I SA/Sz 822/19

WyrokWSA w Szczecinie2020-02-20

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Bolesław Stachura

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez wnioskodawcę oraz jego sytuacji materialnej i zdrowotnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego. Organ wadliwie ustalił stan faktyczny, opierając się na niezweryfikowanych informacjach z notatki służbowej dotyczącej prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego oraz nie zgromadził wystarczających dowodów na temat dochodów i wydatków wnioskodawcy i jego rodziny. Brak należytego wyjaśnienia tych kwestii naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym obowiązek wyjaśnienia prawdy materialnej i wszechstronnego zebrania dowodów.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Zakład odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani przesłanki umorzenia w uzasadnionych przypadkach. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi błędne ustalenia faktyczne dotyczące jego sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżona decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił K. K. umorzenia należności z tytułu: 1) składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie [...]zł, w tym na: ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2014 r. do maja 2015 r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2014 r. do sierpnia 2014 r. 2) składek za osobę prowadzącą działalność będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł, w tym na: ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2014 r. do maja 2015 r. oraz Fundusz Pracy za marca 2014 r. i lipca 2014 r. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że decyzja ta zapadła w następującym stanie sprawy. Pismem z dnia [...] maja 2019 r. (data wpływu do organu), K. K. (dalej: "Zobowiązany", "Skarżący") zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Zakład", "organ") z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek, wskazując, że od kilku lat jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Zobowiązany podniósł, że nie widzi szans na zdobycie pracy, nie interesuje go wyjazd za granicę w celach zarobkowych a nie może liczyć na konkretne propozycje ze strony Urzędu Pracy, podejmuje różne prace jednak z mizernym skutkiem. Nadmienił, że podjęcie działalności było jedną z inicjatyw w rozwiązaniu problemu, jednakże opóźnienia ze stron zleceniodawców w kwestiach finansowych zmusiły go do zamknięcia działalności. Zobowiązany podkreślił, że od wielu lat jest na utrzymaniu rodziców, którzy również pomagali mu w opłacaniu zaległych składek wobec ZUS. Oboje rodzice są na emeryturze, przy czym ojciec Zobowiązanego jest po dwóch wypadkach (ostatni w 2015 r.), a sprawa zadośćuczynienia toczy się w sądzie od 2016 r. Dodatkowo, w lutym tego roku ojciec przeszedł udar, jest częściowo sparaliżowany i wymaga stałej opieki fizycznej. Zobowiązany wskazał także, że nie otrzymywał i nie otrzymuje żadnych zasiłków. Pismem z dnia [...] maja 2019 r., Zakład poinformował Zobowiązanego o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Wskazano również, że w terminie 14 dni od dnia odbioru pisma ma on możliwość dostarczenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialno-bytową i zasługujących jego zdaniem na uwzględnienie. W dniu [...] maja 2019 r. Zobowiązany przedłożył dodatkową dokumentację. W dniu [...] czerwca 2019 r. Zakład wydał decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych. Pismem z dnia [...] lipca 2019 r., Zakład poinformował Zobowiązanego, że postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało zakończone i przysługuje jej prawo wglądu do akt i wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. Z powyższego prawa Zobowiązany nie skorzystał. Zakład wskazał, że decyzja w sprawie została podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w oparciu o dostarczone przez Zobowiązanego, jak i zgromadzone z urzędu dokumenty, tj.: - oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, - dokumentację medyczną ojca Zobowiązanego (zaświadczenie o stanie zdrowia, wynik badania tomografii komputerowej z [...] marca 2019 r.), - notatkę służbową z przeprowadzonej rozmowy telefonicznej z [...] lipca 2019 r. Ponadto przeprowadzono analizę wygenerowanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS informacji oraz wykorzystano dane zaewidencjonowane w rejestrach centralnych: Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Zakład stwierdził, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że Zobowiązany prowadził działalność gospodarczą od [...] marca 2014 r. do [...] maja 2015 r. W okresie prowadzenia działalności nie wywiązywał się z obowiązku opłacania składek, a organ naliczył odsetki od nieopłaconych w terminie należności. Ponadto do uregulowania pozostają koszty egzekucyjne, które nie zostały ujęte w finalnym rozstrzygnięciu. Zakład, w oparciu o uregulowania zawarte w art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300), dalej "u.s.u.s.", ustalił, że dochodzone należności nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne (w związku z wszczęciem w marcu 2019 r. postępowania egzekucyjnego 5-letni termin przedawnienia uległ zawieszeniu). Zakład wskazał także, że analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wykazała, iż Zobowiązany: - nie korzysta z pomocy społecznej (wg oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej); - od [...] maja 2019 r. jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenie (zgodnie z Kompleksowym Systemem Informatycznym ZUS); - w czerwcu 2019 r. (omyłkowo wskazano rok 2016) osiągnął dochód w wysokości [...] zł brutto, tj. [...] zł netto; - wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, którzy pobierają świadczenia emerytalne odpowiednio w wysokości: matka – [...] zł brutto, tj. [...] zł netto; ojciec – [...] zł brutto, tj. [...] zł netto (zgodnie z Kompleksowym Systemem Informatycznym ZUS). Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł; - ponosi wydatki z tytułu miesięcznych opłat w wysokości [...] zł, a ojciec Zobowiązanego ma problemy zdrowotne i na ochronę zdrowia rodzina przeznacza miesięcznie kwotę [...]zł; - prócz przedmiotowego zadłużenia posiada inne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatków na łączną kwotę [...]zł, które nie jest spłacane. - nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właściciel/współwłaściciel ruchomości; W związku z tym, że Zobowiązany nie wskazał podstawy prawnej, w odniesieniu do której Zakład miałby rozpatrzyć wniosek, organ rozpoznał ten wniosek w oparciu o art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s., a także pod kątem wystąpienia okoliczności, o których mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365) – dalej: "rozporządzenie". Zakład stwierdził, że w prawie Zobowiązanego nie wystąpiły, wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., przesłanki umorzenia należności z uwagi na ich całkowitą nieściągalność. Organ uznał, że w odniesieniu do Zobowiązanego nie ma zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. oraz nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s., gdyż w stosunku do działalności Zobowiązanego nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne. Zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza, że nie ma zastosowania przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. Nie można także stwierdzić, aby w przypadku Zobowiązanego zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3, 5 lub 6 u.s.u.s. Zaległości figurujące na koncie Zobowiązanego zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS w S. do rachunków bankowych w [...] oraz [...]. Nastąpił zbieg z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Ś.. Pomimo iż egzekucja jest nieskuteczna, to nie została zakończona. Naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Od [...] maja 2019 r. Zobowiązany jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia i wynagrodzenie z tego tytułu może podlegać egzekucji. Zakład nie znalazł również podstaw do umorzenia obciążających Zobowiązanego należności, w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia. W ocenie Zakładu, Zobowiązany nie udowodnił, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Organ wskazał przy tym na dochód osiągnięty przez Zobowiązanego z umowy zlecenia oraz na łączny dochód rodziny w kwocie [...]zł, z której po opłaceniu wydatków w łącznej wysokości [...] zł pozostaje kwota [...]zł, pozwalająca na zaspokojenie pozostałych potrzeb życiowych rodziny. Zdaniem organu, z zestawienia uzyskiwanych dochodów i ponoszonych kosztów wynika, że Zobowiązany nie znajduje się w sytuacji ubóstwa, a konieczność spłaty zaległości nie pozbawi go możliwości zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby Zobowiązany korzystał z pomocy społecznej, która to pomoc udzielana jest osobom znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Problemy finansowe występujące w omawianej sprawie nie mają charakteru definitywnego. Zobowiązany nie jest wykluczony z rynku pracy (38 lat). Przedstawione okoliczności dowodzą, że aktualna sytuacja finansowa Zobowiązanego ogranicza jednorazową spłatę zadłużenia, lecz nie przesądza o braku możliwości spłaty zadłużenia w dalszej perspektywie. Stąd podjęcie decyzji o umorzeniu należności byłoby działaniem przedwczesnym i stanowiłoby wsparcie socjalne, a nie taki charakter mają przepisy regulujące umorzenie należności z tytułu składek. Organ stwierdził także, że brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia przesłanki zdefiniowanej § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, gdyż zgromadzone w trakcie toczącego się postępowania dowody nie wskazują na to, że zadłużenie Zobowiązanego powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, lecz że było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenia społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Zakład uznał również, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania umorzenia należności wskazane w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Organ wskazał, że we wniosku obowiązany poinformował, iż ojciec ma problemy zdrowotne, oraz że organ nie kwestionuje i nie bagatelizuje złego stanu zdrowia ojca Zobowiązanego, jednakże wystąpienie przesłanki dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanej lub członka jego rodziny, ale także skutkiem w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. W ocenie organu, w sprawie Zobowiązanego sytuacja taka nie występuje. W aktach sprawy brak informacji, że ojciec Zobowiązanego wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w codziennej egzystencji, a zatem nie zostało udowodnione, że sytuacja zdrowotna ojca uniemożliwia Zobowiązanemu podjęcie pracy zarobkowej. Tym bardziej, że jest on zatrudniony od [...] maja 2019 r. na podstawie umowy zlecenia. Końcowo, odnosząc się do argumentacji przedstawionej we wniosku, organ wskazał, że udzielenie ulgi, w tym umorzenie zaległych składek, nie może być traktowane jako sposób na rozwiązywanie problemów finansowych, co skutkuje przerzuceniem ciężarów podatkowych na resztę społeczeństwa. Jest zrozumiałe, że spłata zadłużenia może stanowić dla Zobowiązanego pewne obciążenie finansowe, jednakże podejmując decyzję w sprawie umorzenia, Zakład bierze pod uwagę nie tylko ważny interes Zobowiązanego, lecz również ważny interes ogólnospołeczny. W omawianym przypadku Zakład odmówił uwzględnienia wniosku Zobowiązanego, przedkładając interes społeczny jako nadrzędny. Pismem z dnia [...] września 2019 r., Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Zakładu, domagając się jej "sprostowania", gdyż akt ten zawiera przekłamania oraz (cyt.): "w sposób jawny i bezczelny narusza fakty prawne, a tym samym narusza (...) interes prawny, same prawo oraz prawo do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych" Zobowiązanego. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że: 1) jest osobą pełnoletnią, dorosłą, jednocześnie bezrobotną bez prawa do zasiłku, która prowadziła działalność zarobkową w sposób zorganizowany we własnym imieniu i na własny rachunek bez udziału osób trzecich (np. rodzice, brat); 2) nie jest współwłaścicielem ani właścicielem żadnych nieruchomości (dom, mieszkanie), ani ruchomości (samochód, urządzenia i maszyny transportowe); 3) nie jest posiadaczem gospodarstw rolnych i innych praw majątkowych; 4) nie pracuje a ostatnia próba podjęcia pracy zakończyła się wypadkiem przy pracy z winy pracodawcy i, pomimo że od 4 miesięcy otrzymuje zasiłek wypadkowy, organ kilkukrotnie w decyzji wskazuje, że Skarżący jest zatrudniony i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł (wszystkie dane w Zakładzie). Skarżący podniósł także, że niezgodnie ze stanem faktycznym w decyzji wskazano, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i wyliczono dochód łączny, pomijając przepisy kodeksu opiekuńczego oraz kulturowe zwyczaje pomocowe, stosowne dla dorosłych dzieci w Polsce. Ponadto w decyzji nie tylko wadliwie wyliczono dochód rodziny Skarżącego w łącznej kwocie [...]zł, ale także nieprawidłowo określono kwotę wydatków domowych rodziny. Wydatki te w rzeczywistości stanowią bowiem kwotę ok. [...] zł (gaz, energia i woda; leczenie, rehabilitacja i leki ojca; leki matki). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] października 2019 r., Zakład wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2020 r., stanowiącym odpowiedź na ww. pismo organu, Skarżący podtrzymał swoją skargę oraz wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie zaległości składkowych. Skarżący ponownie wskazał na zawarte w decyzji błędne ustalenia, podkreślając jednocześnie, że jest bezsporne, iż jako płatnik winien współpracować z organem przy ustalaniu stanu sprawy, jednakże - z uwagi na swój ciężki stan zdrowia spowodowany wypadkiem, o którym to Zakład wiedział - nie mógł skorzystać z prawa do wglądu do akt i do sprostowania "przekłamań" organu. Skarżący ponownie nakreślił swoją aktualną sytuację ekonomiczno-zdrowotną, wskazując, że jest osobą dorosłą, od dwóch lat bez zatrudnienia i prawa do zasiłku, która prowadziła działalność gospodarczą. Z działalności tej, w następstwie nieuczciwości kontrahentów, Skarżący poniósł straty w wysokości ok. [...] zł (ostatnia sprawa z jednym z kontrahentów na kwotę ok. [...] zł toczy się w Sądzie Okręgowym w S. od 2014 r. i to bez szans na odzyskanie środków). Skarżący ma problemy z zaspokojeniem podstawowych podstaw życiowych, żyje poniżej stanu przetrwania. Skarżący aktualnie, jak i w przeszłości, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie uzyskuje dochodów i korzysta z pomocy rodziców, nie posiada nieruchomości i rzeczy ruchomych, media opłacają rodzice. Obecny stan zdrowia – wypadek i choroby współistniejące uniemożliwiają podjęcie pracy zarobkowej i uregulowanie zaległości płatniczej wobec Zakładu. Brak jest pozytywnych rokowań co do poprawy tego stanu. Na potwierdzenie podnoszonych okoliczności Skarżący dołączył do pisma: - kopię zawiadomienia o zdarzeniu przy pracy, z której wynika, że w dniu [...] maja 2019 r. Skarżący doznał urazu kręgosłupa, i kopię jednej strony karty wypadku (sporządzonej w dniu [...] lipca 2019 r.); - kopię podsumowania wizyty lekarskiej z dnia [...] września 2019 r., - kopię historii zdrowia i choroby Skarżącego sporządzonej w dniu [...] października 2019 r., - kopie zaświadczeń o stanie zdrowia Skarżącego z dnia [...] października 2019 r. i [...] listopada 2019 r., - decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], którą umorzono Zobowiązanemu zaległości podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za rok 2014 wraz z odsetkami za zwłokę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, sprowadzający się zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), do kryterium jej zgodności z prawem, ma istotne znaczenie dla katalogu możliwych rozstrzygnięć sądu, który został wskazany w art. 145 § 1 p.p.s.a. Przepis ten bowiem stanowi, że w razie uwzględnienia skargi na decyzję sąd może ją uchylić w całości albo w części (pkt 1), stwierdzić jej nieważność w całości lub w części (pkt 2) lub też stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa (pkt 3). W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W świetle przywołanych powyżej przepisów prawa, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej ma ściśle zakreślone ramy. Jak już wskazano, kontrola ta dokonywana jest jedynie pod względem zgodności z prawem, co ma istotne przełożenie na charakter orzeczeń sądów administracyjnych. I tak, co do zasady, sądy administracyjne nie mają uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, gdyż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji. To zaś w rozpoznawanym przypadku oznacza, że ewentualne uwzględnienie żądania Skarżącego o uznanie jego uprawnienia do umorzenia należności z tytułu składek należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (vide: art. 28 ust. 1 i art. 83 ust. 1 u.s.u.s.), a nie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Stąd też niezależnie od rezultatu kontroli sądowej, jakiej poddawana jest zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, nie istnieje możliwość orzeczenia przez Sąd - zgodnie z wyrażonym w skardze żądaniem – o umorzeniu składek. Sąd, w sytuacji stwierdzenia naruszenia prawa przez Zakład, może jedynie nakazać organowi podjęcie odpowiednich działań, które pozwolą na wyeliminowanie tego naruszenia i w rezultacie wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa (art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zakładu z dnia [...] sierpnia 2019 r., którą odmówiono Skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Określając ramy prawne sprawy wskazać należy, że podstawą umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzjach art. 28 u.s.u.s. Przepis ten daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 u.s.u.s., przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych i na ubezpieczenie zdrowotne. Przepisy art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s. stanowią, że należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (w tym odsetki od nieopłaconych składek) mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład w przypadkach określonych w ust. 2-4. Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s., całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wobec ustalenia braku przesłanki nieściągalności, Zakład przeprowadza postępowanie w oparciu o przepisy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia, w świetle których Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1); poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (pkt 2); przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (pkt 3). Przy czym zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia, za rodzinę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku. W pierwszym etapie postępowania z wniosku o umorzenie należności składkowych organ bada, czy w ogóle występują przesłanki do umorzenia należności. W celu stwierdzenia istnienia ww. przesłanek konieczne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym m.in. określenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami oraz sytuacji rodzinnej i zdrowotnej osoby zobowiązanej. Ustalając istnienie przesłanek, organ bierze przy tym pod uwagę aktualną sytuację życiową i majątkową osoby wnoszącej o umorzenie zaległości. Jeśli żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania ulgi. W przypadku ustalenia zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek umorzenia należności, postępowanie wchodzi w drugi etap – uznania administracyjnego, tj. możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia. Z treści wyżej zacytowanych przepisów wynika bowiem, że dopiero na tym etapie postępowania organ korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie organu - na żadnym z ww. etapów - nie może mieć jednak charakteru dowolnego, albowiem zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że w każdym przypadku rozstrzygania sprawy administracyjnej organ wydający orzeczenie, także w swych motywach musi uwzględniać obowiązujący porządek prawny, a podjęta decyzja musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), oraz powinna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Dokonując tych czynności organy muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 80 k.p.a., tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, by nie przekształciła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny, m.in. logiki, doświadczenia życiowego, wszechstronności. Konsekwencją takiego modelu postępowania organu jest kontrola sądu sprawowana zasadniczo na trzech poziomach: 1) kontrola prawidłowości przeprowadzonego postępowania, w tym postępowania dowodowego (zwłaszcza kompletności materiału dowodowego); 2) kontrola prawidłowości oceny przesłanek umorzenia oraz w przypadku ich zaistnienia; 3) kontrola granic przyznanego organowi uznania administracyjnego. W niniejszej sprawie Zakład odmówił umorzenia wnioskowanych należności, wskazując na niezaistnienie zarówno przesłanek nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., jak i przesłanek określonych w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia. Zdaniem Sądu proces, w toku którego organ doszedł do konkluzji, iż w przypadku Skarżącego niezaistniały żadne przesłanki umorzenia został przeprowadzony wadliwie. Organ uchybił wskazanym powyżej regułom postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przez niewyczerpujące zgromadzenie i mało wnikliwe rozpatrzenie materiału dowodowego. W ocenie Sądu, przeprowadzona przez organ analiza sytuacji materialno-bytowej Skarżącego, oparta została na niepełnych lub nienależycie dokonanych ustaleniach co do sytuacji rodzinnej Skarżącego oraz miesięcznych dochodów i wydatków ponoszonych w jego gospodarstwie domowym. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, organ uznał, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoimi rodzicami. Skarżący kwestionuje to stwierdzenie organu, akcentując, że jest osobą dorosłą, pełnoletnią, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy, jednoznacznie stwierdzić można, że w żadnym ze składanych pism (wniosek, oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej) Skarżący nie złożył, opatrzonego własnoręcznym podpisem, oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami. Informacja o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego pojawia się jedynie w notatce służbowej, sporządzonej w dniu [...] lipca 2019 r. przez pracownika organu, gdzie wskazano, że (cyt.): "Płatnik poinformował telefonicznie, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką B. K. (...) oraz ojcem R. K. (...)". Informacja ta – z uwagi na sposób jej pozyskania i udokumentowania – jest obecnie nieweryfikowalna (nie wiadomo, ani w jaki sposób zostało sformułowane pytanie pracownika organu w tym przedmiocie, ani czy Skarżący użył dosłownie takiego sformułowania). Jednocześnie zauważyć należy, że wskazując w zaskarżonej decyzji na sytuację finansową Skarżącego, organ kilkukrotnie podnosił, że Skarżący od maja 2019 r. jest zatrudniony na umowę zlecenie i że w czerwcu 2019 r. osiągnął z tego tytułu kwotę [...]zł netto, co mogłoby jednak świadczyć o samodzielnym gospodarowaniu przez Skarżącego. W ocenie Sądu, w zaistniałej sytuacji Zakład nie przedstawił przekonującego uzasadnienia dla przyjęcia, że Skarżący faktycznie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, a wyrażona w tym zakresie ocena organu nosi znamiona dowolności. Tymczasem, określając status osoby ubiegającej się o umorzenie należności składkowych, organ zawsze powinien zbadać i wyjaśnić wszystkie okoliczności sprawy, w tym, czy wnioskodawca jest osobą samotnie gospodarującą, czy funkcjonuje jako osoba w rodzinie. Ustalenie poczynione w tym zakresie jest bowiem na tyle istotne, że determinuje zakres prowadzonego postępowania dowodowego. W przypadku uznania, że wnioskodawca jest osobą samodzielnie gospodarującą, ustalenia co do osiąganych dochodów, i ponoszonych koniecznych wydatków, jak też stanu zdrowia ograniczają się tylko do jego osoby. Przyjęcie zaś, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z innymi osobami, rozszerza zakres ustaleń o ww. dane dotyczące tych osób. Zaznaczenia przy tym wymaga, że - w myśl § 3 ust. 2 rozporządzenia - za rodzinę uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z zobowiązanym w faktycznym związku. Natomiast, aby wyjaśnić pojęcie "wspólne gospodarowanie", a tym samym ustalić, czy zobowiązany jest osobą samotnie gospodarującą, czy też członkiem rodziny, należy uwzględnić potoczne rozumienie tego wyrażenia. Zgodnie z Wielkim Słownikiem Poprawnej Polszczyzny PWN: "wspólny to taki, w którym biorą udział dwie osoby lub więcej osób; wykonywany razem z kimś", natomiast: "gospodarować to dysponować czymś; zarządzać czymś" (red. A. Markowski, Warszawa, 2005, s. 1330 i 298). Stąd, jeśli osoby gospodarują wspólnie, oznacza to, że razem czymś zarządzają, dysponują. W rozpatrywanym kontekście chodzi więc o przyczynianie się do funkcjonowania wspólnoty poprzez wykonywanie na jej rzecz jakichkolwiek czynności. Możliwość zarządzania oznacza w istocie uprawnienie do współdecydowania o przeznaczeniu dochodu rodziny, a także wykonywanie części czynności związanych z codziennymi zajęciami, jak sprzątanie, gotowanie, pranie itp. Zatem przez wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego rozumie się nie tylko wspólne zamieszkiwanie określonych osób, ale związane z tym wspólne zaspokajanie potrzeb życiowych, w tym wzajemną ścisłą współpracę w załatwianiu codziennych spraw związanych z prowadzeniem domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione powinno być cechami stałości, które tego typu sytuację charakteryzują (vide np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2658/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 644/10). W rozpoznawanej sprawie organ nie przedstawił żadnej analizy w powyższym zakresie, poprzestając jedynie na zapisie przyjętym w ww. notatce służbowej. Stwierdzić także należy, że wskazując na wysokość dochodów Skarżącego i jego rodziny, organ podał, że oparł się na informacjach pozyskanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS, z którego wynika, że Skarżący od [...] maja 2019 r. jest zatrudniony na umowę zlecenie i w czerwcu 2019 r. osiągnął dochód w wysokości [...] zł netto, a rodzice pobierają świadczenia emerytalne odpowiednio w wysokości: matka – [...] zł netto i ojciec – [...] zł netto (wobec czego łączny dochód rodziny wynosi [...] zł). Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że o ile w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia [...] lipca 2019 r. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w S. Inspektorat w Ś. (skierowane do Inspektoratu w S. ), potwierdzające ww. dane dotyczące dochodu ojca Skarżącego, o tyle nie ma żadnych dokumentów odnoszących się do dochodu uzyskiwanego przez Skarżącego i jego matkę. Tymczasem, brak takich dokumentów, zwłaszcza w odniesieniu do Skarżącego, nie pozwala Sądowi na weryfikację ustaleń poczynionych przez organ. Gdyby nawet przyjąć, że dane te - jako fakty znane organowi z urzędu - nie wymagają dowodu, to na organie spoczywał obowiązek zakomunikowania ich stronie (vide: art. 77 § 4 k.p.a.), a aby możliwe było powołanie się na takie fakty ze skutkiem procesowym dla prowadzonej sprawy konieczne jest nie tylko gołosłowne stwierdzenie kierowane do strony, że pewne okoliczności są znane organowi z urzędu, ale również co najmniej adekwatne uprawdopodobnienie w aktach sprawy tych prawotwórczych okoliczności. Za fakty znane organowi z urzędu, tak samo jak fakty powszechnie znane, mogą być uznane tylko takie fakty, które odpowiadają rzeczywistości, w konsekwencji muszą dać się one zweryfikować. I tak: << W komentarzach do art. 77 kpa podaje się przykłady orzeczeń NSA dotyczących powoływania się w postępowaniu administracyjnym na fakty znane organowi z urzędu: w wyroku NSA we Wrocławiu z 14 stycznia 1993 r., SA/Wr 1091/92 (publ. LexPolonica nr 299575), stwierdzono, że "warunek zakomunikowania stronie znanego organowi z urzędu faktu (art. 77 § 4 k.p.a.) wyczerpania limitu punktów sprzedaży (art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.) spełnia też doręczenie stronie notatki służbowej wyjaśniającej stan prawny dotyczący ustalenia limitu oraz zawierającej wyciąg z rejestru udzielonych i nadal aktualnych zezwoleń"; oraz wyrok NSA w Warszawie z 9 lutego 1990 r., II SA 1379/89, ONSA 1990, nr 1, poz. 17, w którym stwierdzono, że "w sprawach, w których jedną z podstaw odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest wyczerpanie limitu punktów sprzedaży ustalonego dla danego terenu, do spełnienia warunku zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu (art. 77 § 4 k.p.a.) konieczne jest zamieszczenie w aktach sprawy - przed wydaniem decyzji ostatecznej - danych dotyczących liczby takich punktów sprzedaży faktycznie funkcjonujących na danym terenie na podstawie nadal aktualnych zezwoleń" >> (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt II GSK 3596/15, oraz powołane tam orzeczenia i piśmiennictwo). Organ nie tylko, że nie umieścił w aktach administracyjnych ww. dokumentów, ale nie pokusił się też o analizę przywołanej umowy zlecenia (na jaki okres mowa została zawarta, czy należność z tytułu umowy miałaby być wypłacana co miesiąc etc.). Ponadto nie skonfrontował tego ustalenia z informacjami podanymi przez Skarżącego w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej, czy to przesłuchując Skarżącego w charakterze strony czy choćby wzywając do wyjaśnienia stwierdzonych rozbieżności (tj. dlaczego Skarżący nie wykazał w tym oświadczeniu zawarcia umowy zlecenia). To zaś, zdaniem Sądu, wątpliwym czyni przyjęcie, jako stałego dochodu Skarżącego, uzyskanej w czerwcu 2019 r. kwoty [...]zł z umowy zlecenia i prognozowania na tej podstawie o możliwości stopniowej spłaty zobowiązań wobec Zakładu (zwłaszcza wobec podniesionej przez Skarżącego okoliczności, że w dniu [...] maja 2019 r. uległ wypadkowi przy pracy i otrzymuje świadczenie wypadkowe). Wątpliwości Sądu budzi także ustalenie wysokości stałych wydatków związanych z miesięcznym utrzymaniem. Skarżący w złożonych dokumentach nie określił kwoty ponoszonych wydatków. Informacje w tym zakresie przedstawiono wyłącznie w ww. notatce służbowej, w której wskazano, iż (cyt.): "Stałe wydatki związane z utrzymaniem miesięczne: czynsz – [...] zł, opłaty eksploatacyjne (energia, gaz, woda itp.) – [...] zł, leki – [...] zł". Skarżący w skardze kwestionuje to ustalenie, podnosząc, że "wydatki domowe" znacznie przewyższają kwotę wskazywaną przez organ (oprócz opłat za media obejmują także wydatki na leki matki oraz leczenie ojca – rehabilitacja, wizyty lekarskie, leki). Przy czym zaznaczenia wymaga, że - wbrew stanowisku wyrażonemu w odpowiedzi na skargę - Skarżący nie wskazuje, że to on ponosi opłaty związane z leczeniem rodziców. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd nie neguje tego, że ustalenie stanu faktycznego sprawy winno opierać się na współpracy Skarżącego z organem i że to na wnioskującym o udzielenie umorzenia spoczywa zasadniczy obowiązek przedkładania dowodów, mających wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie organu w tej materii. Nie oznacza to jednak, że samo pouczenie wnioskodawcy o możliwości przedkładania dokumentów istotnych w sprawie skutkuje automatycznie zwolnieniem organu od konieczności poszukiwania dowodów przemawiających za podjęciem decyzji o umorzeniu albo o odmowie umorzenia należności wobec Zakładu. Postępowanie o umorzenie zobowiązań jest procesem dynamicznym. W razie stwierdzonych braków lub rozbieżności pomiędzy oświadczeniami wnioskodawcy a danymi pozyskanymi przez organ z urzędu, organ powinien w miarę możliwości dążyć do ich uzupełnienia lub wyjaśnienia. Jak już bowiem wskazano powyżej, Zakład, podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie umorzenia świadczenia, jest związany regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania. W szczególności winien on przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Musi także w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu Zakład, wydając zaskarżoną decyzję, uchybił ww. regułom postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie, bez należytego rozważenia okoliczności, które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazać również należy, że dążąc do zgromadzenia materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w celu rozstrzygnięcia sprawy, organ winien podejmować czynności, które nie tylko że są przewidziane w przepisach prawa (np. wezwanie do złożenia pisemnych wyjaśnień, przesłuchanie, oględziny etc.), lecz które są także adekwatne do rangi ustalanych kwestii (tj. czy są to ustalenia istotne dla sprawy, czy ustalenia drugorzędne). W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z akt – część informacji podanych przez Skarżącego budziła wątpliwości organu. W związku z tym pracownik organu skontaktował się ze Zobowiązanym telefonicznie a z rozmowy tej sporządził notatkę służbową z dnia [...] lipca 2019 r. Jak już wskazano powyżej, w notatce tej znalazły się ustalenia, dotyczące m.in. prowadzenia przez Skarżącego wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami, stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem - a zatem kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uwagi na powyższe podnieść należy, że zgodnie z art. 72 § 1 k.p.a. czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności. Jednocześnie przepis art. 75 § 1 k.p.a. określa, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Sąd podziela wyrażane w judykaturze stanowisko, zgodnie z którym w świetle art. 75 § 1 k.p.a. notatka służbowa nie jest tego rodzaju dokumentem, który służy wyjaśnieniu merytorycznemu sprawy. Jest formą adnotacji sporządzonej w trybie art. 72 k.p.a. Wobec powyższego do adnotacji tej nie stosuje się przepisów dotyczących dowodów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 607/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 360/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1597/09). Możliwość sporządzenia adnotacji, przewidziana w art. 72 k.p.a., nie może zatem dotyczyć ustaleń istotnych dla sprawy, gdyż mówi się tam jedynie o znaczeniu dla sprawy. Mogą to więc być bieżące adnotacje o wartości drugorzędnej, wprawdzie pomocne przy rozpatrywaniu sprawy lub w toku postępowania, niemniej jednak nie obejmujące ustaleń, od których rozstrzygnięcie zależy lub może zależeć (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 1982 r., sygn. akt I SA 258/82). W tym stanie rzeczy, w świetle powyższych rozważań, zachodzi podstawa do uznania, że ustalenia dokonane przez organ w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie są wyczerpujące, zaś ich ocena jest pobieżna, co doprowadziło do wydania decyzji o nieprzekonującej argumentacji (a w poczuciu Skarżącego – krzywdzącej), a w konsekwencji do naruszenia reguł procesowych zawartych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zakład przy ponownym rozpoznaniu sprawy - mając na uwadze ww. wskazania Sądu co do kierunku postępowania - winien uzupełnić materiał dowodowy oraz wyjaśnić istotne dla sprawy kwestie (w tym wzywając Skarżącego do złożenia stosownych wyjaśnień i dokumentów, bądź przesłuchując go w charakterze strony), a następnie szczegółowo rozważyć, czy w świetle zebranego materiału dowodowego w sprawie w stosunku do Skarżącego znajdują zastosowanie przesłanki, o jakich mowa w ww. przepisach, z uwzględnieniem wyczerpującej motywacji rozstrzygnięcia. Gromadząc materiał dowodowy w sprawie, a zwłaszcza sięgając po informacje znane organowi z urzędu, organ powinien w szczególności przestrzegać wymogów stawianych przepisami art. 72 § 1 i art. 77 § 4 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło