I SA/Sz 902/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-01-20
Skład orzekający: Zygmunt Chorzępa, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć strony w postępowaniu o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, której przedmiotem są prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego, obliguje sąd do umorzenia postępowania?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ przedmiotem skargi była indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego dotycząca praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego skarżącego. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w takiej sytuacji śmierć strony stanowi przesłankę do umorzenia postępowania, a nie jego zawieszenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą opodatkowania sprzedaży działek stanowiących jego majątek osobisty. Organ podatkowy uznał jego stanowisko za nieprawidłowe. Po uchyleniu przez WSA interpretacji i jej ponownym uchyleniu przez NSA, sprawa wróciła do WSA. W trakcie postępowania przed WSA, skarżący zmarł. Pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania z uwagi na śmierć strony.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 20 stycznia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe
[...] w dniu 19 marca 2008 r. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży działek.
Opisując zdarzenie przyszłe, wnioskodawca wskazał, że na zasadzie wspólności małżeńskiej wraz z żoną jest współwłaścicielem nieruchomości niezabudowanych, które zostały zakupione w 1998 r. w celach rolnych. W dniu nabycia nieruchomość zakwalifikowana była jako rolna i posiadała klasę gruntów [...] Dla opisanej nieruchomości brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w studium uwarunkowań określona jest jako osadniczo-mieszkaniowa. Gmina wydała decyzję o podziale działek na mniejsze. Ponadto, wnioskodawca podał, że nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś żona prowadzi indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską i nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na podstawie powyższego stanu faktycznego, [...] zwrócił się z zapytaniem, czy w momencie sprzedaży działek, stanowiących osobisty majątek, będzie on zobowiązany do odprowadzenia podatku od towarów i usług, zarówno przy sprzedaży jednorazowej wszystkich działek, jak i przy dokonaniu tego w kilku transakcjach.
Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie, wnioskodawca wskazał, że sprzedaż działek, stanowiących majątek osobisty, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Następnie, odpowiadając na wezwanie organu podatkowego do uzupełniania danych zawartych we wniosku o wydanie interpretacji, wnioskodawca dodatkowo podał, że:
– grunty przeznaczone do sprzedaży, zakupione w celach rolnych, zamierzał wykorzystać pod uprawę wierzby energetycznej, jednakże ze względu na pogarszający się stan zdrowia, nie rozpoczął tej działalności, na terenach tych nie prowadził działalności rolniczej, a grunty leżały odłogiem;
– w wyniku podziału powstało 38 działek, a obecnie trwa uzbrajanie całego terenu (media);
– gmina nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednakże dla opisanych nieruchomości wydana została decyzja o warunkach zabudowy zezwalająca na budownictwo mieszkaniowe;
– nie zdecydował jeszcze, w jaki sposób dokona sprzedaży swoich gruntów (istnieje możliwość, iż dokona tego w kilku transakcjach, jednakże nie jest wykluczone, że będzie to zbycie jednorazowe);
– obecnie nie podjął również jeszcze decyzji, w jaki sposób działki będą oferowane na rynku nieruchomości, prawdopodobnie będą to ogłoszenia prasowe, bądź zleci to zadanie lokalnemu biuru nieruchomości;
– w przeszłości nie nabywał, ani nie zbywał nieruchomości gruntowych, nie był i nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT.
Dyrektor Izby Skarbowej działający z upoważnienia Ministra Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 17 czerwca 2008 r., Nr [...] uznał stanowisko strony za nieprawidłowe. Dokonując interpretacji przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej zwanej "ustawą o VAT" oraz VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG; Dz.U.UE. L. 77.145.1), organ ten wyjaśnił, że aby stać się podatnikiem VAT wystarczy wykonać czynności,
o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT w sposób jednorazowy, jednak w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy. Nie jest przy tym istotna sama częstotliwość wykonywania tych czynności, ale istnienie okoliczności wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy.
Odnosząc te uregulowania do stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, organ podatkowy stwierdził, że już sama okoliczność podziału nieruchomości gruntowej niezabudowanej na mniejsze działki i uzbrojenie terenu wskazuje, iż powzięto zamiar sprzedaży działek w sposób częstotliwy. W przeciwnym razie, dzielenie gruntów byłoby niecelowe i ekonomicznie nieuzasadnione. Ponadto organ zwrócił uwagę, że nabycie przedmiotowej nieruchomości przez skarżącego nie było związane z przeznaczeniem jej na cele osobiste, bowiem mienie to zostało zakupione z zamiarem prowadzenia na nim działalności rolniczej.
W złożonym wniosku nie wskazywano, aby opisane nieruchomości służyły kiedykolwiek do zaspokajania osobistych potrzeb wnioskodawcy.
[...], po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą interpretację indywidualną.
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 684/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżony akt, stwierdzając, że został on wydany z naruszeniem prawa materialnego – art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I FSK 752/09, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Sąd drugiej instancji uznał bowiem, że Sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, ograniczając stosowanie tej regulacji wyłącznie do "handlowca". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, za uznaniem [...] za podatnika VAT z tytułu sprzedaży opisanych powyżej nieruchomości przemawiają podjęte przez niego czynności, a więc najpierw nabycie gruntu rolnego na uprawę wierzby energetycznej, następnie zmiana jego przeznaczenia i podział wraz z uzbrojeniem terenu, wreszcie zamiar jego sprzedaży. W tych okolicznościach, brak było zatem podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej interpretacji indywidualnej, zaś wniesioną skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a."
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie z dnia 21 grudnia 2009 r., termin rozprawy w sprawie ze skargi M. K. wyznaczono na dzień 20 stycznia 2010 r.
W dniu 18 stycznia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego, który działając w trybie art. 43 P.p.s.a., poinformował Sąd, iż powziął informację o śmierci M.K. i na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wnosi o zawieszenie postępowania w sprawie. Do pisma załączono kserokopię skróconego odpisu aktu zgonu, z której wynika, że skarżący zmarł w dniu 11 października 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Stosownie bowiem do art. 124 § 3 P.p.s.a., nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Natomiast, jak stanowi art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania.
Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, że w przypadku, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą strony (skarżącego), jej śmierć nie obliguje Sądu do zwieszenia postępowania sądowego w sprawie, lecz stanowi przesłankę do umorzenia tego postępowania.
W rozpoznawanej sprawie niewątpliwe jest, że skarżący M.K. wywiódł skargę na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną przez właściwy organ podatkowy na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Wydanie tej interpretacji nastąpiło zaś na pisemny wniosek skarżącego w jego indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży działek, na tle przedstawionego przez niego stanu faktycznego (opisu zdarzenia przyszłego) oraz wyrażonego przez niego stanowiska, co stanowi o ścisłym związaniu przedmiotu sprawy z uprawnieniami i obowiązkami strony.
Przedmiotem wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji w niniejszej sprawie jest uzyskanie odpowiedzi, czy zainteresowany prawidłowo ocenia stan prawnopodatkowy w odniesieniu do zdarzenia, które jeszcze nie nastąpiło w odniesieniu do wnioskodawcy, ale które nastąpić może. Wnioskodawca był zainteresowany skutkami podatkowymi swojego potencjalnego zachowania, które jedynie projektował.
Niewątpliwe jest, że skarżący zmarł w dniu 11 października 2009 r.
Reasumując skoro przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło