I SA/Sz 821/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-05-04

Skład orzekający: K. S., A. P., J. N.

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania celnego, wydane na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jest zasadne, gdy rozstrzygnięcie sprawy o dopuszczenie towaru do obrotu jest uzależnione od wyników postępowania karnego prowadzonego przez prokuraturę w sprawie oszustwa i wyłudzenia towaru?
Ratio decidendi
Postanowienie o zawieszeniu postępowania celnego jest zasadne, gdy rozstrzygnięcie sprawy o dopuszczenie towaru do obrotu jest uzależnione od wyników postępowania karnego prowadzonego przez prokuraturę. W sytuacji, gdy dwa podmioty roszczą sobie prawa do tego samego towaru, a przedłożone przez nich dokumenty są sprzeczne i budzą wątpliwości co do ich autentyczności, istnieje zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie należy do innego organu (prokuratury). Dopiero po rozstrzygnięciu tego zagadnienia wstępnego możliwe jest wydanie decyzji w sprawie głównej.
Stan faktyczny
Spółka M. złożyła zgłoszenie celne o objęcie rudy żelaza procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu, przedstawiając fakturę zakupu. Następnie inny podmiot, F. K. działający pod firmą P. P. H. U M., również złożył zgłoszenie celne dotyczące tej samej rudy, przedstawiając inną fakturę. Naczelnik Urzędu Celnego zawiesił postępowanie, wskazując na sprzeczność dokumentów i toczące się postępowanie prokuratorskie w sprawie oszustwa. Dyrektor Izby Celnej utrzymał postanowienie w mocy. Spółka M. zaskarżyła postanowienie, twierdząc, że jest wyłącznym właścicielem towaru i nie było podstaw do zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA K. S. Sędziowie: Sędzia WSA A. P. del. Sędzia WSA J. N. (spr.) Protokolant: K. B. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi M. Sp z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia {...] r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę W dniu [...]r. na podstawie deklaracji skróconej nr [...] w magazynie celnym firmy B. w S. złożono rudę żelaza w ilości 24.302 ton. Następnie Agencja Celna T. Spółka z o. o w S. działając w imieniu M. Spółka z o,o w S. złożyła w dniu [...] ., zgłoszenie celne o objęcie 21.302 ton rudy żelaza procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu. Do zgłoszenia załączono fakturę o nr [...] z dnia [...], z której wynika, iż Spółka M. Polska zakupiła 23.302 tony rudy żelaza od firmy M. A. z S. W dniu [...]. Agencja Celna E. Spółka z o o. złożyła w imieniu F. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firma P.. P. H. U M. zgłoszenie celne o objęcie 12.302 ton rudy żelaza procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia załączono fakturę o nr [...] z dnia [...], z której wynika, że F.K. zakupił 14.302 ton rudy żelaza od firmy N. z S. Naczelnik Urzędu Celnego w S. Oddział Celny "B." postanowieniem z dnia [...] r, nr [...] wydanym na podstawie art.201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. /Dz.. U., nr 137, poz. 926 z późn.. zm. / zawiesił postępowanie wszczęte zgłoszeniem celnym z dnia [...] do czasu wydania prawomocnego orzeczenia przez Prokuraturę Rejonową S. Uzasadniając swoje stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego wskazuje, że z wnioskiem o dopuszczenie do wolnego obrotu wystąpiły dwa podmioty a przedłożone przez nie dokumenty nie pozwalają wskazać faktycznego odbiorcy -importera towaru,, Dokumenty te wskazują innego nadawcę oraz dwóch odbiorców, tym samym na tym etapie postępowania nie można wydać rozstrzygnięcia, co do uregulowania sytuacji towaru Nadto Naczelnik Urzędu Celnego wskazał, że w sprawie toczy się dochodzenie przeprowadzane przez Prokuraturę Rejonową o usiłowanie oszustwa na szkodę P P, H. U M. W związku z tym, że nie można określić kręgu osób zobowiązanych do uiszczenia należności celnych należało zawiesić postępowanie. Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka M. z siedzibą w S., złożyła pismem z dnia [...] . zażalenie. Spółka M. zarzuciła ww. postanowieniu naruszenie prawa materialnego, przez błąd w subsumpcji, polegający na zastosowaniu do niniejszej sprawy przepisu art. 57 ust., 2a ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny, chociaż nie istniały podstawy do jego zastosowania, tj" zatrzymanie ładunku rudy żelaza, pomimo braku podejrzeń naruszenia przepisów dotyczących ochrony własności intelektualnej oraz naruszenie art.. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przez przyjęcie, że przedmiot postępowania Karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w S. stanowi zagadnienie wstępne od rozstrzygnięcia którego, uzależnione jest rozpoznanie i wydanie decyzji., Nadto Spółka podniosła zarzut naruszenia art.210 § 4 w zw z art. 210 Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, tj nie wskazanie w uzasadnieniu faktów, które Naczelnik uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w całości oraz o wstrzymanie jego wykonania.. Uzasadniając swoje stanowisko Spółka wskazała, że przedstawiła wszystkie wymagane dokumenty, z których ponad wszelką wątpliwość wynika, iż jest ona wyłącznym właścicielem całego ładunku rudy żelaza i w związku z tym jedynym podmiotem uprawnionym do jej odbioru. Firma P. P.. H. U M. zajmowała się na początku wyłącznie czynnościami logistycznymi nie była jednak właścicielem chociażby części rudy Nadto Spółka M. A. wypowiedziała firmie P P H U M. umowę na obsługę ładunku rudy żelaza podnosi, iż [...], M. A. sprzedała cały towar Spółce M. tym samym organ celny nie powinien mieć żadnych wątpliwości, że to skarżąca jest uprawniona do odbioru rudy żelaza Z powyższych okoliczności Spółka wywodzi, iż brak było podstaw do zawieszenia postępowania a toczące się postępowanie przed Prokuraturą Rejonowa nie jest przeszkodą do wydania przez organ celny decyzji regulującej status prawny ładunku rudy żelaza. Dyrektor Izby Celnej w S. postanowieniem z dnia [...] , nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektora Izby Celnej wskazuje, że Prokuratura Rejonowa w piśmie z dnia [...] . poinformowała, iż zostało wszczęte śledztwo w sprawie usiłowania dokonania oszustwa przy użyciu sfałszowanej dokumentacji i wyłudzenia rudy żelaza na szkodę F. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. P.. H. U M. Wobec rozbieżności w dokumentach przedstawianych przez P, P H. U. M. i spółkę M. nie sposób ustalić podmiotu uprawnionego do objęcia przedmiotowej rudy żelaza. Prokuratura wskazała, że powyższa okoliczność skłania Prokuraturę do przygotowania wniosku o międzynarodową pomoc prawną do władz Kanady i Stanów Zjednoczonych w celu weryfikacji autentyczności dokumentów przedkładanych przez oba podmioty., W ocenie organu drugiej instancji zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest całkowicie błędny,. Dyrektor Izby Celnej wskazuje na art.68 podpunkt a) wspólnotowego Kodeksu Celnego zgodnie, z którym organy celne w celu weryfikacji zgłoszeń mogą przystąpić do kontroli zgłoszeń i załączonych do niego dokumentów. W celu sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, organy celne mogą żądać od zgłaszającego przedstawienia innych dokumentów. W ocenie Dyrektora Izby Celnej analizie zebranych w sprawie dokumentów nie daje odpowiedzi na pytanie, który z dwóch zgłaszających się podmiotów jest podmiotem uprawnionym do dysponowania rudą żelaza. Tym samym Naczelnik Urzędu celnego w S. miał podstawę do uznania, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że w zgłoszeniach celnych zadeklarowano nieprawidłowe dane Organ drugiej instancji szczegółowo wskazał również na jakiej podstawie i dlaczego nie może uznać przedłożonych przez skarżącą dokumentów za wiarygodne Skargą z dnia [...]., Spółka M. zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj. art 30 ustawy z dnia 19 marca 2004r, prawo celne w ten sposób, iż Dyrektor Izby Celnej w S., uznał, że odmowa wydania skarżącej rudy żelaza, nie stanowi faktycznie zajęcia przez Naczelnika Urzędu Celnego ładunku rudy żelaza oraz naruszenie przepisu art.. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przez przyjęcie, że Naczelnik Urzędu celnego zasadnie uznał, iż przedmiot postępowania Karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową stanowi zagadnienie wstępne od rozstrzygnięcia, którego uzależnione jest rozpoznanie w wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Celnej , W ocenie skarżącej odmowa wydania rudy żelaza przez Naczelnika Urzędu Celnego stanowi faktyczne zajęcie rudy żelaza w rozumieniu art, 30 Prawa celnego, pomimo tego, że formalnie do zajęcia nie doszło, ponieważ Naczelnik Urzędu Celnego nie wydał w tym względzie żadnego postanowienia Nadto skarżąca wskazuje że w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego nie był zobowiązany do podjęcia działań w celu ustalenia sytuacji towaru Zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego / art,, 75 / organ celny podejmuje działania zmierzające do uregulowania sytuacji towarów, które nie mogą zostać zwolnione ze względu na to, że ; ich rewizja nie mogła zostać podjęta lub kontynuowana w terminach wyznaczonych przez organy celne z przyczyn zależnych od zgłaszającego nie przedstawiono dokumentów, od których uzależnione jest ich objęcie procedura celną, należności celne przywożone lub wywożone nie zostały uiszczone albo zabezpieczone w wymaganych terminach, są przedmiotem zakazów lub nakazów W ocenie skarżącej w przedmiotowej sprawie, żadna z wymienionych powyżej sytuacji nie miała miejsca nie było zatem podstaw do zajęcia rudy żelaza Skarżąca podkreśla, że przedłożone przez nią dokumenty jednoznacznie wskazują, iż jest ona właścicielem przedmiotowej rudy żelaza i tym samym nie można uzależnić wydania decyzji w sprawie od zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę a co za tym idzie zawieszenie postępowania było bezpodstawne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S. wniósł o jej oddalenie Wskazując na swoje wcześniejsze stanowisko zawarte w skarżonym postanowieniu. Wskazał przy tym, że organy celne obu instancji nie były wstanie ocenić w prawidłowy sposób autentyczności przedłożonych w sprawie dokumentów, Ponieważ do przedmiotowej rudy żelaza pretensje roszczą sobie dwa podmioty a dodatkowo toczy się postępowanie prowadzone przez Prokuraturę w sprawie usiłowania dokonania oszustwa przy użyciu sfałszowanej dokumentacji i wyłudzenia rudy żelaza na szkodę F. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P P. H U. M., zasadne jest zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę, Dyrektor Izby celnej wskazuje, że podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art 30 Prawa celnego jest błędny, ponieważ Naczelnik Urzędu Celnego nie wydał postanowienia o zajęciu towaru, tym samym zarzut ten nie może się odnosić do zawieszenia postępowania, które jest przedmiotem skargi. Dyrektor Izby Celnej podniósł również, że strona skarżąca złożyła zawiadomienie do organu ścigania o usiłowanie doprowadzenia jej do niekorzystnego rozporządzania mieniem W ocenie Dyrektora Izby Celnej potwierdza to, że dokumenty przedkładane przez P P. H. U M. mogą być nieprawdziwe a okoliczności ta wymaga osobnego rozpatrzenia, co tym bardziej uzasadnia zawieszenie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Skarga jest niezasadna. Stan faktyczny sprawy wskazuje na to, że do złożonej w dniu [...]. w magazynie celnym w S. rudy żelaza pretensje roszczą sobie dwa podmioty, które wystąpiły o objęcie przedmiotowej rudy żelaza procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu Oba podmioty tj. M. Spółka z o. o w S. oraz P P. H. U M.w B. przedłożyły organom celnym dokumenty, które w ich ocenie uniemożliwiają jednoznaczną ocenę, który z tych podmiotów jest właścicielem - dysponentem rudy żelaza, tym samym organy celne uznały, iż w zgłoszeniach celnych zadeklarowane zostały nieprawidłowe dane. Dodatkowo oba podmioty wystąpiły do Prokuratury Rejonowej o podjęcie śledztwa. F. K. P. P. H. U. M. w sprawie usiłowania dokonania oszustwa przy użyciu sfałszowanych dokumentów i wyłudzenia rudy żelaza, a M. Spółka z o., o o usiłowanie doprowadzenia jej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Wobec takiego stanu Naczelnik Urzędu Celnego w S. zawiesił postępowanie w sprawie wszczętej zgłoszeniem celnym z dnia [...]. do czasu wydania prawomocnego orzeczenia przez Prokuraturę Rejonową, Zgodnie z art.,201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa / Dz.U.. nr 137, poz" 926 ze zm. / organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub Sąd. Zagadnienie wstępne - jest zatem zagadnieniem prejudycjonalnym, z którym mamy do czynienia, gdy rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w drodze orzeczenia, tj.. wyroku postanowienia, decyzji czy ugody sądowej, O rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego można mówić dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej przez organ lub prawomocnego orzeczenia przez sąd Można wyróżnić cztery elementy składające się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1, zagadnienie to wyłania się w toku postępowania ; 2. jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sadu ; 3. wymaga ono uprzedniego rozstrzygnięcia, tzn musi poprzedzać rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji; 4, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego o rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] r, / III SA 32/00 / przez pojęcie "zagadnienia wstępne" rozumie sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie Użyte w komentowanym przepisie określenie "inny organ" rozumieć należy jako każdy organ uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie. Organ podatkowy zawiesza zatem postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sad pozostaje w takim związku z postępowaniem, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygniecie sprawy. W przedmiotowej sprawie organy celne obu instancji stwierdziły, że wobec faktu, że oba podmioty roszczą sobie pretensje do własności przedmiotowej rudy żelaza a przedstawione przez nie dokumenty są sprzeczne, nadto oba podmioty zgłosiły w sprawie doniesienia do Prokuratury. Istnieje zagadnienie wstępne od rozstrzygnięcia, którego uzależnione jest wydanie decyzji, Tym zagadnienie wstępnym powinno być określenie, który z obu podmiotów jest właścicielem rudy żelaza. Dopiero rozstrzygniecie tego zagadnienia wstępnego umożliwi organom celnym wydanie decyzji w sprawie. Jest oczywiste, że wobec faktu przedstawienia przez oba podmioty dokumentów, które sobie przeczą, a których rzetelności organy celne nie są wstanie jednoznacznie ocenić na tym etapie postępowania zachodziła potrzeba ich oceny przez podmiot do tego uprawniony Skoro organy celne w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy nie mogą określić, kto jest właścicielem rudy żelaza to tym samym nie mogą wydać decyzji o dopuszczeniu rudy żelaza do obrotu bez wyjaśnienia tych okoliczności Należy mieć na uwadze, że w sprawie toczyło się postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Rejonowa w S., która wskazała w piśmie z dnia [...].., że w sprawie zostanie przygotowany wniosek o międzynarodową pomoc prawną do władz Kanady i Stanów Zjednoczonych celem weryfikacji autentyczności przedkładanych przez podmioty dokumentów. Ta okoliczność jednoznacznie przemawia za tym, że organy celne dokonały prawidłowej oceny faktycznej i prawnej sprawy i tym samym prawidłowo zawiesiły postępowanie W sprawie zaistniały bowiem wszystkie przesłanki dające podstawę do zawieszenia postępowania w oparciu o art, 201 § pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zagadnienie wstępne wyłoniło się bowiem w toku postępowania, jego rozstrzygniecie należało do innego organu, winno ono zostać rozstrzygnięte przed rozstrzygnięciem sprawy i wydaniem decyzji, nadto istniały zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, zatem należało orzec w sprawie w myśl art.. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1270 ze zm./ jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło