I SA/Sz 860/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-02-11

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za dany rok, może oprzeć się na postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego dotyczącego lat poprzednich i lat następnych ("od 2013 r. i nadal"), czy też powinien corocznie wszczynać odrębne postępowanie?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest zobowiązany do corocznego wydawania decyzji w sprawie ustalenia wysokości należnego podatku od nieruchomości. Złożona przez podatników informacja IN-1 jest wiążąca dla organu podatkowego, chyba że organ kwestionuje jej prawidłowość. W takim przypadku organ podatkowy musi prawidłowo wszcząć odrębne postępowanie podatkowe dla danego roku, a nie opierać się na postanowieniu o wszczęciu postępowania "na przyszłość". Ponadto, uzasadnienie decyzji musi spełniać wymogi formalne określone w Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Podatnicy nabyli dwa lokale użytkowe, które w informacji IN-1 za 2005 r. zadeklarowali jako mieszkalne. Burmistrz M wydał decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2014 r. na podstawie danych z ewidencji gruntów, klasyfikując lokale jako użytkowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Podatnicy złożyli skargę, twierdząc, że lokale są mieszkalne i powinny być opodatkowane niższą stawką. Sąd uchylił obie decyzje z przyczyn formalnych, wskazując na wadliwe wszczęcie postępowania podatkowego i brak prawidłowego uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza M, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2015 r. sprawy ze skargi I. K.-F., B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza M. z dnia [...] r. nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu 15 lutego 2003 r. I D K-F i B F zawarli przed notariuszem (Kancelaria Notarialna w Szczecinie, notariusz D P akt notarialny rep. A nr [...]) z P B "C" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży. Podatnicy nabyli wówczas dwa lokale użytkowe typu apartamentowego, spełniające wymagania samodzielnego lokalu położone w M przy ul. P oznaczone nr [...] i [...]. 3 sierpnia 2005 r. podatnicy złożyli informację IN-1 w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. dotyczącą lokalu położonego w M przy ul. P, gdzie zaznaczyli, m.in. powierzchnię mieszkalną – [...]m2. Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2013 r. Burmistrz M wszczął wobec podatników postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od 2013 r. i nadal. Burmistrz M w dniu 30 stycznia 2014 r. wydał decyzję nr [...], na podstawie art. 2,art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), art. 21§ 1 pkt 2 i § 5, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej "op", oraz uchwały Rady Miejskiej w M nr XLIV/419/13 z dnia 24 września 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z dnia 9 października 2013 r., poz. 3230), w której określił podatnikom podatek od nieruchomości za 2014 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości oraz danych z ewidencji gruntów, stosując stawki ustalone w powołanej uchwale Rady Miejskiej w M. W tabeli przedstawiono oznaczenie rodzaju nieruchomości położonej w M przy ul. P, podstawę opodatkowania, stawkę podatku, okres obowiązywania i ilość miesięcy oraz wysokość podatku. Podatnicy złożyli odwołanie od powyższej decyzji i wskazali, że jest ona błędna, gdyż w złożonej informacji podatkowej podali, iż posiadany przez nich lokal nr [...] jest mieszkalny. Zdaniem podatników, organ podatkowy nie podjął żadnych czynności wyjaśniających w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wydało w dniu 14 maja 2014 r. decyzję nr [...], w której utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i przytoczył treść art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają zasadnicze znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości i są wiążące dla organów podatkowych. Przedmiotowy lokal sklasyfikowany został jako lokal użytkowy, co uniemożliwia organowi podatkowemu przyjęcie, że jest to lokal mieszkalny i zastosowanie stawki podatku od nieruchomości takiej jak dla lokali mieszkalnych. Podatnicy złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję i wskazali, że jest ona dla nich krzywdząca. Zdaniem podatników, posiadają oni lokal mieszkalny, który powinien być opodatkowany stawką podatkową jak dla lokali mieszkalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie. Sąd wskazał, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 135 ppsa, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga jest zasadna. Organ podatkowy zobowiązany jest do działania na podstawie przepisów prawa. Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Podatnicy podatku od nieruchomości zobowiązani są do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1, w której podają składniki swojego majątku podlegające opodatkowaniu. Dane wynikające z takiej informacji są organu podatkowego wiążące przy wydaniu decyzji podatkowej za określony rok podatkowy, chyba że organ podatkowy kwestionuje prawidłowość ww. informacji. Wówczas organ podatkowy zobowiązany jest do wszczęcia postępowania podatkowego, mającego na celu ustalenie podatku od nieruchomości we właściwej wysokości zgodnie z art. 21 § 3 i 5 op. Z akt podatkowych nie wynika, żeby organ podatkowy wszczął postępowanie podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. Prawidłowość wszczęcia postępowania podatkowego za 2013 r. miała wpływ na rozpoznanie sprawy, dotyczącej określenia podatnikom podatku od nieruchomości za 2013 r., która była przedmiotem sprawy rozpoznawanej przez WSA w Szczecinie w dniu 7 maja 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 1195/13 (dostępne na www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Zadaniem Sądu, nieprawidłowe było działanie organu podatkowego, przyjmujące, że przez wydanie postanowienia w dniu 2 stycznia 2013 r. Burmistrz M wszczął wobec podatników postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości również za 2014 r. z uwagi na zapis w tym postanowieniu, że dotyczy "ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od 2013 r. i nadal". Wszczęcie postępowania podatkowego nie może nastąpić "na przyszłość", gdyż organ podatkowy nie wie czy okoliczności faktyczne w zakresie danej nieruchomości nie ulegną zmianie, np. podatnik może złożyć korektę informacji IN-1. Podkreślić należy, raz jeszcze, że w stosunku do osób fizycznych, organ podatkowy zobowiązany jest corocznie wydawać decyzję w zakresie ustalenia wysokości należnego podatku od nieruchomości, złożona przez podatników informacja In-1 jest wiążąca (nawet gdy była złożona kilka lat wcześniej) dla organu podatkowego, zaś nie zgadzając się z nią, organ podatkowy zobowiązany jest do prawidłowego wszczęcia postępowania podatkowego i prowadzenia go zgodnie z przepisami. Ponadto, zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji, wydając decyzję naruszył art. 210 § 4 op, gdyż nie sporządził w prawidłowy sposób jej uzasadnienia. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ podatkowy może odstąpić od uzasadnienia jedynie, gdy decyzja uwzględnia w całości żądanie strony (art. 210 § 5 op). Wskazać należy także, że organ podatkowy, w przypadku ustalenia podatku od nieruchomości za dany rok powinien zawsze wyjaśnić podstawę do zastosowania stawki podatkowej należnej w stosunku do określonych przedmiotów opodatkowania przez przywołanie i wyjaśnienie stosownych zapisów uchwały rady gminy, która reguluje powyższą kwestię. Wobec stwierdzenia przez Sąd ww. wad, decyzja organu pierwszej instancji z dnia 24 stycznia 2014 r. musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu, organy podatkowe naruszył art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 op. Ponadto w sprawie naruszono art. 127 op. Postępowanie podatkowe jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza obowiązek rozpoznania sprawy co do jej istoty zarówno przez organ drugiej jak i pierwszej instancji. W niniejszej sprawie organ odwoławczy ustosunkował się jedynie do zarzutów odwołania. Wskazać należy, że zasada dwuinstancyjności została podniesiona do rangi reguły konstytucyjnej. W myśl bowiem art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Prawo podatnika do dwuinstancyjnego postępowania oznacza, że organ odwoławczy nie może zastępować w czynnościach postępowania oraz przy podejmowaniu decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja organu odwoławczego z dnia 14 maja 2014 r., utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która posiadała wady, o którym mowa była powyżej. Z tych też powodów przedmiotowa decyzja została przez Sąd uchylona. Wobec powyższego, organ podatkowy zobowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę i uwzględnić powyższe wskazania Sądu. Wydanie przez organ podatkowy decyzji wiąże się z zebraniem materiału dowodowego i jego oceną, która następuje w uzasadnieniu decyzji. Ponadto decyzja musi spełniać przesłanki wymienione w art. 210 op. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji z przyczyn formalnych, przedwczesne jest wypowiadanie się przez Sąd co do zarzutów merytorycznych skargi. Z uwagi na wyżej opisane nieprawidłowości, których wystąpienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 135, art. 152 ppsa, orzekł jak w sentencji. Wobec braku wniosku skarżących o zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego, Sąd nie wydał orzeczenia w tym zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło