I SA/Sz 933/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "S" Spółki z o.o. z siedzibą w Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu cła p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca "S" Spółka z o.o. z siedzibą w Z. wraz ze skargą na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi niewielką działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami tekstylnymi, oraz że nie ma jakichkolwiek środków finansowych na uiszczenie wpisu od skargi. Skarżąca podała, że nie ma żadnych nieruchomości, czy majątku ruchomego, który podlegałby spieniężeniu, co umożliwiłoby jej uiszczenie wpisu sądowego. Wskazała również, że w ostatnim okresie, w związku z ogólną recesją gospodarczą, zmuszona została do znacznej redukcji zatrudnienia, z 21 zatrudnionych pracowników w miesiącu marcu 2008 r. do 4 pracowników na chwilę obecną. Ponadto wyjaśniono, że pomimo osiągania strat z prowadzonej działalności gospodarczej, Spółka nie podjęła decyzji o likwidacji, albowiem obecnie prowadzi wiele procesów z organami celnymi oraz przed sądami administracyjnymi. Z formularza PPPr wynika, iż wysokość kapitału zakładowego Spółki to kwota [...], a wartość środków trwałych i strata według bilansu za ostatni rok obrotowy (2008) to odpowiednio kwoty: [...]. Skarżąca posiada rachunek bankowy w [...] S.A., którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, wykazała w kwocie ujemnej [...] (faktycznie jest to kwota blokad tego rachunku). Jak wynika z akt innych spraw zawisłych przed tut. Sądem (sygn. akt I SA/Sz 889-894/09), w których były rozpoznawane wnioski o przyznanie prawa pomocy, w zeznaniu podatkowym CIT-8 za rok 2007 Spółka zadeklarowała stratę w wysokości [...], w CIT-8 za rok 2008 zadeklarowała stratę w wysokości [...], a w CIT-2 za okres od 1 stycznia 2009 r. do 30 września 2009 r. strata wyniosła kwotę [...]. Skarżąca wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 24 marca 2010 r. nadesłała: - okresowe zestawienia stanów kont księgowych zawierające wartości przychodów i kosztów finansowych, przychodów i kosztów operacyjnych, kosztów działalności podstawowej za grudzień 2009 r., styczeń 2010 r., luty 2010 r., z których wynika między innymi saldo kosztów i przychodów finansowych oraz kosztów i przychodów operacyjnych na 31 grudnia 2009 r. w kwocie [...], na 31 stycznia 2010 r. w kwocie [...], na 28 lutego 2010 r. w kwocie [...] (w tym m.in. sprzedaż towarów i usług, dodatnie i ujemne różnice kursowe, zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych, zwrot kosztów sądowych), a także saldo kosztów działalności podstawowej na dzień 31 grudnia 2009 r. w kwocie [...], na dzień 31 stycznia 2010 r. w kwocie [...], na dzień 28 lutego 2010 r. w kwocie [...] (w tym m.in. zużycie materiałów i energii, paliwa, usługi obce, podatki i opłaty, leasing, wynagrodzenia, podróże służbowe), - zestawienie zawierające wycenę należności i zobowiązań na 31 grudnia 2009 r., - zestawienie blokad rachunku bankowego w [...] wydrukowane z internetu w dniu 12 stycznia 2010 r., z którego wynika, iż w dniu 20 stycznia 2009 r. zarejestrowano cztery zajęcia egzekucyjne rachunku bankowego na łączną kwotę [...], - wyciąg z rachunku bankowego wygenerowany w dniu 26 marca 2010 r., stanowiący, jak wskazano w tytule, historię operacji za okres od 1 lutego 2008 r. do 26 marca, na który w tym okresie wpłynęła przelewem kwota [...] (12 stycznia 2009 r.), pobierane były opłaty i prowizje bankowe, a także kwota [...] tytułem częściowej realizacji zajęcia egzekucyjnego, z saldem końcowym w kwocie 0 zł, przy czym data ostatniej operacji na tym koncie to dzień 20 stycznia 2009 r. - odpis deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2009 r. oraz za styczeń 2010 r., w których deklarowano dostawy towarów i usług, nabycie towarów i usług, nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, a w sierpniu 2009 r. zwrot podatku w kwocie [...], - kserokopię upoważnienia wystawionego przez "P" Spółka z.o.o. do korzystania w okresie od 16 lutego 2007 r. do 15 lutego 2010 r. przez skarżącą z pojazdu stanowiącego przedmiot leasingu operacyjnego oraz fakturę VAT z 6 listopada 2009 r. wystawioną na skarżącą na kwotę [...] z tytułu raty leasingowej. Ponadto w pozostałych sprawach nadesłano: - okresowe zestawienie stanów i obrotów kont rachunkowych dotyczących przychodów i wydatków związanych z działalnością za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., z którego wynika między innymi, iż zaksięgowano wartość sprzedaży usług w kwocie [...], sprzedaż towarów w kwocie [...], przychody finansowe w kwocie [...], koszty finansowe w kwocie [...], koszty operacyjne w kwocie [...], a także koszty działalności podstawowej (w tym m.in: wydatki na paliwo, materiały, energię elektryczną, remonty, naprawy, konserwację, usługi pocztowe i telekomunikacyjne, czynsze, najem, koszty bankowe, transport, podróże służbowe, podatki, wynagrodzenia) w łącznej kwocie [...], - zestawienie zobowiązań Spółki wobec kontrahentów na dzień 31 grudnia 2009 r. w wysokości [...], a także należności na dzień 31 grudnia 2009 r. w wysokości [...], - tabelę amortyzacyjną środków trwałych za rok 2009, z której wynika, iż Spółka amortyzuje majątek w postaci wyposażenia biura (meble, komputery, klimatyzatory). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie: p.p.s.a ), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wstępie należy wyjaśnić, iż w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu przesłanka "braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania" nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym działalności operacyjnej. Nieopłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości, jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawa do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Stwierdzić też trzeba, iż dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy określonej w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ma znaczenie nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy nawet skargi do sądu, ale także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie i na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, bowiem dopiero analiza przebiegu zmian sytuacji finansowej pozwala ocenić, czy trudności spółki mają charakter trwały, czy też są jedynie przejściowe (por. postanowienie NSA z 5 czerwca 2008 r., I FZ 236/08, publ. – baza orzeczeń NSA na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że Spółka nie wykazała, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo wskazywania na istnienie trudności (niedochodowość, redukcja zatrudnienia, nadwyżka zobowiązań nad należnościami, zajęcie rachunków bankowych), skarżąca nie składa wniosku o ogłoszenie upadłości, czy likwidacji, kontynuuje działalność gospodarczą, co pozwala przyjąć, iż nie istnieją przeszkody do uzyskania środków pieniężnych na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Ponadto z przedstawionych odpisów deklaracji VAT-7 oraz wyciągów z kont rachunkowych dotyczących kosztów działalności podstawowej wynika, iż pomimo ograniczenia działalności ponosi wydatki przekraczające wartość przychodów i zasobów finansowych. Spółka ma więc możliwości pozyskania środków na poniesienie kosztów sądowych, które w rozpoznawanej sprawie na obecnym etapie wynoszą 210 zł, nie jest to zatem kwota wygórowana. Podobnie jak w pozostałych sprawach, w których skarżąca złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy, najwyższy wpis sądowy wynosi niewiele ponad 300 zł. Powyższej oceny nie zmienia fakt zajęcia rachunku bankowego, czy też zerowy stan tego rachunku. Nie świadczy to bowiem o tym, iż skarżąca nie obraca środkami pieniężnymi z pominięciem tego rachunku. W tym miejscu należy zauważyć, iż Spółka została wezwana do przedłożenia dokumentacji księgowej w tym dotyczącej stanu środków pieniężnych w kasie w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 24 marca 2010 r., jednakże zobowiązania tego nie wykonała, nie starała się także o przedłużenie terminu do jego wykonania. W tej sytuacji jednoznaczne stwierdzenie, iż nie posiada środków pieniężnych nie jest możliwe. Zwłaszcza, że według bilansu za 2008 r. na dzień 31 grudnia 2008 r. środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych wynosiły aż [...]. Przedstawienie zatem tego dokumentu wydawało się uzasadnione i konieczne dla uzyskania pełnego obrazu sytuacji skarżącej. Spółka, nie wykazując tych informacji, nie może liczyć na uwzględnienie jej wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków pieniężnych na poniesienie pełnych kosztów postępowania, należało orzec jak w sentencji.