I SA/Sz 85/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2015-04-21
Skład orzekający: Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli skarżący wykaże niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji wstrzymuje się, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę ciężką sytuację materialną i finansową skarżącego, wysokość jego dochodów, wiek i stan zdrowia, a także istniejące zadłużenie, sąd uznał, że przesłanki te zostały wykazane, co uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2008 i 2009. Wraz ze skargą złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w postaci niewypłacalności. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową, zdrowotną i majątkową, popierając swoje twierdzenia licznymi dokumentami.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I dniu 21 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 i 2009 rok p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie decyzji.
J.S. (zwany dalej: "Skarżącym"), którego reprezentował adwokat E.S., wraz ze skargą złożył m.in. wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I i II instancji. Uzasadniając drugi z wymienionych wniosków, pełnomocnik Skarżącego wskazał,
że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody J. S.,
a nadto zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w postaci niewypłacalności wnoszącego skargę.
W uzasadnieniu wniosku poinformował, że Skarżący mieszka wraz z żoną
w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 w [...], które należy do ich córki P.S. i w całości pokrywa koszty utrzymania tego mieszkania, które wynoszą łącznie około [...] zł miesięcznie (jako dowód załączył: zawiadomienie o zmianie opłat za mieszkanie i 2 przykładowe faktury za energię elektryczną). Wskazał również, że córka jest na wyłącznym utrzymaniu rodziców, albowiem nie pracuje i aktualnie studiuje w D.. Skarżący wraz z małżonką częściowo pokrywają koszty pobytu córki na studiach w kwocie [...] zł, a resztę kosztów utrzymania ponoszą ich krewni, gdyż Skarżący i jego żona nie są w stanie samodzielnie w całości ponosić tych kosztów (jako dowód dołączył: kserokopię legitymacji studenckiej córki).
Następnie podał, że Skarżący ma [...] lat. Jest osobą starszą w bardzo złym stanie zdrowia. Dotychczas przeszedł kilka operacji kardiologicznych z powodu licznych zawałów. Ponadto cierpi na chorobę niedotlenienia serca. Z tych powodów wstawiono mu pięć bajpasów i przeprowadzono kilka koronografii. Na niezbędne leczenie, tj. wykup recept, konsultacje medyczne u specjalistów, a także zabiegi, Skarżący wydatkuje kwotę co najmniej [...] zł miesięcznie. Również jego żona
ma problemy kadriologiczne i na lekarstwa wydaje około [...] zł miesięcznie (jako dowód przedłożył: sześć kart informacyjnych leczenia szpitalnego oraz zaświadczenie lekarskie).
Przez wiele lat Skarżący prowadził działalność gospodarczą polegającą
na wykonywaniu prac inżynieryjno-budowlanych. W wyniku załamania rynku budowlanego począwszy od 2008 roku zaczął odnotowywać coraz większe straty, gdyż wycofywali się kolejni inwestorzy, a dłużnicy nie płacili swoich zobowiązań.
Z tych powodów firma Skarżącego straciła płynność finansową, co w konsekwencji doprowadziło do powstania licznych zadłużeń. W chwili obecnej cały majątek Skarżącego i jego małżonki jest zajęty przez Komornika Sądowego, a ponadto prowadzone są liczne egzekucje administracyjne. Obecnie toczy się około
[...] egzekucji na łączną kwotę [...] zł. Jest to należność główna, która nie zawiera odsetek, kosztów sądowych i egzekucyjnych. Po ich doliczeniu zadłużenie Skarżącego wzrasta o około 30%. Z powodu braku możliwości spłaty zadłużenia
w jakiejkolwiek części systematycznie się ono powiększa. W skład zadłużenia wchodzą zobowiązania wobec banków z tytułu niespłaconych kredytów, wobec kontrahentów, a także wobec urzędu skarbowego i ZUS. W chwili obecnej Skarżący z uwagi na zaawansowany wiek oraz bardzo zły stan zdrowia nie prowadzi działalności gospodarczej (na dowód czego załączył: zaświadczenie banku WBK Bank Zachodni z dnia 22 grudnia 2014 r., zeznanie podatkowe PIT-36L za 2013 rok, zestawienie prowadzonych egzekucji, wniosek Skarżącego o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej, aktualny wydruk z Centralnej Ewidencji i Informatyzacji
o Działalności Gospodarczej).
Pełnomocnik wyjaśnił również, że jedynym źródłem dochodu Skarżącego
i jego małżonki jest ich emerytura. Dodatkowo świadczenie emerytalne Skarżącego jest zajęte przez komornika. Po potrąceniach Skarżącemu pozostaje [...] zł.
Po opłaceniu wszystkich niezbędnych opłat pozostała kwota pozwala im na bardzo skromne życie i nie mają możliwości odłożyć miesięcznie jakiejkolwiek kwoty (jako dowód przedłożył: decyzję o waloryzacji emerytury J. S. oraz decyzję
o waloryzacji emerytury A.S.).
Konkludując, pełnomocnik wskazał, że Skarżący jest w dramatycznej sytuacji finansowej. Istniejące zadłużenie, które z każdym miesiącem wzrasta, jest trudne
do spłacenia. Okoliczności te uzasadniają wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Na koniec wskazał, że z podanych wyżej powodów uzasadniony jest również wniosek o przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia
od kosztów sądowych i wydatków w całości, albowiem nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie
i rodziny. Szczegółową sytuację majątkową i osobistą potwierdzają załączone
do skargi dokumenty. Ponadto pełnomocnik dodał, że znając trudną sytuację osobistą i majątkową Skarżącego czasowo zwolnił go od ponoszenia kosztów następstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący opisując sytuację mieszkaniową i koszty związane z utrzymaniem mieszkania oraz źródła dochodu, powtórzył okoliczności przedstawione we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto, Skarżący opisując stan swojego zdrowia (liczne operacji i zabiegi związane z problemami kardiologicznymi) oraz stan zdrowia żony (problemy kardiologiczne), podał, że na leczenie (swoje i żony) przeznacza
600 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że cały majątek został zajęty przez Komornika Sądowego, prowadzone są egzekucje administracyjne, aktualnie około
[...] egzekucji na łączną kwotę [...] zł, powiększoną o 30% (odsetki).
W skład zadłużenia, które powstawało od 2008 roku, wchodzą zobowiązania wobec banków z tytułu niespłaconych kredytów, wierzytelności wobec kontrahentów,
a także wobec urzędu skarbowego i ZUS.
Odnośnie do majątku Skarżący podał, że posiada lokal mieszkalny
o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Córka skarżącego jest właścicielką lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2. Skarżący nie wykazał wartościowych rzeczy ruchomych, ani oszczędności. Oświadczył również, że wszystkie nieruchomości są zajęte przez komornika sądowego oraz że prowadzone są egzekucje administracyjne.
Wraz z wnioskiem skarżący nadesłał kserokopie dokumentów:
– informację o wysokości opłat za użytkowanie lokalu mieszkalnego ([...]zł),
– faktury za energię,
– karty leczenia szpitalnego skarżącego w 2014 r., zaświadczenie lekarskie
o stanie zdrowia,
– zaświadczenie banku o zajęciu rachunków bankowych w Banku [...]S.A.,
– zeznanie podatkowe skarżącego za 2013 r. (PIT-36L) z wykazaną stratą
z działalności gospodarczej - wykonywanie robót ogólnobudowlanych związanych ze wznoszeniem budynków – w wysokości [...] zł (przychód [...] zł, koszty [...] zł),
– zestawienie zajęć komorniczych według stanu na dzień 29 grudnia 2014 r. ogółem na kwotę [...] zł,
– wniosek z dnia 6 listopada 2014 r. o wykreślenie działalności gospodarczej skarżącego z CEIDG wraz z potwierdzeniem wykreślenia z dniem 7 listopada 2014 r.,
– decyzję ZUS o wysokości emerytury żony skarżącego – od 1 marca
2014 r. do wypłaty kwota [...] zł,
– decyzję ZUS o wysokości emerytury skarżącego – od dnia 1 marca
2014 r. świadczenie do wypłaty, z uwzględnieniem potrącenia egzekucyjnego w kwocie [...] zł, wynosi [...] zł,
– dokumenty związane z zawartymi przez skarżącego w 2009 roku umowami na wykonanie robót budowlanych na rzecz Burmistrza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej zwaną: "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 "p.p.s.a."
po przekazaniu sądowi skargi, sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych
do odwrócenia skutków. Powołany przepis upoważnia do wstrzymania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych
w granicach tej samej sprawy, a zatem zarówno decyzji organu I jak i II instancji.
Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez wstrzymanie wykonania aktu, jest wyjątkiem
od zasady wykonalności decyzji ostatecznej. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji następuje na wniosek skarżącego. Na podstawie przytoczonych przepisów uznać należy, że ciężar uzasadnienia tego wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji, spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, przy czym jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, w tym dotyczącymi sytuacji finansowej i majątkowej. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku
o wstrzymanie wykonania, zostały w sposób wyczerpujący określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, należało mieć na uwadze uchwałę NSA z dnia 17 lutego 2014 r., II FPS 9/13 (LEX nr 1460612), w której sąd wskazał, że w postępowaniu wszczętym na skutek złożenia przez stronę wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Obowiązany jest zatem do dokonania oceny przytoczonych przez stronę we wniosku okoliczności w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach, nie zaś tylko w oparciu o dokumenty załączone
do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, sąd przeanalizował dokumenty załączone do akt sprawy. Ze zebranego materiału dowodowego wynika, że faktycznie sytuacja finansowa strony skarżącej jest trudna, bowiem Skarżący jest emerytem w wieku [...] lat, gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną (również emerytką w wieku [...] lat). Skarżący nie posiada swojego mieszkania, wraz z żoną przebywa w mieszkaniu córki i ponosi koszty utrzymania mieszkania, bowiem córka studiuje w Danii, nie ma dochodów i korzysta ze wsparcia finansowego rodziców i innych członków rodziny. Źródłem utrzymania Skarżącego i jego żony są emerytury w łącznej kwocie [...] zł. Świadczenie emerytalne Skarżącego jest zajęte w związku z prowadzoną egzekucją i miesięcznie z emerytury potrącana jest kwota [...] zł. Skarżący nie wykazał żadnych dodatkowych dochodów, ani oszczędności pieniężnych, przedstawił dokumenty potwierdzające likwidację prowadzonej uprzednio działalności gospodarczej, z której w 2013 r. nie uzyskał dochodów (strata).
Zatem ze względu na ciężką sytuację materialną i finansową Skarżącego
(w szczególności z uwagi na stan zadłużenia), wysokość aktualnych dochodów oraz wiek i stan zdrowia Skarżącego, należy uznać, że Skarżący wykazał, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie ochrony tymczasowej.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, w sprawie zachodzą okoliczności, które uprawdopodabniają, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. W tej sytuacji, Sąd
na podstawie przepisu art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło