I SA/Sz 877/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-04-04
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Jolanta Kwiecińska, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości podatku od nieruchomości, a jeśli tak, to w jakim zakresie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe są w zasadzie związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, które mają charakter wiążący i nie mogą być samodzielnie korygowane w postępowaniu podatkowym, chyba że istnieją wyjątki przewidziane prawem. Jednakże, w niniejszej sprawie, organy dopuściły się naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej poprzez brak zebrania dowodów potwierdzających treść ewidencji, takich jak wypisy z rejestru gruntów, budynków i lokali, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, skarżący złożyli nieprawidłowe deklaracje, co również utrudniło ocenę zgodności z prawem wydanych decyzji.Stan faktyczny
Skarżący H. P. i E. P. kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2018 rok. Spór dotyczył kwalifikacji budynku gorzelni dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Skarżący twierdzili, że budynek ten nie jest już wykorzystywany do działalności gospodarczej i powinien być opodatkowany inaczej, a część jego powierzchni powinna być zwolniona jako związana z działalnością rolniczą. Organy podatkowe opierały się na danych z ewidencji gruntów i budynków, kwalifikując budynek jako 'pozostały budynek niemieszkalny'.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.),, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi H. P. i E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 27 czerwca 2018 r., nr [...]), II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących H. P. i E.P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 września 2018 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję – nakaz płatniczy Burmistrza [...] z dnia 27 czerwca 2018 r., ustalający [...] i E. P. (dalej: "Podatnicy" lub Skarżący") łączne zobowiązanie pieniężne za 2018 rok.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Podatnicy
od 2004 roku deklarowali posiadane nieruchomości na terenie Gminy T.
w informacjach w sprawie podatku od nieruchomości oraz w sprawie podatku rolnego. Podatnicy w informacji w sprawie podatku od nieruchomości na 2004 rok deklarowali: budynki mieszkalne o powierzchni [...] m˛ oraz budynki pozostałe
o powierzchni [...] m˛ (k.21 i n., k.39 i n. akt administracyjnych). Od 2006 roku kwalifikowali budynki o powierzchni [...] m˛ jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (korekta od grudnia 2006 roku – k. 57 i n., k. 73 i n. akt administracyjnych).
Z kolei w korekcie z dnia 21 lipca 2007 r. (k. 198 i n. akt administracyjnych) – od miesiąca lipca 2016 r. Podatnicy deklarowali budynki mieszkalne [...] m˛, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej [...] m˛, budynki pozostałe [...] m˛ i budowle o wartości [...] zł.
W dniu 22 stycznia 2018 r. Podatnicy w skierowanym do Burmistrza [...] piśmie (wpływ w dniu 26 stycznia 2018 r. ) oświadczyli, że z dniem 1 października 2017 r. nie wynajmują już żadnej powierzchni związanej z działalnością gospodarczą ([...] m˛) ponieważ kontrahent wyprowadził się. Do pisma dołączyli otrzymane wypowiedzenie dzierżawy magazynu oraz pomieszczeń biurowych w [...]
przy ul. [...].
W odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 9 kwietnia 2018 r. do wyjaśnienia na piśmie przyczyny braku złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości
i podatku rolnego na 2018 rok, Podatnicy złożyli w dniu 26 kwietnia 2018 r. korektę "uprzednio złożonej informacji" wskazując że dotyczy ona 2018 roku , tj. stanu
od stycznia 2018 r. (k. 216 i n. akt administracyjnych). W korekcie tej Podatnicy zadeklarowali do opodatkowania budynki mieszkalne o powierzchni [...] m˛ oraz budynki pozostałe o powierzchni [...] m˛ oraz złożyli korektę informacji w sprawie podatku rolnego za 2018 r., tj. stanu od stycznia 2018 r.
Kolejnym wezwaniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. organ zobowiązał Podatników do wyjaśnienia z jakiego powodu zmniejszeniu uległa powierzchnia pozostałych budynków z powierzchni [...] m˛ do powierzchni [...] m˛ (różnica wynosi [...] m˛) oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających ten fakt.
Podatnicy w piśmie z dnia 24 maja 2018 r., wyjaśnili, że w skład budynków
o powierzchni [...],04 m˛ wchodzą: aparatownia [...] m˛, fermentacja [...] m˛, fermentacja [...] m˛, magazyny spirytusu [...] m˛, piwnica-kotłownia
[...] m˛. Dodatkowo oświadczyli, że dokładnie zmierzony i obliczony metraż gorzelni podany w deklaracji jest właściwą powierzchnią produkcyjną gorzelni. Poprzednia powierzchnia stosowana do obliczenia podatku była "pomieszana"
z powierzchnią służącą dla celów prowadzenia gospodarstwa rolnego, były
to magazyny, schowki i inne komórki "przylepione" do budynku głównego gorzelni. Powierzchnia mieszkalna była liczona dwa razy, raz jako mieszkalna a drugi raz jako gorzelnia. W ocenie Podatników, nadpłacili oni sumę podatku na około [...]. zł.
Sąd stwierdził, że w aktach sprawy znajdują się:
- wydruk o nazwie: "dane ewidencji gruntów i budynków" sporządzony w dniu 27 kwietnia 2018 r. - brak informacji o podmiocie sporządzającym ww. wydruk wraz z mapą z systemu WebEWID opatrzoną informacją, że jest to "dokument bez mocy prawnej" (k. 234 – 236 akt administracyjnych),
- sporządzony przez Burmistrz [...] w dniu 27 czerwca 2018 r. wypis
z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta [...] (k. 233 i n.).
Burmistrz [...] nakazem płatniczym z dnia 27 czerwca 2018 r. ustalił [...] i E. P. łączne zobowiązanie pieniężne w 2018 roku
na kwotę [...]zł, na którą składa się podatek rolny oraz podatek
od nieruchomości.
W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie danych wynikających z ewidencji podatkowej ustalono, że podstawą ustalenia podatku są należące do Podatników:
- łąki i pastwiska o łącznej powierzchni [...] ha fizycznych (w tym użytki rolne [...] ha);
- budynki mieszkalne [...] m˛ (stawka [...] zł za m˛);
- budynki pozostałe - [...],80 m˛ (budynek gorzelni 1[...] m˛, budynek rozdzielni [...] m˛) (stawka [...] zł za m˛);
- budynki gospodarskie (budynek obory) zajęte na prowadzenie działalności rolniczej ([...] m˛ - zwolnione od opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 4 lit. b ustawy);
- grunty wpisane do rejestru zabytków [...] m˛ (zwolnione).
[...] i E. P. wnosząc odwołanie, nie zgodzili
się z opodatkowaniem budynku gorzelni ([...] m˛). Ich zdaniem organ niezasadnie opodatkował ten budynek stawką jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnicy zażądali uchylenia zaskarżonej decyzji
i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ewentualnie zmiany zaskarżonej decyzji. Podatnicy podnieśli, że organ podatkowi I instancji wymierzył im podatek od nieruchomości od spornego budynku w sposób nieprawidłowy, gdyż w budynku gorzelni od 2011 r. nie jest prowadzona produkcja, zaś obecnie część tego budynku służy jako magazyny dla prowadzonego gospodarstwa rolnego.
Przekazując odwołanie, organ I instancji zwrócił uwagę, że Podatnicy
od budynku gorzelni płacą podatek od budynków "pozostałych" ze stawką [...] zł
za 1 m˛, a nie jak mylnie twierdzą, od pozostałej powierzchni działalności gospodarczej. Stawka od działalności gospodarczej w 2018 roku wynosi [...] zł
za 1 m˛. Burmistrz [...] wyjaśnił, że opodatkowywał Podatników zgodnie
ze złożonymi informacjami podatkowymi. Zauważono też, że budynek gorzelni stanowi jedną bryłę, co jest widoczne na wypisie i wyrysie działki nr [...]
(w aktach sprawy).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ww. decyzją z dnia
21 września 2018 r. utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że Podatnicy nie kwestionują ciążącego na nich obowiązku podatkowego, lecz samą wysokość zobowiązania, która w ich ocenie jest za wysoka, gdyż posiadany przez nich budynek gorzelni został opodatkowany jak budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy faktycznie nie jest w nim prowadzona produkcja, a nadto aktualnie częściowo służy jako magazyn w działalności rolniczej.
Organ II instancji zwrócił uwagę, że istotnie Podatnicy mylą się w swoim odwołaniu, iż sporny budynek opodatkowany został jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie ze złożoną informacją podatkową - w związku z zakończoną działalnością gospodarczą - budynek gorzelni [...] m˛ i budynek rozdzielni [...] m˛ został opodatkowany według stawki dla budynków pozostałych, tj. w wysokości [...] zł za 1 m˛. Ustalona stawka podatku jest dużo niższa niż dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ([...] zł za m˛) i zgodna z przepisami prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że żaden organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości czy gruntów, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Powołując się na art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego
i kartograficznego, organ wyjaśnił, że podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz,
że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która
dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające, niezależnie od tego, jaki
w określonym czasie jest charakter czy stan danych gruntów.
Organ odwoławczy wskazał, uwzględniając zatem kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, że zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza z nich zawiera dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy; dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona
w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnie gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków
i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące
ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali.
Z kolei w drugiej grupie znajdą się:
- dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane
w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie),
a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów
i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem geodezyjnym,
- informacje dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które
w rzeczywistości nie istnieją. Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ podatkowy I instancji - przy wymiarze Podatnikom podatku od nieruchomości - związany był zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o powierzchni gruntów oraz o rodzaju użytków gruntowych
i klasy gleboznawczej i danych tych nie mógł korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych
w odrębnym trybie. Organ ten stwierdził, powołując się na wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r., II FSK 1930/12, że skoro nie dokonano zmian w ewidencji gruntów
i budynków, w zakresie klasyfikacji budynków i w analizowanym roku podatkowym budynek gorzelni figuruje jako pozostałe budynki niemieszkalne, to organ podatkowy nie miał podstaw i nie był uprawniony, aby dokonywać w tym zakresie odmiennych ustaleń w ramach postępowania w sprawie podatku od nieruchomości i kwalifikować budynek wbrew zapisom ewidencyjnym. Organ odwoławczy wskazał też,
że Podatnicy posiadają budynki gospodarcze dla rolnictwa (zwolnione
z opodatkowania), które w ewidencji w sposób wyraźny sklasyfikowane są jako "budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa".
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że Podatnicy posiadają określony majątek nieruchomy (grunty, budynki), od którego winni oni opłacać podatek, pomimo tego że sporny budynek - gorzelnia nie przynosi im już dochodu jako miejsce produkcji destylatu. Skoro aktualnie sporny budynek jest sklasyfikowany jako "pozostały budynek niemieszkalny" to ewidencja gruntów i budynków niejako przesądza, iż należny jest podatek od nieruchomości według stawki jak
dla budynków pozostałych.
Organ wskazał również, że jeżeli Podatnicy faktycznie zmienili przeznaczenie spornego budynku i obecnie ma on przeznaczenie "budynki produkcyjne, usługowe
i gospodarcze dla rolnictwa" to powinni przeprowadzić odpowiednie postępowanie przez właściwym Starostą, w celu zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków.
Podsumowując, w ocenie organu odwoławczego, przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2018 organ podatkowy I instancji prawidłowo zakwalifikował grunty i budynki posiadane przez Podatników na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków oraz na podstawie złożonej przez Podatników w dniu 9 marca 2005 r. informacji o nieruchomościach jako podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym i od nieruchomości oraz prawidłowo wymierzył należny podatek, tj. z uwzględnieniem okoliczności, że sporny budynek nie służy
już prowadzeniu działalności gospodarczej.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję, Skarżący zawnioskowali o skorygowanie powierzchni budynku o nazwie Gorzelnia Rolnicza, twierdząc, że budynek
ten w całości posiada powierzchnię [...] m˛. Część tego budynku o powierzchni [...] m˛ jest związana z produkcją rolną, a pozostałe [...] m˛ to "powierzchnia pozostała", która powinna być uwzględniona przy obliczeniu podatku
od nieruchomości.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnili, że od 2011 r. płacą podatek
od nieruchomości za nieczynny budynek gorzelni w [...] nie mając żadnego dochodu z gorzelni oraz z [...] hektarowego gospodarstwa rolnego. [...]
jest nieczynna, z powodu braku biogazowi, do której mogliby kierować odpady
z produkcji destylatu rolniczego. Skarżący wyjaśnili, że budynek gorzelni posiada
[...] m2 powierzchni produkcyjnej, pozostałe powierzchnie to mieszkanie, zaplecze socjalne, biuro gospodarstwa rolnego, magazyn do przechowywania ziemniaków oraz inne mniejsze magazynki, schowki służące do produkcji rolnej. Skarżący
nie zgadzają się z tym, że Burmistrz ustala podatek od całego budynku zwanego gorzelnią rolniczą.
Zdaniem Skarżących, różnica w podatku wynosi: [...] m˛ powinna być zwolniona z opłat jako powierzchnia związana z działalnością rolniczą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2018.2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy
nie stanowią inaczej. Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302
ze zm., dalej: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a.
W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej
w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z kolei zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne
dla końcowego jej załatwienia.
Skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem sporu w sprawie jest kwalifikacja budynku gorzelni dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Skarżący, w złożonej korekcie informacji IN w sprawie podatku
od nieruchomości na 2018 r. wskazali, zadeklarowali do opodatkowania budynki mieszkalne o powierzchni [...] m˛ oraz budynki pozostałe o powierzchni [...] m˛
i wyjaśnili, że dokładnie zmierzony i obliczony metraż gorzelni podany w deklaracji jest właściwą powierzchnią produkcyjną gorzelni. Poprzednia powierzchnia stosowana do obliczenia podatku była "pomieszana" z powierzchnią służącą
dla celów prowadzenia gospodarstwa rolnego, były to magazyny, schowki i inne komórki "przylepione" do budynku głównego gorzelni. W ocenie Skarżących organy niezasadnie opodatkowały przedmiotową nieruchomość stawkami jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą.
Z kolei organy podatkowe obu instancji, przy opodatkowaniu gorzelni
o powierzchni [...],00 m˛ zastosowały stawkę jak dla budynków "pozostałych"
a nie, jak błędnie twierdzą Skarżący, stawkę jak dla budynków związanych
z działalnością gospodarczą.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, należy zwrócić uwagę, że organ
I instancji, uznał za zasadne zastosowanie do budynku gorzelni o powierzchni [...],00 m˛ stawki jak dla budynków "pozostałych" powołując się na dane wynikające z "ewidencji podatkowej", natomiast organ odwoławczy powołał się na związanie danymi z ewidencji gruntów i budynków.
Sąd w pierwszej kolejności wskazuje, że zasadnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2017.2101, dalej: "P.g.k."), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle przytoczonego przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji - w szczególności w przypadku wymiaru podatku od nieruchomości - mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09). Od zasady tej istnieją wyjątki – wskazane w uchwale NSA z 18 listopada 2013 r.,
II FPS 2/13 – jednakże okoliczności takie nie miały w sprawie miejsca.
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy
(ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych
na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych
w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe
do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. wyrok NSA z 01 marca 2018 r., II FSK 458/16).
Stosownie do art. 22 ust. 1 P.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie.
Sąd podkreśla, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków należą
do danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy, a ich weryfikacja nie jest możliwa w toku postępowania podatkowego, na co trafnie zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W kontekście związania organu danymi zawartymi w tej ewidencji sąd dodatkowo wskazuje, że Skarżący jako właściciele opodatkowanych nieruchomości byli zobowiązani zgłaszać ewentualne zmiany danych objętych ewidencją prowadzącemu ją organowi. Zgodnie bowiem
z art. 22 ust. 2 P.g.k., podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (właścicieli nieruchomości), zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Zaniedbując powyższy obowiązek podatnicy powinni w świetle obowiązujących przepisów prawa liczyć się z ewentualnym ustaleniem wysokości podatku
od nieruchomości na podstawie danych nieodpowiadających rzeczywistości.
W kontekście związania organu danymi z ewidencji gruntów i budynków Sąd dodatkowo wskazuje, że zasada ta nie rozciąga się na sytuację gdy budynek
nie został wpisany do ww. ewidencji. W orzecznictwie wskazuje się bowiem,
że nie ulega wątpliwości, że budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, u.p.o.l. bowiem nie uzależnia obowiązku podatkowego
od wpisania budynku do ewidencji (tak: uchwała NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09). W tego rodzaju sytuacji powierzchnia opodatkowanego budynku może
być ustalona na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.
W ocenie Sądu, w kontekście przywołanych wyżej regulacji, w rozpoznawanej sprawie organy dopuściły się naruszenia art. 122, art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800 j.t. ze zm.; dalej: "O.p."), regulujących zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zupełności (kompletności) postępowania dowodowego na skutek braku wypisów z ewidencji budynków. W aktach sprawy znajdują się bowiem jedynie:
- wydruk o nazwie: "dane ewidencji gruntów i budynków" sporządzony w dniu 27 kwietnia 2018 r. - brak informacji o podmiocie sporządzającym ww. wydruk wraz z mapą z systemu WebEWID opatrzoną informacją, że jest to "dokument bez mocy prawnej" (k. 234 – 236 akt administracyjnych),
- sporządzony przez Burmistrz [...] w dniu 27 czerwca 2018 r. wypis
z uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta [...] (k. 233 i n.).
Wydruków tych nie można jednak w żadnej mierze utożsamiać z wypisami z prowadzonej przez starostę ewidencji gruntów i budynków. Znajdujący
się w aktach sprawy wydruk: "dane ewidencji gruntów i budynków" nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 O.p. Dokonując wymiaru podatku
od nieruchomości organ ma obowiązek zebrania dowodów potwierdzających treść ewidencji gruntów i budynków. Dokumentem tego rodzaju są jedynie wypisy
z rejestru gruntów, rejestru budynków oraz z rejestru lokali.
Sąd zwraca dodatkowo uwagę, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało, że organ podatkowy dokonał ustaleń na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie uzasadnienia decyzji nie sposób jednoznacznie ustalić, które dane stanowiły podstawę ustaleń organu odwoławczego dokonanych
w rozpoznawanej sprawie.
Sąd wskazuje bowiem, że powyższe dokumenty powołane przez organ odwoławczy nie znajdują się w aktach sprawy.
Zatem obowiązkiem organu podatkowego I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie pozyskanie wypisu z prowadzonej przez właściwego starostę ewidencji gruntów i budynków obrazujących zapisy ewidencji gruntów i budynków odnoszące się m.in., do spornego budynku, dołączenie go do akt sprawy i ustalenie zobowiązania podatkowego
z uwzględnieniem danych tam zawartych. W sytuacji gdy należące
do Skarżących budynki nie zostały wykazane w tego rodzaju ewidencji, obowiązkiem organów będzie pozyskanie danych pozwalających na ich opodatkowanie
przy wykorzystaniu każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.
Postępowanie dowodowe nie może służyć podważaniu danych zawartych ewidencji gruntów i budynków bezwzględnie wiążących organ podatkowy. Do danych tego rodzaju należą dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków.
Dodatkowo Sąd zwraca uwagę na regulacje ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2018.1445 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") oraz ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U.2017.1892 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.r.") w zakresie deklarowania nieruchomości do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. I tak, przepisy przewidują, że jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku,
a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania
lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając
od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło
to zdarzenie (art. 6 ust. 3 u.p.o.l.) Osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11,
są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację
o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.).
Podobnie w przypadku podatników podatku rolnego, osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 10, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informacje o gruntach, sporządzone na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku rolnego, lub o zaistnieniu zmian, o których mowa w ust. 4 (art. 6a ust. 5 u.p.r.).
W kontekście przywołanych wyżej regulacji Sąd stwierdza, że w przypadku zaistniałej w kolejnym roku podatkowym zmiany okoliczności stanowiących podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości, Skarżący powinni byli złożyć informację w sprawie podatku od nieruchomości na 2018 rok, a nie korektę "uprzednio złożonej informacji". Pomimo wezwania organu, Skarżący złożyli jedynie korektę uprzednio złożonej informacji, co zostało zaakceptowane przez organ. Z akt sprawy nie wynika jednak, którą deklarację skorygowali Skarżący w sprawie.
W ocenie Sądu taka nieprawidłowa praktyka uniemożliwia jednoznaczną
i wyczerpującą ocenę, jakie nieruchomości Skarżący zadeklarowali
do opodatkowania podatkiem od nieruchomości w 2018 r., jakie nieruchomości zadeklarowali do opodatkowania podatkiem rolnym w 2018 r. i w konsekwencji uniemożliwia ocenę zgodności z prawem wydanych w tym zakresie decyzji organów podatkowych w sprawie.
Dlatego, w ocenie Sądu, naruszenie przywołanych wyżej przepisów,
tj. art. 6 ust. 6 u.p.o.l. oraz art.6a ust. 5 u.p.r. w związku z art. 122 O.p.i art. 187 O.p., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ podatkowy, powołując
się na stwierdzoną przez Skarżących zmianę okoliczności mających wpływ
na wysokość opodatkowania podatkiem od nieruchomości, zobowiąże Skarżących do złożenia właściwych deklaracji: na podatek od nieruchomości na 2018 r.
oraz na podatek rolny na 2018 r., zweryfikuje ich prawidłowość w oparciu
o odpowiednio zgromadzony materiał dowodowy i podejmie odpowiednie rozstrzygnięcie w sprawie. W przypadku braku złożenia przez Skarżących wymaganych deklaracji, organ dokona wszczęcia postępowania podatkowego
w zakresie ustalenia Skarżącym podatku rolnego i podatku od nieruchomości
na 2018 r., w toku którego ustali przedmiot opodatkowania w sprawie i wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd – na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 P.p.s.a.– uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 P.p.s.a.
w związku z art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę [...]zł, odpowiadającą wysokości uiszczonego wpisu od skargi.
Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło