I SA/Sz 925/04

WyrokWSA w Szczecinie2006-05-10

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Krystyna Zaremba, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktury dokumentujące transakcje sprzedaży maszyn i urządzeń, które były przedmiotem obrotu w "łańcuszku" powiązanych kapitałowo i osobowo firm, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jeśli transakcje te noszą znamiona pozorności i mają na celu obejście przepisów prawa podatkowego?
Ratio decidendi
Faktury dokumentujące transakcje sprzedaży maszyn i urządzeń, które były przedmiotem obrotu w "łańcuszku" powiązanych kapitałowo i osobowo firm, noszące znamiona pozorności i mające na celu obejście przepisów prawa podatkowego, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Sąd uznał, że użycie spójnika "i" w przepisie § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. nie oznacza konieczności kumulatywnego wystąpienia przesłanek z art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego, lecz stanowi wyliczenie, a wystąpienie każdej z tych przesłanek uzasadnia zakwestionowanie faktur.
Stan faktyczny
Spółka X. Sp. z o.o. odliczyła podatek naliczony od zakupu maszyn i urządzeń na podstawie kilku faktur. Organy podatkowe zakwestionowały możliwość odliczenia tego podatku, uznając, że transakcje były pozorne, miały na celu obejście przepisów prawa podatkowego poprzez sztuczne zawyżenie cen w "łańcuszku" powiązanych podmiotów, a w konsekwencji uzyskanie nienależnego zwrotu VAT. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Zaremba (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi X Spółka z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. oddala skargę X Sp. z o.o. w S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia Spółce w podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika, że w złożonej [...] deklaracji VAT - 7 za grudzień 2001 r. X Spółka z o.o.. wykazała: 1) sprzedaż traktowaną jako eksport, opodatkowaną stawką 0% (poz. 20) [...] zł 2) sprzedaż w kraju opodatkowaną stawką 0% (poz. 22) [...] zł 3) podatek należny od sprzedaży opodatkowanej stawką 7% (poz. 31) [...] zł 4) podatek należny od sprzedaży opodatkowanej stawką 22% (poz. 33) [...] zł 5) kwotę podatku naliczonego do odliczenia (poz. 59) [...] zł w tym: - podatek naliczony od zakupu środków trwałych związanych ze sprzedażą opodatkowaną (poz. 50) [...] zł - podatek naliczony od pozostałych zakupów związanych ze sprzedażą opodatkowaną (poz. 54) [...] zł 6) kwotę do zwrotu na rachunek bankowy podatnika (poz. 67) [...] zł W dniach od [...] do [...] w X Sp. z o.o. przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie prawidłowości opodatkowania podatkiem od towarów i usług za okres od stycznia 2001 r. do maja 2002r., a następnie w tym samym zakresie w dniach od [...] do [...] z uwagi na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] do niniejszego postępowania włączono jako dowody - potwierdzone kserokopie dokumentów wymienionych na str. 5-8 decyzji organu pierwszej instancji zgromadzonych w toku postępowań kontrolnych przeprowadzonych w następujących podmiotach: - X S.A. w S. W., - Z. Sp. z o.o. Szczecin, - E. S.A. Szczecin, - C. S.A. K., - A. Sp. z o.o. Szczecin, - B. , [...]. Na podstawie włączonych materiałów oraz przeprowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że Spółka w grudniu 2001 r. dokonała odliczenia podatku naliczonego od zakupionych maszyn, urządzeń i narzędzi na podstawie następujących faktur: 1) Nr [...] z dnia [...] wartość netto [...] zł VAT [...] zł brutto [...] zł, wystawionej przez A. Szczecin - piec elektryczny [...] [...] zł - wycinarka drutowa [...] [...] zł - przecinarka ramowa [...] [...] zł - narzędzia specjalistyczne [...] zł Powyższa faktura została zaewidencjonowana w rejestrze zakupu za grudzień 2001r. Podstawą dokonania powyższej transakcji była umowa sprzedaży zawarta w dniu [...] . Na fakturze jako formę płatności wskazano kompensatę do rozliczenia do [...], która została rozliczona w ramach następujących porozumień kompensacyjnych zawartych pomiędzy Y. S.A., X. i A. Sp. z o.o.: - z dnia [...] na kwotę [...] zł, - z dnia [...] na kwotę [...] zł, - z dnia [...] na kwotę [...] zł Maszyny i urządzenia wymienione w przedmiotowej fakturze do grudnia 2001 r. były własnością C. i znajdowały się na stanie środków trwałych tego Zakładu. W dniu [...] pomiędzy Syndykiem C. jako sprzedającym, a M. R. prowadzącym działalność pod nazwą W. M., jako kupującym została zawarta umowa sprzedaży przedsiębiorstwa C. Sp. z o.o. (w rozumieniu art.551 kc), w skład którego wchodziły między innymi maszyny i urządzenia z przedmiotowej faktury. W świetle § 4 umowy wydanie przedsiębiorstwa nastąpi w dniu zapłaty ceny. Cenę za przedsiębiorstwo strony ustaliły w wysokości [...] zł, na którą składała się wartość rzeczy w kwocie [...] zł oraz wartość praw i pozostałych składników w kwocie [...] zł (szczegółowe zestawienie składników przedsiębiorstwa zawiera zał. nr 2 do umowy). Zapłaty w kwocie [...] zł dokonano na podstawie polecenia przelewu nr [...] w dniu [...]. Ponadto zgodnie z § 3 umowy kupujący przejął dług sprzedającego wobec Y. S.A. z tytułu użytkowania po dniu [...] majątku Y. S.A. w kwocie [...] zł. Pismem z dnia [...] N. K. - prezes Zarządu Y. S.A. oraz J. A. - członek Zarządu Y. S.A. działając w imieniu Spółki wyrazili zgodę na przejęcie tego długu przez M. R. Wyszczególnione powyżej maszyny, urządzenia i narzędzia znajdowały się w pomieszczeniach Y. S.A. dzierżawionych przez C. Sp. z o.o. na podstawie umowy najmu nr [...] z dnia [...]. Na podstawie zeznań Syndyka C. Sp. z o.o. ustalono, że piec solny nie został ujęty w załącznikach do umowy sprzedaży przedsiębiorstwa, ponieważ nie przedstawiał żadnej wartości rynkowej. Z przedstawionego przez Syndyka "Zestawienia Środków Trwałych" będących na stanie C. Sp. z o. o. na dzień [...] wynika, że piec solny przyjęty został na stan środków trwałych C. Sp. z o.o. w dniu [...] o wartości początkowej [...] zł, umorzenie wyniosło [...] zł, a tym samym wartość ewidencyjna netto wynosiła [...] zł. Syndyk C. Sp. z o.o. zeznał też, że wycena składników sprzedawanego przedsiębiorstwa została dokonana komisyjnie w osobach pracowników C. Sp. z o.o., którym był znany stan techniczny tych maszyn i urządzeń. W związku z tym wartość rynkową ustalono na podstawie stanu zużycia poszczególnych maszyn i urządzeń, cen nowych maszyn i urządzeń tego typu oraz ich przydatności do użytku. Syndyk C. Sp. z o.o. przyjął taki sposób wyceny, gdyż rzeczoznawca oświadczył, że koszt wyceny poszczególnych składników majątku przewyższyłby ich wartość. Z zeznań Syndyka C. Sp. z o.o. wynika też, że Y. S.A nie była zainteresowana kupnem C. Sp. z o.o. mimo kilkukrotnych propozycji ustnych składanych prawnemu przedstawicielowi Y. S.A Ponadto wymienione w fakturze Nr [...] maszyny, urządzenia i narzędzia były przedmiotem obrotu między następującymi podmiotami: |Lp. |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |wartość netto | | | | | | |za1szt | |1 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |2 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |3 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |4 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | W przypadku narzędzi specjalistycznych X. (odmiennie niż pozostałe towary) sprzedała je na podstawie faktury Nr [...] z dnia [...] firmie Z. za wartość netto [...] zł, która odsprzedała je dalej Spółce "E." za wartość netto [...] zł na podstawie faktury Nr [...] z dnia [...], a ta ostatecznie Spółce Y. za wartość netto [...] zł na podstawie faktury Nr [...] z dnia [...] r. 2) Nr [...] z dnia [...] wartość netto [...] zł VAT [...] zł brutto [...] zł, wystawionej przez A. S. wartość netto - wiertarko-frezarka typ [...] [...] zł - frezarka [...] [...] zł - frezarka [...] [...] zł - frezarka górnowrzecionowa [...] [...] zł - frezarka górnowrzecionowa [...] [...] zł - kabina [...] [...] zł Faktura została zaewidencjonowana w rejestrze zakupu za grudzień 2001 r. W wyniku postępowania uzupełniającego ustalono, że X. nie dokonała przedpłat do przedmiotowej faktury, a dokonane przedpłaty w kwocie [...] zł dotyczące niezrealizowanych dostaw innych maszyn i urządzeń nie zostały zwrócone przez A. Zakupione maszyny i urządzenia zostały przyjęte na ewidencję konta 083 "środki trwałe w budowie". Jednakże przed zakupem ich przez X. były przedmiotem obrotu pomiędzy następującymi podmiotami: - Towarzystwo Inwestycyjne M.S.A. K. - sprzedaż na rzecz C. K. wg faktury Nr [...] z dnia [...] na łączną wartość netto [...] zł VAT [...] zł, - C. S.A K. - sprzedaż na rzecz Z. Sp. z o.o. wg faktury Nr [...] z dnia [...] na łączną wartość netto [...] zł VAT [...] zł, - Z. Sp. z o.o. S. - sprzedaż na rzecz A. Sp. z o.o. wg faktury Nr [...] z dnia [...] na łączną wartość netto [...] zł VAT [...] zł oraz sprzedaż na rzecz E. S.A. wg faktury Nr [...] z dnia [...] na łączną wartość netto [...] zł VAT [...] zł, - E. S.A. S. - sprzedaż na rzecz A. Sp. z o.o. wg faktury Nr [...] z dnia [...] (data poprawiona notą korygującą na [...]) na łączną wartość netto [...] zł VAT [...] zł, - A. Sp. z o.o. S. - sprzedaż na rzecz X. Sp. z o.o. 3) Nr [...] z dnia [...] wartość netto [...] zł VAT [...] zł brutto [...] zł - wiertarka współrzędnościowa typ [...] [...] za kwotę netto [...] zł - frezarka typ [...] za kwotę netto [...] zł - wiertarka współrzędnościowa [...] za kwotę netto [...] zł Faktura została zaewidencjonowana w rejestrze zakupu za grudzień 2001 r. Powyższe maszyny i urządzenia były przedmiotem obrotu przez następujące podmioty: - wiertarka współrzędnościowa [...] - wiertarka współrzędnościowa [...] |Lp. |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |wartość netto | |1 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |2 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |3 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |4 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |5 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | W przypadku wiertarki typ [...] X. sprzedała ją wraz z wyposażeniem na rzecz B. S. [...] za kwotę netto [...] zł VAT [...] zł na podstawie faktury Nr [...] z dnia [...] i dalej nie była odsprzedawana. - FREZARKA typ [...] |Lp. |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |wartość netto | |1 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |2 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |3 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |4 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |5 |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że maszyny, urządzenia i narzędzia nabyte przez X. na podstawie wyżej wymienionych faktur były przedmiotem obrotu przez powiązane ze sobą personalnie i kapitałowo firmy: W., M., [...],Z. Sp. z o.o. S.,"E." S.A. S., A. Sp. z o.o. S., Y. S.A. S. al. [...]. Powiązania te wykazano na str. 28-31 decyzji organu pierwszej instancji. Organ ten wykazał, że w wyniku obrotu fakturami dokonywanego pomiędzy firmami powiązanymi osobowo i kapitałowo ceny poszczególnych maszyn i urządzeń wzrosły kilkaset a nawet kilkadziesiąt tysięcy razy i uznał, że działania te były celowe i nastawione na zwiększenie ceny sprzedawanych maszyn i urządzeń, a w konsekwencji zawartego w cenie podatku VAT, tak aby ostatnie w "łańcuszku" Spółki Y. i X. mogły uzyskać z urzędu skarbowego znaczny zwrot podatku VAT powstałego w wyniku realizacji tych transakcji. W ocenie organu kontroli skarbowej potwierdzeniem pozorności opisanych wyżej czynności były następujące fakty: - fakturowanie sprzedaży maszyn i urządzeń odbywało się za kwoty znacznie przewyższające ich wartość rynkową i ewidencyjną w sytuacji, gdy w okresie realizacji tych transakcji nie były one ani remontowane ani modernizowane; - maszyny i urządzenia zmieniały właścicieli tylko "na papierze", co ustalono z zestawienia dat wystawiania faktur Nr [...] i Nr [...] , Nr [...] i Nr [...] oraz Nr [...]; - od Spółki C. S.A K. urządzenia odbierane były przez Dyrektora X. występującego w przypadku odbioru wiertarki współrzędnościowej, wiertarko-frezarki i kabiny [...] w imieniu Spółki Z. , a w pozostałych przypadkach działającego w imieniu X. , gdy w momencie ich fizycznego odbioru właścicielem była Spółka "E.", oraz to, że już w grudniu 2001 r. znajdowały się na liście maszyn, które miały być przewiezione do X. w S. i od stycznia 2002r. w firmie tej były wykonywane fundamenty pod wyżej wskazane maszyny. Zostały one przetransportowane do X. z pominięciem podmiotów uczestniczących w "łańcuszku" transakcji; - urządzenia i narzędzia nabyte od Syndyka Masy Upadłości C. nie były demontowane i przewożone i w czasie trwania transakcji cały czas znajdowały się na terenie Y. S.A; - A. po otrzymaniu faktury od firmy W. nie musiała uruchamiać własnych środków pieniężnych, a transakcje ze Spółkami Z. i E. nie zostały rozliczone w całości; - na poszczególnych szczeblach innych transakcji zapłaty za zakupione towary odbywały się z reguły przez dokonywanie rekompensat, zarachowywanie wpłat na poczet wcześniejszych umów, które nie doszły do skutku. Z uwagi na te okoliczności Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej przyjął, że w odniesieniu do faktur: nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...] zaistniały przesłanki, o których mowa w § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1999r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 109, poz. 1245 ze zm.) i uznał, że X. nie miała podstaw do odliczenia od podatku należnego za grudzień 2001 r. podatku naliczonego z nich wynikającego w łącznej kwocie [...] zł. W konsekwencji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją Nr [...] z dnia [...] określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r. w wysokości [...] zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie [...] zł. W odwołaniu z dnia [...] Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucając: - naruszenie § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez zakwestionowanie możliwości obniżenia przez Spółkę podatku należnego o podatek naliczony wobec braku określenia jakie przepisy prawa cywilnego art. 58 k.c., czy art. 83 k.c. ma zastosowanie do zakwestionowanych przez organ czynności prawnych, a także poprzez błędne przyjęcie, że działania Spółki miały na celu zwrot zawyżonego podatku VAT; - naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz zasady podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej) poprzez brak wskazania jaki przepis prawny został ominięty przy zawarciu umowy kupna maszyn, urządzeń i narzędzi; - naruszenie art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność pozorności zakwestionowanych przez organ czynności prawnych; - rażące naruszenie art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez brak ustalenia rzeczywistej wartości maszyn i urządzeń, z tytułu kupna których dokonano odliczenia podatku naliczonego i pominięcie dowodów wskazanych przez Spółkę bez wskazania jakiegokolwiek uzasadnienia. W uzasadnieniu odwołania podano, że organ podatkowy nie wyczerpał żadnej dyspozycji norm prawnych przewidzianych wart. 58 i 83 k.c., a stwierdzanie nieważności umów cywilnoprawnych przez organy podatkowe jest niedopuszczalne, na potwierdzenie czego Spółka przytacza wyroki sądowe. Spółka poddaje krytyce stanowisko organu, iż czynność prawna wywołała skutek w stosunkach między podmiotami prawa, natomiast nie wywołała ona skutku w stosunku między podatnikiem, a organem podatkowym, gdyż cechą "nieważności" jako instytucji prawa cywilnego jest przede wszystkim to, że czynność prawna nie wywołuje zamierzonych skutków prawnych od chwili jej dokonania, co powoduje, że wszelkie stosunki prawne lub prawa, które by się na nieważności opierały lub z niej wywodziły, nie mogą w zasadzie powstać. Zdaniem Spółki organ I instancji nie wykazał, aby przesłanki określone wart. 83 § 1 k.c. zostały spełnione. Spółka ma wątpliwość, czy pozornością zostały objęte wszystkie czynności sprzedaży, czy tylko ostatnia transakcja. Ponadto Spółka zarzucając uchybienia organu w zakresie ustalenia rzeczywistej wartości maszyn powołuje się na opinię biegłego, według którego frezarka [...] warta była [...] zł. Zdaniem odwołującej niepoważne jest stanowisko organu kontroli skarbowej, iż zamierzeniem Spółki i podmiotów z nią powiązanych było stopniowe zwiększanie ceny nabywanych urządzeń w celu uzyskania przez X. z urzędu skarbowego znacznego zwrotu podatku VAT powstałego w wyniku dokonanych transakcji, ponieważ z analizy dokumentów wynika, że suma podatku naliczonego równa się podatkowi należnemu, który został wpłacony do budżetu państwa tj. kwocie [...] zł. Dodatkowo Spółka zarzuca wybiórczą interpretację faktów i jako przykład podaje zakwestionowanie tylko jednego urządzenia z faktury Nr [...] tj. wiertarki współrzędnościowej. Zdaniem Spółki koniecznym było przesłuchanie A. S. – byłego prezesa zarządu Spółki, czego nie uczynił organ pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Wyjaśniono, że stosownie do art. 19 ust1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.) podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, zaś kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług, z uwzględnieniem rabatów określonych w art.15 ust. 2. Jednakże na mocy § 50 ust.4 pkt 5 lit.c rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w przypadku, gdy wystawiono faktury potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 kodeksu cywilnego, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Organ odwoławczy stwierdził , że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikają następujące fakty: 1) odnośnie maszyn, urządzeń i narzędzi zakupionych wg faktury Nr [...] z dnia [...] na wartość brutto [...] zł w tym VAT [...] zł: - fakturę wystawioną przez A. zaewidencjonowała w rejestrze zakupu za grudzień 2001 r.; - z zestawienia faktur zakupu i sprzedaży wynika, że jednego dnia tj. [...] A. Sp. z o.o. dokonała obrotu przedmiotowymi maszynami, urządzeniami oraz narzędziami raz jako nabywca od firmy W., a następnie jako sprzedawca dla X. , przy czym jak wynika z zeznań kierownika hurtowni A. Sp. z o.o. w momencie ich przyjęcia i wydania maszyny, urządzenia oraz narzędzia nie były przywożone, wywożone czy też demontowane z pomieszczeń, w których się znajdowały; - na podstawie zeznań innych świadków ustalono, że maszyny te znajdują się w pomieszczeniach Y. S.A. od momentu zakupu tj. od lat 80- tych, a po likwidacji C. Sp. z o.o. w okresie od stycznia do lipca 2002r. były użytkowane przez pracowników A. Sp. z o.o., a następnie Y. S.A.; 2) odnośnie maszyn i urządzeń zakupionych wg faktury Nr [...] z dnia [...] na wartość brutto [...] zł w tym VAT [...] zł: - przedmiotowe maszyny w dniu sporządzania powyższej faktury znajdowały się w O. Ż. w L., a odebrane zostały przez X. w okresie styczeń-maj 2002r. 3) odnośnie maszyn i urządzeń zakupionych wg faktury Nr [...] z dnia [...] na wartość brutto [...] zł w tym VAT [...] zł: - w dniu [...] Y. S.A. jako wydzierżawiający zawarła z X. jako dzierżawcą umowę dzierżawy wiertarki współrzędnościowej [...] i frezarki [...] od dnia [...] . Czynsz dzierżawny ustalono w kwocie [...] zł netto za każdą maszynę miesięcznie; - w dniu [...] wiertarka współrzędnościowa [...] została omyłkowo wprowadzona na konto inwestycji rozpoczętych jako wiertarka współrzędnościowa [...], a następnie w dniu [...] Spółka skorygowała ten zapis wystawiając dowód MM Nr [...] i księgując wiertarkę [...] na stan magazynowy; - według zeznań C. dyrektora ds. produkcji, wiertarka [...] znajdowała się w O.Ż. w L., a następnie w dniu [...] X. poinformowała pisemnie O. Ż., że maszyna ta została sprzedana p. D.; - rozliczenie faktury na sprzedaż wiertarki [...] nastąpiło w drodze kompensaty z fakturą Nr [...] z dnia [...] za demontaż i montaż obrabiarki zakupionej przez X. z O. Ż. w L.; 4) na podstawie wszystkich transakcji stwierdzono, że mimo małej liczby dni jakie upłynęły od jednej transakcji do drugiej, bądź nawet w transakcjach z tego samego dnia ceny wzrastały wielokrotnie mimo, że żadna z firm dokonujących obrotu maszynami, urządzeniami i narzędziami nie remontowała ich, ani nie modernizowała, co wykazało poniższe zestawienie z podziałem na poszczególne towary: WIERTARKA WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWA TYP [...] | |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |liczba dni od |różnica w | | | | | | |poprzedniej |wartości netto | | | | | | |transakcji |za1szt | |[...] |[...] |[...] |[...] |- |- | |[|[...] |[...] |[...] | | | | |...| | | | | | | |]| | | | | | | |[|[...] |[...] |[...] | | | | |...| | | | | | | |]| | | | | | | |[|[...] |[...] |[...] | | | | |...| | | | | | | |]| | | | | | | |[...] |[...] |[...] |[...] |94 |[...] | |[|[...] |[...] |[...] | |[...] | | |...| | | | | | | |]| | | | | | | |[|[...] |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] zł | |...| |[...] |[...] | | | | |]| | | | | | | |[|[...] | | | |[...] | | |...| | | | | | | |]| | | | | | | |[|[...] |[...] |[...] | |[...] | | |...| | | | | | | |]| | | | | | | |[...] |[...] |[...] |[...] |-11 |[...] | | | | | | |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |162 |[...] | FREZARKA TYP [...] | |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |liczba dni od |różnica w | | | | | | |poprzedniej |wartości netto | | | | | | |transakcji |za1szt | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] |- | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] |[...] | PIEC ELEKTRYCZNY [...] WYCINARKA DRUTOWA [...]. PRZECINARKA RAMOWA [...] |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |liczba dni od |różnica w | | | | | |poprzedniej |wartości netto | | | | | |transakcji |za1szt | |[...] |[...] |[...] |[...] |- |- | |[...] |[...] |[...] |[...] |o |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |-11 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |162 |[...] | NARZĘDZIA SPECJALISTYCZNE |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |liczba dni od |różnica w | | | | | |poprzedniej |wartości netto | | | | | |transakcji |za1szt | |[...] |[...] |[...] |[...] |- |- | |[...] |[...] |[...] |[...] |o |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |-9 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |97 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |63 |[...] | WIERTARKO-FREZARKA TYP [...] |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |I.dni od |różnica w | | | | | |poprzedniej |wartości netto | | | | | |transakcii |za1szt | |[...] |[...] |[...] |[...] |- |- | |[...] |[...] |[...] |[...] | | | |[...] |[...] |[...] |[...] |94 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |17 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |1 |[...] | FREZARKA | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |I. dni od |różnica w | | | | | |poprzedniej |wartości netto | | | | | |transakcji |za1szt | |[...] |[...] |[...] |[...] |- |- | |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] | |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |I. dni od |różnica w | | | | | | |poprzedniej |wartości netto | | | | | |transakcji |za1szt | | |[...] |[...] |[...] |[...] |- |- | | |[...] |[...] |[...] |[...] |94 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |17 |[...] | | |[...] |[...] |[...] |[...] |7 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |-6 |[...] | FREZARKA GÓRNOWRZECIONOWA |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] | FREZARKA GÓRNOWRZECIONOWA |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |I. dni od |różnica w | | | | | |poprzedniej |wartości netto | | | | | |transakcji |za1szt | |[...] |[...] |[...] |[...] |- |- | |[...] |[...] |[...] |[...] |94 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |17 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |1 |[...] | KABINA RTG |faktura nr |data |sprzedawca |nabywca |I. dni od |różnica w | | | | | | |poprzedniej |wartości netto | | | | | |transakcji |za1szt | | |[...] |[...] |[...] |[...] |- |- | |[...] |[...] |[...] |[...] |94 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |17 |[...] | |[...] |[...] |[...] |[...] |1 |[...] | 9) z protokołu oględzin z dnia [...] dokonanych przez organ kontroli skarbowej w X. w S.wynika, że grawerka typ [...], wiertarka współrzędnościowa typ [...], frezarka typ [...] znajdują się w pomieszczeniach X. i stanowią przedmiot dzierżawy od Y. S.A. Zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz wynikające z niego przedstawione powyżej fakty wskazują, iż X. uczestniczyła w stworzonym przez podmioty powiązane kapitałowo i osobowo mechanizmie sterowania wysokością podatku należnego i naliczonego oraz okresem jego rozliczenia w deklaracjach VAT-7 składanych w urzędzie skarbowym, celem uzyskania korzyści finansowych niewynikających z prowadzonej działalności gospodarczej. O istnieniu uzgodnionego scenariusza działań, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej świadczy również umowa przeniesienia z dnia [...] pomiędzy X. , a A. stanowiąca podstawę do wystawienia faktury nr [...], mocą której Spółka A. zobowiązała się do przeniesienia własności maszyn i urządzeń, w tym frezarki [...] i frezarki [...]na rzecz X. Spółki z o.o. w celu zwolnienia się ze zobowiązania wobec tej firmy. Do takiego wniosku prowadzi porównanie dat następujących zdarzeń. Skoro Spółki w dniu [...]zawarły wskazaną wyżej umowę przeniesienia, a jej przedmiotem były maszyny i urządzenia, których własność Spółka A. nabyła dopiero na mocy umów z [...]oczywistym jest, że Spółka A. była pewna nabycia uprawnień właścicielskich do tych maszyn i urządzeń już w dniu [...], a zatem w tych okolicznościach niezrozumiałe z punktu widzenia logiki obrotu gospodarczego były umowy z dnia [...]między Spółką Z. i Spółką "E." oraz między Spółką "E." a Spółką A. , których przedmiotem był obrót frezarkami. Takie działanie spowodowało, że koszt nabycia frezarki [...]wzrósł o [...]zł a frezarki [...] o [...] zł. Zauważyć również należy, że efekt nabycia frezarek X. mogła osiągnąć kupując je bezpośrednio od Towarzystwa Inwestycyjnego "M." S.A. za dużo mniejszą kwotę. W ocenie organu odwoławczego, udział Spółek: Z., "E." i A. w "łańcuszku transakcji" kupna sprzedaży wskazanych wyżej maszyn był nieracjonalny z punktu widzenia logiki obrotu gospodarczego, a jego jedynym uzasadnieniem było stworzenie możliwości do wzrostu ceny obu frezarek, zwłaszcza że maszyny znalazły się w dyspozycji X. bezpośrednio po ich zakupie przez Spółkę Z. od Spółki "C." i nie były ani remontowane ani modernizowane. Taki sam wniosek można wyciągnąć w stosunku do innych maszyn i urządzeń, zakupionych przez X. na podstawie faktury Nr [...], które w czasie pierwszej transakcji nie znajdowały się u sprzedawcy tj. Towarzystwa Inwestycyjnego "M." S.A. lecz w O. Ż. Sp. z o.o. w likwidacji w L., a następnie zostały odebrane przez X. z pominięciem innych podmiotów uczestniczących w obrocie tymi maszynami i urządzeniami. Nieekonomicznymi należy uznać zakup maszyn i urządzeń przez X. na podstawie faktury Nr [...]z dnia [...]po cenach tysiąckroć przewyższających ceny zawarte w ofercie kupna maszyn z dnia [...] złożonej do O. Ż. w likwidacji Sp. z o.o. Odnośnie maszyn wyszczególnionych na fakturze nr [...]z dnia [...] wystawionej przez A. na rzecz X. czyli pieca elektrycznego solnego [...], wycinarki drutowej [...]i przecinarki ramowej [...] to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że do grudnia 2001 r. były one własnością C. Spółki z o.o.. W dniu [...]między Syndykiem C. Spółką z o.o. jako sprzedającym, a M.R. prowadzącym działalność pod nazwą W. jako kupującym została zawarta umowa sprzedaży przedsiębiorstwa, w skład którego wchodziły między innymi wskazane wyżej maszyny, urządzenia, a także narzędzia specjalistyczne do obróbki metalurgicznej wyszczególnione na fakturze nr [...]z dnia [...]. W dniu [...]zostały zawarte cztery umowy sprzedaży, których przedmiotem były te same towary tj. piec elektryczny solny [...], wycinarka drutowa [...], przecinarka ramowa [...] i narzędzia specjalistyczne. Najpierw firma W. zawarła umowę z A. Spółką z o.o., następnie A. Spółka z o.o. zawarła umowę z X. Spółką z o.o., z kolei X. Spółka z o.o. zawarła dwie umowy - jedną z Z. Spółką z o.o., której przedmiotem były narzędzia specjalistyczne, a drugą umowę ze Spółką E. w celu sprzedaży pieca elektrycznego solnego, wycinarki drutowej [...] oraz przecinarki ramowej [...]. Na uwagę zasługuje przy tym fakt, że W. i A. Spółka z o.o. wystawiły faktury dokumentujące sprzedaż w dniu [...]natomiast firma występująca jako trzecia z kolei w tzw. "łańcuszku transakcji" czyli X. Spółka z o.o. wystawiła faktury dla Spółki "E." i dla Spółki Z. w dniach [...] i [...]. Wszystkie wyżej wskazane umowy sprzedaży z dnia [...] zawierają zapis, iż wydanie towarów nastąpi w chwili wystawienia faktury przez sprzedającego i jej przyjęcia przez kupującego. Toteż w świetle umowy zawartej pomiędzy A. Spółką z o.o., a X. Spółką z o.o.. wydanie towarów nastąpiło w dniu [...], a więc X. "wydała" towary Spółce "E." i Spółce Z. zanim je odebrała od Spółki A. bo w dniu [...] i w dniu [...]. Ponadto pierwsza z firm uczestniczących w "łańcuszku transakcji" tj. W. uzyskała tytuł prawny do towarów będących przedmiotem późniejszych transakcji kupując od Syndyka C. przedsiębiorstwo. Z umowy sprzedaży przedsiębiorstwa zawartej w dniu [...] wynika, iż wydanie przedsiębiorstwa nastąpi w dniu zapłaty ceny. Zapłata nastąpiła w dniu [...] Zatem X. Spółka z o.o. wystawiła faktury sprzedaży przed otrzymaniem faktur dokumentujących zakup towarów oraz przed wydaniem przedsiębiorstwa firmie rozpoczynającej "łańcuszek transakcji". Spółka z o.o. Z. , która kupiła narzędzia specjalistyczne od X. Spółki z o.o., w dniu [...] odsprzedała te towary Spółce "E.". Natomiast Spółka "E." w dniu [...] zawarła umowę sprzedaży z Y. S.A., której przedmiotem były m.in. narzędzia specjalistyczne oraz zakupione w grudniu 2001 r. od X. Sp. z o.o. towary tj. piec elektryczny solny, wycinarka drutowa, przecinarka ramowa. W efekcie wszystkie towary wymienione w fakturze nr [...] z dnia [...] , dokumentującej zakupy dokonane przez X. od Spółki A., trafiły do Y. S.A., przy czym jak wynika z zeznań świadków maszyny, urządzenia oraz narzędzia w momencie ich przyjęcia i wydania nie były przywożone czy też wywożone z pomieszczeń, w których się znajdowały mieszczących się w budynku Y. Efektem końcowym i faktem potwierdzającym uzgodniony scenariusz działań podmiotów powiązanych osobowo i kapitałowo jest to, że (jak wynika z protokółów pracowników Drugiego Urzędu Skarbowego z oględzin maszyn i urządzeń) w dniu [...] wycinarka drutowa [...], przecinarka ramowa, piec elektryczny solny oraz narzędzia specjalistyczne znajdowały się w pomieszczeniach (jak wynika z tablicy wiszącej nad drzwiami) C. Sp. z o.o. mieszczących się w budynku Y. S.A. Powyższe fakty niezbicie świadczą o nietrafności zarzutu Spółki odnośnie stanowiska organu pierwszej instancji dotyczącego zamierzonego działania poszczególnych podmiotów polegającego na stopniowym zwiększaniu ceny nabywanych towarów, a także zarzutu wybiórczej interpretacji zebranego materiału dowodowego, gdyż z faktury Nr [...] zostały zakwestionowane wszystkie maszyny i urządzenia, co wykazano w decyzjach obu organów. Płatności za faktury dokumentujące sprzedaż miały przeważnie charakter kompensat co powodowało, że Spółki kupujące maszyny po zawyżonych cenach nie musiały angażować aż tak znacznych środków pieniężnych aby uregulować swoje zobowiązania finansowe z tytułu ich zakupu, co jest kolejnym dowodem, że zawierane umowy, a w wyniku nich transakcje zakupu i sprzedaży pomiędzy podmiotami powiązanymi kapitałowo i osobowo były działaniami celowymi i zaplanowanymi, a ich efektem było podwyższenie podatku naliczonego i w konsekwencji uzyskanie przez X. prawa do bezpośredniego zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2001 r. W przedmiotowej sprawie miała miejsce sytuacja opisana wart. 58 kodeksu cywilnego, co z mocy § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów wyklucza dokonanie przez Spółkę obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z zakwestionowanych faktur. Należy przy tym zauważyć, że wbrew stanowisku Spółki przedstawionemu w odwołaniu, regulacja zawarta w tym przepisie nie wymaga kumulatywnego występowania obu przesłanek określonych w art. 58 i 83 kodeksu cywilnego. Biorąc pod uwagę treść art. 58 § 2 kodeksu cywilnego, który stanowi, iż nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego wskazać należy, iż udział X. Sp. z o.o. w opisanych "łańcuszkach transakcji" doprowadził do nadużycia podmiotowego prawa i naruszenia tym samym zakazu postępowania niezgodnego z zasadami współżycia społecznego. Skutek dokonanych czynności nie pozostawał bowiem bez znaczenia dla interesów budżetu państwa, czego Spółka winna być świadoma. Wyjaśnić przy tym trzeba, że zasady współżycia społecznego to odrębne od norm prawnych reguły postępowania wiążące się ściśle z normami moralnymi lub normami obyczajowymi. Należą do nich również dobre obyczaje obowiązujące w obrocie prawnym. Odnosząc się do zarzutów Spółki wyjaśnić należy, że nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach pogląd, iż wszelkie stosunki prawne i prawa, które by się na nieważności opierały lub z niej wywodziły, nie mogą powstać. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano stanowisko, że organy podatkowe nie mają obowiązku respektowania tych postanowień umów cywilnoprawnych, będących czynnościami prawnymi, które zmierzają do obejścia bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Oznacza to, że umowy cywilnoprawne nie tracą swej ważności, lecz nie wywołują skutków na gruncie prawa podatkowego (wyroki NSA z dnia 2.06.1998r. sygn. akt III SA 1322/97, z dnia 22.05.1997r. sygn. akt I SA/Po 1052/96, z dnia 18.02.1999r. sygn. akt S.A./Bk 1801/97- publikacja "Temida"). Nie ma również podstaw do uznania zarzutu, że nie wskazano jaki przepis prawny został ominięty przez skarżącą Spółkę przy zawarciu umowy kupna maszyn, urządzeń i narzędzi, gdyż z uzasadnienia decyzji wynika, że naruszone zostały zasady rządzące prawem do odliczenia podatku naliczonego wynikające z art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego dokonana przez organ I instancji jest wszechstronna, wnikliwa, logiczna i przekonywująca. Podnoszone przez Spółkę argumenty nie mogą zmienić poczynionych ustaleń. Okoliczność, że sprzedaż przedsiębiorstwa C. nastąpiła po cenie znacznie niższej od ceny wskazanej w ofercie nie daje podstaw do twierdzenia, że poszczególne maszyny i urządzenia mogły być warte zarówno [...] zł jak i [...] zł. Mianowicie z zeznań Syndyka C. Spółki z o.o. wynika, że piec solny nie został ujęty w załącznikach do umowy sprzedaży przedsiębiorstwa, ponieważ nie przedstawiał żadnej wartości rynkowej. Z przedstawionego przez Syndyka "Zestawienia Środków Trwałych" będących na stanie C. Spółki z o.o. na dzień [...] wynika, że piec solny przyjęty został na stan środków trwałych C. Spółki z o.o. w dniu [...] o wartości początkowej [...] zł, umorzenie wyniosło [...] zł, a tym samym wartość ewidencyjna netto wynosiła [...] zł. Syndyk C. Spółki z o.o. zeznał też, że wycena składników sprzedawanego przedsiębiorstwa została dokonana komisyjnie w osobach pracowników C. Spółki z o.o., którym był znany stan techniczny maszyn i urządzeń. W związku z tym wartość rynkową ustalono na podstawie stanu zużycia poszczególnych maszyn i urządzeń, cen nowych maszyn i urządzeń tego typu oraz ich przydatności do użytku. Syndyk C. Spółka z o.o. przyjął taki sposób wyceny, gdyż rzeczoznawca oświadczył, że koszt wyceny poszczególnych składników majątku przewyższyłby ich wartość. Wartość rynkową przecinarki ramowej ustalono na [...] zł, wycinarki drutowej - [...] zł. W tych okolicznościach twierdzenia Spółki, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób nieudolny są bezzasadne i nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zauważyć należy, że wycena frezarki [...] zakupionej w grudniu 2001 r. została dokonana w czerwcu 2003r. i bazowano przy jej sporządzaniu na znanych cenach (także wywoławczych) z ostatniego roku, a zatem nie może stanowić materiału porównawczego. Ponadto wskazać należy, że organy podatkowe kwalifikując dokonane czynności kupna - sprzedaży maszyn, między innymi frezarki [...], oceniały nie tylko cenę tych maszyn, ale również inne okoliczności towarzyszące transakcjom, co zostało wyżej wskazane, i ogół tych okoliczności wpłynął na zajęte w decyzjach organów obu instancji stanowisko. Ustosunkowując się do zarzutu, że nie dokonano przesłuchania członków zarządu O. Ż. sp. z o.o. w likwidacji w L. oraz byłego prezesa zarządu X. odnośnie odpowiedzi na pytania czy i jakiej treści X. złożyła oświadczenie woli dla O.Ż. w L. w kwestii sprzedaży maszyn i urządzeń, należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji nie kwestionował zawarcia transakcji, a takie ich ukształtowanie, które w konsekwencji prowadziło do obejścia prawa podatkowego. Wobec powyższego dokonane przez Spółkę obniżenie stanowi naruszenie wyżej powołanych przepisów i skutkuje zastosowaniem art. 27 ust. 5 i 6 ustawy, zgodnie z którymi w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od należnej bądź kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zobowiązania podatkowego bądź kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego i zawyżenia zwrotu. W skardze wniesionej do sądu, Spółka domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji zarzuciła: 1) rażącą obrazę przepisów prawa materialnego poprzez: a) błędną wykładnię § 48 ust. 4 pkt 5 lit c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 z późn. zm.) i przyjęcie, że umowy sprzedaży dokonane przez Spółkę były skuteczne i ważne na gruncie prawa cywilnego, natomiast nie odniosły skutku na gruncie prawa podatkowego oraz poprzez przyjęcie, że czynność prawna mimo swojej pozorności była ważna i skuteczna na gruncie prawa cywilnego, natomiast nie odniosła skutku na gruncie prawa podatkowego, b) błędną wykładnię art. 1 Kc. w związku z § 48 ust. 4 pkt 5 lit c rozporządzenia poprzez przyjęcie, że podatnik powinien zachowywać się w stosunku do organów podatkowych zgodnie z zasadami współżycia społecznego, 2) naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa (art. 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa) oraz zasady podejmowania wszelkich niezbędnych działań w cel dokładnego wyjaśnienia sprawy (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa) poprzez brak wskazania, jaki przepis prawny został ominięty przez Spółkę przy zawarciu umowy kupna maszyn, urządzeń i narzędzi, oraz brak zbadania, czy w niniejszej sprawie zaszły przesłanki określone wart. 83 Kc. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy podatkowe obu instancji, oparły się na regulacji zawartej w § 48 ust. 4 pkt 5 lit c rozporządzenia w sposób sprzeczny z zasadami prawa cywilnego. Jeżeli bowiem podatnik ma zostać pozbawiony prawa do zwrotu podatku naliczonego albo do pomniejszenia podatku należnego , organ podatkowy powinien zdaniem skarżącej stwierdzić, że za chodzą łącznie następujące przesłanki: 1) czynność podatnika jest nieważna i została podjęta w celu obejścia ustawy, 2) oświadczenia woli złożone przez Spółkę oraz jej kontrahenta, dotyczące badanej przez organ transakcji, są nieważne i zostały złożone dla pozoru. O konieczności kumulatywnego występowania ww. przesłanek świadczy spójnik "i" użyty w § 48 ust. 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia. Organy nie rozważyły, czy w sprawie doszło do spełnienie dyspozycji zawartej w art. 83 Kc., i w związku z tym stosowanie omawianego przepisu rozporządzenia do niniejszej sprawy jest niedopuszczalne. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko . Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zarzuty w skardze odnoszą się do przepisów rozporządzenia jeszcze nie obowiązującego w przedmiotowej sprawie. W sentencji decyzji obu instancji obowiązującym przepisem rozporządzenia był § 50 ust.4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 199r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 109, poz. 1245 z późn.zm./. Nie można uznać za trafny zarzut dotyczący kumulatywnego wystąpienia przesłanek określonych w § 50 ust.4 pkt 5 lit.c rozporządzenia, gdyż oczywistym jest, że są to dwie odrębne regulacje prawne, odnoszące się do różnych unormowań, a zatem słusznym było zastosowanie powołanego wyżej przepisu rozporządzenia bez konieczności rozważania w przedmiotowej sprawie dyspozycji zawartych w art. 83 Kc. W piśmie uzupełniającym zarzuty skargi z dnia [...] X. Spółka z o.o. zarzuciła naruszenie wyrażonej w art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa zasady podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia sprawy, poprzez nie przesłuchanie w charakterze strony członków zarządu Spółki. W kolejnym piśmie z dnia [...] skarżąca zarzuciła, że w przedmiotowej sprawie postępowanie podatkowe nie zostało faktycznie przeprowadzone ponieważ w decyzjach zostały przytoczone ustalenia z innych spraw, a podatnikowi nie dano żadnych szans dowodzenia swych racji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Wskazany w sentencji decyzji obu instancji przepis § 50 ust.4 pkt 5 lit. c rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999r. wydanego z upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 23 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym stanowi, że "w przypadku gdy wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne potwierdzające czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i art. 83 Kodeksu cywilnego, faktury te i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego". Użycie w przytoczonym przepisie spójnika "i" pomiędzy wskazaniem art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego nie świadczy zdaniem Sądu o koniunkcji tylko zawiera wyliczenie przesłanek, co powoduje, że dyspozycje zawarte w wyprowadzonej z tego przepisu normie prawnej zaistnieje w razie wystąpienia każdej z tych przesłanek. W przedmiotowej sprawie orzekające organ podatkowe miały w ocenie Sądu uzasadnione podstawy do zakwestionowania faktur VAT: Nr [...] z dnia [...], Nr [...] z dnia [...] wystawionych przez A. , Nr [...] z dnia [...] wystawionej przez Z. Spółka z o.o. S. i zaewidencjonowanych przez skarżącą w rejestrze zakupu za grudzień 2001r. jako dokumentujących czynności sprzedaży maszyn i urządzeń zawarte w celu obejścia przepisów prawa podatkowego – art. 58Kc. Tym samym faktury te nie mogły stanowić podstawy do skorzystania przez stronę prawa, o którym mowa w art. 19 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo przedstawiono udział skarżącej Spółki w "łańcuszku" transakcji zakupu i sprzedaży maszyn, urządzeń, narzędzi i w sposób przekonywujący wykazano, że dotyczą czynności fikcyjnych, dokonanych wyłącznie na papierze pomiędzy podmiotami powiązanymi kapitałowo i osobowo, w celu miarodajnego wzrostu cen, a tym samym zawartego w nim podatku VAT. Należy zaznaczyć, że przedmiotowe transakcje podlegały już kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 25 listopada 2005r. sygn. I FSK 259/05 oddalił skargą kasacyjną Y. Spółka Akcyjna w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 grudnia 2004r. /sygn. akt SA/Sz 1108/03/, a wyrokiem z dnia 13 stycznia 2006r. sygn. akt I FSK/499/05 oddalił skargę kasacyjną E. Spółka Akcyjna w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 stycznia 2005r. (sygn. akt SA/Sz 1855/03). Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia zasad postępowania określonych w Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom skarżącej decyzje podatkowe wydano w oparciu o prawidłowo i wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił dlaczego w świetle zgromadzonych dowodów nie było uzasadnione przesłuchanie byłego prezesa zarządu Spółki jak również pozostałych członków zarządu. Dokonana ocena okoliczności faktycznych sprawy miała zatem charakter oceny swobodnej, a nie dowolnej /art. 191 Ordynacji podatkowej/. W toku postępowania podatkowego skarżąca nie zgłaszała zastrzeżeń do włączenia do tego postępowania jako dowodów materiałów z czynności kontrolnych przeprowadzonych w firmach uczestniczących z nią w "łańcuszku transakcji". Nie zgłaszała również konieczności przeprowadzenia bezpośrednio niektórych tych czynności w prowadzonym postępowaniu. Mając zatem wszystko powyższe na uwadze nie ma podstaw do stwierdzenia, że zostały naruszone przepisy postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło