I SA/Sz 91/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2025 r. nr 9016- [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]([...]) złotych. M. W. (dalej: "skarżący", "strona") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ") z 5 grudnia 2025 r. o nr 9016- [...] odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. 20 stycznia 2026 r. skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie [...]zł. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Stan sprawy przedstawia się następująco: decyzją z 7 marca 2024 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatu [...] z siedzibą w N. orzekł o odmowie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020. Pismem z 20 marca 2024 r. skarżący złożył odwołanie, które nie zostało podpisane. Organ, wezwaniem z 5 czerwca 2024 r., zobowiązał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego odwołania w postaci złożenia podpisu w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. W związku z tym, że termin na uzupełnienie braków formalnych upłynął bezskutecznie 1 lipca 2024 r., organ, pismem z 22 lipca 2024 r., pozostawił odwołanie bez rozpoznania. Strona, pismem z 13 sierpnia 2024 r., zwróciła się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma z 20 marca 2024 r. stanowiącego odwołanie, jednocześnie składając podpisane odwołanie. Postanowieniem z 5 grudnia 2025 r., nr 9016- [...], organ odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. W treści zawarł pouczenie o skardze do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 – dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Należy wyjaśnić, że brak wyczerpania środków zaskarżenia stanowi inną przyczynę, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie NSA z 25 września 2007 r. sygn. akt II GSK 136/07 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie - orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 – dalej: "k.p.a.") postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 127 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia zażalenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 1363), w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego. Zaskarżone do sądu postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania zostało wydane przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działającego jako organ I instancji, na podstawie art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 1 k.p.a. Od postanowienia takiego służy zatem zażalenie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (na podstawie art. 59 § 1 k.p.a.), a nie skarga do sądu administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że postanowienie takie nie kończy postępowania, wręcz przeciwnie – otwiera drogę do jego kontynuowania i rozpatrzenia zażalenia, a w zależności od efektu – do rozpatrzenia odwołania. Postanowienie takie nie rozstrzyga sprawy co do istoty – jest typowym postanowieniem mającym za przedmiot kwestię procesową. Błędne pouczenie w zaskarżonym postanowieniu o przysługującej skardze nie sprawia przy tym, że skarga ta staje się z tego powodu dopuszczalna. Prawa procesowe stron postępowania wynikają bowiem z przepisów prawa i nie mogą być modyfikowane przez wadliwe pouczenia organów. Błędne pouczenie przez organ administracji w postanowieniu o możliwości wniesienia skargi do sądu nie tworzy dla strony postępowania uprawnienia, które faktycznie na danym etapie postępowania nie przysługiwało. Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa wniesienia środka zaskarżenia do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Ponadto, błędne informacje odnośnie środka zaskarżenia nie wpływają na bieg ustawowego terminu, w tym nie zawieszają go. Treść przepisu art. 112 k.p.a. należy rozumieć bowiem w taki sposób, że strona korzystając z właściwych środków procesowych może uniknąć negatywnych skutków uchybienia terminu, jeżeli przyczyną tego uchybienia było błędne pouczenie organu. W przypadku procedury administracyjnej środkiem takim jest wniosek o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia, który organ administracji zobowiązany jest uwzględnić stwierdzając, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony. Zauważyć należy także, że umożliwienie stronie zaskarżenia postanowienia z 5 grudnia 2025 r. (po uprzednim przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia przez organ), a więc udzielenia ochrony prawnej jest tym bardziej uzasadnione w rozpoznawanej sprawie, skoro w jej przebiegu, organ odwoławczy, wskutek zastosowania trybu z art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił niepodpisane podanie strony bez rozpoznania, która to czynność nie podlegała zaskarżeniu w toku instancji, a strona nie skorzystała z możliwości złożenia skargi do sądu na bezczynność. Wobec wyżej wskazanych okoliczności faktycznych i prawnych należało uznać, że niniejsza skarga - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt 1 sentencji postanowienia. Wpis sądowy podlegał zwrotowi na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec odrzucenia skargi, o czym orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia.