I SA/Sz 913/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-02-09
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, nieistnienia obowiązku lub przedawnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania może być skutecznie podniesiony przez właściciela pojazdu, jeśli opłata nie została uiszczona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel pojazdu jest zobowiązany do uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, niezależnie od tego, kto faktycznie kierował pojazdem. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o drogach publicznych i uchwał rady gminy. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego jest niezasadny, ponieważ to właściciel ponosi odpowiedzialność publicznoprawną. Sąd podkreślił, że ustalanie faktycznego kierowcy nie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego w administracji, a wszelkie roszczenia między właścicielem a kierowcą powinny być dochodzone na drodze cywilnej.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. H. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego dotyczące opłat dodatkowych za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Skarżąca podnosiła zarzuty błędu co do osoby zobowiązanego, nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia. Organy administracji uznały, że opłaty te obciążają właściciela pojazdu, a zarzuty dotyczące braku upomnienia i niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego zostały wniesione po terminie. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, które częściowo uwzględniło zarzut przedawnienia, ale odmówiło umorzenia postępowania w pozostałym zakresie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi E. K. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent Miasta S., występując w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, po uprzednim doręczeniu upomnienia nr [..] z dnia 9 kwietnia 2009 r., wystawił wobec E.K.H. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 8 sierpnia 2009 r. obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki C. nr rej. [...] w kwocie [...] zł, w okresie od 5 stycznia 2004 r. do 9 kwietnia 2008 r., oraz koszty upomnienia w kwocie [..] zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i cztery uchwały Rady Miasta S.: nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. nr XXIX/576/04, z dnia 22 listopada 2004 r. nr XV/411/07, z dnia 19 listopada 2007 r. i nr XVI/438/07 z dnia 21 grudnia 2007 r.
Odpis tytułu wykonawczego został odebrany przez E. H. w dniu 6 października 2009 r.
Pismem z dnia 13 października 2009 r. E.K.H. wniosła zarzuty: błędu co do osoby zobowiązanego, przedawnienia obowiązku oraz nieistnienia obowiązku.
Uzasadniając te zarzuty E.K.H. podniosła, iż pojazd marki C. był samochodem firmowym, korzystało z niego wiele osób, przy czym po wielu latach nie jest w stanie jednoznacznie zidentyfikować tych osób. Dodała też, że ulice: F., M. C., J. i inne, nie były w całości w danym czasie objęte strefą płatnego parkowania, w związku z czym uznała, iż to na organie spoczywa ciężar udowodnienia, że konkretne miejsca, w których rzekomo miało miejsce parkowanie, objęte są taką strefą. Z ostrożności podniosła także zarzut przedawnienia, nie wskazując jednak konkretnie okresu, którego to przedawnienie miałoby dotyczyć.
Zobowiązana wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o jego zawieszenie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia podniesionych zarzutów, a nadto "o wstrzymanie się z czynnościami egzekucyjnymi".
W dniu 1 grudnia 2009 r. na podstawie oświadczenia woli nr [...] Prezydent Miasta S. wyraził zgodę na spłatę należności przez Zobowiązaną w ratach.
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2010 r. znak: [...] Prezydent Miasta S. uznał za uzasadnione wniesione przez Zobowiązaną zarzuty w części dotyczącej postojów w okresie od 5.01.2004 r. do 30.12.2004 r. (łącznie 110 postojów) i umorzył postępowanie w tym zakresie oraz uznał za nieuzasadnione zarzuty w części dotyczącej pozostałych postojów i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że przedmiotem rozpoznania były wszystkie wniesione przez Zobowiązaną zarzuty, tj. zarzut nieistnienia obowiązku, przedawnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego.
Pismem z dnia 2 marca 2010 r. E.K.H. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podtrzymała swoje dotychczasowe zarzuty.
W uzasadnieniu zażalenia Zobowiązana wskazała, że naruszono wiele punktów art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. § 1 pkt 1 i pkt 9 oraz § 3, jak również art. 15 § 1, art. 33 pkt 4 i 10 oraz art. 29 § 2, a także art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a., przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy, który nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, poprzez brak upomnienia oraz brak pouczenia, do jakiego organu należy wnieść zarzuty. Zakwestionowała też prawidłowość wyznaczenia strefy płatnego parkowania w S., z naruszeniem przepisów ustawy o drogach publicznych, a ponadto stwierdziła, że samochód był parkowany przy ul. J. i ul. W. P., a obie te ulice w znacznej części nie są objęte strefą i w postanowieniu organ nie wykazał, iż parkowanie miało miejsce na terenie strefy. E.K.H. podała, że nie mogą być wiarygodne wystawione zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie, gdyż jak wynika z treści upomnienia pod poz. 195 i poz. 196 zostały wystawione dwa zawiadomienia na tej samej ulicy i o tej samej godzinie. Istnieje też wiele wpisów pod tą samą datą w odstępach kilku lub kilkunastu minut.
Zobowiązana zarzuciła też, że zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego pominęło wiele kwestii istotnych dla sprawy, np. kwestię wiarygodności uprawnień inspektorów SPP i zgodności z prawem działań Miejskiego Zakładu Obsługi Gospodarczej pobierającego faktycznie opłaty za parkowanie, zamiast wskazanego w ustawie zarządu drogi, którym w S. jest zakład budżetowy pod nazwą Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego. W związku z tym Zobowiązana uznała też, że nie otrzymała upomnienia nr Up.[...] , bowiem nie zostało ono wysłane przez wierzyciela, tj. ww. ZDiTM.
Podnosząc takie zarzuty Zobowiązana wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o umorzenie postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia 16 września 2009 r. (błędnie wskazano rok - prawidłowo powinien być rok 2010) znak: [...] uchyliło zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta S. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w rozpatrywanej sprawie Zobowiązana wniosła zarzuty: nieistnienia obowiązku, przedawnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego, przy czym zarzuty te zostały wniesione w zakreślonym prawem terminie, natomiast zarzuty: braku doręczenia upomnienia oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniesione zostały dopiero w ww. zażaleniu, a więc z przekroczeniem terminu na ich wniesienie. Termin siedmiodniowy do wniesienia zarzutów ma charakter zawity, a więc wnoszenie zarzutów po jego upływie (lub wnoszenie po tym terminie nowych zarzutów) jest niedopuszczalne.
Kolegium w uzasadnieniu postanowienia stwierdziło, że organ I instancji nie rozpatrzył w pełnym zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku, bowiem zadaniem organu jest szczegółowa analiza i uwzględnienie jak najszerszego spektrum zarzutów, a sytuacja przeciwna czyni zarzuty zupełnie nie rozpatrzonymi. Kolegium podkreśliło, że w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku Zobowiązana zakwestionowała prawidłowość wystawiania zawiadomień o nieopłaconym postoju oraz, że nie jest wiadome, w jakim miejscu na danej ulicy stwierdzony został postój, skoro określone ulice nie są w całości objęte strefą płatnego parkowania.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta S. w postanowieniu z dnia 9 listopada 2010 r. znak: [...]
1) uznał za uzasadnione zarzuty w części dotyczącej postojów w okresie od 5 stycznia 2004 r. do 30 grudnia 2004 r. (łącznie 110 postojów) i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie,
2) uznał za nieuzasadnione zarzuty w części dotyczącej pozostałych 190 postojów i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie,
3) ograniczył tytuł wykonawczy nr [...] o 2 postoje z dnia: 8 lutego 2006 r. oraz z 30 stycznia 2007 r.
W zażaleniu na postanowienie organu odwoławczego E.K.H. wniosła o jego uchylenie w całości oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Zobowiązana podtrzymała dotychczasowe zarzuty i powtórzyła ich argumentację, ponownie zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 27 § 1 pkt 1 i 9, art. 27 § 3, art. 15 § 1, art. 33 pkt 4 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a., a także naruszenie art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym przez prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 tej ustawy przez brak właściwego dokumentu upomnienia oraz brak pouczenia w zaskarżonym tytule wykonawczym, iż zarzuty należy wnieść do organu egzekucyjnego.
Zdaniem Zobowiązanej organ egzekucyjny nie zastosował się do zaleceń Kolegium, zawartych w postanowieniu z dnia 16 września 2009 r. w zakresie ustosunkowania się do zarzutów kwestionujących prawidłowość wystawiania zawiadomień o nieopłaconym postoju oraz podniosła, że nie jest wiadome, w jakim miejscu na danej ulicy stwierdzony został postój, skoro określone ulice nie są w całości objęte strefą płatnego parkowania.
Zobowiązana zakwestionowała także kompetencje pracowników Strefy Płatnego Parkowania ("wiarygodność ich uprawnień") a także dodała, że w S. zamiast zarządu drogi (bądź, w razie jego braku zamiast zarządcy drogi) opłaty za parkowanie pobiera faktycznie Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej, który nie jest zarządem drogi w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, a któremu to Rada Miasta S. uchwałą Nr XX/365/04 z dnia 26 kwietnia 2004 r. bez właściwej podstawy prawnej powierzyła prowadzenie zadań związanych ze strefą płatnego parkowania.
Zobowiązana powtórzyła też zarzuty dotyczące braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz dotyczące niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Podkreśliła też, że w jej ocenie to nie na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek udowodnienia danego faktu i wskazania osoby korzystającej z drogi publicznej w strefie płatnego parkowania, lecz na organie, który z tego faktu wywodzi określone skutki prawne, co wynika z treści art. 6 Kodeksu cywilnego. Zauważyła przy tym, że w swoich pismach z 9 grudnia 2009 r. i z 2 sierpnia 2005 r. wskazała z imienia i nazwiska osoby, które użytkowały przedmiotowy pojazd służbowy dodając, że wierzyciel "nie raczył sobie tego wyjaśnić u tych osób". Zaprzeczyła ponadto, aby była osobą korzystającą ze strefy płatnego parkowania we wszystkich dniach i na wszystkich ulicach wskazanych w upomnieniu nr Up.[...] .
Po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Uzasadniając takie rozstrzygnięcie Kolegium przytoczyło art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." – i stwierdziło, że w aktach sprawy znajduje się upomnienie nr Up. [...] z 9 kwietnia 2009 r., którego oryginał został wysłany na znany organowi adres Zobowiązanej i zostało przez nią odebrane w dniu 14 kwietnia 2009 r. – do akt załączono druk "Potwierdzenie odbioru przesyłki listowej". W tytule wykonawczym z 7 sierpnia 2009 r., odebranym przez Zobowiązaną w dniu 6 października 2009 r. znajduje się natomiast pouczenie o treści: "Zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego". Wynika z tego, że Zobowiązana zarzuty braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., podniosła dopiero w zażaleniu na postanowienie organu I instancji z dnia 9 lutego 2010 r. Wobec tego Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu nr [...] iż termin siedmiodniowy do wniesienia zarzutów ma charakter zawity, a więc zarzuty wniesione po tym terminie nie mogą być rozpatrzone, bowiem ich wniesienie z przekroczeniem ustawowego terminu jest prawnie niedopuszczalne. Z tego powodu oba te zarzuty Kolegium pozostawiło poza przedmiotem rozpoznania.
W zakresie zgłoszonego przez Zobowiązaną zarzutu przedawnienia Kolegium uznało, że zarzut ten został należycie rozpatrzony przez organ I instancji, który stwierdził, że zgodnie z art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, obowiązek uiszczania opłat określonych w art. 13f tej ustawy przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty powinny zostać uiszczone. Mając to na uwadze organ I instancji uznał za uzasadniony zarzut przedawnienia obowiązku w zakresie 110 postojów z roku 2004 i umorzył w tym zakresie postępowanie egzekucyjne. Równocześnie stwierdził, że w przypadku pozostałych postojów z okresu od 6 stycznia 2005 r. do 9 kwietnia 2008 r. przedawnienie obowiązku nie nastąpiło, wobec czego zarzut przedawnienia uznał za nieuzasadniony i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie.
Kolegium zauważyło, że Zobowiązana pismem z 5 stycznia 2011 r. wniosła o umorzenie postępowania w zakresie zdarzeń dotyczących roku 2005 podnosząc, iż z dniem 31 grudnia 2010 r. obowiązek uległ przedawnieniu. Odnosząc się do tego, Kolegium wskazało, że z mocy art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), do nieopodatkowanych należności budżetowych o charakterze publiczno-prawnym stanowiących dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego (np. dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw) stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 79 § 4 tej ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności i o zastosowanym środku egzekucyjnym powiadomił Zobowiązaną w dniu 1 grudnia 2010 r. Kolegium stwierdziło zatem, iż środek egzekucyjny wobec Zobowiązanej został zastosowany przed upływem terminu przedawnienia, zaś bieg 5-letniego terminu przedawnienia w dniu 1 grudnia 2010 r. został przerwany.
Kolegium poza zakresem rozważań w przedmiotowej sprawie pozostawiło także kompetencje pracowników Strefy Płatnego Parkowania, czy też - szerzej - powierzenie bez właściwej podstawy prawnej Miejskiemu Zakładowi Obsługi Gospodarczej w S. prowadzenie zadań związanych ze strefą płatnego parkowania, bowiem – jak Zobowiązana trafnie zauważyła - powierzenie tych zadań nastąpiło na mocy uchwały Rady Miasta S. Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, powszechnie obowiązującym na terenie miasta S. Nadzór nad zgodnością z prawem uchwał rad jednostek samorządu terytorialnego (a więc także Rady Miasta S.) sprawuje właściwy miejscowo wojewoda, który posiada kompetencje do stwierdzenia niezgodności z prawem uchwał w trybie przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Skoro uchwała Rady Miasta S. weszła w życie, a zatem Wojewoda Z. nie stwierdził jej nieważności, to należy uznać, iż zawarte w niej regulacje zgodne są z obowiązującym prawem.
Odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego Kolegium wskazało na utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym to na właścicielu ciąży obowiązek udowodnienia, kto był użytkownikiem samochodu. Zobowiązana pomimo wezwania wierzyciela nie wskazała osoby bądź osób, które z tego pojazdu korzystały w dniach i godzinach wymienionych w upomnieniu nr Up.[...] , co uniemożliwiło organowi ustalenie innej ewentualnie osoby korzystającej z drogi publicznej a w konsekwencji wystawienie tytułu wykonawczego na tę właśnie inną osobę (bądź osoby). Wprawdzie Zobowiązana w zażaleniu podniosła, iż w pismach z 9 grudnia 2009 r. i z 2 sierpnia 2005 r. wskazała z imienia i nazwiska osoby, które pojazd użytkowały, jednak Kolegium uznało, że twierdzenia te nie polegają na prawdzie, bowiem organ wezwał Zobowiązaną do konkretnego wskazania (z imienia, nazwiska, adresu oraz dokładnego okresu użytkowania pojazdu przez osobę trzecią), tymczasem w odpowiedzi na to wezwanie Zobowiązana stwierdziła, iż osoby takie zostały wskazane w taki sposób w jej piśmie z 2 sierpnia 2005 r. Pismo to, podpisane przez E. H. i C. H. znajduje się w aktach sprawy. W ocenie Kolegium analiza tego pisma oraz pisma Zobowiązanej z 13 października 2009 r. pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że nie wskazano w nich konkretnie żadnej osoby bądź osób, które były użytkownikami przedmiotowego pojazdu.
Kolegium podkreśliło – powołując się na orzeczenia sądów - że wierzyciel ani też organ egzekucyjny nie jest zobowiązany, ani nawet uprawniony, do prowadzenia postępowania wyjaśniającego lub poszukiwania dowodów celem udokumentowania zarzutów skarżącego, bowiem obowiązek ten obciąża zobowiązanego, a nie wierzyciela bądź organ egzekucyjny, gdyż to skarżący zgłaszając dany zarzut zamierza odnieść określony skutek prawny.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku Kolegium stwierdziło, że organ egzekucyjny w ponownym rozpoznaniu sprawy rozpatrzył ten zarzut prawidłowo, szczegółowo, wszechstronnie i wnikliwie. Na podstawie ponownej analizy zgromadzonych w aktach sprawy zawiadomień o nieopłaconym postoju pojazdu w strefie organ ten stwierdził błędy, które skutkowały ograniczeniem tytułu wykonawczego o dwa postoje (z 8 lutego 2006 r. oraz z 30 stycznia 2007 r.). W pozostałych przypadkach nie dopatrzył się natomiast żadnych nieprawidłowości. Organ wyjaśnił przy tym, że ulice objęte granicami strefy zawarte są w załączniku do uchwały Rady Miasta S., zaś granice strefy wyznaczone są znakami drogowymi D-44 (początek strefy) i D-45 (koniec strefy). W przypadkach, gdy ulica tylko w części należy do strefy, w miejscach granicznych tych ulic również ustawione są takie znaki, natomiast kontrola na takich ulicach odbywa się jedynie w granicach obowiązywania strefy. Fakt obecności pojazdu marki C. o nr rej [...] został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez wykonujących swoje obowiązki inspektorów, poprzez umieszczenie za wycieraczką samochodu zawiadomienia. Zawiadomienia te dotyczą postojów pojazdu na różnych ulicach i wystawione są przez różnych inspektorów, co wyklucza ewentualną pomyłkę bądź świadome działanie na niekorzyść Zobowiązanej. W ocenie organu nie jest możliwe, aby inspektorzy odnotowali 190 postojów pojazdu w strefie, jeżeli pojazd się w niej nie znajdował albo w sytuacji, kiedy za szybą pojazdu znajdował się skreślony bilet postojowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. E.K.H. zaskarżonemu postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zarzuciła rażące naruszenie prawa, m.in. art. 7 i art. 136 K.p.a., a ponadto nieustosunkowanie się Kolegium do szeregu zarzutów podniesionych w zażaleniu oraz wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji - w części uznającej za nieuzasadnione zarzuty dotyczące "pozostałych 190 postojów".
W uzasadnieniu skargi Skarżąca powtórzyła zarzuty podnoszone w dotychczasowym postępowaniu wskazując, iż zarzuty te nie zostały rozpatrzone przez organ II instancji. Skarżąca szeroko rozwinęła argumentację tych zarzutów, w tym zarzutu:
- nieprawidłowego wystawienia zawiadomień o nieopłaconym postoju dla ulic będących tylko w części w SPP (w jakiej części takiej ulicy stwierdzono postój) – powołując się w tym zakresie na orzeczenia sądów,
- braku właściwego określenia "wyznaczonych miejsc", w których opłata ma być pobierana,
- wielokrotnego obarczania opłatą dodatkową tego samego dnia, dla tego samego pojazdu, który przebywa cały czas w tej wyznaczonej strefie i jej nie opuszcza, lecz przemieszcza się w odstępach kilkuminutowych na inne ulice.
Podkreślając fakt nieustosunkowania się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. do podnoszonych przez Skarżącą w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów, załączyła ona do skargi treść zażalenia do SKO, traktując to zażalenie jako integralną część skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. u z n a ł, co następuje:
Na wstępie podkreślić wypada, iż przedmiotem skargi jest akceptowane przez organ odwoławczy postanowienie organu egzekucyjnego - Prezydenta Miasta S., będącego zarazem wierzycielem – wydanego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a., w przedmiocie zgłoszonego przez Skarżącą, jako zobowiązaną w postępowaniu egzekucyjnym, zarzutu w sprawie prowadzenia przeciwko niej tego postępowania, opartego na przepisach art. 33 pkt 1 i 4 u.p.e.a. - tj. zarzutu nieistnienia obowiązku, częściowego jego przedawnienia i błędu co do osoby zobowiązanej. Z tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzone jest przeciwko Skarżącej postępowanie egzekucyjne, a także z poprzedzającego wszczęcie tego postępowania upomnienia, jakie Skarżącej zostało wcześniej doręczone, wynika, że przedmiotem egzekucji jest należność pieniężna w kwocie [...] zł z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone [...] postoje w okresie od 5 stycznia 2004 r. do 9 kwietnia 2008 r. w strefie płatnego parkowania na terenie S. pojazdu marki C. nr rej. [...] oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł, zaś podstawę prawną egzekwowanej należności stanowią przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i ww. uchwały Rady Miasta S.
W nawiązaniu do tak określonego przedmiotu skargi należy też zauważyć, że będąc powołanym do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne orzekają też w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, a więc także na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (art. 3 § 2 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej: "p.p.s.a.").
Przedmiotem rozpatrywanej sprawy, wyznaczającym granice w jakich winno zapaść jej rozstrzygnięcie, jest więc ocena zgodności z prawem wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowienia utrzymującego w mocy ww. postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 9 listopada 2010 r., w którym uznał on za uzasadnione zarzuty w części dotyczącej przedawnienia obowiązku w zakresie postojów w roku 2004 r. (łącznie 110 postojów) i umorzył postępowanie egzekucyjne w tym zakresie, uznał za nieuzasadnione zarzuty w części dotyczącej pozostałych 190 postojów i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym zakresie oraz ograniczył tytuł wykonawczy nr [...] o 2 postoje: z 8 lutego 2006 r. oraz z 30 stycznia 2007 r.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonego postanowienia na wstępie należy stwierdzić, że w sprawie tego rodzaju zbędne było przeprowadzanie postępowania wyjaśniającego dla ustalenia osób użytkujących przedmiotowy pojazd (pozostawiających pojazd w SPP). Zdaniem Sądu, obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej obciąża bowiem właściciela pojazdu (z zastrzeżeniem sytuacji szczególnych, np. w razie wydania pojazdu leasingobiorcy, korzystania przez kupującego na podstawie art. 496 K.c. z prawa zatrzymania pojazdu po odstąpieniu od umowy sprzedaży – jak w rozpatrywanej sprawie, albo w razie udokumentowanej kradzieży pojazdu), co wynika z analizy przepisów regulujących zasady pobierania takich opłat.
Obowiązek ponoszenia takich opłat określony został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, "korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania". Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) – art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
Ustawodawca w art. 13b ust. 2 ustawy wskazał też cel ustalania stref płatnego parkowania, stanowiąc, że: "Strefę płatnego parkowania ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej".
Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13 ust. 4 pkt 1 i 3).
Za nieuiszczenie takiej opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2).
Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie tej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku – zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3).
Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej – w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił.
Obowiązek taki powinien być wykonany niezwłocznie po zaistnieniu określonego stanu faktycznego, z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej). Dla realizacji obowiązku uiszczenia takich opłat (opłaty parkingowej, opłaty dodatkowej) nie jest zatem koniecznym jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji.
Sporządzane przez inspektora SPP zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - którego oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu - stanowi zatem dokument (dowód) potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi ono dla korzystającego z drogi dodatkową informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej.
Jak wynika z przytoczonych przepisów ustawy o drogach publicznych, czyniąc "korzystającego z drogi publicznej" zobowiązanym do ponoszenia opłat m.in. za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, ustawa ta nie definiuje bliżej tego podmiotu, tj. nie określa, kogo uważa za korzystającego z drogi publicznej. Z istoty omawianych opłat wynika jednak, iż związane są one z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z pozostawieniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania, a jego realizacja następuje poprzez wykupienie biletu opłaty jednorazowej (dokonanie zapłaty w parkometrze), opłaty abonamentowej lub zryczałtowanej. Wykazanie wykonania tego obowiązku następuje poprzez umieszczenie tych biletów w określonym miejscu wnętrza pojazdu samochodowego, widocznym dla inspektorów SPP. Bez znaczenia dla takiego sposobu realizacji obowiązku uiszczenia opłaty postojowej w strefie płatnego parkowania jest to, przez kogo obowiązek ten został wykonany i kim była osoba kierująca pojazdem samochodowym w strefie tej pozostawionym, istotne jest bowiem jedynie to, że opłata postojowa została w określony sposób wniesiona.
Jak na to wskazuje jego konstrukcja oraz przypisywana mu funkcja, pojazd samochodowy jest ze swej istoty środkiem transportu drogowego, co oznacza, że uzyskując nad nim fizyczne władztwo osoba nabywająca go na własność wyraża wolę poruszania się tego pojazdu po drogach publicznych. Aby taki zamiar mógł być realizowany właściciel pojazdu obowiązany jest dopełnić innych obowiązków administracyjnych, w szczególności dokonać zarejestrowania pojazdu we właściwym organie administracji publicznej. Wskazać tu należy, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322, ze zm.), określającym wzór dowodu rejestracyjnego, w części C tego dowodu wpisuje się dane dotyczące posiadacza dowodu rejestracyjnego i właściciela pojazdu, przy czym, zgodnie z wyjaśnieniami do załącznika, "posiadacz dowodu rejestracyjnego - jest to podmiot, któremu organ rejestrujący wydał dowód rejestracyjny uprawniający ten podmiot do poruszania się pojazdem w ruchu, i jest to: a) właściciel pojazdu albo b) użytkownik pojazdu użytkowanego w drodze umowy leasingu.".
Po wykonaniu tych obowiązków właściciel (a także leasingobiorca) uprawniony jest do korzystania swoim pojazdem z dróg publicznych, przy czym to korzystanie nie musi być realizowane przez właściciela osobiście (np. poprzez kierowanie pojazdem, czy korzystanie z niego w charakterze pasażera). W myśl bowiem zasad określających sposób realizacji prawa własności, właściciel rzeczy może z niej "korzystać" (art. 140, art. 206 K.c.) również np. poprzez oddanie rzeczy "do używania" innej osobie (np. przez oddanie w najem, użyczenie itp.). Takie udostępnienie pojazdu do używania innej osobie na podstawie umowy cywilnoprawnej nie zwalnia jednak właściciela pojazdu z obowiązków publicznoprawnych związanych z własnością pojazdu, w tym korzystaniem z dróg publicznych. Zatem w sytuacji, gdy stanowiący jego własność pojazd odnotowany został w SPP bez uiszczonej opłaty parkingowej, na właścicielu (leasingobiorcy) pojazdu spoczywa obowiązek uiszczenia ww. opłaty dodatkowej, mającej charakter niepodatkowej należności budżetowej o charakterze publicznoprawnym.
Za takim rozumieniem ww. przepisów ustawy o drogach publicznych przemawia logiczna i celowościowa ich wykładnia. Zdaniem Sądu, należy przede wszystkim podkreślić, iż istotną (relewantną) przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie – a taki stan przekreśla cele wprowadzenia stref płatnego parkowania, określone w przytoczonym powyżej art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W takiej sytuacji prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu), a zatem bez znaczenia dla powstania tego obowiązku jest to, kto pozostawił pojazd w strefie, istotne jest natomiast, czyj pojazd to miejsce zajmował (korzystał z drogi publicznej). Prawidłowa wykładnia wymienionych przepisów ustawy o drogach publicznych, przy uwzględnieniu także zasady racjonalności ustawodawcy, uzasadnia zatem stwierdzenie, że publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża właściciela pojazdu (z zastrzeżeniem ww. sytuacji szczególnych, w których jednak – poza kradzieżą – te inne podmioty wykazywane są w dowodzie rejestracyjnym pojazdu), a nie osobę, która faktycznie pozostawiła pojazd w tej strefie.
Przyjęcie poglądu, iż "korzystającym z drogi publicznej" jest podmiot "używający pojazd", za którego uważa się - jak to potwierdza argumentacja Skarżącej i stwierdzenia organów obu instancji - "kierującego pojazdem" (kierowcę) pozostawiającego pojazd w SPP, prowadziłoby do wniosku, iż przedsiębiorstwo transportowe (niezależnie od jego formy prawnej), będące właścicielem kilkudziesięciu pojazdów samochodowych nie jest podmiotem korzystającym z dróg publicznych, są nimi natomiast kierowcy zatrudnieni przez przedsiębiorstwo. Poglądu takiego nie można jednak akceptować z oczywistych względów. Ponadto w sytuacji, gdy właścicielem pojazdów jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca takiej osobowości, podmioty takie nie byłyby prawnie zobowiązane do ponoszenia opłat dodatkowych, bowiem obowiązek taki spoczywałby na kierowcach przez te podmioty zatrudnianych. Oznaczałoby to zarazem, iż ustawowy nakaz uiszczenia opłaty dodatkowej adresowany jest wyłącznie do osób fizycznych – kierujących pojazdami. Takiego wniosku również nie można zaakceptować, także i z tego powodu, że ustawa o drogach publicznych omawianego obowiązku nie adresuje do kierujących pojazdami – co czyni np. w art. 13k, przewidując nałożenie kar pieniężnych "kierującemu pojazdem samochodowym" np. za przejazd po drodze krajowej, za który pobiera się opłatę elektroniczną - bez uiszczenia tej opłaty. Oczywistym jest więc także, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej dotyczy właściciela będącego pracodawcą kierowcy używającego jego pojazd.
Nie ma więc ani prawnego, ani logicznego uzasadnienia dla ustalania, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia nieuiszczonych opłat dodatkowych, osoby, która faktycznie pozostawiła pojazd w takiej strefie. Ustalanie takiej osoby byłoby niezbędne w razie naruszenia przepisów o ruchu drogowym, bowiem naruszenie tych przepisów może skutkować nałożeniem kary (mandatu) za takie wykroczenie, jednak obowiązek poniesienia omawianej opłaty dodatkowej nie wynika z takiego karalnego zachowania. Sama opłata dodatkowa nie jest karą (sankcją), lecz swoistym ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty.
Wydanie pojazdu przez właściciela do używania innym osobom (w tym pracownikom) nie powinno więc mieć – w ocenie Sądu – znaczenia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia opłaty dodatkowej, stanowić ono może jedynie podstawę do ewentualnego żądania zwrotu poniesionej opłaty (naprawienia szkody) na drodze postępowania cywilnego, co gwarantuje ochronę praw właściciela pojazdu. Przekazując pojazd innej osobie do używania właściciel pojazdu we własnym interesie może bowiem w umowie z tą osobą określić sposób ponoszenia opłat i innych ciężarów związanych z używaniem jego pojazdu i ewentualnie ustalić sposób zabezpieczenia swoich interesów majątkowych na wypadek wystąpienia szkody spowodowanej przez użytkownika pojazdu. Wskazać też należy, że uchwała Rady Miasta S. umożliwia też uiszczenie opłat za parkowanie np. poprzez wykupienie abonamentu (od jednodniowego do dwunastomiesięcznego - co także może umożliwić właścicielowi pojazdu uniknięcie przypadków nieuiszczenia opłaty za parkowanie przez osoby, którym przekazał pojazd do używania, powodujące powstanie obowiązku poniesienia opłaty dodatkowej.
Odmienna wykładnia omawianych przepisów, nakazująca w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia opłat dodatkowych ustalanie osób, które faktycznie pozostawiły pojazd samochodowy w strefie płatnego parkowania nie znajduje więc racjonalnego uzasadnienia – pomijając względy prawne i praktyczne, związane z takim ustalaniem (np. konieczność rozstrzygania sporów pomiędzy właścicielem, a wskazaną przez niego osobą lub osobami - spory takie, jako wynikające z czynności (umów) cywilnoprawnych nie mogą być rozstrzygane przez organy administracyjne w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, lecz powinny być rozstrzygane przez sądy cywilne w procesach o zwrot (odszkodowanie) uiszczonej opłaty dodatkowej.
Odnosząc te uwagi do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że prawidłowo organy obu instancji uznały Skarżącą, będącą właścicielką przedmiotowego pojazdu, za osobę zobowiązaną do uiszczenia opłaty dodatkowej, zatem podniesiony przez Skarżącą w piśmie z 13 października 2009 r. zarzut błędu co do osoby zobowiązanej należało uznać za niezasadny.
Rozpoznając podniesiony w tym piśmie zarzut nieistnienia obowiązku z powodu nieustalenia (nieudowodnienia) przez organ egzekucyjny (będący zarazem wierzycielem) faktu parkowania pojazdu na częściach ulic objętych strefą płatnego parkowania – w sytuacjach gdy tylko części tych ulic objęte były taka strefą – stwierdzić należy, że sporządzane przez inspektorów SPP zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania - jak to w rozpatrywanej sprawie miało miejsce w [...] przypadkach (jedno zawiadomienie omyłkowo uwzględniono w upomnieniu), w okresie od 5 stycznia 2004 r. do 9 kwietnia 2008 r. - których oryginał umieszczany jest za wycieraczką pojazdu, stanowi dowód potwierdzający nieuiszczenie opłaty (a zarazem stanowi ono dodatkową informację o powstałym z mocy prawa obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej). Uznać też należy, że zawarte w aktach sprawy kopie zawiadomień z ww. okresu, sporządzone przez wielu inspektorów, pozwalają na stwierdzenie, iż żądana należność wierzyciela istnieje, a zatem zasadne było sporządzenie upomnienia, a następnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec Skarżącej. Posiadając takie dowody organ I instancji mógł więc uznać (dokonując tzw. swobodnej oceny dowodów, zgodnie z art. 80 K.p.a.), uwzględniając zasady wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasady logicznego rozumowania, że dowody te w sposób wystarczający dokumentują fakty nieuiszczenia opłat parkingowych w miejscach i czasie wskazanym w zawiadomieniach. Brak jest bowiem racjonalnych przesłanek, by podzielić przeciwny pogląd – sugerowany przez Skarżącą – iż zawiadomienia o nieopłaconym postoju mogą być wystawiane pomyłkowo lub wskutek świadomego działania na jej niekorzyść. Skarżąca nie przedstawiła żadnego racjonalnego argumentu, pozwalającego na wysnucie takich podejrzeń, wskazujących na możliwość sporządzania takich zawiadomień przez inspektorów SPP także w sytuacjach parkowania pojazdu poza strefą płatnego parkowania – nawet gdyby dotyczyło to ulic, które tylko w części objęte są taką strefą. Oznaczałoby to w istocie wystawianie fałszywych dokumentów, co przy uznaniu racjonalności działania Skarżącej powinno spowodować powiadomienie organów ścigania o faktach popełniania przez inspektorów SPP wielu czynów zabronionych, i to w tak długim okresie czasu - z akt sprawy nie wynika jednak, aby takie powiadomienia zostały przez Skarżącą zgłoszone. Ponadto, w razie stwierdzenia, że sporządzone przez inspektora zawiadomienie nie odpowiada prawdzie – zostało sporządzone w sytuacji parkowania pojazdu poza strefą – racjonalnym działaniem byłoby niezwłoczne zgłoszenie takiego faktu w biurze SPP, w celu anulowania zawiadomienia. Przy takim niezwłocznym powiadomieniu byłaby także możliwość weryfikacji zawiadomienia poprzez ew. przesłuchanie (lub także konfrontację) inspektora, który sporządził zawiadomienie. Takie powiadomienie stanowiłoby więc istotny dowód w postępowaniu egzekucyjnym, który mógłby – przy rozważeniu także innych dowodów – doprowadzić do uwzględnienia zarzutu w tym zakresie. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie przedstawiła jednak takich dowodów, zatem samo ogólnikowe powoływanie się na fakt, iż niektóre ulice wykazywane w przedmiotowych zawiadomieniach tylko w części objęte są strefą płatnego parkowania, nie mogło skutecznie podważyć wiarygodności tych zawiadomień z powodu (np.) niewskazania numeru posesji, przy której parkowany był pojazd.
Z tych więc powodów także zarzut nieistnienia obowiązku nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd.
Zgłoszony w piśmie z 13 października 2009 r. zarzut przedawnienia został przez organ egzekucyjny uwzględniony w części dotyczącej opłat dodatkowych za rok 2004 (110 postojów) i w tym zakresie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Prawidłowo bowiem organ egzekucyjny stwierdził, że zgodnie z art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych obowiązek uiszczenia opłat określonych w art. 13f ust. 1 (a więc dotyczący opłaty dodatkowej) przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty takie powinny zostać uiszczone.
Odnosząc się w tym miejscu do wniosku Zobowiązanej z 5 stycznia 2011 r. o umorzenie postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowania w roku 2005 - z powodu przedawnienia tego obowiązku z dniem 31 grudnia 2010 r. - wskazać należy, że wnioski o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia obowiązku zgłaszane po wydaniu postanowienia przez organ egzekucyjny nie mogą być rozpoznawane w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. Tym bardziej dotyczy to wniosku, w którym za podstawę wskazano zdarzenie (upływ okresu przedawnienia z dniem 31 grudnia 2010 r.), powstałe już po wydaniu postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 9 listopada 2010 r. Wnioski takie mogą być zgłaszane i rozpoznawane w odrębnym postępowaniu o którym mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a.
Również z powodu spóźnionego zgłoszenia w przedmiotowym postępowaniu nie mogły być rozpoznane inne zarzuty, podnoszone przez Skarżącą w zażaleniu i skardze. Prawidłowo bowiem organ odwoławczy stwierdził, że w tytule wykonawczym doręczonym Zobowiązanej zawarto pouczenie o treści: "Zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego". Wprawdzie zasadnie Skarżąca podniosła, iż w pouczeniu tym zabrakło wyrażenia, że zarzuty zgłasza się "do organu egzekucyjnego" (o czym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.), jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, o czym świadczy fakt, że Skarżąca zgłosiła zarzuty do właściwego organu. Wskazany wyżej termin siedmiodniowy jest terminem zawitym, nie może być przywracany, co oznacza także, iż po jego upływie nie mogą być zgłaszane - a zatem i rozpoznawane – nowe zarzuty, nie mogą też być uzupełniane zgłoszone zarzuty o nowe okoliczności faktyczne. Stanowiłoby to bowiem niedopuszczalne obejście ww. terminu. Zatem to zarzuty i wskazane na ich potwierdzenie podstawy faktyczne przytoczone w piśmie Skarżącej z dnia 13 października 2009 r. określiły przedmiot postępowania i rozstrzygania przez organ egzekucyjny.
Zasadnie więc organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zobowiązana podniosła dopiero w zażaleniu na postanowienie organu I instancji z dnia 9 lutego 2010 r. wobec tego oba te zarzuty Kolegium pozostawiło poza przedmiotem rozpoznania.
Jedynie więc na marginesie należy zauważyć, że zarzut niedoręczenia upomnienia Skarżąca uzasadnia tym, iż otrzymane upomnienie (a także tytuł wykonawczy) – jej zdaniem - nie zostało wystawione przez wierzyciela, uznając przy tym, że wierzycielem tym w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym powinien być zakład budżetowy Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w S. Zakład ten jest bowiem "zarządem drogi", czyli podmiotem uprawnionym (na podstawie art. 13b ust. 7 ustawy o drogach publicznych) do "pobierania" przedmiotowej opłaty dodatkowej. Z tego też powodu Skarżąca kwestionuje sposób zorganizowania (wyznaczenia) strefy płatnego parkowania w S. i kompetencje innego powołanego przez Radę Miasta S. zakładu budżetowego (Miejskiego Zakładu Obsługi Gospodarczej) do pobierania takich opłat (wskazując, że opłaty dodatkowe powinny być uiszczane w kasie tego zakładu – w ww. uchwale Rady Miasta S. z 1 grudnia 2003 r. stwierdzono, że opłatę tę "uiszcza się w biurze SPP lub na rachunek bankowy").
Niezależnie więc od powyższych uwag o niedopuszczalności późniejszego zgłaszania nowych zarzutów a także od wskazanych w zaskarżonym postanowieniu stwierdzeń, że Kolegium poza zakresem rozważań w przedmiotowej sprawie pozostawiło także kompetencje pracowników Strefy Płatnego Parkowania, czy też (szerzej) powierzenie bez właściwej podstawy prawnej Miejskiemu Zakładowi Obsługi Gospodarczej w S. prowadzenie niektórych zadań związanych ze strefą płatnego parkowania, bowiem powierzenie tych zadań nastąpiło na mocy uchwały Rady Miasta S., która jest aktem prawa miejscowego, powszechnie obowiązującym na terenie miasta S.. Zasadnie organ zauważył, że nadzór nad zgodnością z prawem uchwał rad jednostek samorządu terytorialnego (a więc także Rady Miasta S.) sprawuje właściwy miejscowo wojewoda, który posiada kompetencje do stwierdzenia niezgodności z prawem uchwał w trybie przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Skoro uchwała Rady Miasta S. weszła w życie, a zatem Wojewoda Z. nie stwierdził jej nieważności, to należy uznać, iż zawarte w niej regulacje zgodne są z obowiązującym prawem. Zauważyć przy tym należy, że z § 4 pkt 19 załącznika do uchwały nr XLV/9341/01 Rady Miasta S. z dnia 22 października 2001 r. w sprawie utworzenia zakładu budżetowego pn. Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego [...] wynika, że zakładowi temu powierzono "organizowanie systemu parkowania i pobierania opłat z ego tytułu, w tym zawieranie umów na administrowanie strefą płatnego parkowania oraz nadzór nad jej prawidłowym realizacją", natomiast z § 4 pkt 4 załącznika do uchwały nr XX/365/04 Rady Miasta S. z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia zakładu budżetowego pod nazwą Miejski Zakład Obsługi Gospodarczej wynika, że zakładowi temu w zakresie zadań obsługi Strefy Płatnego Parkowania powierzono: a) sprzedaż biletów postojowych i abonamentowych oraz b) prowadzenie kontroli prawidłowości wnoszenia opłat za postój pojazdów w strefie płatnego parkowania.
Nie można więc stwierdzić, aby te postanowienia wymienionych uchwał miały jakikolwiek wpływ na istnienie (albo nieistnienie) i zakres egzekwowanego wobec Skarżącej obowiązku uiszczenia opłat dodatkowych, skoro obowiązek ten powstał z mocy prawa (art. 13f ustawy o drogach publicznych) z tytułu parkowania pojazdu Skarżącej w miejscu wyznaczonym odpowiednimi znakami drogowymi na terenie strefy płatnego parkowania ustalonej przez Radę Miasta S. bez uiszczenia opłaty parkingowej. Postanowienia tych uchwał nie mogły więc mieć istotnego wpływu na ocenę zgodności z prawem postanowienia organu egzekucyjnego i utrzymującego je w mocy postanowienia SKO. Niezależnie od tego wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.): "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego." i w takim trybie może być kontrolowana zgodność tych uchwał z prawem.
Podnoszony w skardze zarzut pobierania opłat przez niewłaściwy podmiot jest też całkowicie chybiony z powodów faktycznych – przedmiotowe postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało właśnie z powodu nieuiszczenia opłat za parkowanie, również opłaty dodatkowe nie zostały uiszczone, a więc opłaty te w ogóle nie zostały "pobrane", więc nie może być mowy o ich pobraniu przez nieuprawniony podmiot. Stwierdzić też należy, że zgodnie z art.40a ust. 1 opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowe "są przekazywane [...] do budżetów jednostek samorządu terytorialnego [...]", a więc stanowią dochód gminy (Miasta S.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 i ust. 4 ww. ustawy o samorządzie gminnym prezydent miasta (w miastach powyżej 100.000 mieszkańców) jest organem wykonawczym gminy. Uznać więc należy że Prezydent Miasta S. w rozpoznawanej sprawie jest wierzycielem (który może upoważnić inne osoby do wystawienia w jego imieniu upomnienia oraz tytułu wykonawczego), a zarazem organem egzekucyjnym. Również w doktrynie stwierdza się, że "obowiązujące przepisy pozwalają na ustalenie podmiotu będącego wierzycielem i organem egzekucyjnym opłaty dodatkowej za parkowanie. Będzie to organ administracji publicznej, któremu art. 19 ustawy o drogach publicznych przydaje kompetencje zarządcy drogi." (vide: K. Sobieralski w: Nowe Zeszyty Samorządowe 2008/6/40). W myśl art. 19 ust. 1 zarządcą drogi jest organ jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, a zgodnie z ust. 2 pkt 4 zarządcą dróg gminnych jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), przy czym (ust. 5) - w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta.
Prezydent Miasta S. był więc uprawniony do wystawienia upomnienia i tytułu wykonawczego wobec Skarżącej a następnie do wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie i dlatego skargę należało oddalić (art. 1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło