I SA/Sz 819/25
WyrokWSA w Szczecinie2026-03-11
Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Wiesława Achrymowicz, Elżbieta Dziel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, na których znajdują się budynki gospodarcze, mogą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości zamiast podatkiem rolnym, jeśli nie zostaną jednoznacznie wykazane jako zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza?Ratio decidendi
Grunty sklasyfikowane jako użytki rolne podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, chyba że zostaną faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza. Samo posiadanie tych gruntów przez przedsiębiorcę lub możliwość ich wykorzystania w działalności gospodarczej nie jest wystarczające do opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie gruntów i wykazanie przez organy, że zostały one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne na 2024 r. dla skarżącego. Organ odwoławczy ustalił nowe zobowiązanie, opierając się na klasyfikacji gruntów i budynków oraz ich przeznaczeniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, nieuwzględnienie dowodów na rolniczy charakter nieruchomości i oparcie decyzji na niezweryfikowanych informacjach. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2026 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 września 2025 r. nr SKO/WA/400/2294/2025 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2024 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia 17 czerwca 2025 r. nr P07/0222/F.015201.2024-0; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego G. P. kwotę [...]zł ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (organ):
- uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy D. z [...] czerwca 2025 r. ustalającą w stosunku do G. P. (podatnik) łączne zobowiązanie pieniężne na 2024 r. w wysokości [...] zł;
- ustaliło podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne na 2024 r. w kwocie [...]zł, w tym zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości [...] zł, zobowiązanie z tytułu podatku rolnego [...] zł.
W podstawie prawnej organ wymienił:
- art. 1, art. 2 ust. 1, ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 6a, art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym (Dz.U.2024.1176 ze zm. w brzmieniu dla rozpatrywanego roku podatkowego - u.p.r.);
- art. 1a ust. 1 pkt 3, pkt 4, pkt 5, art. 2 ust. 1, ust. 2., art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5, ust. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2023.70 ze zm. w brzmieniu dla rozpatrywanego roku podatkowego - u.p.o.l.).
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ odnotował, że organ I instancji przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości:
- budowle o wartości [...] zł x 2%;
- budynki pozostałe o pow. 340,89 m˛ x [...] zł;
- budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynki mieszkalne zajęte na działalność gospodarczą o pow. 188,15 m˛ x [...] zł;
- budynki mieszkalne o pow. 262,21 m˛ x [...] zł;
- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 995 m˛ x [...] zł.
Natomiast podatkiem rolnym organ I instancji objął użytki rolne o powierzchni przeliczeniowej: 0,0154 ha, 0,0345 ha, 0,2651 ha, 5,3933 ha, 0,6891 ha, 0,1819 ha, 0,0195 ha, 0,0944 ha przy zastosowaniu stawki [...] zł.
Organ, po rozpatrzeniu sprawy w instancji odwoławczej ustalił, że opodatkowaniu podlegały następujące nieruchomości:
- działka nr [...] o pow. 0, 6565 ha sklasyfikowana jako R IVb;
- działka nr [...] o pow. 2,5498 ha sklasyfikowana jako R IVa w zakresie pow. 1,7923ha, R JVb w zakresie pow. 0,2049 ha, RV w zakresie pow. 0,3779 ha, ŁV w zakresie pow. 0,0771ha, PsV w zakresie pow. 0,0976 ha;
- działka nr [...] o pow. 3,3272 ha sklasyfikowana jako PsV w zakresie pow. 0,0748 ha, RlVa w zakresie pow. 3,1107 ha, RV w zakresie pow. 0,1417 ha;
- działka nr [...] o pow. 0,1964 ha sklasyfikowana jako RIIIb;
- działka nr [...] o pow. 0,2175 ha sklasyfikowana jako Br-RIVb w zakresie pow. 0,0995 ha, RIVb w zakresie pow. 0,1180 ha;
- działka nr [...] o pow. 0,0195 ha sklasyfikowana jako Br-RIVb.
Na potrzeby wymiaru podstawy opodatkowania w postaci powierzchni przeliczeniowej użytków rolnych organ odnotował, że gmina D. należy do I okręgu podatkowego.
Przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym stanowią działki nr: [...] (Br- RIVb), [...] (RIVb).
Następnie organ motywował, że według ewidencji gruntów i budynków na działce nr [...] znajdują się:
- dwukondygnacyjny budynek [...]) z funkcją "budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa" o pow. zabudowy 68 m˛;
- dwa budynki z funkcją "budynki handlowo- usługowe" ([...] dwukondygnacyjny o pow. zabudowy 139 m˛, [...] jednokondygnacyjny o pow. zabudowy 86 m˛).
Natomiast na działce nr [...] położone są:
- budynek ([...]) o funkcji "budynki mieszkalne" o dwóch kondygnacjach nadziemnych i jednej podziemnej, pow. zabudowy 117 m˛;
- budynek ([...]) o funkcji "budynki handlowo-usługowe" o dwóch kondygnacjach nadziemnych i jednej kondygnacji podziemnej, pow. zabudowy 42 m˛.
Działka nr [...], której podatnik był właścicielem, podlegała podziałowi na działki nr: [...], [...], przy czym działka nr [...] zgodnie z prawomocną decyzją z [...] kwietnia "023" została przeznaczona na realizację inwestycji drogowej celu publicznego (sklasyfikowana jako Tp) i stała się własnością gminy D..
Organ zaznaczył, że podatnik nie złożył w ramach czynności sprawdzających wykazu powierzchni użytkowej budynków położonych na działkach nr: [...], [...]. W związku z tym organ I instancji przeprowadził oględziny oraz pomiary [...] sierpnia 2024 r. i [...] października 2024 r. Podatnik podczas tych czynności nie zgłosił zastrzeżeń. Jedynie odmówił podpisania protokołu kontroli.
Następnie organ argumentował, że w przypadku budynków położonych na działkach nr: [...], [...] stawką dla budynków lub ich części pozostałych w wysokości [...] zł/ m˛ opodatkowana została powierzchnia łącznie 340,89 m˛, która obejmuje:
- powierzchnię użytkową budynku ([...]) z funkcją "budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa" - 104,69 m˛, tj. pierwsza kondygnacja - 54,74 m˛ wykorzystywana do przechowywania maszyn i prywatnych rzeczy, druga kondygnacja - 49,95 m˛ wykorzystywana do celów mieszkalnych;
- powierzchnię użytkową budynku ([...]) z funkcją "budynki handlowo-usługowe" w zakresie "góry budynku" - 80,25 m˛, tj. drugiej kondygnacji wykorzystywanej do potrzeb mieszkalnych;
- powierzchnię użytkową budynku ([...]) z funkcją "budynki handlowo- usługowe" - 155,95 m˛, tj. pierwsza kondygnacja określona jako "dół budynku" - 88,42 m˛ wykorzystywana jako skład (magazyn), druga kondygnacja - 67,53 m˛ przeznaczona na mieszkanie;
Stawką dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą oraz dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w wysokości [...] zł/m˛ opodatkowana została powierzchnia łącznie 188,15 m˛, na którą składają się:
- powierzchnia użytkowa budynku ([...]) z funkcją "budynki handlowo-usługowe" w zakresie ,,dołu budynku" - 111,83 m˛, tj. pomieszczenie nr [...] - 51,83 m˛, w którym znajduje się zakład stolarski oraz pomieszczenie nr [...] - 60 m˛, gdzie znajduje się sklep jeździecki;
- powierzchnia użytkowa budynku ([...]) o funkcji "budynki handlowo-usługowe" - 34,95 m˛, w stosunku do którego podatnik stwierdził, że nie jest użytkowany z powodu niezakończenia budowy, ponieważ toczy się sprawa w sądzie,
- powierzchnia użytkowa budynku ([...]) o funkcji "budynki mieszkalne" w zakresie kondygnacji podziemnej - piwnicy - 41,37 m˛ przeznaczonej do wynajmu jako miejsce organizowania imprez.
Z kolei stawka dla budynków lub ich części mieszkalnych w wysokości [...] zł/m˛ została zastosowana do powierzchni łącznie 262,21 m˛, to jest do powierzchni użytkowej budynku ([...]) o funkcji "budynki mieszkalne" w zakresie kondygnacji naziemnych: lokalu nr [...] - 115,62 m˛ zajętego przez podatnika na własne potrzeby mieszkalne; lokali nr: 2, 3, 4 - odpowiednio: 77,92 m˛, 23,79 m˛, 44,88 m˛ - wynajmowane.
Zdaniem organu, prawidłowe jest opodatkowanie budynku [...] stawką dla budynków pozostałych skoro budynek o funkcji "budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa" w rzeczywistości jest wykorzystywany dla potrzeb mieszkalnych oraz służy do przechowywania różnych przedmiotów (zdjęcia nr: 1, 2, 3, 4 stanowiące załącznik do protokołu kontroli). Podatnik nie wykazał, aby budynek ten miał służyć wyłącznie działalności rolniczej bądź miał być zajęty na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. Dla zastosowania zwolnienia podatkowego w odniesieniu do budynku o funkcji "budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa" nie wystarczy, że jest on położony na gruncie oznaczonym jako użytek rolny (por. wyrok sygn. III FSK1479/23).
"Nie wydaje się być sporne zastosowanie stawki podatkowej pozostałej w stosunku do budynku o [...] z funkcją "budynki handlowo - usługowe" (zdjęcia nr [...] załączone do protokołu) oraz do budynku o id. [...] z funkcją "budynki handlowo-usługowe" w zakresie "góry budynku" wykorzystywanej dla potrzeb mieszkalnych (zdjęcia nr [...] - 12 załączone do protokołu z kontroli)."
Zasadne jest zastosowanie stawki podatkowej przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powierzchnia użytkowa na pierwszej kondygnacji budynku ("dół budynku") [...] jest wykorzystywana do działalności gospodarczej, polegającej na prowadzeniu sklepu jeździeckiego (zdjęcie nr [...]) oraz zakładu stolarskiego (zdjęcia nr [...] załączone do protokołu kontroli). Zatem ta powierzchnia użytkowa budynku jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Według organu, "Z odwołania można wywieść, że kwestionowane jest opodatkowanie stawką najwyższą budynku [...] o funkcji "budynki handlowo-usługowe" który jest objęty przebudową, oraz piwnicy w budynku mieszkalnym o [...]." W tym zakresie organ tłumaczył, że prace budowlane, przebudowa budynku mieszkalnego oraz budynku usługowego bez wątpienia odnosić się mogą jedynie do istniejących budynków. Zgodnie z treścią ewidencji gruntów i budynków, budynek [...]_BUD został wzniesiony w 2009 r., a w budynku mieszkalnym - w lokalu nr [...] zamieszkuje podatnik. Wobec tego budynek, który jest użytkowany (co potwierdziła kontrola), stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Nie ma znaczenia, w jakim zakresie jest aktualnie użytkowany.
W stosunku do pow. użytkowej 34,95 m˛ budynku [...] (zdjęcie nr [...] załączone do protokołu z kontroli) i do powierzchni piwnicznej w budynku mieszkalnym (zdjęcia 19 -19a, 20 załączone do protokołu kontroli) zastosowano stawkę maksymalną. Dla opodatkowania budynku o funkcji "budynki handlowo-usługowe" stawką maksymalną musi istnieć związek z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś w przypadku budynku mieszkalnego musi być zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ I instancji nie ustalił, aby podatnik posiadał status przedsiębiorcy. Niemniej z akt sprawy można wywieść, że "powierzchnie budynkowe" były i są udostępnianie podmiotom gospodarczym. Zgodnie z protokołem kontroli, udostępnianie są osobom trzecim na cele mieszkalne, jak i niemieszkalne. Ponadto adres ul. [...] M. jest ujawniony w rejestrach przedsiębiorców (CEiDG i KRS).
Powierzchnia użytkowa budynku handlowo-usługowego - sala - 34,95 m˛ stanowi przejście do piwnicy, znajdującej się w budynku mieszkalnym i podlegała opodatkowaniu stawką "na działalność gospodarczą" podobnie jak pomieszczenie piwniczne w budynku mieszkalnym - 41,37 m˛ przygotowane do organizacji imprez okolicznościowych. Wymienione powierzchnie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Były oferowane do wynajmu (ogłoszenia na stronach internetowych i na budynku). Kontrola przeprowadzona [...] sierpnia 2024 r. potwierdziła utrzymywanie tego miejsca na potrzeby organizacji imprez.
Natomiast stawką podatkową "mieszkalną" została objęta pozostała część budynku [...]
Przechodząc do powierzchni i przeznaczenia gruntów, organ podkreślił wiążące znaczenie treści ewidencji gruntów i budynków zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2024.1151 ze zm. - u.p.g.k.). Zaznaczył przy tym, że ewidencja gruntów i budynków ma walor dokumentu urzędowego, o którym stanowi art. 194 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U.2025.111 ze zm. - O.p.).
Organ motywował, że działka przeznaczona pod budowę dróg publicznych została wydzielona z działki nr [...], oznaczona jako nr [...] i sklasyfikowana jako Tp. Działka nr [...] (określona przez organ I instancji jako zlokalizowana poza pasem drogowym) pozostała we władaniu dotychczasowego właściciela.
Działka nr [...] jest własnością podatnika i ma powierzchnię 0,2175 ha, z czego powierzchnię 0,1180 ha organ I instancji opodatkował podatkiem rolnym, zaś 995 m˛ podatkiem od nieruchomości.
W przekonaniu organu, nie można zgodzić się z twierdzeniem podatnika, że "wbrew ustaleniom organu, w przeważającej większości grunty są wykorzystywane rolniczo". Podatkiem rolnym objęto ponad 6 ha gruntu rolnego, zaś podatkiem od nieruchomości grunt o pow. 995 m˛.
Dla opodatkowania działki nr [...] nie jest istotne zlokalizowanie na tej działce budynku gospodarczego, który nie służy działalności rolniczej. Organ podatkowy jest związany kwalifikacją tego gruntu ujawnioną w ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji ustalił fakt prowadzenia działalności gospodarczej wyłącznie w jednym z budynków posadowionych na działce nr [...]. W pozostałych dwóch budynkach nie stwierdził prowadzenia działalności gospodarczej w żadnym zakresie.
Organ przyjął, że "skoro w ewidencji gruntów powierzchnię "Br" - wynoszącą 0,0995 ha przyporządkowano dla potrzeb korzystania z trzech budynków zlokalizowanych na działce nr [...], to stwierdzić należy do budynku o id. [...] o pow. zab. 139 m2 przypisana jest powierzchnia gruntowa wynosząca 472,03 m2, zaś do pozostałych dwóch budynków łącznie tworzących obszar zabudowy 154 m2 (tj. o [...] o pow. zab. 68 m2 oraz o [...] o pow. zab. 86 m2) - przyporządkować należy powierzchnię gruntową wynoszącą - 522,97 m2. Kolegium ma na uwadze, że w protokole z kontroli na działce [...] ujawniono także wiatę służącą działalności gospodarczej, ale także szopę drewnianą niezwiązaną z działalnością gospodarczą, a zatem stan taki, nie zaburza przyjętego powyżej sposobu zakwalifikowania gruntu oznaczonego symbolem Br - RIVb w działce nr [...] - jako zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej oraz gruntu rolnego "wolnego" od takiej działalności. Poza tym taki "podział" gruntu "Br" koreluje też, ze stanowiskiem wyrażonym przez Skarżącego w odwołaniu , który utrzymuje w odniesieniu do działki [...] zabudowanej budynkiem gospodarczym, że co najmniej połowa tejże działki użytkowana jest do celów rolniczych."
W rezultacie, zdaniem organu, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega działka nr [...] w zakresie 472 m˛, a w pozostałym zakresie podatkiem rolnym.
Z tego powodu decyzja organu I instancji podlegała korekcie. W zakresie podatku rolnego podstawa opodatkowania w przypadku działki nr [...] uległa zwiększeniu o 0,0523 ha (0,1703 ha i 0,1467 ha przel. x [...] zł). Natomiast w zakresie podatku od nieruchomości podstawa opodatkowania uległa zmniejszeniu do 472 m˛ (472 m˛ x [...] zł).
Organ I instancji działkę nr [...] w całości opodatkował podatkiem rolnym. Ze względu na art. 234 O.p. organ odstąpił od weryfikacji rozstrzygnięcia organu I instancji w tym zakresie.
W podsumowaniu organ stwierdził, że stawką podatkową dla gospodarstw rolnych objął grunty o łącznej pow. 6,5137 ha przeliczeniowego.
Zobowiązanie z tytułu podatku rolnego stanowi kwotę [...]zł (6,5137 ha przel. x [...]
Z kolei zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł wyznaczyły:
- budowle o wartości [...] zł;
- budynki pozostałe - 340,89 m˛;
- budynki lub ich części związane z działalnością gospodarczą oraz budynki mieszkalne zajęte na działalność gospodarczą - 188,15 m˛ ;
- budynki mieszkalne - 262,21 m˛;
- grunty zajęte na działalność gospodarczą - 472 m˛.
Finalnie łączne zobowiązanie pieniężne podatnika na 2024 r. wynosi [...] zł.
Na zakończenie organ zaznaczył, że [...] września 2025 r. otrzymał pismo, w którym podatnik wyraził przekonanie, że podatek od nieruchomości objął działkę nr [...]. Jednak ten argument podatnika nie może mieć wpływu na podstawę opodatkowania w 2024 r. Obwieszczona decyzja Wojewody Z. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ujawniająca podział działki nr [...] na działki nr: [...] i [...] (z przeznaczeniem działki nr [...] pod pas drogowy) została wydana [...] marca 2025 r. O podziale działki nr [...] na działki nr: [...] i [...] oraz o podmiotach nimi władających stanowiła decyzja Starosty [...] nr [...]. Podatnik nie zgłosił wygaśnięcia obowiązku podatkowego ani z tytułu działki nr [...], ani w związku z działką nr [...]. Poza tym ani decyzja organu I instancji, ani decyzja organu nie objęły działki nr [...].
Podatnik złożył skargę na powyższą decyzję organu.
Zarzucił naruszenie:
- art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691 - K.p.a.) z powodu: - nieprzeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego; - nieuwzględnienia materiału dowodowego przedstawionego przez podatnika, który wykazał rolniczy charakter nieruchomości; - niepodjęcia czynności w celu rzetelnej weryfikacji przedstawionych dowodów;
- art. 75 K.p.a. przez oparcie decyzji na źródłach niewiarygodnych (informacje internetowe, treść szyldu przy nieruchomości), które nie zostały zweryfikowane i nie mogą stanowić podstawy prawidłowych ustaleń faktycznych;
- art. 7 K.p.a. ze względu na błędne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności uznanie, że nieruchomość jest związana z działalnością gospodarczą, gdy w rzeczywistości w przeważającej części wykorzystywana jest rolniczo, a budynki nie są obecnie użytkowane w celach gospodarczych;
- art. 80 K.p.a., polegające na nieprawidłowej ocenie dowodów, zawężeniu postępowania dowodowego, przyjęciu niezweryfikowanych informacji jako podstawy decyzji, co doprowadziło do przyjęcia błędnej podstawy opodatkowania.
W następstwie formułowanych zarzutów podatnik wniósł o uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji na korzyść podatnika oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego.
Zdaniem podatnika, "postępowanie dowodowe organu jawi się jako niepełne." Organ nieprawidłowo zawęził tok postępowania dowodowego w kwestii rolniczego charakteru nieruchomości, będącej przedmiotem opodatkowania. Podatnik wykazał jej rolniczy charakter. Wbrew ustaleniom organu grunt w przeważającej większości wykorzystywany jest na działalność rolniczą. Organ pominął twierdzenia podatnika w tej mierze. Nie dokonał pełnej analizy dowodów przedstawionych przez podatnika. Pominął istotne okoliczności faktyczne, przemawiające za rolniczym charakterem nieruchomości. Nie podjął działań, zmierzających do zweryfikowania stanu faktycznego, do jednoznacznego wyjaśnienia sprawy. Przyjął, że nieruchomość związana jest z działalnością gospodarczą, podczas gdy w przeważającej części wykorzystywana jest rolniczo, a znajdujące się na niej obiekty nie są obecnie użytkowane w celach gospodarczych. Budynki położone na nieruchomości znajdują się w trakcie przebudowy, co zostało udokumentowane. Część pomieszczeń pozostaje nieużytkowana, a część została oddana w bezpłatne użyczenie osobom trzecim. Budynki te nie pozostają w związku z działalnością gospodarczą.
Podatnik akcentował, że organ wyprowadził ustalenia z niezweryfikowanych informacji (strony internetowe, szyld na nieruchomości). Tego rodzaju źródła nie mogą stanowić wiarygodnej podstawy faktycznej decyzji administracyjnej, zwłaszcza że ich aktualność i zgodność z rzeczywistością nie została potwierdzona w toku postępowania.
W konsekwencji, w przekonaniu podatnika, organ wydał decyzję z naruszeniem obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, z pominięciem istotnych dowodów i okoliczności faktycznych, przy przyjęciu błędnych ustaleń dotyczących podstawy opodatkowania.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja organu oraz decyzja organu I instancji z [...] czerwca 2025 r. nie są zgodne z prawem.
W myśl art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Konsekwentnie art. 1 u.p.r. stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Przytoczone unormowania prawne każdorazowo posługują się pojęciem "zajęcia" użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że o "zajęciu" użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej, a tym samym o opodatkowaniu ich podatkiem od nieruchomości (a nie podatkiem rolnym), nie przesądza posiadanie tych gruntów przez przedsiębiorcę oraz możliwość ich wykorzystania w działalności gospodarczej tego podmiotu. Okoliczności te mogą co najwyżej wskazywać na "związanie" gruntów z działalnością gospodarczą, ale w przypadku użytków rolnych jest to niewystarczające do opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości.
Istotny jest faktyczny sposób wykorzystywania użytków rolnych. O "zajęciu" tego rodzaju gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej w żadnym razie nie przesądza zaprzestanie prowadzenia na tych użytkach działalności rolniczej. Jedynie fizyczne zajęcie użytków rolnych na prowadzenie działalności gospodarczej może być zasadnie traktowane jako "zajęcie" w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.p.o.l. i art. 1 u.p.r.
O "zajęciu" użytku rolnego na prowadzenie działalności gospodarczej nie świadczy też zaprzestanie wykonywania na nim działalności rolniczej.
Zdaniem Sądu kasacyjnego, w okolicznościach każdej konkretnej sprawy organy powinny wykazać, że sporne grunty (użytki rolne) w danym roku podatkowym faktyczne były "zajęte" na prowadzenie działalności gospodarczej. Chodzi przy tym o ustalenie rzeczywistej powierzchni zajętej na działalność o charakterze gospodarczym. Wynika to z charakteru tych gruntów (użytków rolnych), które co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Mogą być one opodatkowane podatkiem od nieruchomości tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim są "zajęte" na prowadzenie działalności gospodarczej (por. przykładowo sprawa sygn. III FSK 998/23).
Wobec tego dowolna jest argumentacja organu, w myśl której "skoro w ewidencji gruntów powierzchnię "Br" - wynoszącą 0,0995 ha przyporządkowano dla potrzeb korzystania z trzech budynków zlokalizowanych na działce nr [...], to stwierdzić należy do budynku o [...] o pow. zab. 139 m2 przypisana jest powierzchnia gruntowa wynosząca 472,03 m2, zaś do pozostałych dwóch budynków łącznie tworzących obszar zabudowy 154 m2 (tj. o [...] o pow. zab. 86 m2) - przyporządkować należy powierzchnię gruntową wynoszącą - 522,97 m2. Kolegium ma na uwadze, że w protokole z kontroli na działce [...] ujawniono także wiatę służącą działalności gospodarczej, ale także szopę drewnianą niezwiązaną z działalnością gospodarczą, a zatem stan taki, nie zaburza przyjętego powyżej sposobu zakwalifikowania gruntu oznaczonego symbolem Br - RIVb w działce nr [...] - jako zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej oraz gruntu rolnego "wolnego" od takiej działalności. Poza tym taki "podział" gruntu "Br" koreluje też, ze stanowiskiem wyrażonym przez Skarżącego w odwołaniu, który utrzymuje w odniesieniu do działki [...] zabudowanej budynkiem gospodarczym, że co najmniej połowa tejże działki użytkowana jest do celów rolniczych." W rezultacie organ przyjął, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega działka nr [...] w zakresie 472 m˛, a w pozostałym zakresie podatkiem rolnym.
Niewątpliwie działka nr [...] jest użytkiem rolnym jako grunt oznaczony symbolami R IVb, B-R IVb w ewidencji gruntów i budynków. Symbol R opisuje grunty orne, zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.2024.219 ze zm. - rozporządzenie ewidencyjne). Natomiast symbol B-R IVb oznacza użytki rolne zabudowane według § 9 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia ewidencyjnego. Takie opisy wymienionych symboli widnieją w wydrukach z rejestru gruntów.
Oznacza to, że organy nie były uprawnione do ustalenia powierzchni rzeczywiście zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej wyłącznie na podstawie arytmetycznej proporcji, która nie nawiązywała do stanu istniejącego na gruncie, do konkretnych okoliczności faktycznych jednoznacznie wyznaczających część tej spornej działki rzeczywiście zajętą przez podatnika na prowadzenie działalności gospodarczej w 2024 r. Takich ustaleń organy nie dokonały. Protokół kontroli z [...] sierpnia 2024 r., uzupełniony [...] października 2024 r., nie zawiera w tym zakresie żadnych konkretnych ustaleń.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części:
a) służące działalności leśnej lub rybackiej,
b) położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej,
c) zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej.
W realiach analizowanej sprawy organ wykluczył możliwość zastosowania tego zwolnienia podatkowego w odniesieniu do powierzchni 54,74 m˛ budynku o funkcji "budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa (id. [...] Jednocześnie stwierdził, że jest to powierzchnia wykorzystywana do przechowywania maszyn i prywatnych rzeczy. Jednak organ nie uzasadnił dlaczego to przechowywanie maszyn i prywatnych rzeczy nie służyło wyłącznie działalności rolniczej, jakie konkretne okoliczności miałyby na to wskazywać. Ten aspekt sprawy wymagał rzetelnego rozważnie ze strony organów. Wezwania podatnika do przedstawienia konkretnych dowodów na okoliczność przesłanek faktycznych, uprawniających do spornego zwolnienia podatkowego. Zdjęcia dołączone do protokołu kontroli nie pozwalają jednoznacznie wykluczyć całej powierzchni 54,74 m˛ z zakresu art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. w całym 2024 r., przy braku konkretnej i rzetelnej analizy uwarunkowań prowadzenia działalności rolniczej w 2024 r.
Budynek gospodarczy to budynek dodatkowy (pomocniczy), użytkowany w celu magazynowania, przechowywania sprzętu, towaru, zapasów, wykonywania prostych prac warsztatowych, Wykorzystywany do składowania narzędzi i urządzeń związanych z działalnością rolniczą (por. wyroki sygn.: II FSK 157-160/08, II FSK 172/10, II FSK 1440/14).
Ponadto analizowane zwolnienie podatkowe podlega stosowaniu z urzędu, nie na wniosek podatnika.
Trzeba przy tym zaznaczyć, że według ustaleń organu wymieniony budynek jest położony na działce nr [...], stanowiącej użytek rolny.
Wobec tego dotychczasowe postępowanie organów zawierało istotne luki, co naruszyło art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p. Wyczerpujące, rzetelne wyjaśnienie przez organy stanu faktycznego niewątpliwie może wpłynąć na wynik sprawy, na wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego.
Jednak nie wszystkie argumenty podatnika można zaakceptować na obecnym etapie sądowej kontroli legalności.
Jak wynika z akt przedstawionych sądowi przez organ, w ewidencji gruntów i budynków podatnik figuruje jako właściciel działek nr: [...], [...], [...], które organ wymienił w decyzji. Dotychczas podatnik nie podważył stanu prawnego ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków (por. zawiadomienie o zmianie danych ewidencyjnych z [...] września 2023 r. w związku z inwestycją drogową). Jeśli podatnik uważał, że stan prawny przedstawiał się inaczej, miał możliwość udokumentowania zaistniałych zmian. Jednak trzeba przy tym zauważyć, że [...] września 2023 r. działce nr [...] przypisano powierzchnię 0,6564 ha. Organ przyjął w decyzji powierzchnię 0,6565 ha, którą wykazuje zmiana danych ewidencyjnych z [...] maja 2024 r.
W odniesieniu do budynku [...], do protokołu kontroli zostało dołączone tylko jedno zdjęcie, na podstawie którego nie można stwierdzić braku zakończenia budowy. Zdjęcie to obrazuje jedno pomieszczenie, nie przedmiot opodatkowania. Nie wnosi do sprawy nic istotnego z punktu widzenia istnienia budynku. Skoro budynek figuruje w ewidencji gruntów i budynków, to rolą podatnika było wykazanie organom jego faktycznego stanu, skoro twierdził, że budowa nie została zakończona. Jeśli toczy się spór sądowy, to podatnik tej okoliczności nie powiązał z istnieniem budynku jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Podatnik ani w toku postępowania podatkowego, ani następnie w skardze nie wykazał konkretnie, na czym miałyby polegać błędy w pomiarach powierzchni użytkowej budynków. W żaden sposób nawet nie uprawdopodobnił tego zarzutu. Tym bardziej nie przedstawił jakichkolwiek dowodów przeciwnych.
Należy również zgodzić się z organem co do tego, że powierzchnia budynku o funkcji "budynki handlowo-usługowe" na działce nr [...] zajęta na prowadzenie zakładu stolarskiego, sklepu jeździeckiego oraz powierzchnia budynków na działce nr [...], obejmująca salę piwniczną na organizowanie imprez i salę, stanowiącą przejście do tej piwnicy - to powierzchnie użytkowe budynków w rzeczywistości zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Wobec tego także w przypadku budynku o funkcji "budynki mieszkalne" miała zastosowanie stawka podatkowa przewidziana w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. dla budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
W dalszym postępowaniu organy uwzględnią stanowisko prawne sądu. Przede wszystkim ustalą wszystkie okoliczności faktyczne ważne z punktu widzenia zakresu opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz podatkiem rolnym w formie łącznego zobowiązania pieniężnego.
Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl i w systemie elektronicznym LEX.
Z powodów omówionych wyżej sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu wraz z decyzją organu I instancji z [...] czerwca 2025 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm. - P.p.s.a.).
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego ([...] zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2, art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2026.118).
Obejmują one wpis od skargi ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło