I SA/Sz 973/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia 29.11.2013 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej z T.Z. i K.N. odpowiedzialności podatkowej Z.K. – dalej: "Strona", jako członka zarządu E. Spółki z o.o. z siedzibą w C., za jej zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2008 r., podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od stycznia 2009 r. do maja 2009 r., podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz odsetki od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okres od maja 2008 r. do sierpnia 2008 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) na znany organowi adres Strony tj. [...] . W dniu 5.12.2013 r. z powodu nieobecności adresata doręczyciel umieścił na drzwiach mieszkania Strony zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce operatora pocztowego na okres 14 dni. Powtórne zawiadomienie nastąpiło w dniu 13.12.2013 r. z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni od daty pierwszej próby doręczenia. W związku z niepodjęciem pisma operator pocztowy zwrócił je nadawcy w dniu 20.12.2013 r. (zgodnie ze stemplem na kopercie). Ostatni dzień ww. 14 dniowego terminu upłynął w dniu 19.12.2013 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2.01.2014 r. W dniu 23.04.2014 r. Strona działając przez pełnomocnika nadała w placówce pocztowej pismo stanowiące odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Strona wskazała, że o wydaniu przedmiotowej decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 16.04.2014 r. (jak ustalił organ w tym dniu doręczono Stronie m. in. kopię decyzji orzekającej o jej solidarnej odpowiedzialności). Ponadto uzasadniała, iż posiada podwójne obywatelstwo (polskie oraz niemieckie) i zamieszkuje na stałe na terytorium Niemiec – [...] , gdzie znajduje się jej życiowe centrum, a pod adresem zameldowania w Polsce, tj. [...] (na który organ podatkowy kierował korespondencję w sprawie), przebywa jedynie okazjonalnie. Strona przedłożyła także kopie dokumentów wystawionych w Niemczech, tj. dowód osobisty, prawo jazdy i paszport, a także zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 6.05.2014 r. Podniosła również, że od 2013 r. ma problemy osobiste i zawodowe oraz leczy się psychiatrycznie (tj. pozostaje od ok. 2 lat pod opieka lekarza psychiatry – w zw. z zaburzeniami depresyjnymi, przebywa na zwolnieniu lekarskim – ostatnio w okresie od 14.02.2013 r. do 2.08.2013 r.). W celu poprawy zdrowa oraz z uwagi na lepszą opiekę medyczną stale przebywa w Niemczech. W okresie w którym przedmiotowa decyzja był doręczana od dłuższego czasu przebywała poza granicami Polski. Zdaniem Strony uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, co uzasadnia zastosowania art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej po szczegółowej analizie zgromadzonego materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się z argumentami Strony zaprezentowanymi w złożonym wniosku oraz w przedłożonym w dniu 12.05.2014 r. zaświadczeniu z dnia 6.05.2014 r. dotyczącym stanu jej zdrowia odmówił postanowieniem z dnia 2.06.2014 r. nr [...] przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W odrębnym postępowaniu organ stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia prze Stronę odwołania – postanowienie z dnia 2.06.2014 r. nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania na tle ustalonych okoliczności sprawy wskazał na przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wymienione w art. 162 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, Strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Ponadto organ powołał się na dorobek doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego. W związku z tym powoływanie się przez Stronę na okoliczność podwójnego obywatelstwa, okazjonalnego przebywania pod ww. adresem w [...] oraz zamieszkiwania na stałe na terytorium Niemiec, nie może stanowić usprawiedliwienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ uznał, że Strona powinna w odpowiedni sposób zabezpieczyć odbiór kierowanej do niej korespondencji, w związku z okazjonalnym przebywaniem pod wskazanym w toku postępowania adresem w kraju, w tym wyjeżdżając zagranicę Strona powinna poinformować właściwy organ podatkowy o zmianie adresu do doręczeń. Organ ustalił, że adres w Polsce jest przez Stronę konsekwentnie wskazywany jako jej adres zamieszkania. Potwierdzają to także zeznania podatkowe złożone do Urzędu Skarbowego (w tym: PIT-36L za lata 2010-2012, PIT-37 za lata 2011-2013), a ponadto ten sam adres widnieje w CEiDG. Dodatkowo adres ten wskazany jest także w zaświadczeniu lekarskim z dnia 6.05.2014 r. Organ rozwinął argumentację zawartą w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania wskazując, że nawet potwierdzony zaświadczeniem fakt choroby nie jest wystarczający dla uznania, że wystąpiły przesłanki pozwalające na przywrócenie terminu w ww. przedmiocie. Strona nie zgadzając się z rozstrzygnięciem zawartym w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej wniosła w piśmie z dnia 7.07.2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, zamieszczając w niej wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu tj. skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Na potwierdzenie przedstawionej argumentacji Skarżąca przywołała wyrok NSA z dnia 5.06.1998 r., sygn. akt I SA/Lu 958/97. Zdaniem Skarżącego zarówno przywrócenie terminu, jak i odmowa przywrócenia terminu musi wynikać z obiektywnych kryteriów, jednakże ocena kryteriów powinna być dokonana na podstawie całokształtu okoliczności, które doprowadziły do tego, że uchybiono terminowi do wniesienia środka zaskarżenia. Zadaniem organu było ustalenie, czy Skarżący jest winny uchybienia. Kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminowi procesowemu jest obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od Skarżącego. W przedstawionym przez Skarżącego materiale wskazano na jego podwójne obywatelstwo, stałe przebywanie poza granicami kraju, trudną sytuacje osobistą i zawodową oraz fakt leczenia psychiatrycznego. Skarżący stanął na stanowisku, że wszystkie ww. okoliczności stanowić powinny przesłankę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej argumentując jak w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej w przypadku stwierdzenia w wyniku tej kontroli, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd decyzję taką eliminuje z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia ( art. 145 p.p.s.a.) i to w sytuacji gdy naruszenie prawa materialnego, miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub mogło prowadzić do wznowienia postępowania. Istotę sporu stanowi przyjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej stanowiska, iż nie doszło do uprawdopodobnienia przez Skarżącego wystąpienia okoliczności, które spowodowały uchybieniu terminu bez jego winy. Skarżący zaprezentował zarówno w uzasadnieniu wniosku, jak i w skardze na przedmiotowe postanowienie odmienne stanowisko. Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej). Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 19.12.2013 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej i w zw. z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej stała się ostateczna. Sąd oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej uznał, że ocena organu, iż nie zostały spełnione przez Skarżącego przesłanki wskazane w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie jest dowolna. Warunkiem niezbędnym , aby możliwe było przywrócenie terminu jest spełnienie łącznie następujących warunków: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku jej winy; wniesienie przez tę osobę wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu wniesienia wniosku; dopełnienie czynności, dla której ustanowiony był przywracalny termin. Kryterium braku winy w uchybieniu terminu jest ściśle związane z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Wina osoby zainteresowanej oceniana jest w kategoriach obiektywnego miernika staranność, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22.12.2009 r., sygn. akt II SA/Gl 779/09, postanowienie NSAw Gdańsku z dnia 4.10.2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, LEX nr 46437, orzeczenia dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dalej wskazuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zaliczyć można: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą, powódź czy pożar, a zatem zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 295). Sąd wskazuje, że przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, zatem nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu, wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji (por. wyrok NSA z 21.10.2006 r. sygn. akt I FSK 374/06, wyrok z 7.02.2008r., sygn. akt I SA/Gl 629/07 – orzeczenia dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok NSA z dnia 30.12.1998 r., sygn. akt III SA1259/98 , Lex nr 4475). Nawiązując do powyższego Sąd nie podziela stanowiska i argumentacji Skarżącego, zgodnie z którymi fakt przebywania obecnie na terenie Niemiec, problemy zdrowotne (potwierdzone lekarskimi zaświadczeniami), przebywanie na zwolnieniu lekarskim w okresie od 14.02.2013 r. do 2.08.2013 r. to okoliczności, które przemawiają za uprawdopodobnieniem braku zawinienia Skarżącego. Podnoszone przez Skarżącego ogólnikowe okoliczności nie wyczerpują przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania od decyzji z dnia 29.11.2013 r. orzekającej o jego solidarnej odpowiedzialności, bowiem nie stanowią przeszkód nagłych, nadzwyczajnych i niezależnych od Skarżącego. Zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia przez organ przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.