I SA/Sz 901/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P. B. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w [...] działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania P. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym podał, że pełni funkcję społecznego kuratora sądowego. Sąd zlecił mu obecność przy kontaktach rodzica z dzieckiem. Z tytułu powyższych czynności wpłacono mu ryczał zgodnie z art. 91 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 91 ust. 2 ustawy o kuratorach sądowych i potrącono mu zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Strona zadała pytanie – czy ryczałt należny kuratorowi społecznemu za dokonanie czynności obecności przy kontaktach rodziców z dzieckiem ustalonych przez sąd opiekuńczy, korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust.1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Wnioskodawca przedstawił stanowisko, w którym dowodził, iż ryczał wypłacany kuratorowi społecznemu na podstawie art. 91 ust. 1 pkt 3 ustawy o kuratorach sądowych korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust.1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem strony, żaden akt prawny nie zawiera definicji "ryczałtu", dlatego też konieczne jest ustalenie charakteru ryczałtu otrzymywanego przez osobę pełniącą funkcję społeczną. Według wnioskodawcy, ryczałt przyznawany na podstawie art. 91 ust. 1 pkt 3 ustawy o kuratorach sądowych nie powinien być pod względem podatkowym traktowany inaczej, niż ryczałt z tytułu zwrotu kosztów przyznawany na podstawie art. 90 w/w ustawy. Dyrektor Izby Skarbowej w B., działający w imieniu Ministra Finansów wydał w dniu [...] r. na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8 poz. 60 ze zm.) wydał interpretację indywidualną, w której podał, iż stanowisko strony jest nieprawidłowe. Organ wskazał, że zgodnie art. 9 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r.,Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie, m.in. art. 21. Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 17 tej ustawy, wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich- do wysokości nieprzekraczającej miesięcznej kwoty 2.280zł. Organ podał, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o kuratorach sądowych ( Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) kuratorzy sądowi wykonują swoje obowiązki zawodowo lub społecznie. W myśl art. 90 ust. 1 w/w ustawy, Prezes sądu rejonowego, na wniosek kierownika zespołu, ustala i przyznaje kuratorowi społecznemu miesięczny ryczałt z tytułu zwrotu kosztów ponoszonych w związku ze sprawowanym przez niego nadzorem lub dozorem, płatny do dnia 20 każdego miesiąca. Stosownie zaś do art. 91 ust. 1 w/w ustawy, kuratorowi społecznemu przysługuje ryczałt za: 1) przeprowadzenie wywiadu środowiskowego określonego w art. 214 § 1 Kodeksu postępowania karnego, 2) przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w sprawach o unieważnienie małżeństwa, ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa, rozwód, separację, 3) obecność przy kontaktach rodziców z dziećmi, ustalonych przez sąd opiekuńczy. Zdaniem organu, powyższe uregulowania prawne świadczą, iż ryczał wypłacany kuratorowi społecznemu na podstawie art. 91 w/w ustawy nie jest ryczałtem wypłacanym z tytułu zwrotu kosztów, lecz świadczeniem pieniężnym, mającym charakter wynagrodzenia za wykonane przez kuratora czynności. Stanowi zatem przychód określony w art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu tym podatkiem, od którego płatnik obowiązany jest na zasadach określonych w art. 41 ust. 1 do poboru zaliczek na poczet tego podatku. Organ podał, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku od osób fizycznych odnosi się do kwot stanowiących zwrot kosztów, zaś kuratorowi społecznemu na mocy art. 91 ustawy o kuratorach sądowych przyznaje się ryczał za sprawowanie czynności objętych tych przepisem, a nie ryczałt stanowiący zwrot kosztów z tytułu wykonania tych czynności. Organ podkreślił, iż wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle. Strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, gdzie zwróciła uwagę iż charakter ryczałtu nie może być rozpatrywany w oderwaniu od społecznie wykonywanej funkcji kuratora. Organ nie stwierdził podstaw do zmiany powyższej interpretacji. P. złożył skargę na powyższą interpretację do Sądu, w której podkreślił społeczny charakter wykonywanych czynności. Według strony, ryczałt z art. 91 ustawy o kuratorach sądowych korzysta ze zwolnienia, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku od osób fizycznych. Jego zdaniem, mimo iż ryczałt przypomina wynagrodzenie, jest zwrotem kosztów, bowiem o istocie świadczenia nie decyduje jego nazwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Na mocy art. 14c § 1 i § 2 w/w ustawy, interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Zdaniem Sądu, wnioskodawca zdając pytanie, czy ryczałt należny kuratorowi społecznemu za dokonanie czynności obecności przy kontaktach rodziców z dzieckiem ustalonych przez sąd opiekuńczy, korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust.1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, określił zakres interpretacji. Powyższy przepis stanowi, iż wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich- do wysokości nieprzekraczającej miesięcznej kwoty 2.280zł. Organ swoje stanowisko oparł jedynie o stwierdzenie, iż ryczałt, przyznawany kuratorowi społecznemu na mocy art. 91 ustawy o kuratorach sądowych nie jest kwotą z tytułu zwrotu kosztów. Organ nie przedstawił argumentów, które świadczyłyby o charakterze tego świadczenia (ryczałt) jako wynagrodzenia, do którego nie stosuje się zwolnienia z art. art. 21 ust.1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ pominął także kwestię możliwości uznania w/w ryczałtu za dietę. Stanowisko strony utożsamiające ryczałt przyznawany na podstawie art. 90 i art. 91 ustawy o kuratorach sądowych w zakresie jednakowego ich traktowania pod względem podatkowym (tj. zwolnienia podatkowego), nie powinno wpływać na ograniczenie uzasadnienia prawnego stanowiska organu. Skarżący pełni obowiązki społeczne jako kurator. Organ oceniając stanowisko wnioskodawcy winien wskazać czy otrzymywane świadczenie może zbyć czy też nie może być uznane nie tyko kwotę stanowiącą zwrot kosztów, lecz również dietę. Należy przy tym pamiętać, że do uznania danego świadczenia za dietę lub kwotę stanowiącą zwrot kosztów nie wystarcza takie nazwanie tego świadczenia, lecz konieczne jest aby świadczenie to było powiązane z pełnieniem funkcji jako społecznego obowiązku, wskazujące na jej niezarobkowy i pozazawodowy charakter (por. wyroki dotyczące osób wykonujących funkcje społeczne, wyrok TK z dnia 25 listopada 1997r., sygn. U 6/97, lex 31038, wyrok NSA z dnia 10 maja 2005r. sygn. akt FSK 2536/04, wyrok NSA z dnia 13 lutego 2009r., sygn. akt II FSK 302/08). Sąd uznał, że uzasadnienie prawne zaskarżonej interpretacji jest niepełne, a tym samym uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności tego aktu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, oceniając stanowisko wnioskodawcy, przeprowadzi analizę ryczałtu, przyznawanego stronie na mocy art. 91 ustawy o kuratorach sądowych i rozważy je o treść art. 21 ust.1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną interpretację. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.