I SA/Sz 856/11

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-02-06

Skład orzekający: Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie przedłożył dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Prawo do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga wykazania, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedłożyć niezbędne dokumenty na wezwanie sądu. Uchylanie się od tego obowiązku skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Małoletnia N. W., reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję ZUS o odmowie umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek. Wniosek zawierał informacje o dochodach i majątku rodziny, jednak sąd wezwał do uzupełnienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową. Wnioskodawca nie dostarczył wymaganych dokumentów, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2012 r. wniosku małoletniej N. W. działającej przez przedstawiciela ustawowego B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia[...] . Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego Małoletnia N. W. reprezentowana przez B. W., w dniu 14 listopada 2011 r., złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynikało, iż dochód miesięczny rodziny wynosi ok.[...], z czego ok. [...] zł przeznaczane jest na wszelkie opłaty. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostają trzy osoby: N. W., jej siostra M. W. i matka B.W.. W oświadczeniu majątkowym wykazano udział w ¼ części do mieszkania o pow. [...] m kw. oraz działkę budowlaną o pow[...] kw. Do wniosku skarżąca załączyła: - zaświadczenie ZUS z dnia 19 października 2011 r. o wysokości renty rodzinnej otrzymywanej przez B. W. w kwocie[...]zł; - zaświadczenie ZUS z dnia 19 października 2011 r. o wysokości renty okresowej z tytułu niezdolności do pracy B. W. w kwocie [...] zł. W związku z przysługującym uprawnieniem, wynikającym z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy pismem z dnia 24 listopada 2011 r. wezwał skarżącą do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających przedstawioną sytuację oraz uzupełniających dane, celem dokonania jednoznacznej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, w terminie 10 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Skarżąca powyższego zobowiązania nie wykonała Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2012 r. referendarz sądowy odmówił N.W. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Pismem z dnia 30 stycznia 2012r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła, iż w złożonym formularzu wykazała dochody rodziny wraz z ponoszonymi kosztami. Nadto, wskazała, że córki nie są spadkobierczyniami 2 mieszkań lecz odziedziczyły w ¼ części 2 mieszkania 1 pokojowe. Jedno z nich zostało sprzedane w 2009 r. i następnie kupiono mieszkanie również 1 pokojowe lecz o pow.[...] m2, które zostało przerobione na mieszkanie dwupokojowe. Skarżąca wskazała dalej, iż w formularzu wskazała również adres działki budowlanej przy ul.[...] , której spadkobierczyniami są córki w części po 1/12,na której to działce nie są prowadzone żadne prace budowlane. Ponadto, skarżąca uważa, iż pomimo, że nie posiada oszczędności, nie jest zobowiązana jako była żona do regulowania zobowiązań swego zmarłego męża, wobec czego zwracanie się przez Sąd o przedstawienie rachunków bankowych i lokat jest bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zw.dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z kolei art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Wezwanie wystosowane na tej podstawie w niniejszej sprawie miało na celu uzyskanie danych obrazujących sytuację finansową gospodarstwa domowego. Stworzona w ten sposób dodatkowa możliwość wykazania przez skarżącą, że zasługuje ona na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa pomocy, nie została przez nią wykorzystana. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie ( zob. postanowieni NSA z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt II FZ 444/11, publ. w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Sądu, skarżąca w niniejszej sprawie nie uprawdopodobniła że nie jest w stanie ponieść kosztu wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Miesięczny dochód w jej gospodarstwie domowym, wynosi bowiem ok. [...]zł. Nie bez znaczenia jest także to, że skarżąca posiada stały dochód w postaci renty rodzinnej oraz dysponuje majątkiem, w postaci udziału w działce budowlanej oraz ¼ części mieszkania, które może stanowić źródło sfinansowania wydatków, związanych między innymi z przedmiotową sprawą. Skarżąca nie nadesłała wyciągu z posiadanych przez B. W. i M. W. rachunków bankowych w tym lokat, uznając powyższe za bezpodstawne. Brak również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających ponoszone opłaty i koszty utrzymania. Wezwana do przedłożenia stosownych dokumentów, nie wywiązała się z nałożonego na nią zobowiązania, co sprawia, że jej oświadczenia nie poddają się weryfikacji, a to – z kolei uniemożliwia przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Bierna postawa i uchylenie się od przedłożenia dokumentów potwierdzających twierdzenia skarżącej, a także posiadanie stałych źródeł utrzymania skutkują zatem tym, że wniosek nie może zostać rozpoznany pozytywnie. Reasumując, w ocenie Sądu, w świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, iż wniosek skarżącej nie może zostać uwzględniony. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło