy sporny obiekt, będący budynkiem, jest targowiskiem pod dachem lub halą używaną do targów, aukcji i wystaw. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że nie jest to hala używana do targów, aukcji i wystaw (z czym można się zgodzić), bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze zakwalifikowało ten obiekt jako targowisko pod dachem przyjmując jako kryterium odróżniające jednokondygnacyjność. W ocenie Sądu nie jest to cecha odróżniająca targowisko pod dachem od innych budynków. Ustawodawca nie zdefiniował pojęć "targowisko pod dachem" ani "hali używanej do targów, aukcji i wystaw", nie definiują ich również przepisy prawa budowlanego, choć Klasyfikacja Polskich Obiektów Budowlanych wymienia odrębnie obie kategorie tych budynków. Odrębnie są one też ujęte w Klasyfikacji Środków Trwałych. Jednocześnie w przepisach tych wymieniono odrębnie centra handlowe, domy towarowe, samodzielne sklepy i butiki. W rozporządzeniu Rady Ministrów z 20 stycznia 2004r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (Dz.U. Nr 33, poz. 280) z kolei, wśród sprzedaży detalicznej prowadzonej poza siecią sklepów wymienia się sprzedaż prowadzoną na targowisku. Wymienione wyżej przepisy, choć niewątpliwie służące innymi niż podatkowe celom, mogą jednak stanowić pewną wskazówkę przy dokonywaniu wykładni omawianych pojęć podatkowych. Dla ustalenia czy sprzedaż dokonywana w przedmiotowym budynku podlega opłacie targowej istotna jest funkcja budynku oraz ustalenie sposobu korzystania z hali, jej konstrukcja i wyposażenie. Jeśli bowiem wydzielona do sprzedaży powierzchnia hali została wyodrębniona trwałymi przegrodami, posiada odpowiednie zaplecze i jest zamykana na klucz, to stanowi wówczas samodzielny sklep, a nie stoisko, i nie podlega opłacie targowej. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe określają charakter działalności skarżącego jako sprzedaż ze stoiska, lecz nie określają, w jaki sposób było zorganizowane. W aktach sprawy znajdują się protokoły oględzin hali, które jednak ograniczają się do określenia części jednokondygnacyjnej i dwukondygnacyjnej, natomiast nie opisują stanowiska handlowego skarżącego i sposobu jego wydzielenia wewnątrz hali. Podkreślić należy, że w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do wszystkich zarzutów odwołania. Wobec nie wyjaśnienia powyższych okoliczności, też nie jest możliwe stwierdzenie, że nałożony na skarżącego podatek (opłata targowa) odpowiada prawu. Zaskarżona decyzja wydana została bez zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), a jej uzasadnienie nie zawiera ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i uzasadnia jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z orzeczeniem o kosztach na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania na podstawie art. 152 tej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzi postępowanie dowodowe i dokona ustaleń we wskazanym wyżej kierunku.