I SA/Sz 867/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpatrzeniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K Ri o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 22 października 2012 r. nr [...] w sprawie ze skargi K R na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 22 października 2012 r. nr [...]. K R, pismem z dnia 17 lipca 2013 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 lipca 2013 r., nr [...], którym organ stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 22 października 2012 r., nr [...], określającej Podatniczce zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. Następnie, w piśmie z dnia 2 sierpnia 2013 r., Skarżąca zwróciła się do Sądu o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, wskazując, że wykonanie decyzji organu kontroli skarbowej na tym etapie postępowania, nawet jeżeli w późniejszym czasie nastąpi zwrot zapłaconego podatku w przypadku uchylenia decyzji organu kontroli skarbowej, spowoduje u Skarżącej wyrządzenie znacznej szkody oraz wywoła trudne do odwrócenia skutki w postaci pozostawienia jej bez środków do życia na czas, aż do ewentualnego uchylenia decyzji organu kontroli skarbowej. Skarżąca podniosła, że decyzja organu kontroli skarbowej nakłada na nią bardzo wysoki podatek od towarów i usług, którego wartość wraz z odsetkami przekracza [...]zł i którego zapłata doprowadzi ją do bankructwa i pozbawi środków do życia. Wskazała, że, jej zdaniem, zobowiązanie to zostało określone bezzasadnie, a prowadzenie postępowania prowadzone przez organ kontroli skarbowej odbyło się w sposób sprzeczny z przepisami prawa i z wyjątkowo pro fiskalną ocena dowodów i materiału zebranego w sprawie. W związku z toczącymi się w jej sprawie postępowaniami przed organem kontroli skarbowej, ich czasochłonnością i przewlekłością oraz dążeniami Skarżącej do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, jakie budził w ocenie organu kontroli skarbowej materiał dowodowy, zmuszona była do zamknięcia prowadzonej działalności gospodarczej. Ze względu na specyfikę swojej działalności, przejawiającej się w konieczności ciągłych wyjazdów do Niemiec po towar, jego naprawach, stałych kontaktach z kontrahentami hurtowymi, wysyłką paczek do klientów indywidualnych, nie mogła ona pogodzić prowadzenia działalności gospodarczej i czynnego uczestnictwa w postępowaniu. Skarżąca podniosła również, że ma na utrzymaniu dwójkę dzieci, a pozbawienie jej środków finansowych wywoła szkodę również u nich. Skarżąca aktualnie nie pracuje zawodowo i żyje wyłącznie z oszczędności zgromadzonych w czasie, gdy prowadziła działalność gospodarczą. Ponadto została ona zmuszona do sprzedaży domu, aby móc spłacić pożyczkę, jaką zaciągnęła na bieżące potrzeby rodziny oraz na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem. Konieczność najmu mieszkania i utrzymania rodziny powoduje, że jej wniosek spełnia przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Skarżąca podniosła także, że postanowienie organu odwoławczego stwierdzające, że wniesienie odwołania od decyzji organu kontroli skarbowej nastąpiło z naruszeniem terminu do jego wniesienia, powinno zostać uchylone ze względu na jego sprzeczność z przepisami oraz orzecznictwem sądowym. Organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni przepisów art. 213 § 4 i § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), poprzez uznanie, że termin do wniesienia odwołania od decyzji, co do której złożono żądanie uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji, w stosunku do którego wydano postanowienie odmawiające uzupełnienia rozstrzygnięcia rozpoczyna bieg od dnia doręczenia nieostatecznego postanowienia odmownego. Zdaniem Skarżącej, okoliczność ta powoduje, że jej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest zasadny, albowiem postępowanie powróci do etapu odwoławczego wraz z uchyleniem przez Sąd postanowienia organu odwoławczego. Na tym etapie natomiast decyzja organu kontroli skarbowej będzie wykonalna, co spowoduje konieczność zwrotu przez organ nienależnej kwoty podatku i naprawienia szkody w majątku Strony. W tej sytuacji zatem konieczna jest ochrona Skarżącej przed negatywnymi skutkami błędnego postanowienia organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego wniosku w tym przedmiocie do sądu. W myśl bowiem art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołana regulacja prawna przewiduje jednocześnie możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych w granicach tej samej sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Skarżąca domaga się natomiast wstrzymania wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji – Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007 r. Konieczne jest zatem odniesienie się do dopuszczalności wstrzymania objętej wnioskiem decyzji, tj. stwierdzenie, czy ww. rozstrzygnięcia stanowią "akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy", zainicjowanej skargą z dnia 17 lipca 2013 r. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 404/11, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), użyte w ww. przepisie wyrażenie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 P.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że pojęcia "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. Przyjmuje się, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, nie umożliwia jednak wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia wydanego w I instancji, w sytuacji, gdy brak było merytorycznej kontroli dokonanej przez organ II instancji, a postępowanie zakończone zostało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 138/12, LEX nr 1121276). W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że wskazane akty są ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże rozstrzygnięcia organów obu instancji nie zachowują tożsamości w zakresie przedmiotowym. Odróżnić trzeba bowiem kwestię określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług od stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W kwestionowanym skargą postanowieniu organu odwoławczy nie odnosił się do zasadności nałożonego na Skarżącą obowiązku, gdyż przeszkodą do tego była właśnie przeszkoda formalna, tj. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia tożsamości obu wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć w znaczeniu materialnoprawnym. W świetle powyższych rozważań, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług nie mógł zostać uwzględniony. Wobec tego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.