I SA/Sz 81/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-08-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabywcy samochodu osobowego w drodze przetargu publicznego, w sytuacji gdy podatek akcyzowy został zapłacony przez sprzedającego (Izbę Celną), mogą domagać się zwrotu tego podatku jako nadpłaty?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący, którzy nabyli samochód w drodze przetargu publicznego, nie byli podatnikami podatku akcyzowego ani nie dokonali jego zapłaty. Podatek został zapłacony przez sprzedającego (Dyrektora Izby Celnej), który jako podatnik złożył stosowną deklarację. W związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w odniesieniu do skarżących, a cena wylicytowana w przetargu nie jest uzależniona od stawki podatku akcyzowego.
Stan faktyczny
Skarżący nabyli w drodze przetargu publicznego samochód osobowy marki Audi 80. Wystąpili o zwrot podatku akcyzowego, twierdząc, że został on zapłacony przez Izbę Celną w zawyżonej kwocie. Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, wskazując, że skarżący nie byli podatnikami podatku akcyzowego, a podatek został zapłacony przez sprzedającego (Izbę Celną). Skarżący zarzucili organom naruszenie prawa, powołując się na oświadczenie przedstawiciela Izby Celnej obecnego na przetargu, że nadpłata zostanie zwrócona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi K.P. i M.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego oraz jego zwrotu oddala skargę Decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Dyrektor Izby Celnej w S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] nr [...] odmawiającą K. P. i M. P. stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego oraz jego zwrotu w kwocie [...] zł z tytułu nabycia w drodze przetargu publicznego samochodu osobowego marki Audi 80. Z uzasadnienia Decyzji Dyrektora Izby Celnej w S. wynika, że wnioskiem z dnia 29 stycznia 2007 r. K. P. i M. P. wystąpili o zwrot podatku akcyzowego w kwocie [...] zł w związku z nabyciem w drodze przetargu publicznego samochodu osobowego marki Audi 80 za wylicytowaną przez siebie kwotę [...] zł, która stała się należną z chwilą udzielenia nabywcom przybicia. Naczelnik Urzędu Celnego w K. odmawiając stwierdzenia nadpłaty zaznaczył, że wysokość procentowej stawki akcyzy nie miała wpływu na kwotę do zapłaty. Powołał się na art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) stanowiący, że akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, zaś w myśl art. 80 ust 2 w/w ustawy podatnikami akcyzy od samochodów są: 1. podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed pierwszą jego rejestracją na terenie kraju, 2. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy o podatku akcyzowym, nabycie wewnątrzwspólnotowe to przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Stosownie do art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym, obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych powstaje w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju. W związku z art. 81 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju. Jak dalej wyjaśnił Naczelnik Urzędu Celnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym podstawą opodatkowania jest "kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego". Powołując powyższe przepisy, Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, iż Pani K. P. i Pan M. P. nie dokonali nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu Audi 80. Kwota podatku akcyzowego wykazana na fakturze VAT nr 211/33 zawiera podatek zapłacony przez podatnika tj. Izbę Celną w S., która złożyła deklarację AKC-3 i uiściła należną akcyzę z tytułu sprzedaży przedmiotowego Audi 80 przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju. W dalszej części uzasadnienia swojej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego powołał się na treść art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), z którego wynika, że za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego podatku lub nienależnie zapłaconego podatku. Nadpłata podatku powstaje z dniem złożenia deklaracji podatku akcyzowego – dla podatników podatku akcyzowego (art. 73 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej), którym zgodnie z powołanymi przepisami nie są Pani K. P. i Pan M. P. Stosownie do art. 75 § 1Ordynacji podatkowej uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje podatnikowi, który w zeznaniu (deklaracji) wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek albo wykazał nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej. W odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. K. P. i M. P. zarzucili tej decyzji niezgodność z obowiązującymi przepisami prawa a mianowicie naliczenia podatku akcyzowego z zastosowaniem stawki podatku akcyzowego w wysokości 65 %, a nie w wysokości 3,1 %. Wnieśli o zwrot nadpłaty podatku akcyzowego precyzując jednocześnie kwotę nadpłaty do wysokości [...] zł poprzez odjęcie od kwoty [...] zł kwotę 50 zł stanowiącej kwotę podatku obliczoną z zastosowaniem stawki 3,1 %. Podnieśli ponadto, że obecny na licytacji przedstawiciel Izby Celnej oświadczył przed przetargiem, że nastąpi zwrot nadpłaty akcyzy po 1 grudnia 2006 r., kiedy to Izba Celna otrzyma przepisy wykonawcze i jest to jedynie formalność, trzeba jednak pisemnie wystąpić o zwrot akcyzy. Rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego odwołania Dyrektor Izby Celnej w S. nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Podzielając stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego w S., organ odwoławczy zaznaczył wyraźnie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy podatnikiem podatku akcyzowego jest Dyrektor Izby Celnej w S., który złożył deklarację AKC-3 i uiścił należną akcyzę z tytułu sprzedaży przedmiotowego samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terenie kraju. Podkreślił też, że K. P.i M. P. nie byli w tym przypadku, czyli wobec nabycia samochodu osobowego Audi 80 w drodze licytacji publicznej, podatnikami podatku akcyzowego a tym samym nie ciążył na nich obowiązek podatkowy. W związku z tym brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w związku z nabyciem przez Nich samochodu osobowego w drodze przetargu publicznego. Dyrektor Izby Celnej odniósł się też do informacji zawartej w odwołaniu o tym, że przedstawiciel Izby Celnej obecny na przetargu informował o przysługującym nabywcom prawie do zwrotu akcyzy stwierdzając, że nie posiada dowodu na zaistnienie takiego zdarzenia ani ewentualnego kontekstu wypowiedzi. Jednakże kwestia ta pozostaje bez wpływu na stan faktyczny i prawny sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skarżący K. P. i M. P. domagając się zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie [...] zł podnieśli, że obecny na licytacji przedstawiciel Izby Celnej w S. jako przedstawiciel urzędu administracyjnego oświadczył publicznie, że nadpłata podatku akcyzowego zostanie zwrócona po 1 grudnia 2006 r. po wcześniejszym pisemnym wystąpieniu o jej zwrot. Na dowód tego oświadczenia skarżący przedstawili listę osób, które nabyły pojazdy z zawyżoną akcyzą. Skarżący uważają, że zostali oszukani i okradzeni przez Izbę Celną w S., ponieważ informowani byli przed licytacją, że licytują cenę brutto a nadpłata zostanie zwrócona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Występujący w rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do tego, czy skarżący, którzy nabyli samochód osobowy w drodze przetargu publicznego nabyli uprawnienia do zwrotu zapłaconego przez Dyrektora Izby Celnej w S. podatku akcyzowego. Wobec takiej istoty sprawy zauważyć na wstępie należy, że nadpłatami mogą być tylko kwoty wpłacone przez podmioty stosunku prawnopodatkowego, tzn. przez podatników, płatników, inkasentów, spadkobierców podatnika lub osoby wymienione w art. 107. Sama zaś nadpłata powstaje w razie zaistnienia stanów faktycznych wymienionych w art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego, w przypadku jego wcześniejszego nabycia wewnątrzwspólnotowego, przed pierwszą jego rejestracją na terytorium kraju. W rozpatrywanej sprawie podmiotem dokonującym sprzedaży samochodu Audi 80 nabytego w drodze przetargu publicznego przez skarżących był Dyrektor Izby Celnej w S. Jako podatnik podatku akcyzowego stosownie do treści art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym złożył deklarację AKC-3 i uiścił należną akcyzę, zatem brak jest w tej sprawie jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego w odniesieniu do skarżących. Co się zaś tyczy ceny, za jaką został nabyty przedmiotowy samochód osobowy Audi 80 to wyjaśnić należy, iż cena oszacowania pojazdu została określona przez biegłego skarbowego w zakresie wyceny pojazdów, maszyn i urządzeń w wysokości 1.500,00 zł. Cena wywoławcza w pierwszym terminie licytacji stanowi 75 % ceny oszacowania pojazdu przez biegłego skarbowego i nie jest uzależniona od stawki podatku akcyzowego i kwoty samego podatku. Podatek akcyzowy pozostaje bez wpływu na wysokość kwoty wylicytowanej przez nabywcę. Jak wynika z treści złożonej skargi, nie została ona oparta na wskazaniu naruszenia konkretnego przepisu prawa, lecz na wskazaniu, że informacja o przysługującym nabywcy samochodu osobowego w drodze przetargu prawie do zwrotu podatku akcyzowego pochodziła od obecnego na przetargu przedstawiciela Dyrektora Izby Celnej w S. Gdyby nawet przyjąć, że istotnie sytuacja taka miała miejsce to i tak nie mogłaby być uwzględniona przez Sąd jako podstawa do uchylenia decyzji organów celnych. Badając bowiem zgodność zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem Sąd doszedł do przekonania, iż odmawiając skarżącym zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego organy celne obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący nie byli podatnikami podatku akcyzowego ani też nie dokonali zapłaty tego podatku. Natomiast cena, jaką zapłacili to kwota wylicytowana w drodze przetargu publicznego. Wobec twierdzenia skarżących, że stawka podatku akcyzowego od przedmiotowego samochodu osobowego Audi 80 powinna wynosić 3,1% to wyjaśnić należy, że taka stawka ma zastosowanie jedynie w przypadku nowych samochodów osobowych oraz w przypadku pojazdów używanych nie starszych niż dwa lata licząc od początku roku, w którym dany pojazd został wyprodukowany. Stawka ta odnosi się do pojazdów wyposażonych w silniki o pojemności poniżej 2000 cm3. Samochód Audi 80, który nabyli skarżący wprawdzie wyposażony jest w silnik o pojemności 1984 cm3, jednakże został wyprodukowany w 1990 roku. Za każdy rok powyżej dwóch lat stawka akcyzy ulega zwiększeniu o 12 %, przy czym maksymalna stawka nie może przekraczać 65 %. Powyższe wyjaśnienie ma jednakże charakter wyłącznie informacyjny, bowiem jak stwierdzono powyżej podatek akcyzowy nie obciążał skarżących i to nie skarżący dokonali jego zapłaty. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło