I SA/Sz 83/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-04-18

Skład orzekający: Referendarz sądowy Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z o.o. wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Spółka z o.o. nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, ponieważ mimo wskazywania na trudności finansowe, kontynuuje działalność gospodarczą, posiada znaczny majątek i uzyskuje przychody, co pozwala przyjąć, że ma realne możliwości pozyskania środków na koszty sądowe. Nie można traktować innych zobowiązań, w tym publicznoprawnych, z pierwszeństwem przed obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Spółka V. Sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku od gier. Spółka wskazała na trudną sytuację finansową, straty w 2010 r., zajęcie rachunków bankowych i udziałów w innej spółce w wyniku postępowań egzekucyjnych. Sąd wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, które spółka przedłożyła częściowo. Sąd ocenił, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. Spółki z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od gier za maj 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych V. Spółka z o.o. w W., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł wniosła na urzędowym formularzu PPPR o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku, a także załączonych do wniosku dokumentów wynika, co następuje. Spółka prowadzi działalność wydawniczą, produkcję gier, zabawek, działalność związaną z grami losowymi, zakładami wzajemnymi, działalność sportową, rozrywkową, sprzedaż żywności, napojów, wyrobów tytoniowych. W roku 2010 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł, jej kapitał zakładowy wynosił [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł. Na rachunku bankowym w [...] S.A. zgodnie z przedłożonym wyciągiem z okresu od 1 stycznia 2012 r. do 31 stycznia 2012r saldo końcowe wynosiło [...] zł. Ponadto Spółka wskazała, że w wyniku wprowadzenia nowych regulacji prawnych w zakresie stawek podatku od gier nie była w stanie uiszczać w terminie powstałych zobowiązań podatkowych, co spowodowało wszczęcie w stosunku do niej postępowań egzekucyjnych, w ramach których dokonano zajęcia rachunków bankowych oraz udziałów w innej spółce. Skarżąca podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy. Ponieważ przedstawione dane i dokumenty dotyczyły roku 2010 r. Spółka wezwaniem z dnia 15 marca 2012 r. została zobowiązana do przedłożenia w terminie dziesięciodniowym dodatkowych dokumentów tj.: - bilansu i rachunku zysków i strat Spółki za 2011 r.; - wyciągu z księgi rachunkowej Spółki zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykaz aktywów i pasywów (inwentarz), ewidencję stanu środków pieniężnych za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej; - odpisu rocznego zeznania za 2011 r. jeśli zostało już złożone wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym; - wyciągu z prowadzonej ewidencji VAT, ewidencji dla potrzeb podatku akcyzowego oraz ewidencji dla podatku od gier za okres od 1 stycznia 2012 r. do 15 marca 2012 r., a także kopii deklaracji złożonych w rozliczeniu ww. podatków za ostatnie 3 miesiące lub zaświadczeń właściwych urzędów skarbowych i celnych o nieskładaniu takich deklaracji; - zestawienia należności i zobowiązań Spółki na dzień 15 marca 2012 r.; - aktualnych dokumentów potwierdzających prowadzone nadal wobec Spółki egzekucje i zastosowane środki egzekucyjne, w tym ewentualne zajęcia rachunków bankowych i majątku (środków trwałych, wierzytelności), a także ich skuteczność (np. zaświadczenia organów egzekucyjnych); - wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Spółki (w tym zajętych) z ich stanem za okres od 15 stycznia 2012 r. do 15 marca 2012 r. Wykonując powyższe zobowiązanie przedłożono: odpisy deklaracji VAT-7 za XII 211 r., I i II 2012 r., bilans i rachunek zysków i strat na dzień 31.06.2011 r., zestawienie środków trwałych na 31.05.2011 r. oraz dokumenty potwierdzające zajęcia rachunków bankowych w [...] i [...]. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej w skrócie: p.p.s.a ), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wstępie należy wyjaśnić, iż w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu przesłanka "braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania" nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym działalności operacyjnej. Nieopłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości, jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawa do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Stwierdzić też trzeba, iż dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. postanowienie NSA z 5 czerwca 2008 r., I FZ 236/08, publ. – baza orzeczeń NSA na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając złożony w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazać w pierwszej kolejności należy, że skarżąca nie przedstawiła pełnej informacji odnośnie swojej, jak twierdzi trudnej, sytuacji finansowej. Wystosowane do niej wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów potraktowała wybiórczo, co powoduje, że nie można uznać, że wykazała istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie przedłożyła bowiem m.in. bilansu i rachunku zysku i strat za cały rok 2011 r. (choćby w wersji wstępnej), wyciągów w prowadzonych ewidencji podatkowych za ostatnie trzy miesiące, zestawienia zobowiązań i należności na dzień 15 marca 2012 r., wyciągów z rachunków bankowych. Nie ustosunkowała się też w żaden sposób do wezwania w tym zakresie. Natomiast oceniając znajdujące się w aktach sprawy dokumenty i oświadczenia należy stwierdzić, że wartość środków jakimi Spółka dysponowała w ostatnim okresie, w porównaniu z wysokością należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, czyni zgłoszony przez nią wniosek nieusprawiedliwionym. Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. W I półroczu 2011 r. uzyskała przychody ze sprzedaży w kwocie [...] zł, za styczeń 2012 r. i luty 2012 r. deklarowała wielomilionowe obroty (w I 2012 r. na kwotę [...] zł, w II 2012 r. na kwotę [...] zł). Z ustaleń wynika zatem, że skarżąca otrzymuje znaczne należności z tytułu świadczonych usług i dokonywanych dostaw. Skarżąca wskazuje na zajęcie rachunków bankowych, ale okoliczność ta nie przesądza, że nie obraca środkami pieniężnymi z pominięciem rachunku bankowego, z których jest w stanie wygospodarować środki na koszty sądowe. Wprawdzie nie przedstawiła, pomimo wezwania, aktualnego stanu kasy przedsiębiorstwa, ani wyciągów z rachunków bankowych (w tym zajętych), to z akt sprawy wynika, że na dzień 31.06.2011 r. w kasie lub na rachunku bankowym posiadała środki pieniężne o wartości [...] zł. Skarżąca posiada także znaczny majątek, którego wartość na dzień [...] r. wynosiła [...] zł. Struktura tego majątku wskazuje, że skarżąca ma możliwości uzyskania dochodu z tego majątku, choćby z posiadanych środków transportu o wartości powyżej [...] zł. O tym, że sytuacja Spółki nie jest aż tak trudna świadczy także fakt regulowania innych zobowiązań, co wynika z porównania danych zawartych w bilansie za 2010 r. i za I półrocze 2011 r. W tym miejscu zauważyć należy, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa, nie znajduje żadnego uzasadnienia traktowanie innych zobowiązań (w tym publicznoprawnych) z pierwszeństwem przed powinnością poniesienia kosztów sądowych. Okoliczności ponoszenia innych zobowiązań, jak też zwiększenie ich wartości i w konsekwencji ograniczanie kosztów funkcjonowania firmy nie mogą zatem decydować o zasadności wniosku. Należy zatem stwierdzić, że Spółka nie wykazała, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo wskazywania na istnienie trudności finansowych (niedochodowość, egzekucje i zajęcie rachunków bankowych, zwiększenie obciążeń podatkowych), skarżąca nie składa wniosku o ogłoszenie upadłości, czy likwidacji, kontynuuje działalność gospodarczą, posiada majątek, co pozwala przyjąć, iż nie istnieją przeszkody do uzyskania środków pieniężnych na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło