I SA/Sz 968/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S.) z dnia [...] nr [...]; [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od [...] do [...] p o s t a n a w i a: odmówić zmiany postanowienia z dnia [...] sygn. akt I SA/Sz 968/16 odmawiającego Skarżącej przyznania prawa pomocy. Skarżąca Spółka, w związku ze skargą na wyżej opisaną decyzję złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. Uzasadniając postanowienie referendarz sądowy stwierdził, że ze złożonych przez Spółkę dokumentów wynikało, iż jej przychód za [...] oraz posiadany majątek, wielokrotnie przewyższały kwotę wpisu od skargi. Dodatkowo zwrócił uwagę, że wbrew wezwaniu referendarza sądowego Spółka nie nadesłała innych dodatkowych dokumentów, które pozwoliłyby ocenić jak przedstawia się jej aktualna sytuacji finansowa i majątkowa i tym samym możliwości płatnicze w sprawie. Wskazał, że Spółka nie złożyła bilansu oraz rachunku zysków i strat na dzień [...], podpisanych przez osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych i kierownika jednostki, stosownie do art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2016 r. poz. 1047); nie przedstawiła: dokumentów potwierdzających stan środków pieniężnych na wskazanych na urzędowym formularzu rachunkach bankowych na koniec [...], wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych za okres od [...] do [...] lub dokumentów potwierdzających ich likwidację w ww. okresie ani dokumentów potwierdzających zajęcie rachunków bankowych prowadzonych przez [...] oraz [...]. Spółka nie nadesłała deklaracji dotyczących rozliczenia podatku VAT za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe (VAT-7, VAT-7K), dokumentów potwierdzających stan środków pieniężnych w kasie Spółki w okresie od [...] do [...], ani rocznego zeznania podatkowego Spółki o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za dwa ostatnie okresy rozliczeniowe. Podsumowując, referendarz stwierdził, że Spółka nie wykazała niemożności wygospodarowania środków finansowych na opłacenie wpisu sądowego w wysokości [...] ze środków finansowych, którymi dysponuje. Biorąc pod uwagę dane wynikające z akt sprawy, tj. wielkość rocznych przychodów Spółki (kwota przekraczająca [...]), stan posiadanych środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych na koniec roku [...] (ok. [...]), wysokość oczekiwanych należności od innych podmiotów (ok. [...]), wartość środków trwałych ([...]), okoliczność udzielenia wsparcia innym podmiotom (pożyczki na rzecz spółki P. Spółka z o.o. z siedzibą w S. w wysokości przekraczającej [...]) oraz będące w dyspozycji Spółki na koniec [...] zgromadzone na rachunku bankowym w [...] środki w wysokości [...], referendarz stwierdził, że nie było podstaw do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż nie znajdowało to uzasadnienia w jej sytuacji finansowej i majątkowej. Spółka złożyła od ww. postanowienia sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] sygn. akt I SA/Sz 968/16 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. W dniu [...] wpłynęły do Sądu wskazane niżej dokumenty: - bilans Spółki oraz rachunek zysków i strat na dzień [...], - deklaracje CIT-8 za okresy od [...] - [...] oraz od [...] do [...], - deklaracje VAT za [...], [...], [...], [...], [...], [...]. - wyciąg z rachunku bankowego [...] za okres od [...] do [...], - wyciąg z rachunku w [...] za okres od [...] do [...], - wyciąg z pomocniczego rachunku w [...] za okres od [...] do [...]. Następnie w dniu [...], w odpowiedzi na kolejne wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...], Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy (k. [...], który zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] pozostawiono bez rozpoznania, a złożony sprzeciw Sąd odrzucił. W dniu [...] (data nadania) skarżąca Spółka złożyła kolejny, trzeci już wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu, iż od daty złożenia poprzedniego wniosku sytuacja finansowa Spółki znacząco się pogorszyła. Wskazała, że od [...] nie osiąga przychodów, ponoszone są wyłącznie stałe koszty, które powodują zmniejszenie wykazanej w deklaracjach dla podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Z tego powodu sytuacja uległa pogorszeniu. Odnośnie do majątku, wskazała podobnie jak w pierwotnym wniosku na te same wielkości dotyczące kapitału zakładowego ([...]), wartości środków trwałych ([...]) i wysokości straty ([...]) za ostatni rok obrotowy. Podała, że według stanu na dzień [...] posiadała w [...] [...], w [...] [...] oraz [...],[...] [...]; dodała przy tym, że na chwilę składania wniosku nie jest możliwe sprawdzenie aktualnego stanu. Spółka wskazała dodatkowo na rachunek bankowy w Banku [...] ze stanem środków: [...], [...]: [...], środki pieniężne w kasie na dzień [...]: [...]. Spółka podała, że co miesiąc obciążana jest kosztami na kwotę [...] ze względu na brak środków większość z tych zobowiązań nie jest regulowana systematycznie. Znaczną część zobowiązań Spółki stanowią zobowiązania wekslowe w wysokości [...]. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy w sprawie oraz oświadczenie skarżącej o pogorszeniu jej sytuacji finansowej od [...] w związku z brakiem dochodów i ponoszeniem stałych kosztów, referendarz sądowy wezwaniem z dnia [...] zobowiązał Spółkę do nadesłania dokumentów potwierdzających aktualną sytuację Spółki. Zobowiązanie obejmowało: bilans oraz rachunek zysków i strat skarżącej Spółki na dzień [...], podpisanych przez osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych i kierownika jednostki, stosownie do art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2016 r. poz. 1047); dokumenty potwierdzające stan środków pieniężnych skarżącej Spółki na wskazanych rachunkach bankowych Spółki na koniec [...] (pkt 9 formularza PPPr) wraz z aktualnymi dokumentami potwierdzającym ich zajęcie; wyciągi ze wszystkich rachunków bankowych skarżącej Spółki za okres od [...] do [...] lub dokumentów potwierdzających ich likwidację w ww. okresie; deklaracje skarżącej Spółki dotyczące rozliczenia podatku VAT za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe; dokumenty potwierdzające stan środków pieniężnych skarżącej Spółki w kasie przedsiębiorstwa w okresie od [...] do [...]; roczne zeznania podatkowego skarżącej Spółki o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za [...] i [...] rok; kopię ewidencji przychodów skarżącej Spółki wskazującej na dane dotyczące przychodu i kosztów za [...] i [...]; dokumenty potwierdzające warunki i termin spłaty pożyczki udzielonej P. na kwotę [...] (stan na [...] – dane z objaśnień do sprawozdania finansowego skarżącej Spółki za [...] rok). Wyznaczony [...] – dniowy termin upłynął bezskutecznie [...]. Skarżąca nie złożyła wymaganych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżąca Spółka złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ( art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm..) - zwanej dalej p.p.s.a. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przystępując do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności trzeba zwrócić uwagę, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy (opisane wyżej postanowienie z [...]) w związku z wnioskiem Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, które to postanowienie jest prawomocne. Wobec powyższego złożony następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie os kosztów sądowych podlega rozpoznaniu w trybie art. 165, zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Odstąpienie od oceny powziętej we wcześniejszym postanowieniu może zatem wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest bowiem pogląd, zgodnie z którym złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy w sprawie, w której uprzednio rozpoznawano już wniosek o tożsamym przedmiotowo zakresie i wydano prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy, powoduje konieczność dokonania jego oceny w trybie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 8 maja 2007 r. o sygn. akt II FSK 649/06, LEX nr 927112; z dnia 3 lutego 2009 r. o sygn. akt I OZ 53/09, LEX nr 544984; z dnia 28 lipca 2009 r. o sygn. akt I FZ 252/09, LEX nr 552218 i z dnia 7 lutego 2011 r. o sygn. akt II FSK 2274/10, LEX nr 742349). Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia tytułem wpisu od skargi w sprawie kwotę [...]. Należy zwrócić na wstępie uwagę, że w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] referendarz sądowy ocenił nadesłane przez Spółkę dokumenty finansowe odnoszące się do [...] i stwierdził, że jej przychód za [...] oraz posiadany majątek wielokrotnie przewyższały kwotę wpisu od skargi. Należy zwrócić uwagę, że Spółka nie przedłożyła wówczas, pomimo kierowanego do niej wezwania dokumentów potwierdzających jej aktualną wówczas sytuację finansową. Referendarz sądowy zwrócił również uwagę rozpoznając wniosek Spółki na wynikającą z przedłożonych dokumentów okoliczność udzielenia wsparcia finansowego P. Spółka z o.o. z siedziba w S. (pożyczka kwoty [...]). Spółka przedłożyła następnie opisane wyżej dokumenty finansowe obrazujące sytuację finansową Spółki z roku [...]. Podkreślić należy, że obecnie ocenie podlega oświadczenie Spółki o zmianie jej sytuacji względem oceny sytuacji dokonanej w prawomocnym postanowieniu z dnia [...]. Wskazać jedynie na marginesie należy, zwracając uwagę na obszerny materiał zgromadzony w sprawie, że ocena dokumentów Spółki dotyczących [...], złożonych już po wydaniu ww. prawomocnego postanowienia prowadzi do wniosku, że nie można stwierdzić, iż Spółka znajdowała się w sytuacji wymagającej wsparcia ze strony budżetu państwa w zakresie zainicjowanego przez Spółkę postępowania w sprawie. Według bilansu na koniec [...]. Spółka wykazała bowiem: środki trwałe [...], należności długoterminowe [...], należności krótkoterminowe [...], udzielone pożyczki [...], przychody [...], koszty [...], strata [...]; co wymaga podkreślenia -środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych [...]. Spółka była aktywnym przedsiębiorcą w okresie od [...] do [...], nabywała w tym w okresie towary i usługi na kwoty: [...] – [...], [...] – [...], [...] – [...], [...] - [...], [...] – [...] [...] - [...]. Z protokołu zwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia [...] wynika, że podjęło ono decyzję o dalszym istnieniu Spółki. Należy zwrócić uwagę, że Spółka nie wykazała obecnie, że jej sytuacja uległa pogorszeniu. Referendarz sądowy podkreśla, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązany do wykazania ze szczególną starannością, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej wsparcie ze strony budżetu państwa w zakresie zainicjowanego przez siebie postępowania. W przypadku skarżącej Spółki zobowiązanej do uiszczenia kwoty [...] tytułem wpisu od skargi, referendarz sądowy rozpoznający wniosek nie może mieć wątpliwości, czy i w jakim zakresie skarżąca jest w stanie partycypować w poniesieniu tego wydatku, to jest czy stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. ma dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postepowania w sprawie. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że Skarżąca, występując po raz kolejny w sprawie o przyznanie prawa pomocy, powinna przedstawić wymagane wezwaniem dokumenty, aby tym razem umożliwić referendarzowi sądowemu dokonanie oceny aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej Skarżącej, która wyznacza jej możliwości płatnicze w sprawie. Skarżąca, pomimo kierowanego do niej wezwania, takich dokumentów nie przedłożyła, zatem uznać należy, że nie przedstawiła w sposób pełny i wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i finansowej, co w konsekwencji oznacza, że w rozpoznawanej sprawie nie wykazała, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Nie jest bowiem w szczególności wiadome czy i jakie przychody zadeklarowała za [...], za [...] i [...], jakimi środkami pieniężnymi aktualnie dysponuje, na jakich warunkach udzieliła pożyczki kwoty [...] P. Spółce z o.o. z siedzibą w S., czy i w jakim zakresie jest w stanie uiścić wpis od skargi w sprawie. Z danych powszechnie dostępnych wynika (informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców KRS, www.ms.gov.pl) wynika, że według stanu na dzień [...]. Spółka nadal figuruje w rejestrze przedsiębiorców, nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe, upadłościowe, Spółka nie zawiesiła działalności gospodarczej. Mając to na uwadze, nie znajdując podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji.