I SA/Sz 889/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych oraz na odsetki za zwłokę p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skargą z dnia 6 lipca 2015 r. [...] zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych oraz na odsetki za zwłokę. W skardze zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący nie podpisał się pod skargą. W konsekwencji na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 sierpnia 2015 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie lub nadesłanie odpisu podpisanej skargi poświadczonej za zgodność z oryginałem. W wezwaniu zawarto pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi w ww. terminie spowoduje jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.". Wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało przesłane listem poleconym na adres wskazany w skardze, zaś jego doręczenie nastąpiło, na podstawie art. 73 p.p.s.a. w dniu 21 sierpnia 2015r. Do chwili obecnej nie został uzupełniony wskazany brak formalny skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest zawsze obligatoryjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Sąd bada, czy wniesiona skarga odpowiada wymogom formalnym przewidzianym dla pisma procesowego, określonym w art. 46 i art. 47 p.p.s.a., a także wymogom formalnym skargi, określonym w art. 57 tej ustawy. Zgodnie z art. 46 § 1 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis pod pismem w postępowaniu potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby podpisującej je i sankcjonuje jej wolę dokonania czynności w postępowaniu. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że niezbędnym elementem każdej skargi jest umieszczenie pod jej treścią podpisu osoby, która takie pismo składa do sądu. Stosownie zaś do dyspozycji art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Niewątpliwie niepodpisanie skargi bądź podpisanie jej przez nieumocowany do tego podmiot stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie pismu dalszego biegu. Sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli legalności działania administracji publicznej wyłącznie w wyniku wniesienia skargi przez stronę. Brak podpisu pod skargą bądź opatrzenie skargi podpisem przez nieumocowany do dokonania tej czynności podmiot, uniemożliwia stwierdzenie, że istotnie wolą osoby wskazanej jako skarżący jest zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym. Zatem skarga, aby mogła wywołać skutek procesowy powinna zostać własnoręcznie podpisana przez osobę wskazaną jako skarżący. Braku tego tych Sąd nie może usunąć we własnym zakresie. To samo tyczy się niepodpisanego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie skarga nie została podpisana przez skarżącego. Dlatego też wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Termin do usunięcia powyższego braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie skarżącemu z dniem 28 sierpnia 2015 r. Jest tak dlatego, że wezwanie powyższe doręczone zostało w sposób zastępczy (w drodze fikcji doręczenia) w dniu 21 sierpnia 2015 r. Zgodnie bowiem z art. 73 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Jest to tzw. fikcja doręczenia (domniemanie doręczenia), przewidziana w art. 73 § 3 p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi nie została ona przez skarżącego odebrana. Doręczenie przesyłki (wezwania) uznaje się zatem za dokonane (w trybie art. 73 p.p.s.a.) z dniem 21 sierpnia 2015 r. (piątek). Skarżący mimo prawidłowo skierowanego wezwania oraz pouczenia o procesowych konsekwencjach niewykonania nałożonego obowiązku, nie podpisał skargi. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd obowiązany był skargę odrzucić. Co do zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, to - wobec przedstawionych wyżej okoliczności - zastosowanie znalazł art. 247 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Należy przez to rozumieć, że nawet, gdyby strona spełniała przesłanki do przyznania prawa pomocy, uprawnienie to jej nie przysługuje, gdy skarga bez głębszej analizy nie ma szans na uwzględnienie. Taka sytuacja zachodzi bowiem w przypadku, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z dnia 22 listopada 2012 r., I OZ 864/12; z dnia 31 maja 2012 r., II FZ 374/12; z dnia 11 września 2013 r., II FPP 1/13; CBOSA – orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. W przedmiocie zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd, na podstawie art. 247 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji postanowienia.