I SA/Sz 818/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Łukasz Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 201 § 1 pkt 2, art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 926 z 2005 r. ze zm.), dalej zwana "O.p." utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., znak: [...] o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2009. Z uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego wynika, że w dniu [...] r. N. Spółka z o.o. z siedzibą w [...] zwróciła się z wnioskiem o zawieszenie postępowania prowadzonego od dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. do czasu rozstrzygnięcia zgłoszonego zagadnienia prejudycjalnego, którym w ocenie Spółki jest konieczność uzyskania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] r., odmawiającej zarejestrowania patentu, oznaczonego nr [...], o tytule: "[...] ". Spółka wskazała, że prawo do patentu o wartości [...] zł podlega amortyzacji jako wartość niematerialna i prawna, a zatem - kwestia ma znaczenie dla rozstrzygnięcia merytorycznego w toczącej się przed organem I instancji sprawie. W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na mocy art. 201 § 1 pkt 2 O.p. odmówił zawieszenia postępowania podatkowego. W uzasadnieniu wskazał, że rozstrzygnięcie wniosku o stwierdzenie nieważności ww decyzji przez właściwy organ, pozostaje bez wpływu na ocenę okoliczności faktycznych występujących w roku 2009, a co za tym idzie na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w zakresie określenia wysokości straty w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2009 i nie stanowi zagadnienia wstępnego, które uzależnia rozstrzygnięcie w podatku dochodowym od rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. W zażaleniu na powyższe postanowienie, Spółka wnosząc o jego uchylenie podniosła, że w jej ocenie kwestia ważności decyzji Urzędu Patentowego jest niewątpliwie zagadnieniem wstępnym obligującym organ podatkowy do zawieszenia postępowania. Strona przedstawiła argumenty, świadczące o tym, że decyzja Urzędu Patentowego odmawiająca rejestracji patentu jest dotknięta tzw. wadą kwalifikowaną a w związku z tym istnieje duże prawdopodobieństwo wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Według Spółki rejestracja patentu ma moc ochronną wsteczną co najmniej obejmującą okres zgłoszenia takiego patentu, wobec czego przedmiotowe postanowienie nie powinno ostać się w obrocie prawnym. Dyrektor Izby Skarbowej, w wyniku rozpoznania zażalenia, stwierdził, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie, wobec tego orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji ponownie organ odwoławczy wychodząc od przytoczenia treści art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wyjaśnił występujące w tym przepisie pojęcie "zagadnienia wstępnego", przedstawił przesłanki, od których łącznego wystąpienia uzależnione jest zawieszenie postępowania, a dalej wskazał, że rolą organu rozważającego zawieszenie postępowania jest ustalenie związku pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. Treścią zagadnienia wstępnego – jak wywiódł organ odwoławczy - może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. W ocenie organu odwoławczego, dokonanie interpretacji przepisu prawa podatkowego w zakresie kosztów uzyskania przychodów nie stanowi kwestii prejudycjalnej, tzn. wywierającej wpływ na postępowanie podatkowe, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., tj. nie jest uwarunkowane wcześniejszym rozstrzygnięciem zagadnienia materialnoprawnego, którego rozstrzygnięcie ze względu na jego przedmiot należałoby do kompetencji innego organu lub sądu. Odnosząc powyższe do analizowanej sprawy Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że kwestia ważności decyzji administracyjnej Urzędu Patentowego wydanej w 2011 r. odmawiającej zarejestrowania patentu - nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie prawa Spółki do dokonywania w 2009 r. odpisów amortyzacyjnych uznawanych za koszty uzyskania przychodów, ponieważ elementarnym warunkiem uznania za wartości niematerialne i prawne praw do wynalazków jest ich zarejestrowanie, a nie zgłoszenie do rejestru w Urzędzie Patentowym, tym samym nie stanowi przesłanki wynikającej z przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. do zawieszenia postępowania podatkowego. Ponadto organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją Spółki, że ochrona patentowa ma moc wsteczną i rozciąga się na okres od dnia zgłoszenia patentu w Urzędzie Patentowym. Zdaniem organu tak jest – o ile patent zostanie udzielony. Dyrektor Izby Skarbowej, zwrócił także uwagę, że Spółka z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie udzielenia patentu wystąpiła dopiero w trakcie postępowania zażaleniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzuciła naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki zobowiązujące organ do zawieszenia postępowania, gdyż ważność decyzji Urzędu Patentowego nie stanowi zagadnienia wstępnego. Zdaniem skarżącej, kwestia ważności decyzji patentowej wpływa na ocenę okoliczności faktycznych. W uzasadnieniu skargi, Spółka wskazała, że zgłoszenie patentowe rodzi po stronie zgłaszającego powstanie prawa do uzyskania patentu, które jest wartością zbywalna i dziedziczną, podlegającą amortyzacji na mocy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 16b ust. 1 pkt 6). Wydanie decyzji pozytywnej w przedmiocie rejestracji patentu potwierdza posiadanie przez Spółkę prawa do patentu począwszy od daty zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. W wyniku takiej kontroli akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Zgodzić się należy z organem podatkowym, że zgodnie art.201 § 1 pkt 2 O.p. pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym, jeszcze nie przesądzoną, której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne . Za zagadnienie wstępne należy uznać konieczność rozstrzygnięcia takiej okoliczności o charakterze prawnym lub faktycznym, które ma bezpośredni wpływ na dokonanie przez organ podatkowy ustaleń faktycznych, czy też wyrażenia poglądu prawnego, przy czym rozstrzygnięcie to leży zasadniczo poza kompetencjami organu podatkowego. W takiej sytuacji obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest zawieszenie postępowania na czas potrzebny dla zakończenia postępowania, w którym to zagadnienie wstępne ulega rozstrzygnięciu. Istotne jednak jest, aby w trakcie tego postępowania zagadnienie to było rozstrzygane "przez inny organ lub sąd". Musi on więc wydać przewidzianą przez stosowne przepisy decyzję władczą. Akt władczy jest wydawany przez ten organ po przeprowadzeniu postępowania mającego na celu wyjaśnienie zgodnie z przepisami prawa regulującymi to postępowanie stanu faktycznego, a następnie zastosowaniu prawidłowej wykładni przepisów, które w tego typu sytuacji faktycznej powinny być uwzględnione. Podstawą zatem zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 201 § 1 pkt 2 O.p. jest oczekiwanie na wydanie stosownego rozstrzygnięcia przez organ władzy państwowej. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. W niniejszej sprawie w przedmiocie rejestracji patentu o tytule "[...]" rozstrzygnięcie właściwego organu tj. Urzędu Patentowego nastąpiło [...] r. co organy ustaliły na podstawie ogólnodostępnych informacji na stronie internetowej Urzędu Patentowego. Skarżąca w toku postępowania podatkowego na potwierdzenie prawa do patentu okazała jedynie potwierdzenie zgłoszenia do Urzędu Patentowego w sprawie uzyskania prawa nie przedłożyła na wezwanie organu stosownej decyzji Urzędu Patentowego. Zauważyć należy zatem, że w dacie wszczęcia postępowania podatkowego tj. [...] r. w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja właściwego organu w przedmiocie prawa do patentu, decyzja nie potwierdzająca prawa Spółki do patentu, co do którego Spółka w koszty uzyskania przychodu odniosła odpisy amortyzacyjne. Organ zasadnie zatem uznał, że brak jest podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego albowiem kwestie istotne z punktu widzenia należności podatkowych zostały prawomocnie przez właściwy organ rozstrzygnięte. W okolicznościach sprawy zgodzić się należy zatem, że fakt wnioskowania o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Patentowego nie jest równoznaczny z obowiązkiem organu podatkowego zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie podatku dochodowego za 2009 r. Co istotne, takiej czynności Spółka pomimo powoływania się przed organem I instancji, w istocie dokonała dopiero [...] r. tj. w trakcie postępowania zażaleniowego. Zauważyć należy, że zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to przesłanka negatywna jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można jednak utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. do czego zdaje się dążyć Skarżąca a czego zasadnie organ uznaje za okoliczność nie dającą podstawy do zawieszenia toczącego się postępowania podatkowego. Sąd podziela również ocenę organu co do zastosowania instytucji zawieszenia postępowania podatkowego i pogląd zawarty w przywołanym wyroku WSA z dnia 11 grudnia 2008 r. III SA/Wa 2158/08 dotyczący nadużywania instytucji postępowania. Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty skargi są niezasadne, Sąd - na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.