I SA/Sz 876/05
WyrokWSA w Szczecinie2006-10-05
Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot, który nie posiadał kopii tych faktur i nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot, który nie prowadził działalności gospodarczej, nie składał deklaracji podatkowych i nie posiadał kopii tych faktur. Brak posiadania kopii faktury u sprzedawcy, zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów, uniemożliwia obniżenie podatku należnego. Natomiast w przypadku faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane, zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a tego rozporządzenia, również nie można obniżyć podatku należnego.Stan faktyczny
Spółka "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła spółce zobowiązanie podatkowe w VAT za kwiecień 2002 r. Organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez R.R. (firma "B") z powodu braku kopii u sprzedawcy oraz z faktur wystawionych przez W.W. (firma "C") z powodu uznania transakcji za pozorne. Wojewódzki Sąd Administracyjny wcześniej uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy w odniesieniu do faktur od "C". Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił częściowo decyzję organu pierwszej instancji, uwzględniając wskazania sądu co do faktur od "C", ale nadal kwestionując faktury od R.R.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.) Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia za kwiecień 2002 r. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług o d d a l a skargę
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną w trybie odwoławczym, po rozpatrzeniu odwołania spółki z o.o. "A" z siedzibą w K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...] określającej Spółce za kwiecień 2002 r. kwotę nadwyżki należnego podatku od towarów i usług nad podatkiem naliczonym w wysokości [...] oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc w wysokości [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazanej decyzji ostatecznej organ odwoławczy stwierdził, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w Spółce przez pracowników Urzędu Skarbowego stwierdzono zawyżenie podatku naliczonego z powodu odliczenia podatku wynikającego z faktur VAT stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane oraz z faktur, które nie zostały potwierdzone kopiami u sprzedawcy, co – stosownie do przepisów § § 48 ust.4 pkt 2, pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym – uniemożliwia obniżenie podatku należnego o podatek wynikający z tych faktur.
Wobec powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał wskazaną na wstępie decyzję, w której określił spółce "A" za kwiecień 2002 r. kwotę nadwyżki należnego podatku od towarów i usług nad podatkiem naliczonym w wysokości [...] oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za ten miesiąc w wysokości [...].
Wynika dalej z uzasadnienia decyzji ostatecznej, że od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca Spółka, za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła odwołanie, w którym zarzuciła:
- rażące naruszenie prawa materialnego, a w szczególności przepisów art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz przepisu § 48 ust. 4 pkt 2 i pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż podatnik nie posiada prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na brak kopii faktury u sprzedawcy,
* naruszenie przepisów art. 121, art. 122, art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie szeregu czynności, które nie były niezbędne dla wyjaśnienia sprawy oraz nienależyte wyjaśnienie przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu decyzji, a także prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na następujące okoliczności: Naczelnik Urzędu Skarbowego zakwestionował podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo "B" – R.R., dokumentujących sprzedaż ryb spółce "A" na łączną kwotę podatku VAT [...] oraz z faktur wystawionych przez PPH "C" w C. – W.W. na łączną wartość podatku VAT [...]. Jak wynika to z akt sprawy, stwierdził dalej organ odwoławczy, przeprowadzenie kontroli u R.W., dotyczącej wystawionych przez niego spółce "A" faktur było niemożliwe. Podatnik nie przebywał pod wskazanym, jako siedziba, adresem, nie odbierał korespondencji i nie stawiał się na wezwania organu podatkowego. Ponadto, ostatnią deklarację VAT-7 złożył on w rozliczeniu za listopad 1998 r., a w pisemnym oświadczeniu skierowanym do Drugiego Urzędu Skarbowego R.W. wskazał, że dokumenty księgowe firmy PPHU "B" za lata 2001-2002 zaginęły, na wystawianych zaś fakturach VAT R.W. posługuje się adresem: [...], tymczasem właściciel tej posesji – J.J., oświadczył, że firma "B" pod tym adresem nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej.
Z przytoczonych powyżej okoliczności, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, jednoznacznie wynika, że R.W. nie prowadził żadnej ewidencji, nie odprowadzał podatku należnego i brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na prowadzenie przez niego działalności gospodarczej w kontrolowanym okresie. Wobec tego, postępując – zgodnie z przepisem § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. – organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo zakwestionował podatek naliczony w fakturach, których kopii nie posiadał wystawca.
Odnośnie zaś do podniesionego w odwołaniu zarzutu, że nie było podstaw do zakwestionowania podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez PPHU "C" w C. – W.W., Dyrektor Izby Skarbowej stanął na stanowisku, że argument, iż sprzedawca posiada kopie faktur, które zostały wystawione skarżącemu oraz dokonywał rozliczeń z właściwym urzędem skarbowym w oparciu o deklaracje VAT-7, nie jest wystarczający by uwzględnić podatek naliczony wynikający z tych faktur. Ustalenia dokonane przez organ podatkowy pierwszej instancji wskazują bowiem, że czynności zakupu ryb przedstawione w tych fakturach są czynnościami pozornymi, a zgodnie z przepisem § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r., skoro dokumentują one czynności, które nie zostały dokonane, to nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał dalej, że wystawcami faktur dla W.W. były wyłącznie: "B" R.R., PPH "F" R.Ł. z siedzibą w C. oraz PPH "D" S.C. G.G. i R.R. Według wyjaśnień W.W., z wymienionymi wyżej podmiotami nawiązał on współpracę w 1998 r., zawierając na tę okoliczność kontrakty-umowy. W okresie od grudnia 2001 r. do maja 2002 r. kontrakty te były nawiązywane telefonicznie. W.W. umawiał się z ww. w porcie w F., gdzie mieli oni przygotować ryby. Gdy przyjeżdżał do portu ryby były przygotowane na samochodach, a W.W. płacił za towar "do ręki", na podstawie otrzymanych faktur VAT. Następnie towar był przewożony do miejsca przeznaczenia, np. do spółki "A", gdzie wystawiał faktury (które praktycznie wypisywała księgowa spółki "A"), a następnie otrzymywał zapłatę - także "do ręki". Na podstawie przeprowadzonych sprawdzeń ustalono ponadto, że w kontrolowanym okresie W.W. nie zatrudniał żadnych pracowników i nie ponosił żadnych kosztów, nie posiadał też żadnej faktury, która potwierdzałaby zakup usług transportowych, czy rozładunkowych, chociaż on sam żadnego transportu nie posiadał. Nadto, analizując wielkości kwot zakupu i sprzedaży wykazanych w złożonych przez tego podatnika deklaracjach VAT za okres od grudnia 2001 r. do kwietnia 2002 roku, organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że wartość zakupu jest zbliżona do wartości sprzedaży, co wskazuje – jego zdaniem – na dopasowywanie tych wielkości tak, aby nie wystąpiło zobowiązanie podatkowe.
Następnie, organ odwoławczy wskazał, że z uzyskanych od Drugiego Urzędu Skarbowego informacji wynika, że R.R., dostarczający rzekomo ryby W.W., nie posiada kopii faktur VAT wystawianych jemu. Organ odwoławczy podkreślił także, że R.R. nie dokonał rozliczeń z właściwym urzędem skarbowym i nie złożył deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za poszczególne miesiące od grudnia 2001 r. do czerwca 2002 r.
Z opisanych powyżej okoliczności – zdaniem organu odwoławczego – wynika, że W.W. w rzeczywistości nie dokonywał zakupu ryb, a zatem nie mógł ich także sprzedawać.
Zatem, wbrew twierdzeniom odwołującego, istniały podstawy do uznania, że zakwestionowane faktury wystawione przez ww. wykazują transakcje kupna-sprzedaży, które faktycznie nie miały miejsca, tj. pozorne, a zatem nieważne z mocy samego prawa (art. 83 k.c.). Z tego też względu, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, skarżąca Spółka nie była uprawniona do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w zakwestionowanych fakturach wystawionych przez "C" .
Na powyższą decyzję ostateczną Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, w wyniku rozpoznania której Sąd ten wyrokiem z dnia 18 maja 2005 r. o sygn. akt I SA/Sz 9/04 uchylił zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając wyrok, Sąd stwierdził, że skargę należało ocenić, jako uzasadnioną w części dotyczącej wyłączenia przez organy podatkowe z rozliczenia podatkowego faktur, obejmujących zakupu ryb, które zostały wystawione przez W.W.. Sąd uznał, że odniesieniu do zarzut nieuprawnionego zakwestionowania prawa skarżącej Spółki do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez PPHU "C" w C. – W.W., nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, iż fakty, że W.W fizycznie nie zajmował się towarem, gdyż go nie transportował ani nie rozładowywał oraz, że płacił i odbierał należność w gotówce oraz, że osobiście nie wypisywał faktur, oznaczają, iż nie był sprzedawcą wobec skarżącej Spółki. Jest bowiem prawnie dopuszczalne takie ułożenie stosunków między kontrahentami, że na pośrednich etapach obrotu może się on odbywać tylko dokumentacyjnie bez potrzeby fizycznego dostarczania towaru do każdego z nich, lecz wprost do finalnego odbiorcy. Okoliczność zaś, że wcześniejszy uczestnik obrotu – R.R., u którego zaopatrywał się W.W., nie okazał kopii faktur sprzedaży oraz, że nie rozliczył się z urzędem skarbowym i nie odprowadził wynikającego z nich podatku należnego, odniesie niewątpliwie negatywny skutek podatkowy wobec W.W., nie oznacza to jednak, że ww. nie nabywał towaru i nie sprzedawał go następnie Spółce "A". Podobnie ocenić należy odniesienie się do całego wcześniejszego łańcucha obrotu, poczynając od rybaków, którzy odmawiając wystawiana faktur, de facto, łańcuch ten zainicjowali. Organy podatkowe nie wykazały, by skarżąca Spółka uczestniczyła w tym łańcuchu celowo i świadomie oraz, że spowodowała jakikolwiek uszczerbek dla budżetu państwa. Zasadnie podniesiono w skardze, że w rozliczeniu podatkowym VAT istotne są okoliczności występujące pomiędzy stronami danej czynności i, że nabywca ponosi zasadniczo konsekwencje za nieprawidłowe działanie swego kontrahenta, czyli sprzedawcy, a nie za uczestników wcześniejszych etapów obrotu, o których może nic nie wiedzieć.
W konsekwencji, Sąd stwierdził, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie było przekonywających podstaw do zastosowania rygoru określonego w przepisie § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r., a tym samym także do zastosowania sankcji przewidzianej w przepisie art. 27 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w tym zakresie.
W odniesieniu natomiast do drugiego zarzutu skargi, Sąd stwierdził, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie przez organy podatkowe wynika, że R.W. nie prowadził żadnej ewidencji, nie odprowadzał podatku należnego i brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na prowadzenie przez niego w ogóle działalności gospodarczej w kontrolowanym okresie. Ponadto, jak słusznie wskazał to organ odwoławczy, nieskuteczne okazały się wszelkie próby przeprowadzenia kontroli dokumentacji PPHU "B" R.R., który w efekcie oświadczył, że dokumenty księgowe jego firmy za lata 2001 – 2002 r. zaginęły.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organów podatkowych, że u wskazanego wystawcy brak jest kopii faktur, których oryginały znajdują się w posiadaniu spółki "A", a zatem uzasadnione było także stwierdzenie, że faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego na podstawie przepisu § 48 ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów, a w efekcie nieuznanie za miesiąc kwiecień 2002 r. podatku naliczonego VAT wykazanego w tych dokumentach do rozliczenia za ten miesiąc.
W wyniku ponownego rozpoznania odwołania Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości zobowiązania podatkowego w kwocie [...] i orzekł wysokość zobowiązania podatkowego za kwiecień 2002 r. w wysokości [...] oraz uchylił w części dotyczącej ustalonego dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie [...] i orzekł dodatkowe zobowiązanie w wysokości [...].
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, odwołując się do wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 maja 2005 r. o sygn. akt I SA/Sz 9/04, stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż R.R. nie prowadził żadnej ewidencji, nie odprowadzał podatku należnego i brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na prowadzenie w ogóle działalności gospodarczej przez niego w badanym okresie. Przeprowadzenie kontroli u R.R., z uwagi na niestawianie się na wielokrotne wezwania Urzędu, było niemożliwe. Podatnik nie przebywał pod wskazanym, jako siedziba firmy, adresem. Ostatnią zaś deklarację VAT - 7 złożył w rozliczeniu za miesiąc listopad 1998 r. Podatnik nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych ani urządzeń ewidencyjnych, do prowadzenia których był zobowiązany. Ze złożonych natomiast pisemnie przez R.R. wyjaśnień wynika, iż cała dokumentacja księgowa znajduje się w Biurze A.A. zamieszkałego w K., podczas gdy w bazie danych Urzędu Skarbowego nie figuruje nazwisko A.A.. Także w kolejnym pisemnym oświadczeniu złożonym w Drugim Urzędzie Skarbowym R.R. poinformował, że dokumenty księgowe firmy PPHU "B" za lata 2001-2002 zaginęły i, w związku z tym, zamieścił ogłoszenie w prasie - nie pamięta jednak, w jakiej gazecie, i w którym dniu. Ponadto, na wystawianych fakturach VAT R.R. posługuje się adresem: [...], a właściciel tej posesji – J.J., poinformował organ, iż firma "B" pod tym adresem nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej; wprawdzie z R.R. miał podpisaną umowę najmu hali będącej jego własnością, jednakże w związku z nieuiszczaniem przez R.R. opłat czynszowych hala nie została jemu udostępniona. Wobec tego, stwierdził organ odwoławczy, Naczelnik Urzędu Skarbowego słusznie uznał, że u w/w wystawcy brak jest kopii ww. faktur. Uzasadnione więc było zakwestionowanie podatku naliczonego wynikającego z tych faktur, gdyż faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego na podstawie przepisu § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r.,
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że przesłanie przez pełnomocnika "Zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u innego dłużnika zajętej wierzytelności niż pracodawca, organ rentowy lub bank", jako dowodu na to, że R.R. prowadził działalność gospodarczą i rozliczał się z zobowiązań podatkowych, nie może odnieść zamierzonego skutku. Dokument ten wskazuje jedynie na to, że R.R. miał zobowiązania w podatku dochodowym w listopadzie 2000 r. i w okresie od stycznia do czerwca 2001 roku. Nie wynika natomiast z niego, że w badanym okresie R.R. prowadził działalność gospodarczą i posiadał kopie zakwestionowanych faktur. Poza tym, wymieniony dokument, adresowany do spółki "A", wcale nie świadczy o tym, jak wskazuje Spółka, że R.R. był w miesiącu maju 2002 r. kontrolowany przez Urząd Skarbowy, lecz dowodzi, że posiadał on w podatku dochodowym zobowiązania. Zaś, ostatnie rozliczenie z tytułu podatku od towarów i usług, czyli deklarację VAT - 7 R.R. złożył za miesiąc listopad 1998 r. A, wobec tego, że wymienione zawiadomienie nie ma związku z przedmiotową sprawą i nie może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy i nie może być uznane za dowód w tej sprawie, należało je odrzucić.
Mając jednak na uwadze ww. wyrok Sądu, w uzasadnieniu którego wskazano, że w rozliczeniu podatkowym VAT istotne są okoliczności występujące pomiędzy stronami danej umowy i, że nabywca ponosi zasadniczo konsekwencje za nieprawidłowe działanie swego kontrahenta, czyli sprzedawcy, a nie za uczestników wcześniejszych etapów obrotu, o których może nic nie wiedzieć, Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że w zaskarżonej decyzji nieprawidłowo zakwestionowany został podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez PPH "C" w C. W.W., gdyż brak było podstaw do zastosowania przepisu § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a tym samym - niesłusznie zastosowano sankcję wynikającą z przepisu art. 27 ust. 8 ustawy o VAT.
Natomiast w związku z tym, że Spółka zawyżyła podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez R.R., na łączną kwotę podatku VAT [...], zastosowano sankcję wynikającą z przepisu art. 27 ust. 8 ustawy o VAT.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., Spółka "A" wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc zarzuty:
- rażącego naruszenia prawa materialnego, a w szczególności przepisów art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz przepisu § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż podatnik nie posiada prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na brak kopii faktury u sprzedawcy,
- rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez nieujawnienie, iż organy podatkowe w 2002 r. równolegle prowadziły postępowanie kontrolne u R.R. i wniosła o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca Spółka zaskarżyła decyzję w części dot. jej rozliczeń z R.R. i uznała, iż już po wydaniu w dniu 18 maja 2005 r. wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, ujawniono dokument, z którego wynika, że organy podatkowe zajęły u skarżącej Spółki wierzytelności na poczet zobowiązań podatkowych R.R. za rok 2000 i 2001, w którym wskazano adresy R.R. nie tylko w [...], ale też w [...], co wskazuje, że mógł on prowadzić działalność gospodarczą. Według Spółki, niedopuszczenie tego dowodu spowodowało, że postępowanie dowodowe zostało nienależycie przeprowadzone, a decyzja przedwcześnie wydana.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zasadności zarzutów i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że sąd administracyjny, zgodnie treścią przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Na mocy zaś przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia, o ile – oczywiście – nie uległ zmianie stan prawny i nie zmieniły się okoliczności faktyczne sprawy od czasu wyrażenia w orzeczeniu przez sąd swojej oceny lub wskazań.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz analizy stanu prawnego stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie zaszły okoliczności wskazane wyżej, tak więc Dyrektor Izby Skarbowej zobligowany był uwzględnić ocenę prawną i wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wyrażone w ww. wyroku, co też uczynił.
Zgodnie z treścią, znajdującego zastosowanie w tej sprawie, przepisu § 48 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268), faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w przypadku, gdy nabywca posiada fakturę niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy.
Powyższe unormowanie wskazuje, że organy podatkowe w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego, zamierzając powołać się na nie, zobligowane są do wykazania, że sprzedawca towaru (wykonawca usługi) nie posiada takiego dokumentu, jakim jest kopia faktury dokumentująca sprzedaż towaru (wykonania usługi).
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w sposób niewątpliwy wykazał, że wystawca zakwestionowanych faktur – Przedsiębiorstwo "B" – R.R., dokumentujących sprzedaż ryb skarżącej Spółce "A" w miesiącu kwietniu 2002 r. nie prowadził działalności gospodarczej, jak też nie składał deklaracji dla potrzeb podatku od towarów i usług oraz nie odprowadzał należnego podatku. Także przeprowadzenie kontroli podatkowej u R.R. było niemożliwe. Podatnik nie przebywał pod wskazanym, jako siedziba firmy, adresem i nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych, ani urządzeń ewidencyjnych, do prowadzenia których był zobowiązany. Ze złożonych natomiast pisemnie przez R.W. wyjaśnień wynika, iż cała dokumentacja księgowa znajduje się w Biurze A.A. zamieszkałego w K., lecz organ podatkowy ustalił, że w bazie danych Urzędu Skarbowego nie figuruje takie nazwisko. Także w kolejnym pisemnym oświadczeniu, złożonym w Drugim Urzędzie Skarbowym, R.R. poinformował, że dokumenty księgowe firmy PPHU "B" za lata 2001-2002 zaginęły i, w związku z tym, zamieścił ogłoszenie w prasie - nie pamięta jednak, w jakiej gazecie, i w którym dniu. Ponadto, na wystawianych fakturach VAT R.R. posługiwał się adresem: [...], jednak właściciel tej posesji – J.J., poinformował organ, iż firma "B" pod tym adresem nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej; wprawdzie z R.R. miał podpisaną umowę najmu hali będącej jego własnością, jednakże w związku z nieuiszczaniem przez R.R. opłat czynszowych hala nie została jemu udostępniona.
Podnoszona natomiast przez skarżącą Spółkę, jako nowa, tj. już po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie i mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, okoliczność, że pełnomocnik Spółki przesłał organowi odwoławczemu dokument oznaczony: "Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u innego dłużnika zajętej wierzytelności niż pracodawca, organ rentowy lub bank", jako dowód na to, że R.R. prowadził jednak działalność gospodarczą i rozliczał się z zobowiązań podatkowych, nie mogła odnieść zamierzonego skutku, gdyż nie miała ona wpływu na ocenę ustalonego w sprawie stanu faktycznego, albowiem, jak prawidłowo ocenił ten dokument organ odwoławczy wskazuje on jedynie na to, że R.R. posiadał zobowiązania w podatku dochodowym w listopadzie 2000 r. i w okresie od stycznia do czerwca 2001 roku. Nie wynika natomiast z niego, że w kontrolowanym okresie, tj. w kwietniu 2002 r. R.R. prowadził działalność gospodarczą, rozliczał się z podatku od towarów i usług oraz, że – przede wszystkim – posiadał kopie zakwestionowanych faktur. Poza tym, wymieniony dokument, adresowany do Spółki "A", wcale nie świadczy o tym, jak wskazuje Spółka, że R.R. był w miesiącu maju 2002 r. kontrolowany przez właściwy urząd skarbowy, lecz dowodzi, że posiadał on w podatku dochodowym zobowiązania. Natomiast wskazanie w tym dokumencie innego jeszcze adresu, pod którym mógłby przebywać R.R., nie oznacza, że prowadził on działalność gospodarczą w miesiącu kwietniu 2002 r. pod tym adresem, lecz, że dla potrzeb zajęcia majątku R.R. istotny jest także jego adres w F..
Ponadto, organy podatkowe podjęły wszelkie możliwe czynności procesowe zmierzające do ustalenia, czy R.R. prowadził działalność gospodarczą i rozliczał się z podatku od towarów i usług, a te czynności dowiodły, że w kontrolowanym okresie takiej działalności nie prowadził i nie rozliczał się z podatku od towarów i usług, a te czynności były – według Sądu – wystarczające dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Skład orzekający w sprawie stwierdza, że – aczkolwiek – uzasadniając swoje rozstrzygnięcie ww. kwestii organ odwoławczy uznał, że dokument przedłożony przez pełnomocnika Spółki należało odrzucić, tj. odmówić uznania go za dowód w sprawie, gdyż nie ma on związku z rozpoznawaną sprawą i nie może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, to jednak – wbrew temu stwierdzeniu – organ odwoławczy de facto dopuścił ten dowód, skoro poddał ocenie jego wartość dowodową i w konsekwencji uznał, że nie ma on wpływu na ustalony już stan faktyczny w sprawie.
Postępowanie podatkowe w tej sprawie, według Sądu, zostało przeprowadzone w sposób nienaruszający procedury określonej w przepisach Ordynacji podatkowej, a wydana decyzja nie jest decyzją przedwczesną.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa wskazanych w skardze, ani też innych przepisów prawa, także w części nieobjętej skargą.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło