I SA/Sz 920/05

WyrokWSA w Szczecinie2006-10-26

Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Krystyna Zaremba, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, oparty na przesłance niezgodności przepisu z Konstytucją, złożony po upływie miesięcznego terminu od wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania podatkowego oparty na przesłance z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej (niezgodność przepisu z Konstytucją) musi zostać złożony w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Uchybienie temu terminowi skutkuje odmową wznowienia postępowania, nawet jeśli strona powołuje się na nowe dowody lub okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia z innej przesłanki.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją odmawiającą zwrotu podatku od towarów i usług. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, powołując się na uchwałę NSA związaną z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Organ podatkowy odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od wejścia w życie orzeczenia TK. Skarżący w odwołaniu i skardze podtrzymał swoje stanowisko, wskazując również na nowe dowody i przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2006 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w spawie zwrotu podatku od towarów i usług o d d a l a skargę Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] Nr [...], na podstawie art. 243 § 3 w związku z art. 240 § 1 pkt 8 i art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), odmówił S. P. wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku od towarów i usług za marzec, maj, czerwiec, wrzesień 2000 r. oraz marzec, lipiec, sierpień, październik, listopad 2001 r. Z uzasadnienia decyzji tego organu wynika, iż postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na skutek złożonego przez S. P. wniosku z [...] o wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na ogólnikowość wniesionego żądania, Dyrektor Izby Skarbowej wezwał podatnika do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie okoliczności (przesłanek), będących podstawą zastosowania w/w. trybu. W wykonaniu wezwania, podatnik powołał się na zapis art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2005 r. o sygn. FPS 4/2004. W związku z tym, że powołana przez podatnika uchwała w całości odnosiła się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2002 r. sygn. akt K 45/01, Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, iż podatnik żąda wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] Nr [...] odmawiającą zwrotu podatku od towarów i usług, wydaną na podstawie przepisu art. 14a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 8 związku z art. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 95, poz. 110), co do którego Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z zasadą ochrony praw nabytych i zasadą ochrony interesów w toku, wyrażonymi w art. 2 Konstytucji w takim zakresie, w jakim przepis ten nie przewiduje regulacji przejściowych niezbędnych dla zapewnienia ochrony interesów prowadzących zakłady pracy chronionej, którzy w zaufaniu do dotychczasowych przepisów rozpoczęli realizację długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych zatrudnionych w ich zakładach. Odmawiając wznowienia postępowania organ ten wskazał, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2002 r. został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2002 r. Nr 100, poz. 923, który wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia, tj. 5 lipca 2002 r. Wniosek podatnika z dnia 14 lipca 2005 r. zgłoszony w oparciu o ten wyrok i przesłankę z art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, został zaś wniesiony po upływie 3 lat od wejścia w życie niniejszego orzeczenia. Tym samym organ podatkowy przyjął, iż skoro żądanie podatnika zostało wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu wskazanego w art. 241 § 2 pkt 2 ustawy, to należało odmówić wznowienia postępowania. W odwołaniu od decyzji podatnik wniósł o jej uchylenie powtarzając zarzuty wskazane we wniosku z 13 lipca 2005 r. Ponadto podatnik dołączył do odwołania dokumenty w postaci: ostatnich zapisów dokonanych w dniu 20 czerwca 2000 r. w dzienniku budowy, polecenia księgowania z 3 lipca 2000 r. oraz dowodu przyjęcia środka trwałego w postaci zestawu grzewczego, wystawionego 3 lipca 2000 r. przez "M" w G., traktując je jako nowe dowody w sprawie, nieznane organowi w dniu wydania zaskarżonej decyzji, w kontekście zapisów art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję pierwszo instancyjną, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zajęte w niniejszej sprawie. Odnosząc się do powołanych w odwołaniu na podstawie art. 240 p 1 pkt 5 ustawy dowodów mających dokumentować zdaniem podatnika realizację przedsięwzięć na rzecz osób zatrudnionych w jego zakładzie pracy organ odwoławczy stwierdził, że dowody te miałyby znaczenie w sytuacji wznowienia postępowania na podstawie art. 240 1 pkt 8 ustawy Ordynacja podatkowa. Wobec jednak niezachowania terminu do wniesienia żądania wznowienia postępowania określonego przepisem art. 241 p 2 pkt 2 ustawy nie mają one wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył bowiem przesłanki wymienionej w art. 240 1 pkt 8 ustawy Ordynacja podatkowa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, powtórzył zarzuty z odwołania wskazując na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2005 r. o sygn. akt FPS 4/20004 oraz przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W ocenie podatnika organ podatkowy winien uwzględnić nowe dowody w sprawie w postaci dokumentacji dołączonej do odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona, brak bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa. Zgodnie z art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, m.in. zaskarżonych decyzji. Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym uregulowanym w rozdziale 17 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) Zgodnie z ogólną zasadą trwałości decyzji podatkowej, wyrażoną w art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ostateczne decyzje podatkowe mogą być wzruszane przez właściwy organ podatkowy w przypadkach wprost unormowanych w przepisach postępowania podatkowego. O ile w postępowaniu zwykłym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest prowadzenie weryfikacji ostatecznych decyzji pod kątem istnienia przesłanek uzasadniających wzruszenie decyzji ostatecznej. Istotą bowiem postępowania o wznowienia jest prowadzenie przez właściwy organ podatkowy postępowania co do przesłanek wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 130-132; 4) strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) decyzja została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, które zostały następnie uchylone lub zmienione w sposób mogący mieć wpływ na treść wydanej decyzji; 8) została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny; 9) ratyfikowana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; 10) wynik zakończonej procedury wzajemnego porozumiewania lub procedury arbitrażowej, prowadzonych na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ma wpływ na treść wydanej decyzji; 11) orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap sprowadza się do badania dopuszczalności wznowienia postępowania, co wyraźnie wynika z treści art. 243 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i kończy albo wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, jeżeli zostały spełnione przesłanki formalne do wznowienia albo wydaniem decyzjo o odmowie wznowienia w razie braku takich przesłanek ( art. 243 § 3). We wstępnym etapie badając dopuszczalność wznowienia postępowania organ bada, czy 1) żądanie pochodzi od uprawnionego podmiotu tj. strony lub organizacji społecznej określonej w art. 133a § 1-3, 2) żądanie dotyczy postępowania zakończonego decyzją lub postanowieniem ostatecznym, 3) w żądaniu wskazano podstawę wznowienia, 4) w przypadku żądania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 i 8 zachowano miesięczny termin. Dopiero po stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia i wydania postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa organ może przejść do drugiego etapu postępowania, którego przedmiotem jest badania istnienia przesłanek wznowienia określonych w art. 240 § 1 ustawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący precyzując swój wniosek o wznowienie postępowania, wskazał na przesłankę wypływającą z treści art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną wydaną na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Jednocześnie we wniosku skarżący powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2005 r. o sygn. akt FPS 4/2004, które zostało wydane w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2002 r. o sygn. akt K 45/01. Organ podatkowy badając wniosek podatnika słusznie przyjął, iż skarżący powinien w tym przypadku zachować termin określony w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W myśl bowiem powołanego przepisu wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w pkt 8 art. 240 § 1 ustawy następuje tylko na żądanie strony, wniesione w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Bezspornym jest, iż wniosek skarżącego o wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w art. 240 § 1 pkt 8 ustawy, wpłynął do organu podatkowego 14 lipca 2005 r. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2002 r., na który powołała się strona, został zaś opublikowany w Dzienniku Ustaw 2002 r. Nr 100 poz. 923, który wszedł w życie z dniem jego ogłoszenia, tj. 5 lipca 2002 r. Oznacza to, iż skarżący składając przedmiotowy wniosek po blisko 3 latach od wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie dochował miesięcznego terminu, wskazanego w art. 241 § 2 pkt 2 powołanej ustawy. Stosownie zatem do unormowań wynikających z art. 243 § 3 ustawy organ podatkowy słusznie odmówił wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania następuje bowiem między innymi wówczas, gdy żądanie strony wpłynęło po upływie terminu wskazanego w ustawie, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Należy podzielić stanowisko organu podatkowego, iż wskazane przez skarżącego w odwołaniu nowe okoliczności i dowody, dokumentujące realizację przedsięwzięć na rzecz osób zatrudnionych w zakładzie skarżącego, jako przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, mogłyby być przedmiotem oceny w sytuacji wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Postępowanie wznowieniowe toczyło się bowiem w tym przypadku na wniosek skarżącego, a wniosek ten był oparty na przesłance z pkt 8 art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Wobec niedochowania przez podatnika terminu do wniesienia żądania o wznowienie postępowania, przedłożone dowody nie mogły mieć zatem wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W tej sytuacji, uznając, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło