I SA/Sz 864/21

Dnia 8 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Decyzją z dnia 17 czerwca 2021 r., nr 390000/411/DEC-7/RDZ/2021/RKS-2/343, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Organ") odmówił W. S. (dalej: "Strona", "Skarżący") zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, za okres od marca do maja 2020 r. W powyższej decyzji Organ pouczył Stronę, że od decyzji można złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie i trybie opisanym przez Organ. Organ pouczył Stronę również, że może ona zrezygnować ze złożenia takiego wniosku, a także że - zamiast złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej: "Sąd") w stosownym terminie i trybie. Pismem z dnia 17 lipca 2021 r. Strona złożyła do Organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia 24 sierpnia 2021 r., nr 390000/71/538427/2021/RDZ-ODW, Organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 17 czerwca 2021 r. W decyzji tej Organ pouczył Stronę o przysługującym jej prawie do wniesienia skargi do Sądu. Decyzję doręczono Stronie w dniu 31 sierpnia 2021 r. W dniu 27 września 2021 r., za pośrednictwem Organu, wpłynęło pismo Strony z dnia 24 września 2021 r., zatytułowane: "SKARGA DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W SZCZECINIE NA DECYZJĘ ORGANU: Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Szczecinie – sygn. sprawy 390000/411/DEC-7/ RDZ/2021/RKS-2/343 z dnia 17.06.2021 r.". W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Skarżący jednoznacznie potwierdził, że przedmiotem jego skargi z dnia 24 września 2021 r. jest decyzja Organu z dnia 17 czerwca 2021 r., nr 390000/411/DEC-7/RDZ/2021/RKS-2/343. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 P.p.s.a, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zgodnie zaś z art. 52 § 3 zdanie pierwsze P.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Przepis art. 52 § 3 P.p.s.a. dopuszcza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem z dniem doręczenia decyzji stronie zaczyna równolegle biec termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skargi do sądu administracyjnego. Ustawodawca pozostawił stronie wybór formy ochrony prawnej. Ustawodawca tym samym przyjął, że w sytuacji, gdy środkiem zaskarżenia - wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - można uruchomić wyłącznie tzw. poziomy tok instancji, strona może wedle własnego uznania zdecydować, czy z tego środka skorzystać, czy też zainicjować sądową kontrolę decyzji (postanowienia) wydanego w pierwszej instancji. W świetle powołanego art. 52 § 3 p.p.s.a. strona może alternatywnie skorzystać z dopuszczalnych form aktywności procesowej składając w organie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wnosząc skargę do sądu. Ustawodawca przewiduje możliwość wniesienia skargi do sądu w miejsce złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie przewiduje jednak, aby strona mogła złożyć zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu I instancji. Konstatując, jeżeli strona od decyzji organu I instancji wniesie zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargę do sądu administracyjnego, zaś na skutek rozpoznania wniosku organ odwoławczy wyda decyzję, wówczas skarga na decyzję organu I instancji podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z kolei, w przypadku naruszenia przytoczonych powyżej art. 52 § 1, § 2 i § 3 P.p.s.a., sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzeka o odrzuceniu skargi jako niedopuszczalnej. Jak bowiem stanowi wskazany przepis, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5 P.p.s.a.) jej wniesienie jest niedopuszczalne. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Skarżący skorzystał z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 17 czerwca 2021 r., w następstwie czego Organ wydał ostateczną decyzję z dnia 24 sierpnia 2021 r. W tej sytuacji, stosownie do przywołanych na wstępie przepisów, Skarżącemu przysługiwało wyłącznie prawo do złożenia skargi na ostateczną decyzję Organu z dnia 24 sierpnia 2021 r. Alternatywny środek zaskarżenia decyzji z dnia 17 czerwca 2021 r. w postaci wniesienia skargi do sądu administracyjnego był zaś niedopuszczalny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 2727/19; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 17 października 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1971/19; 10 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1018/19; 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 431/19, 31 stycznia 2019 r.; sygn. akt IV SA/Wa 2885/18 – opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł o odrzuceniu skargi.