I SA/Sz 800/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-04-04
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli skarżący nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej po wydaniu pierwotnego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie po wydaniu pierwotnego postanowienia. Skarżący nadal uchylał się od wykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej, nie przedkładając wymaganych dokumentów i wyjaśnień, co uniemożliwiało ocenę, czy nastąpiły przesłanki do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżący M.M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia i rozłożenia na raty zaległości podatku od nieruchomości. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów finansowych, referendarz sądowy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniami z dnia 21 listopada 2011 r. i 16 grudnia 2011 r. odmówili przyznania prawa pomocy, uznając przedstawione dane za niekompletne i niewiarygodne. Po kolejnym wezwaniu do uiszczenia opłaty, skarżący złożył nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został potraktowany jako wniosek o zmianę postanowienia z 16 grudnia 2011 r. Mimo kolejnych wezwań do przedłożenia szczegółowych dokumentów finansowych, skarżący nie uczynił zadość tym obowiązkom.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 800/11 odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości oraz odmowy rozłożenia na raty zaległości w tym podatku za 2010 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 800/11 odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
M. M., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełnił składając urzędowy formularz PPF.
Pismem z dnia 28 października 2011 r. skarżący został wezwany w trybie
art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. Nr 270, dalej zwana p.p.s.a.), do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej.
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu wniosku na skutek złożonego sprzeciwu, postanowieniem z dnia 16 grudnia 2011 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu Sąd przywołał treść art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
i wskazał, że skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Sąd stwierdził, że skarżący przedstawił oświadczenia i dokumenty, na podstawie których nie można określić jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i możliwości płatniczych.
Wskazano w uzasadnieniu, że z akt sprawy wynikało, że skarżący zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą z dniem [...] r. na okres 24 miesięcy. Pracuje w wymiarze ¼ etatu w "[...]" Spółce z o.o z siedzibą w K.
z miesięcznym wynagrodzeniem brutto [...] zł ([...] zł netto), wynajmuje lokal usługowo-mieszkalny, w którym mieszka sam, a jego wydatki to kwota [...] zł czynszu za wynajem oraz opłaty za energię elektryczną w wysokości ok. [...] zł za dwa miesiące. Skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. o wartości ok. [...] zł, według oświadczenia skarżącego, wynajmowanej. Skarżący korzysta z pomocy rodziny i przyjaciół. Oprócz ww. nieruchomości skarżący nie wykazał innego majątku oraz posiadania oszczędności. Skarżący podał, że ma jedno dziecko ale nie płaci alimentów, nie będąc do tego zobowiązanym. Z zeznania podatkowego za 2010 r. wynikało, iż osiągnął przychód
w wysokości [...] zł, poniósł koszty w wysokości [...] zł, stratę
w wysokości [...] zł.
Sąd stwierdził w uzasadnieniu postanowienia z 16 grudnia 2011 r.,
że przedstawione przez skarżącego dane dotyczące jego sytuacji majątkowej
i rodzinnej są niekompletne i niewiarygodne.
Sąd zwrócił też uwagę na stan majątkowy skarżącego – całoroczny obiekt hotelowy w K. z 43 lub 45 miejscami noclegowymi i restauracją oraz na niewyjaśnioną kwestię korzyści finansowych w związku z jej wynajmem, na nieprzedłożenie stanu środków na rachunkach bankowych, niewskazanie wysokości ponoszonych wydatków na utrzymanie, niewyjaśnienie stanu rodzinnego oraz budzące wątpliwości oświadczenie co do nieprowadzenia działalności gospodarczej (ze zwrotnego potwierdzenia odbioru kierowanej do skarżącego przesyłki wynikało, że odebrał ją pracownik – k. 22). Skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na kolejne wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi (doręczone 17 stycznia 2012 r.), M. M. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe, potraktowany przez Sąd jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 16 grudnia 2011 r. odmawiającego skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku powołał się na bardzo ciężką sytuację finansową
i oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w sprawie. Aktualnie źródłem utrzymania skarżącego jest wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie [...] zł brutto. Z oświadczenia skarżącego wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, nie ma na utrzymaniu innych osób. Odnośnie majątku wskazał na obiekt położony
w K., przy ul. [...].
Uznając oświadczenie za niewystarczające do oceny sytuacji finansowej
i możliwości płatniczych skarżącego, wezwaniem z dnia 22 lutego 2012 r. zobowiązano M. M. do przedłożenia:
- zaświadczenia pracodawcy skarżącego o wysokości wynagrodzenia z okresu ostatnich sześciu miesięcy,
- wykazu posiadanych rachunków bankowych (w tym lokat) oraz wyciągów
z rachunków bankowych z okresu od 15 października 2011 r. do 15 stycznia 2012 r.
- wykazu ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dodatkowego oświadczenia o tym jaki tytuł prawny posiada skarżący do zajmowanego lokalu pod adresem: [...]., wraz
z dokumentami potwierdzającymi powyższe,
- dodatkowego oświadczenia, czy gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, czy wspólnie z innymi osobami, które partycypują w kosztach utrzymania, i w jakiej części,
- dodatkowego oświadczenia o posiadanej nieruchomości w K. – tj. podania powierzchni gruntów, budynków oraz oświadczenia, czy nieruchomość ta jest źródłem przychodu dla skarżącego z podaniem wysokości dochodów z tego tytułu,
- w razie oddania tej nieruchomości w posiadanie osobie trzeciej, Sąd zobowiązuje do nadesłania kopii umowy, tj. np. umowy najmu, dzierżawy, itp.
Pouczono jednocześnie skarżącego, że wymagane dokumenty i oświadczenia należy przesłać do Sądu w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dokumentów i oświadczeń znajdujących się
w aktach sprawy.
Ww. wezwanie doręczono skarżącemu, do rąk osoby uprawnionej do odbioru przesyłki, w dniu 27 lutego 2012 r. (K. P. – k. 84), a wyznaczony wezwaniem siedmiodniowy termin upłynął bezskutecznie 5 marca 2012 r.
W zakreślonym terminie, ani dotychczas, skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów i oświadczeń w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 p.p.s.a. - powinna jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, jak Sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii (czyli w rozpoznawanej sprawie, po 16 grudnia 2011 r.); powinna ona dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Skarżący w dalszym ciągu uchyla się od wykazania rzeczywistej sytuacji rodzinnej i majątkowej. W nadesłanym formularzu powtarza złożone wcześniej informacje, podając nadto, że jego wynagrodzenie za pracę wzrosło kilkakrotnie, tj. z kwoty [...] zł do [...] zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania oświadczeń i dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację majątkową w celu porównania i oceny, czy w sytuacji materialnej skarżącego wystąpiły takie zmiany, które uzasadniałyby zmianę stanowiska Sądu zajętego w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2011 r., skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów i nie wyjaśnił przyczyn niewykonania wezwania Sądu.
W tych warunkach, uznając, iż skarżący nie wykazał, że - po wydaniu prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy - jego sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie w stosunku do tej, jaka była przedmiotem oceny zawartej w tymże postanowieniu, stwierdzić należało, iż nie zachodzą określone w art. 165 p.p.s.a. przesłanki konieczne dla dokonania zmiany prawomocnego postanowienia w tym zakresie, co oznacza konieczność oddalenia jego wniosku o orzeczenie takiej zmiany.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, Sąd - działając na podstawie przepisu art. 165 p.p.s.a. w związku z przepisami art. 246 §1 pkt 2
i art. 245 § 3 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło