I SA/Sz 92/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 14.11.2014 r.,– wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 oraz art. art. 44 § 4, 57 § 5 i 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a.", art. art. 18 i 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) – zwanej dalej "u.p.e.a." - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia złożonego przez [...](zwanego dalej także "Zobowiązanym", "Stroną", lub "Skarżącym") od postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 29.08.2014 r., w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych o numerach: [...] oraz odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium wskazało, że ww. postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 29.08.2014 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych oraz odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych miało zostać doręczone Zobowiązanemu w dniu 05.09.2014 r . W dniu 05.09.2014 r. w chwili podjęcia próby doręczenia pisma Zobowiązany był nieobecny, wobec czego doręczyciel zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Miasta umieścił w skrzynce pocztowej adresata. Powtórnie zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odebrania umieszczono w skrzynce pocztowej w dniu 12.09.2014 r.. Zobowiązany w terminie 14-dniowym nie odebrał przesyłki, zatem, zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. (doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy) skutek doręczenia przesyłki nastąpił z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki została ona złożona w urzędzie gminy, tj. w dniu 19.09.2014 r. W dniu 22.09.2014 r. przesyłka zwrócona została do Wydziału Egzekucji Administracyjnej Urzędu Miasta. Zażalenie na powyższe postanowienie opatrzone datą "29.09.2014 r." , w tym samym dniu zostało nadane listem poleconym w placówce operatora pocztowego. Dalej wskazano, że zgodnie z art. 34 § 5 zdanie pierwsze u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. W myśl art. 141 § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Nadto, wskazano, że w myśl art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że termin do wniesienia zażalenia w niniejszej sprawie upłynął w dniu 19.09.2014 r. , a zatem, zażalenie zostało przez Zobowiązanego złożone po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia, co stosownie do art. 134 w związku z art. 144 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia). Wskazano także, że postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zobowiązany nie zgodził się z rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc zarzut wadliwego doręczenia zastępczego przesyłki, bowiem doręczyciel nie dopełnił wymogów zawartych w art. 43 i art. 44 § 2 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym na ochronę interesów Skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi (bowiem brak podpisu skargi przez Skarżącego) ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo, w Kolegium wskazało, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wystąpiła oczywista omyłka pisarska w określeniu daty, w której upłynął termin do złożenia zażalenia, tj. w miejsce daty "19.09.2014 r." winno być " 26.09.2014 r.". Omyłka ta - zdaniem Kolegium - nie miała wpływu na wynik sprawy, bowiem zażalenie nadane w placówce pocztowej w dniu 29.09.2014 r. złożone zostało po dniu 26.09.2014 r., a więc z uchybieniem terminu. W wykonaniu wezwania Sądu z dnia 04.02.2015 r. Skarżący uzupełnił skargę przez jej podpisanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w aż y ł, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, skargę należało oddalić, Sąd nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia, że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co wymagałoby jego wyeliminowanie z obiegu prawnego. W doktrynie wskazuje się, że postępowanie odwoławcze sensu stricte, tj. postępowanie przed organem odwoławczym, składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego, fazy wydania decyzji (A. Wróbel komentarz do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex). W art. 134 K.p.a. zostało uregulowane postępowanie wstępne przed organem II instancji. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności zmierzające do ustalenia czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Przy czym zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 1998 r., III SA 898/97, LEX nr 35125 wskazał, że niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminowi wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami proceduralnymi, a zatem wniesienie odwołania po terminie nie oznacza niedopuszczalności odwołania. Inne są bowiem przyczyny stwierdzania niedopuszczalności odwołania, a inne stwierdzania uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy Kolegium (organ odwoławczy) prawidłowo uznało wniesienie przez Skarżącego zażalenia od postanowienia Organu I instancji (Prezydenta Miasta) za nieskuteczne z powodu niedochowania przez Skarżącego terminu do dokonania tej czynności, w wyniku czego organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wobec powyższego wskazać należy, że - na podstawie art. 141 § 2 K.p.a. - organ odwoławczy jest zobligowany do zbadania, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym prawem terminie. W literaturze wskazuje się, że warunkiem skuteczności czynności procesowej (tutaj, wniesienie zażalenia) jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia (Adamiak J. Borkowski, Kodeks postepowania administracyjnego Komentarz, 13. Wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2014, s. 533). Zgodnie zaś z art. 141 § 2 K.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie (...). Zatem, stronie służy prawo wniesienia zażalenia od postanowienia organu I instancji w terminie 7 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia tego organu. Czynność dokonana po upływie tego terminu będzie bezskuteczna. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności występujących w rozpoznawanej sprawie, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu stan faktyczny ustalony przez Organ nie budzi zastrzeżeń. W świetle dowodów zgromadzonych w sprawie zachodzi podstawa do uznania, że skoro zażalenie nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 29.09.2014 r. złożone zostało po dniu 26.09.2014 r., w którym upływał termin do złożenia zażalenia, to tym samym złożenie zażalenia nastąpiło niewątpliwie z uchybieniem terminu. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie organu I instancji skierowane do Skarżącego zostało mu skutecznie doręczone w trybie art. 44 K.p.a. w dniu 19.09.2014 r. (stosownie do § 4 art. 44 K.p.a.), bowiem nie budzi wątpliwości, że pierwsze zawiadomienie pozostawiono w dniu 05.09.2014 r. w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (tutaj: umieszczono za tablicą domofonu przy wejściu do budynku, co Skarżący sam wskazuje w skardze, i co wynika z dowodu doręczenia znajdującego się w aktach sprawy). W myśl bowiem art. 44 § 4 K.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (a więc z upływem 14 dnia, licząc od dnia 05.09.2014 r.), a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Tym samym 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia, licząc od dnia 19.09.2014 r., upłynął w dniu 26.09.2014 r. Zatem, uprawnione było stwierdzenie organu, że zażalenie, które zostało nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 29.09.2014 r., zostało złożone po dniu 26.09.2014 r., a zatem zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Wobec czego we wstępnej fazie postępowania należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Zgodzić się również należało z Kolegium, że zaistniała w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oczywista omyłka w określeniu daty, w której upłynął termin do złożenia zażalenia, tj. w miejsce daty "19.09.2014 r." winno być " 26.09.2014 r.", nie miała wpływu na wynik niniejszej sprawy, gdyż zażalenie nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 29.09.2014 r. złożone zostało i tak po upływie ustawowego terminu do złożenia zażalenia, tj. po dniu 26.09.2014 r., a zatem nie budzi wątpliwości, że z uchybieniem ustawowego terminu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania/zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Na przykład w wyroku z dnia 4 lutego 2014 r., II OSK 2126/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego" (wyrok publikowany w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl). Analogicznie teza ta dotyczy również sytuacji uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Na uwzględnienie nie zasługują zatem zarzuty naruszenia art. art. 43 i 44 § 2 K.p.a. Organ wydał zaskarżone postanowienie w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy mający w pełni oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Zdaniem Sądu, Kolegium prowadziło postępowanie zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Sumując, wobec skutecznego doręczenia w dniu 19.09.2014 r. Skarżącemu postanowienia organu I instancji z dnia 29.08.2014 r., zażalenie od tego rozstrzygnięcia mogło być wniesione najpóźniej w dniu 26.09.2014 r. Nadanie zaś listem poleconym w polskiej placówce pocztowej zażalenia w dniu 29.09.2014 r. uprawniało Kolegium do wydania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia przez Skarżącego na podstawie art. 134 K.p.a., zażalenie bowiem złożono po upływie 7- dniowego terminu przewidzianego w art. 141 § 2 K.p.a. Z tych też względów, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd nie dopatrzył się naruszeń w tym zakresie i działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.