I SA/Sz 849/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-02-02
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy były członek zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług, jeśli termin płatności zobowiązania przypadał w okresie pełnienia przez niego funkcji, mimo że korekta deklaracji VAT została złożona po jego odwołaniu?Ratio decidendi
Były członek zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli termin płatności zobowiązania przypadał w okresie pełnienia przez niego funkcji, nawet jeśli korekta deklaracji VAT została złożona po jego odwołaniu. Odpowiedzialność ta powstaje, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykaże przesłanek zwalniających go od tej odpowiedzialności, takich jak zgłoszenie wniosku o upadłość lub wykazanie mienia spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa.Stan faktyczny
Spółka z o.o. S. złożyła deklarację VAT za styczeń 2009 r., a następnie jej korektę, wykazując zaległość podatkową, która nie została uregulowana. Postępowanie egzekucyjne wobec spółki okazało się bezskuteczne. Organ podatkowy orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu, J. B., za zaległości podatkowe spółki. J. B. zaskarżył decyzję, argumentując, że zaległość powstała po jego odwołaniu z zarządu i że nie było podstaw do ogłoszenia upadłości. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając odpowiedzialność J. B.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 9 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [..] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. z [...] ., nr [...] orzekającą o solidarnej z W.S. odpowiedzialności J. B. byłego członka zarządu Spółki z o.o. S. z siedzibą w S., za zaległości wymienionej Spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w wysokości [..] zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [..] zł.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że w dniu 18 października 2002 r., w wyniku zawarcia aktem notarialnym, Rep. A nr [...] umowy spółki, została utworzona Spółka z o.o. A. Uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z 18 maja 2004 r. (akt notarialny Rep. A nr[...] ) zmieniono nazwę tej Spółki na: P. S., a następnie, w dniu 15 maja 2007 r., na: S. (akt notarialny Rep. A nr[...] ). Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników uchwałą nr 2 z dnia 11 marca 2005 r. powołało J. B. na stanowisko wiceprezesa oraz W. S. na członka zarządu. Następnie, 11 grudnia 2007 r., został odwołany dotychczasowy Prezes zarządu – J. L. a na jego miejsce powołano J. B. Uchwałą nr 1 z dnia 20 marca 2009 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników obaj wymienieni powyżej członkowie zarządu zostali odwołani z zarządu Spółki.
Następnie, w uzasadnieniu omawianej decyzji wskazano, że 20 lutego 2009 r. Spółka złożyła deklarację VAT-7 na podatek od towarów i usług za styczeń 2009 r., deklarując kwotę podatku [...] zł, a w dniu 20 października 2009 r. jej korektę, wykazując podatek podlegający wpłacie za ten okres w wysokości [...] zł. Jak wynika z wyjaśnienia do złożonej korekty, była ona skutkiem skorygowania wysokości podatku naliczonego w stosunku do wykazanego w deklaracji pierwotnej, z powodu zmniejszenia kwoty nabycia usług. Wynikające z korekty zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł nie zostało przez Spółkę uregulowane, wobec czego podjęto czynności, mające na celu przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązku podatkowego przez Spółkę, które jednak nie doprowadziły do likwidacji zaległości.
Jak następnie wskazał organ odwoławczy, postępowanie egzekucyjne prowadzono na podstawie tytułu wykonawczego nr [....] z 27 listopada 2009 r. W jego toku ustalono, że Spółka prowadziła działalność w lokalu należącym do M. Sp. z o.o. na podstawie umowy dzierżawy. Organ egzekucyjny uzyskał też informację, iż Spółka nie posiada nieruchomości na terenie Gminy Miasto S. oraz powiatu p., nie figuruje również w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Ponadto, jak ustalono, pod wskazanym adresem siedziby Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej (na drzwiach została umieszczona informacja o opuszczeniu biura). Również ustalenia kontroli podatkowej potwierdziły, że Spółka opuściła pomieszczenia biurowe w czerwcu 2009 r., korespondencja kierowana do tego podmiotu nie jest odbierana, a pomieszczenie zostało przez wynajmującego zaplombowane.
W toku postępowania egzekucyjnego do majątku Spółki z o.o. S. w S. dokonano zajęć rachunków bankowych w A. B. S.A., K. B. S.A. oraz M. B. S.A., nastąpił zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej. Ponadto, K. B. poinformował, iż na rachunku bankowym dłużnika brak jest środków pieniężnych. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego S. – P. i Zachód IX Wydział Egzekucyjny z dnia 18 stycznia 2010 r., sygn. akt IX Co 9668/09, dalszą egzekucję prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym S. – P. i Z. w S.. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było z wniosków sześciu wierzycieli, w tym wierzyciela uprzywilejowanego - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto, przeciwko Spółce postępowanie egzekucyjne prowadzili także inni komornicy sądowi. Z ustaleń Komornika Sądowego wynikało, iż Spółka: pod adresem wskazanym przez wierzyciela zaprzestała działalności, nie pozostawiając po sobie żadnego majątku; z dniem 3 marca 2009 r. została wyrejestrowana z ewidencji podatników; nie posiada wierzytelności z tytułu nadpłat w podatkach, a egzekucja z rachunków bankowych okazała się bezskuteczna; nie posiada nieruchomości oraz pojazdów mechanicznych. W aktach rejestrowych brak jest informacji w zakresie zmiany adresu siedziby firmy, posiadanego majątku, brak jest również sprawozdań z prowadzonej działalności. Powyższe ustalenia skutkowały umorzeniem, w dniu 1 lutego 2011 r., postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanego powyżej tytułu wykonawczego.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, jak następnie wskazał organ odwoławczy, organ podatkowy wszczął postępowanie wobec byłego członka zarządu S. Spółki z o.o. J. B., zmierzając do orzeczenia o jego odpowiedzialności za zobowiązania Spółki w zakresie należności w podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r., które skutkowało wydaniem przez Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S., wskazanej na wstępie decyzji, orzekającej o solidarnej, wraz z W.S., odpowiedzialności wymienionego za zaległości podatkowe Spółki w wysokości [...] zł z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł i kosztami egzekucyjnymi w kwocie [....] zł.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, J. B. odwołał się do Dyrektora Izby Skarbowej w S., wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania albo przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoje zarzuty, odwołujący się zarzucił naruszenie:
– art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej "O.p";
– art. 89a ust. 2 pkt 1-6 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez przyjęcie, iż dostawca (K. Spółka z o.o.) spełnił przesłanki do skorygowania podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz S. Spółka z o.o.
Zdaniem odwołującego się, organ pierwszej instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że ponosi on odpowiedzialność za zobowiązania Spółki S. z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. oraz że nie zachodzą przesłanki wyłączające jego solidarną odpowiedzialność na podstawie art. 116 § 2 O.p. Organ podatkowy nie wykazał bowiem, że dochodzona zaległość podatkowa powstała, kiedy pełnił on, wraz z W.S., funkcję członka zarządu. Przedmiotowa zaległość wynika bowiem z korekty deklaracji VAT za styczeń 2009 r. dokonanej w październiku 2009 r., a więc w okresie, kiedy zarząd w Spółce sprawował K. D. Jednocześnie, J. B. wskazał, że po odwołaniu nie miał możliwości podejmowania decyzji i rozporządzania majątkiem Spółki, a zatem odpowiedzialność za uregulowanie przedmiotowej zaległości spoczywała na prezesie zarządu pełniącym obowiązki w momencie złożenia korekty. W okresie, kiedy odwołujący się pełnił funkcję członka zarządu Spółka regulowała należności podatkowe, w tym należny podatek od towarów i usług za styczeń 2009 r. wynikający ze złożonej deklaracji. Ponadto, wierzytelność wobec K. Spółki z o.o. nie była nieściągalna w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu, a Spółka nie była niewypłacalna, nie były prowadzone postępowania egzekucyjne, a należności regulowane były na bieżąco. Jedynym znaczącym wierzycielem Spółki był ZUS, z którym zarząd prowadził rozmowy odnośnie zawarcia układu ratalnego i restrukturyzacji zadłużenia. Niezależny audyt przeprowadzony w Spółce przez specjalistę biegłego z zewnątrz wykazał, iż kontynuowanie działalności gospodarczej jest zasadne i celowe. W konsekwencji, w listopadzie 2007 r., został uchwalony i wdrożony program naprawczy zmierzający do poprawy sytuacji finansowej Spółki w perspektywie kilkuletniej i podniesienia jej rentowności, zatem nie było przesłanek do ogłaszania upadłości. Istnienie i realizowanie programu naprawczego stanowi, w ocenie podatnika, okoliczność usprawiedliwiającą brak wniosku o upadłość. W momencie powołania kolejnego zarządu program ten był kontynuowany, Spółka realizowała kontrakty i miała zamówienia. Natomiast dalsze losy zarządzania Spółką nie są stronie znane, niewątpliwie jednak Spółce przysługiwały wierzytelności w stosunku do stoczni L. G. w kwocie ponad [...] euro. Zgłoszone one zostały w toku postępowania upadłościowego prowadzonego wobec dłużnika. Powyższe należności odwołujący się wskazał jako mienie, z którego Skarb Państwa mógłby się zaspokoić w całości. Nie były one przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki. Nie można zatem uznać, iż egzekucja z majątku Spółki była bezskuteczna.
W odwołaniu podkreślono także, że ciężar udowodnienia przesłanek zwalniających od odpowiedzialności nie może być całkowicie przerzucony na stronę, a organy podatkowe powinny dążyć do ustalenia prawdy obiektywnej. W ocenie strony, organ podatkowy, prowadząc postępowanie, nie podjął wymaganych prawem działań w celu ustalenia, np. pełnej sytuacji majątkowej Spółki, w wyniku czego nie skierowano egzekucji do wierzytelności przysługujących od n. kontrahenta. Nadto, nie przesłuchano bezpośrednio zainteresowanych w sprawie, tj. J. B. i W. S. Powyższe wskazuje, iż w przedmiotowej sprawie nie ustalono w sposób prawidłowy stanu faktycznego, przez co doszło do naruszenia prawa, co - zdaniem strony - uzasadnia uchylenie decyzji. Na poparcie swojego stanowiska strona powołała orzecznictwo sądów administracyjnych.
Do odwołania dołączono kopie dokumentów:
– zaświadczenia BRE B. S.A. z dnia 30 czerwca 2008 r. m.in. o braku obciążeń rachunków Spółki tytułami egzekucyjnymi, braku zobowiązań z tytułu kredytów, gwarancji, otwartych akredytyw i zobowiązań wekslowych, bieżącym regulowaniu zobowiązań wobec banku, ośmiocyfrowych obrotach w okresie od 1 lipca 2007 r. do 27 czerwca 2008 r.;
– notatki służbowej dotyczącej wprowadzenia systemu wynagrodzenia zadaniowego sporządzonej w dniu 15 lutego 2008 r. przez pracownika Spółki (mistrza) - według odwołującego się potwierdza ona wdrażanie programu naprawczego;
– zapisów na koncie: [...] za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. dotyczących rozliczeń z M. Spółka z o.o., co potwierdza prowadzenie w 2009 r. przez S. działalności gospodarczej i uzyskiwanie znacznych przychodów z tego tytułu;
– dokumentów sporządzonych w języku niemieckim, dotyczących L. G.
W toku postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Skarbowej wezwał stronę do przedstawienia i udokumentowania przesłanek określonych w art. 116 § 1 O.p., które mogą zwolnić z odpowiedzialności za zaległości Spółki, lecz nie uzyskał na nie odpowiedzi.
Następnie, organ odwoławczy wskazał, że z informacji ZUS Oddział w S., z dnia 12 lipca 2011 r., wynika, iż Spółka z o.o. S. posiadała zaległości z tytułu:
– składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres: październik - grudzień 2005 r., styczeń - grudzień 2006 r., styczeń - luty i kwiecień - grudzień 2007 r., styczeń - sierpień i listopad - grudzień 2008 r., styczeń i marzec 2009 r. w łącznej kwocie [....] zł;
– składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres: czerwiec - grudzień 2007 r., luty - lipiec i listopad - grudzień 2008 r., styczeń - marzec 2009 r. w łącznej kwocie [....] zł;
– składek na Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres: październik - grudzień 2005 r., styczeń - grudzień 2006 r., styczeń - luty i kwiecień - grudzień 2007 r., styczeń - sierpień i listopad - grudzień 2008 r., styczeń i marzec 2009 r. w łącznej kwocie [...] zł.
Wymienione należności objęte zostały postępowaniem egzekucyjnym. Z informacji ZUS Oddział w S. wynikało ponadto, iż Spółka nie występowała o rozłożenie na raty zaległości z powyższych tytułów.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej w S., po dokonaniu oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji, podnosząc, że w sprawie zaistniały, określone w art. 116 O.p., przesłanki do orzeczenia o solidarnej, wraz z W.S., odpowiedzialności J. B. za zaległości S. Spółki z o.o. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że termin płatności zobowiązania za okres, za który orzeczono odpowiedzialność, przypadał w czasie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu Spółki. Organ wyjaśnił przy tym, że złożenie przez Spółkę w październiku 2009 r., po odwołaniu J. B. z zarządu, korekty deklaracji za okres kiedy był członkiem zarządu pozostaje bez wpływu na, wynikający z art. 47 § 3 O.p., termin płatności zobowiązania, a w konsekwencji na ponoszenie przez stronę, będącą w dniu upływu terminu płatności członkiem zarządu, odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Do orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest istotny bowiem sposób powstania zaległości podmiotu głównego, lecz sam fakt jej istnienia. Ponadto, organ stwierdził, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec S. Spółki z o.o. nie doprowadziło do zaspokojenia należności wobec Skarbu Państwa, zaś przebieg czynności egzekucyjnych, w tym zastosowane środki egzekucyjne, został szczegółowo przedstawiony w sprawozdaniach i dokumentach organu egzekucyjnego znajdujących się w aktach postępowania, z którymi strona została zapoznana. Organ podkreślił także, że w toku postępowania egzekucyjnego nie ustalono, aby Spółce przysługiwały, wskazywane przez odwołującego się, wierzytelności od L. G. Organ nie stwierdził jednocześnie wystąpienia przesłanki uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości Spółki poprzez wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu. W.S. - jako sprawujący zarząd nad Spółką - nie złożył bowiem wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego w obowiązującym terminie. Nadto, nie wykazał, że zaniechanie tego obowiązku nastąpiło nie z jego winy, zwłaszcza że Zarząd Spółki zdawał sobie sprawę z trudności w zakresie regulowania składek ZUS, skoro rozważał wystąpienie o rozłożenie ich płatności na raty, choć ostatecznie takiego wniosku nie złożono.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, J. B., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., w której podniósł zarzuty:
1) rażącego naruszenia art. 116 §§ 1, 2 i 4 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący, jako były członek zarządu Spółki z o.o. S., ponosi odpowiedzialność za jej zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego;
2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na uznaniu, że:
– skarżący nie wykazał, by niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, czy też niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy;
– zarząd Spółki nie złożył wniosku o rozłożenie na raty płatności z tytułu składek ZUS;
– skarżący nie wykazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie w znacznej części zaległości dochodzonych w niniejszym postępowaniu;
– Spółce nie przysługiwały ściągalne wierzytelności od L. G., a co za tym idzie, że skarżący ponosi odpowiedzialność solidarną za zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług oraz że nie zachodzą przesłanki wyłączające solidarną odpowiedzialność skarżącego;
3) rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez ich niezastosowanie, przejawiające się w niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie zebraniu i nie rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, na skutek niezrealizowania wniosku skarżącego o załączenie w poczet materiału dowodowego sprawy programu naprawczego Spółki, znajdującego się w jej siedzibie w S. przy ul. [...]
Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła m.in. o:
4) uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w całości,
5) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy,
6) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi,
7) przesłuchanie skarżącego w charakterze strony na okoliczności zawarte w treści skargi.
Uzasadniając swoje stanowisko, skarżący wskazał, że ustalenia poczynione przez organ administracji, przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie, są całkowicie chybione i naruszają bezwzględny obowiązek gromadzenia w toku postępowania całości materiału w sprawie oraz wszechstronnego rozpatrzenia dowodów, a zaskarżona decyzja została wydana w sposób dowolny, sprzeczny z prawem i powinna być wyłączona z obiegu prawnego. Skarżący zakwestionował swoją odpowiedzialność za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług w oparciu o przesłanki egzoneracyjne wskazane w art. 116 § 1 pkt 2 i 3 O.p., gdyż w okresie, kiedy pełnił funkcję członka zarządu nie było podstaw do składania wniosku o ogłoszenie upadłości, czy to w trybie likwidacyjnym czy układowym. Ponadto, Spółka nie była w tym okresie niewypłacalna, nie posiadała zadłużeń w bankach, nie zalegała z płatnościami wobec pracowników, urzędu skarbowego. Nie prowadzono także wobec Spółki postępowań egzekucyjnych, a należności regulowane były na bieżąco, w tym należności z tytułu czynszu wobec wynajmującego – M. S.A. w B. W okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez skarżącego przeprowadzony został w Spółce niezależny audyt przez specjalistę biegłego z zewnątrz, który uznał za zasadne i celowe kontynuowanie działalności gospodarczej. W konsekwencji, w listopadzie 2007 r., został uchwalony i wdrożony program naprawczy w celu uzdrowienia finansów Spółki i podniesienia jej rentowności w perspektywie kilkuletniej. Program naprawczy stanowił potwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości, co znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie i doktrynie przedmiotu. W momencie przejęcia nowego zarządu program był kontynuowany, Spółka realizowała kontrakty, miała zamówienia, nadal prowadziła działalność gospodarczą, osiągając dochody, z których powinna była uregulować należność podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r., posiadała również majątek w środkach trwałych o wartości kilkuset tysięcy złotych. Dalsze losy zarządzania Spółką nie są stronie znane, jedynie z dokumentacji zgromadzonej przez organ podatkowy wynika, iż Spółka nagle w październiku i listopadzie 2009 r. przestała regulować czynsz z tytułu najmu lokalu położonego w S. przy ul.[...] , a ówczesny prezes przestał przychodzić do jej siedziby i nią zarządzać. Na poparcie argumentów w zakresie braku podstaw do ogłoszenia upadłości Spółki, w toku prowadzonego postępowania, skarżący przedstawił opinię bankową z B. B., notatki służbowe, zapotrzebowanie na nadbrzeże oraz rozliczenia Spółki z jednym z kontrahentów, tj. Spółki z o.o. M. Na etapie skargi skarżący dodatkowo przedłożył:
– zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach z dnia 24 czerwca 2008 r.,
– potwierdzenia przelewów dokonywanych przez Spółkę z rachunku bankowego A. B. S.A., K. B. S.A. oraz M. B. S.A., celem potwierdzenia, że Spółka zarówno w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu, jak również w pewnym czasie po jego odejściu na bieżąco regulowała swoje zobowiązania, i że nie było w tym okresie podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego. W ocenie skarżącego, wyciąg z rachunku Spółki w M. B. z 16 czerwca 2009 r. potwierdza, że również w tym miesiącu miała ona wystarczające środki na bieżące regulowanie płatności wobec pracowników, i po uregulowaniu zadłużenia z tego tytułu wykazywała nadwyżkę na koncie w kwocie ponad [...] zł, zaś suma uznań na rachunku w pierwszej połowie czerwca wynosiła ponad [...] zł, podczas gdy łączna kwota obciążeń na rzecz osób zatrudnionych wynosiła zaledwie[...] zł;
– faktury VAT za okres od kwietnia do sierpnia 2009 r. wraz z protokołami odbiorów, mające potwierdzać, że Spółka co najmniej w tym okresie kontynuowała dochodową działalność gospodarczą poważnych rozmiarów, wystawiając łącznie faktury co najmniej na kwotę [...] zł.
Jednocześnie, skarżący wskazał, że powołanie ww. dokumentów na wcześniejszym etapie sprawy nie było możliwe, gdyż wszedł on w ich posiadanie dopiero na skutek uzyskania dostępu do siedziby Spółki w S. przy ul. [....] w wyniku wydania stosownego zarządzenia w tym przedmiocie przez Sąd Rejonowy w innym, toczącym się postępowaniu sądowym.
Skarżący ponownie wskazał, że jedynym znaczącym wierzycielem Spółki w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu był ZUS, z którym zarząd układał się i prowadził rozmowy odnośnie zawarcia układu ratalnego i restrukturyzacji zadłużenia, i zakwestionował rzetelność informacji ZUS z dnia 12 lipca 2011 r., na podstawie której organ podatkowy ustalił, iż Spółka nie występowała z wnioskiem o rozłożenie na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Na potwierdzenie okoliczności, iż postępowanie układowe z ZUS było w istocie prowadzone przedłożył: pisma ZUS z dnia 15 maja 2007 r. i 28 maja 2007 r., dotyczące wyrażenia zgody na niepodejmowanie postępowania egzekucyjnego; pismo Spółki z dnia 29 lipca 2007 r. kierowane do ZUS, przedstawiające harmonogram wpłat na konto ZUS wraz z załącznikami; pismo Spółki z dnia 26 lipca 2007 r. do ZUS w sprawie wydłużenia okresu spłaty zobowiązań, pozwalających na zawarcie układu ratalnego; wniosek Spółki do ZUS z dnia 20 marca 2008 r. o rozliczenie zadłużenia składek w celu zawarcia układu ratalnego wraz z potwierdzeniem jego nadania w dniu 31 marca 2008 r.
Skarżący, powołując się na informacje, dotyczące przysługujących Spółce w okresie jego odwołania z zarządu wierzytelności od L. G. w kwocie ok. [...] euro, zakwestionował stanowisko organu co do niewskazania przez stronę mienia, z którego Skarb Państwa mógłby w znacznej części zaspokoić swoje wierzytelności z tytułu VAT za styczeń 2009 r. Jako dowód potwierdzający posiadanie wskazanych wierzytelności, które na dzień odwołania skarżącego z funkcji członka zarządu Spółki miały nadawać się do wyegzekwowania, przedłożył on niepełną wersję sprawozdania syndyka Spółki L. G. (3 karty sprawozdania sporządzonego w języku niemieckim i 1 karta tłumaczenia na język polski, nieznanego autorstwa).
Dodatkowo, skarżący przedstawił wydruki zdjęć sprzętu biurowego (4 szt.), pozostawionego w siedzibie Spółki w S. przy ul. [...] i stanowiącego jej własność, tj. 2 komputerów oraz 2 urządzeń drukujących S. Powyższe, według strony, wskazuje, iż egzekucja wobec Spółki prowadzona była niestarannie, a komornik nie przeprowadził rozeznania (rozpytania) co do tego, jakiego rodzaju majątek pozostał w jej siedzibie. Zdaniem skarżącego, wskutek tych zaniedbań postępowanie egzekucyjne pochopnie zostało umorzone, natomiast w Spółce pozostaje majątek, który nie był przedmiotem tego postępowania. Skoro egzekucji nie skierowano do wszystkich składników majątku Spółki (wierzytelności i sprzęt biurowy znajdujący się w siedzibie przy ul. G.), nie można uznać, iż okazała się ona bezskuteczna.
W ocenie strony, organ podatkowy nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego na skutek niezrealizowania wniosku o załączenie w poczet materiału dowodowego sprawy programu naprawczego Spółki znajdującego się w jej siedzibie przy ul. G.
Na poparcie swojej argumentacji skarżący powołał orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. postanowił dopuścić dowód z załączonych do skargi dokumentów w języku polskim oraz oddalić dowód z przesłuchania stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich określone są w rozdziale 15 Działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej "O.p". W rozdziale tym mieści się zakres podmiotowy oraz przedmiotowy tej odpowiedzialności. Zgodnie z art. 107 § 1 O.p. tylko w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie.
Podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są, zgodnie z art. 116 § 1 O.p., członkowie zarządu. Członkowie zarządu odpowiadają za zaległości podatkowe spółki z tytułu zobowiązań podatkowych spółki powstałych w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki tylko i wyłącznie wówczas, gdy egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.
W postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe spółki istnieją, a zobowiązania podatkowe, których dotyczą, powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd 85/03 – opubl.: www.orzeczenia.nsa.pl). Członka zarządu obciąża natomiast obowiązek wykazania istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 66/05 – opubl. jw.).
Z punktu widzenia obowiązków organów, wynikających z konieczności wykazania istnienia przesłanek odpowiedzialności określonych w art. 116 O.p., znaczenie miało ustalenie stanu majątkowego Spółki w okresie, kiedy prowadzona była wobec niej egzekucja. Decydował on bowiem o skuteczności tej egzekucji. Istotne było także ustalenie, czy osoba, wobec której wydawana jest decyzja o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, była członkiem jej zarządu w czasie powstania zaległości podatkowych, a więc czy może odpowiadać za zaległości podatkowe Spółki z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w czasie pełnienia przez tę osobę obowiązków członka zarządu.
Z kolei, w przypadku skarżącego, jego obowiązkiem było wykazanie istnienia negatywnych przesłanek, określonych w art. 116 § 1 O.p., wyłączających orzeczenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych. Chodzi więc o wykazanie następujących okoliczności:
– czy we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe;
– czy niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły bez winy członka zarządu;
– czy członek zarządu wskazał mienie spółki, z którego możliwa jest egzekucja.
Do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest bowiem nie tylko ustalenie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, ale także wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność.
Zakres odpowiedzialności członków zarządu Spółek, dotyczy zaległości podatkowych osoby prawnej oraz należności wskazanych w art. 107 § 2 O.p., a więc m.in. odsetek za zwłokę i kosztów postępowania egzekucyjnego. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka (§ 2 art. 116 O.p.).
W niniejszej sprawie owe przesłanki, pozwalające organowi podatkowemu orzec o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe wystąpiły. Z dokonanych ustaleń wynika bowiem, że J. B. pełnił funkcję członka zarządu (wiceprezesa, a następnie prezesa) w okresie od 11 marca 2005 r. (uchwała nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 11 marca 2005 r.) do momentu odwołania z zarządu Spółki uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 20 marca 2009 r., natomiast termin płatności podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. upłynął 25 lutego 2009 r. Skarżący ponosi zatem odpowiedzialność za przedmiotową zaległość podatkową. Ustalając kwotę zaległości, za którą orzeczono odpowiedzialność podatkową, organ podatkowy zasadnie oparł się na deklaracji w zakresie podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. złożonej w dniu 20 lutego 2009 r. oraz jej korekcie z 20 października 2009 r. Należy wskazać, iż na gruncie prawa podatkowego dokonanie korekty deklaracji podatkowej powoduje taki skutek jak złożenie pierwotnej deklaracji. Nie jest to bowiem nowe, w dosłownym tego słowa znaczeniu, zdarzenie prawne, a jedynie zmiana brzmienia uprzednio złożonego rozliczenia za dany okres. Zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń 2009 r. powinno zostać wykonane w prawidłowej wysokości w terminie przewidzianym przepisami prawa, tj. do 25 lutego 2009 r. Okoliczność złożenia korekty deklaracji po odwołaniu skarżącego z funkcji członka zarządu lecz dotyczącej okresu, kiedy tę funkcję jeszcze sprawował, nie może decydować o wyłączeniu jego odpowiedzialności za prawidłowe rozliczenie podatkowe we właściwym czasie oraz za zaległość podatkową w ten sposób wykreowaną, co obszernie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji. Korekta deklaracji VAT-7 za styczeń 2009 r. spowodowana była nieuregulowaniem przez Spółkę z o.o. S. należności wobec kontrahenta, co skutkowało koniecznością skorygowania podatku naliczonego - zmniejszono kwotę nabycia usług oraz wynikającego z tego tytułu podatku od towarów i usług. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż termin płatności należności wobec kontrahenta upływał 19 stycznia 2009 r. (faktura VAT 2/1/2009 z 5 stycznia 2009 r.), a więc w okresie pełnienia funkcji członka zarządu przez skarżącego. Tak więc, mając powyższe na uwadze nie można uznać, iż przedmiotowa zaległość podatkowa powstała wyłącznie z winy kolejnego zarządu Spółki.
W sprawie orzeczenia o odpowiedzialności J. B. za zaległości Spółki spełniona została także przesłanka bezskuteczności egzekucji. Przebieg postępowania egzekucyjnego wobec Spółki został opisany w decyzjach organów podatkowych obu instancji. Z ustaleń faktycznych, poczynionych na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wynika, iż został podjęty szereg czynności, mających na celu ustalenie istnienia mienia, z którego możliwa byłaby egzekucja, jednak nie przyniosły one rezultatu. Egzekucja z rachunków bankowych okazała się bezskuteczna, dłużnik nie posiadał majątku, z którego można by przeprowadzić skuteczną egzekucję. Organ podatkowy podjął wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co znalazło odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym wskazującym, iż wykorzystano wszystkie możliwości w celu ściągnięcia od Spółki należności podatkowych. W toku prowadzonej egzekucji administracyjnej, a następnie sądowej, nie udało się wyegzekwować zaległości, a postępowanie dowiodło, że Spółka nie posiada żadnych innych składników majątkowych, z których można prowadzić egzekucję celem zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Potwierdzeniem zasadności powyższych ustaleń i przedstawionej argumentacji o bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec Spółki jest postanowienie Komornika Sądowego z 1 lutego 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Nieuzasadniony jest zatem zarzut wskazujący na to, że organ egzekucyjny nie wykorzystał wszystkich przysługujących mu środków egzekucyjnych, tj. nie skierował egzekucji do przysługujących Spółce wierzytelności czy majątku znajdującego się w jej siedzibie. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego sporządzono, w dniu 17 września 2009 r., protokół o stanie majątkowym z udziałem ówczesnego zarządu, który jednak nie wskazał żadnych środków trwałych i wierzytelności. Nie uczynił tego również w zadeklarowanym terminie, tj. do dnia 29 września 2009 r. Ustalono ponadto, iż w II połowie 2009 r. Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w dokumentach rejestracyjnych. Zgodnie z relacją pracowników Z. Urzędu Skarbowego w S. nie udało się dokonać żadnych czynności egzekucyjnych w siedzibie Spółki ani ustalić miejsca położenia ewentualnego mienia Spółki, niemożliwe było również przeprowadzenie czynności kontrolnych. Działania podjęte przez Komornika Sądowego w ramach egzekucji sądowej także nie przyniosły żadnych rezultatów. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że Spółka nie miała żadnego majątku, z którego Skarb Państwa mógłby uzyskać zaspokojenie swoich należności. Podniesiona dopiero na etapie postępowania odwoławczego okoliczność, iż Spółce przysługiwały wierzytelności od niemieckiego kontrahenta w kwocie ok. [...] euro nie zmienia faktu bezskuteczności egzekucji. Bez wpływu na prawidłowość oceny dokonanej w tym zakresie przez organ odwoławczy pozostają również powołane w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. - fragment sprawozdania syndyka Spółki L. G. oraz informacja o uwidocznionym na fotografiach sprzęcie komputerowym. Podkreślić przy tym należy, że wiedzę o tym, iż wskazywany sprzęt stanowi własność Spółki, skarżący uzyskał na podstawie ustnej informacji bliżej nieokreślonej osoby - zarządcy obiektu, zaś przedstawione tłumaczenie sprawozdania na język polski cechuje się dużą ogólnikowością.
Z treści skargi wynika, że skarżący generalnie kwestionuje prawidłowość prowadzonych wobec Spółki postępowań egzekucyjnych. Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, iż przedmiotem postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatnika, nie może być w istocie weryfikacja poprawności podejmowanych działań egzekucyjnych, które - czemu nie sposób zaprzeczyć - zakończyły się prawomocnym postanowieniem o umorzeniu tego postępowania. W niniejszym natomiast postępowaniu jedynie dokonuje się oceny czynności egzekucyjnych do dłużnika podstawowego w kontekście zaistnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji, co zostało uczynione. Wskazać też należy, iż z istoty postępowania egzekucyjnego wynika, że stroną tego postępowania jest podatnik (dłużnik podstawowy), a osoba trzecia (członek zarządu) nie może formułować zarzutów wobec podjętych środków egzekucyjnych.
Nie można również uznać, iż w toku postępowania w niniejszej sprawie wskazany został majątek, z którego można byłoby wyegzekwować należności w znacznej części. Możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki kapitałowej istnieje wówczas, gdy osoba taka wskaże na bieżące istnienie takiego majątku spółki, który pozwoli na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Oznacza to, że aby móc się uwolnić od odpowiedzialności, członek zarządu obowiązany jest do wskazania konkretnych składników lub praw majątkowych (ze wskazówką co do ich usytuowania, wartości, itp.), które realnie pozwolą na skierowanie do tego mienia czynności egzekucyjnych. Nie jest więc wystarczające wskazanie mienia, z którego egzekucja mogłaby być skuteczna we wcześniejszym okresie, gdy prowadzone było postępowanie egzekucyjne (np. wierzytelności, na które skarżący wskazuje), czy obecnie może być jedynie przypuszczalnie możliwa. Zatem, samo powoływanie się na fakt istnienia w 2009 r. wierzytelności Spółki nie może stanowić wystarczającej przesłanki do zwolnienia strony z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki na podstawie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Wskazać ponadto należy, iż organ odwoławczy tej okoliczności nie kwestionował. Stronie wyjaśniono, iż istnienie wierzytelności, mimo wykazanych wyżej działań organu egzekucyjnego, nie zostało stwierdzone w toku postępowania egzekucyjnego, stąd nie mogły być podjęte czynności egzekucyjne w tym zakresie. Ponadto, zasadnie organ uznał, że wobec ogólnych informacji odnośnie przedmiotowych wierzytelności bez określenia, czy nadal są one wymagalne, jaka jest ich aktualna wysokość i czy dłużny kontrahent dalej prowadzi działalność gospodarczą niemożliwe jest skierowanie do nich skutecznej egzekucji. Wskazanie, na etapie skargi i postępowania sądowego, kolejnych składników majątku, mających należeć do Spółki nie może być skuteczne z przyczyn juz powyżej wskazanych.
Wbrew stanowisku skarżącego, w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka egzoneracyjna, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. Jest to przesłanka obiektywna oparta na okolicznościach faktycznych, a nie subiektywnym przekonaniu członków zarządu. Dokonując oceny, czy istniały podstawy prawne ogłoszenia upadłości lub zawarcia układu należy odnieść się do uregulowań ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.). Stosownie do art. 10 ww. ustawy, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z treści art. 11 ust. 1 ustawy wynika, iż niewypłacalność zachodzi wtedy, gdy dłużnik nie wykonuje wszystkich ciążących na nim wymagalnych zobowiązań. W konsekwencji nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. W odniesieniu do osób prawnych niewypłacalność występuje także wtedy, gdy ich zobowiązania przekroczą wartość majątku i to nawet wówczas, gdy na bieżąco wykonują swoje zobowiązania (art. 11 ust. 2 ww. ustawy). Organ odwoławczy ustalił na podstawie informacji ZUS Oddział w S. z 12 lipca 2011 r., że Spółka nie uiszczała wymagalnych zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne już w 2005 r., a sytuacja ta w latach następnych nie uległa poprawie. Spółka generowała dalsze zaległości z tego tytułu, na koniec I kwartału 2009 r. łączna wartość zadłużenia stanowiła kwotę [...] zł. Od 2008 r. ZUS prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółki. Ponadto, jak wynika z bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2008 r. w latach 2007-2008 jej zobowiązania znacznie przekraczały wartość całego majątku (na dzień 31 grudnia 2008 r. ponad trzykrotnie), co tylko potwierdza fakt, iż sytuacja finansowa Spółki uległa znacznemu pogorszeniu. Wartość aktywów wynosiła: w 2007 r. –[...] zł, w 2008 r. –[...] zł. Natomiast, wysokość zobowiązań w analogicznym okresie stanowiła odpowiednio kwotę [...] zł i [...] zł. Niekorzystne kształtowanie się kluczowych wskaźników finansowych, tj. bieżącej płynności: w 2007 r.[..] , w 2008 r. – [...] (pożądana wartość: 2) i ogólnego zadłużenia: odpowiednio[...] (pożądana wartość: [...] ), wskazywało, jak trafnie przyjął organ, na narastanie sytuacji kryzysowych stanowiących zagrożenie dla kontynuacji działalności Spółki. Przedstawione dane wskazują bowiem w sposób wyraźny i jednoznaczny, iż Spółka utraciła płynność finansową w 2007 r. Oceny w powyższym zakresie nie może zmienić okoliczność, której organ nie kwestionował, iż w badanym okresie Spółka posiadała wierzytelności, prowadziła działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody, miała zlecenia na świadczenie usług i zawarte kontrakty, nie posiadała zaległości w bankach i wobec pracowników, realizowała program naprawczy. W przedmiotowej sprawie faktem jest, iż mimo wystąpienia przesłanek w tym zakresie, nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości ani o otwarcie postępowania układowego. Nie ustalono ponadto, iż brak złożenia takiego wniosku nastąpił z przyczyn przez skarżącego niezawinionych. Zarząd miał świadomość niewypłacalności Spółki, jednak skoro zakładał, że ma ona charakter przejściowy i nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości, licząc na poprawienie jej finansów w wyniku wdrożonego programu naprawczego, wziął na siebie odpowiedzialność za jej zaległości. W tym miejscu nie można zgodzić się ze skarżącym, pragnącym wywieść, iż jego przekonanie o niecelowości zgłoszenia takiego wniosku z uwagi na aktualną kondycję ekonomiczną i finansową Spółki oraz podejmowane przez niego działania, zmierzające do dalszej kontynuacji działalności Spółki, jej ratowania np. poprzez próbę zawarcia układu ratalnego z ZUS - ekskulpują go od odpowiedzialności jako osoby trzeciej.
Nie sposób również zgodzić się z zarzutem skargi w kwestii oparcia decyzji na błędnej informacji ZUS Oddział w S., co do braku wniosku Spółki o rozłożenie na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wbrew bowiem twierdzeniu skarżącego, przedstawiona przez niego, wraz ze skargą, korespondencja prowadzona przez Spółkę z ZUS w sposób jednoznaczny nie wskazuje, iż wniosek taki został złożony. Z przedłożonych pism wynika jedynie, że ZUS odstąpił od prowadzenia postępowania egzekucyjnego na określony czas, w celu umożliwienia Spółce spełnienia warunków finansowych do przystąpienia do układu ratalnego. Natomiast, autentyczności informacji, zawartych w piśmie ZUS z dnia 12 lipca 2011 r., skarżący w sposób prawnie dopuszczalny nie podważył.
Wskazania ponadto wymaga, że zgodnie z zasadą zupełności postępowania dowodowego zawartą w art. 187 O.p., organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zasadą jest, że ciężar dowodzenia w postępowaniu podatkowym spoczywa na organie podatkowym. W sytuacji jednak, gdy strona powołuje się w trakcie postępowania na określone okoliczności faktyczne, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki, zobowiązana jest przedstawić organom podatkowym materiał dowodowy, który udowadnia jej twierdzenia. A zatem, to stronę obarcza obowiązek wykazania dowodów potwierdzających powoływane okoliczności, a do organów podatkowych należy ocena tych dowodów. Tymczasem, w toku postępowania podatkowego, skarżący nie przedstawił programu naprawczego Spółki, jak również nie wnosił, aby organ podatkowy podjął działania w celu pozyskania wymienionego dokumentu (w odwołaniu wskazał jedynie, że program ten znajduje się w siedzibie Spółki). W tej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, wyrażonych w art. 122 i art. 187 § 1 O.p., nie znajdują uzasadnienia. Organ podatkowy podjął bowiem wszelkie niezbędne działania w celu zgromadzenia materiału dowodowego, zapewniając stronie czynny udział w prowadzonym postępowaniu, celem ustalenia okoliczności związanych z zaistnieniem przesłanek określonych w art. 116 O.p.
Odnosząc się do zawartych w skardze wniosków dowodowych wyjaśnić należy, że zgodnie z 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny może przeprowadzać tylko dowody uzupełniające z dokumentów (a zatem nie ma prawa przesłuchiwać stron czy innych podmiotów postępowania), jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W tym stanie sprawy, Sąd - uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło