I SA/Sz 967/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] r. sprawy ze skargi L. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] r. sygn. akt I SA/Sz [...] wydanego w sprawie ze skargi L. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym w sprawie I SA/Sz [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę L. G. postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego orzeczenia. W konsekwencji ww. postanowienie z dnia [...] r. stało się prawomocne od dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r., skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie I SA/Sz [...]. W złożonych pismach skarżący, wskazał, że organy celne dokonały zajęć na jego koncie walutowym. W piśmie z dnia [...] r., pełnomocnik skarżącego z urzędu, wniósł o rozpoznanie sprawy na podstawie dotychczas zgromadzonych akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.); zwanej dalej: "p.p.s.a.", można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Badanie merytorycznej zasadności skargi o wznowienie postępowania poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych, gdyż zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Zgodnie z art. 271 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Stosownie do treści art. 272 § 1 i 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, a także w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Zgodnie z art. 273 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 p.p.s.a.). Ponadto, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a), a także w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Stosownie jednak do treści art. 278 p.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Z treści powyższych przepisów wynika zatem, że skarga o wznowienie postępowania sądowego oparta na innej podstawie niż pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, powinna zostać wniesiona w terminie 3 miesięcy od dnia, kiedy strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, lecz nie później niżw terminie 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądowego w sprawie. Zaznaczyć przy tym należy, że zasadniczą funkcją terminu o którym mowa w art. 278 p.p.s.a. jest ustanowienie bezwzględnej granicy czasowej, po upływie której skarga o wznowienie postępowania nie może być wniesiona. Termin ten jest zatem terminem materialnym i nie podlega przywróceniu. W konsekwencji skarga o wznowienie postępowania sądowego wniesiona z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 277 p.p.s.a., ale z naruszeniem art. 278 p.p.s.a. podlega odrzuceniu bez konieczności badania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw (por. postanowienie NSA z 13 grudnia 2013 r. II FSK 3232/13, a także J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 1125). Jak wynika z akt sprawy orzeczenie w sprawie I SA/Sz [...] stało się prawomocne z dniem [...] r., a w piśmie z dnia [...] r. – uznanym za skargę o wznowienie postępowania, skarżący podniósł, iż organy celne dokonały zajęć na jego koncie walutowym. W pierwszej kolejności wskazać zatem należy, że okoliczności przywołane w piśmie skarżącego z dnia [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r. oraz pismem pełnomocnika z urzędu z dnia [...] r., nie wypełniają żadnej z przesłanek wznowienia o których mowa w art. 271–273 p.p.s.a. Jednocześnie jednak, zauważyć należy, że w sprawie z dniem 20 grudnia 2016 r., upłynął ww. 5-letni termin w którym strona mogła domagać wznowienia postępowania sądowego na podstawie innej niż pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji w postępowaniu sądowym. Oznacza to, że niezależnie od okoliczności wskazanych ww. pismach strony skarżącej, innych niż pozbawienia możności działania lub braku należytej reprezentacji w postępowaniu sądowym, którego wznowienia domaga się strona, skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna. Sąd nie dopatrzył się przy tym, zaistnienia w sprawie podstaw wznowienia do której ww. 5-letni termin nie ma zastosowania tj. pozbawienia możności działania lub braku należytej reprezentacji w postępowaniu sądowym, którego wznowienia domaga się strona. Jak wynika z akt sprawy I SA/Sz [...] strona uczestniczyła czynnie w tym postępowaniu. Składała m.in. wnioski o przyznanie prawa pomocy, zażalenia. Nadto do rąk własnych zostały skarżącemu doręczone ww. postanowienia Sądu z dnia [...] r., oraz z dnia [...] r. Nadto, na późniejszym etapie postępowania sądowego, został mu przyznany pełnomocnik z urzędu. W tym stanie sprawy, Sąd na podstawie art. 280 § 1 wniesioną w sprawie skargę o wznowienie postępowania uznał za niedopuszczalną i orzekł o jej odrzuceniu. Na marginesie, jedynie dla porządku, Sąd wskazuje skarżącemu, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania skarg na akty lub czynności działań organów administracji publicznej, oderwanych od konkretnej sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, a także inne akty lub czynności wskazane w art. 3 § 2 p.p.s.a. Skarżący może natomiast podnosić zarzuty, wobec toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego, w kierowanych bezpośrednio do organów egzekucyjnych (właściwych w jego sprawie) stosownych środkach procesowych wynikających z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2017 r., poz. 1201 ze zm.), takich jak np. zarzuty wobec prowadzenia egzekucji administracyjnej czy skarga na czynność egzekucyjną.