I SA/Sz 974/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I J o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej p o s t a n a w i a odmówić Skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. I J, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 6 marca 2013 r., nr [...], którą ustalono I J zobowiązanie podatkowe w kwocie [...]zł z tytułu opłaty targowej za okres od [...]r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Sądu z dnia 2 września 2013 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia jej skargi. Odpis tego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 5 września 2013 r. W dniu 16 września 2013 r. Skarżąca uiściła na rachunek bankowy Sądu kwotę [...]zł tytułem wpisu od skargi oraz pismem opatrzonym tą samą datą, a nadanym za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 19 września 2013 r., zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, podnosząc, że uchybiła terminowi do wpłaty nie ze swojej winy, w uzasadnionych okolicznościach. Uzasadniając swój wniosek, Strona wskazała, że działając przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, złożyła do Sądu skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. Pełnomocnik otrzymał z Sądu wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z umową łączącą Skarżącą z doradcą podatkowym, wpis od skargi miała ona uiścić samodzielnie, po uzyskaniu stosownej informacji. Informację tę uzyskała zaś w dniu otrzymania przez pełnomocnika wezwania z Sądu. Skarżąca podniosła dalej, że (cyt.): "Jednocześnie działając za pośrednictwem Internetu zalogowałam się na stronach banku i (byłam przekonana) opłaciłam wymagany od skargi wpis w przewidzianym ku temu terminie. Niemniej jednak jak się następnie okazało przelew nie został zaksięgowany - nie znam przyczyn takiego stanu. Stąd też przeglądając wyciągi z rachunku - nastąpiło to dziś - doszłam do wniosku, iż wpis nie został opłacony. Od razu dokonałam ponownie przelewu określonej przez Sąd kwoty, niemniej jednak formalnie nastąpiło to już po wyznaczonym do tego terminie". W związku z powyższym, Skarżąca stoi na stanowisku, że występujące opóźnienie nie nastąpiło z jej winy, gdyż była przekonana, że dokonała opłacenia wpisu sądowego w terminie, i dopiero po uzyskaniu informacji, że faktycznie przelew nie został zaksięgowany, niezwłocznie podjęła kroki, aby dopełnić niezbędnych formalności. Skarżąca zaznaczyła również, że (cyt.): "Trudności, które powstały wiązały się być może z faktem, że w momencie pierwotnego dokonywania przelewu nie przebywałam w miejscu zamieszkania - byłam obecna na przyjęciu weselnym przyjaciół, które odbywało się w dniach 07/08 .09 w I. Nie posiadałam tam własnego komputera, korzystałam z cudzego sprzętu, co być może jest przyczyną występujących komplikacji". Z uwagi na tak sformułowaną treść uzasadnienia wniosku, pismem z dnia 25 września 2013 r., Sąd wezwał pełnomocnika Strony do przedłożenia informacji z właściwego banku, czy w dacie, w której Skarżąca dokonywała pierwszego przelewu na rachunek Sądu kwoty [...] zł tytułem wpisu od skargi (Skarżąca wskazała: 7/8 września 2013 r.), po stronie banku wystąpiły jakiekolwiek przeszkody, uniemożliwiające zaksięgowanie i realizację jej dyspozycji bankowej (np. awaria bądź konserwacja systemu). W odpowiedzi na powyższe wezwanie, do Sądu wpłynęło pismo z dnia 4 listopada 2013 r., w którym pełnomocnik Skarżącej, podtrzymując wniosek Strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wyjaśnił, że: 1) Skarżąca przy opłacaniu wpisów sądowych od spraw toczących się przed Sądem - m.in. również w przedmiotowej sprawie - korzysta z konta bankowego męża (pomiędzy małżonkami występuje ustrój wspólności majątkowej), to z tego rachunku bankowego wychodzą przelewy tytułem uiszczania wpisów sądowych. W związku z tym, że tak było również w tym przypadku, to mąż I J występował do banku z zapytaniem odnośnie występujących po stronie banku ewentualnych przeszkód uniemożliwiających realizację dyspozycji przelewu do Sądu; 2) Skarżąca, podejmując próbę dokonania przelewu wpisu sądowego dotyczącego przedmiotowej sprawy, nie korzystała ze swojego komputera - jak wskazywała, przebywała poza miejscem zamieszkania - na przyjęciu weselnym, co w jej ocenie mogło spowodować komplikacje polegające na wejściu w stan przekonania o poprawnym dokonaniu transakcji, co jednak nie miało miejsca; 3) w piśmie kierowanym do Sądu Skarżąca nie wskazywała, że próby przelewów były podejmowała w dniach 7/8 września, co wynika z ostatniego pisma Sądu skierowanego do strony. Wskazała, że "(...) działając za pośrednictwem Internetu zalogowałam się na stronach banku i (byłam przekonana) opłaciłam wymagany od skargi wpis w przewidzianym ku temu terminie." - fragment wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Termin na uiszczenie wpisu sądowego obejmował okres 5-12 września 2013 r.; 4) bank faktycznie nie odpowiedział na zadane mu pytanie, wydając odpowiedź wymijającą. Pytanie brzmiało: "czy w okresie 5-12 września 2013 r. występowały jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające zaksięgowanie i realizację dyspozycji bankowej złożonej za pośrednictwem rachunku bankowego obsługiwanego przez Internet (np. awaria albo konserwacja systemu, itp.)?" Tymczasem w piśmie uzyskanym od banku wskazano, że w dniach 7 i 10 września nie były podejmowane przez posiadacza konta próby dokonania przelewu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - pytanie kierowane przez Stronę do banku dotyczyło natomiast okresu 5-12 września tu powstaje zatem pierwsza rozbieżność. Po drugie - Strona zapytała bank, czy w okresie 5-12 września występowały jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające zaksięgowanie i realizację dyspozycji bankowej złożonej za pośrednictwem rachunku bankowego obsługiwanego przez Internet (np. awaria albo konserwacja systemu, itp.). W tej kwestii uzyskano natomiast odpowiedź, że "nie stwierdzono błędów w działaniu serwisu podczas korzystania z niego przez posiadacza rachunku pomijając jednocześnie kwestie najistotniejsze, np. awarii lub prac nad konserwacji systemu, których to nie można zaliczać do "błędów podczas korzystania z serwisu" - są to okoliczności wykluczające możliwość korzystania z serwisu, co również mogło mieć przecież miejsce. W związku z powyższym, pełnomocnik wniósł o wyznaczenie kolejnego terminu celem uzyskania sprecyzowanej informacji z banku w zakresie występowania przeszkód uniemożliwiających (we wskazanym okresie) skuteczne korzystanie z serwisu internetowego. Do pisma dołączono kopię pisma Centrum Obsługi Klienta Detalicznego Zespół Reklamacji [...] Bank [...]z dnia 23 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 zdanie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów, uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki, a mianowicie: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od jej skargi. Skoro bowiem odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia tej opłaty został doręczony pełnomocnikowi Strony w dniu 5 września 2013 r., to termin do wykonania tej czynności rozpoczął swój bieg w dniu 6 września 2013 r., a zakończył w dniu 12 września 2013 r. (czwartek). Wpis od skargi uiszczono zaś w dniu 16 września 2013 r. Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, nadany za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 19 września 2013 r., także został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. wskazanej we wniosku daty dowiedzenia się przez Skarżącą, że jej przelew nie został zrealizowany, co miało miejsce w dniu 16 września 2013 r. Nie budzi też wątpliwości, że uchybienie wskazanemu terminowi spowodowało dla Strony ujemne skutki w toku postępowania sądowego w postaci utraty prawa do merytorycznego rozpoznania skargi I J. Złożony wniosek o przywrócenie terminu uznać należało zatem za dopuszczalny. Rozpoznając z kolei ten wniosek merytorycznie, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca nie wykazała bowiem niezbędnej do przywrócenia terminu przesłanki, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, o której mowa w art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a. Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę, co podkreśla orzecznictwo sądowe i doktryna przedmiotu, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, co oznacza, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód tych zalicza się przykładowo pożar, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. np.: postanowienie NSA z dnia 25 września 1998 r., sygn. akt SA/Łd 575/98, LEX nr 36221; wyrok NSA z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt III SA 1436/99, LEX nr 40057; wyrok NSA z dnia 25 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 2162/96, LEX nr 43285; wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, LEX nr 33415; czy J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 266). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wskazała, że w wyznaczonym przez Sąd terminie, niezwłocznie po otrzymaniu stosownej informacji od swojego pełnomocnika, uiściła należny wpis od skargi. Operacji tej dokonała za pośrednictwem internetowej strony banku [...] (korzystając z rachunku męża) i była przekonana, że zlecona przez nią transakcja doszła do skutku. Tymczasem, w dniu 16 września 2013 r., dokonując przeglądu operacji na rachunku, stwierdziła, że zlecony przez nią przelew nie został zaksięgowany. Skarżąca zaznaczyła przy tym, że prawdopodobną przyczyną występujących komplikacji był fakt, iż w momencie dokonywania pierwotnego przelewu, nie korzystała ze swojego komputera, lecz z komputera osób trzecich. Tym samym, w ocenie Skarżącej, zaistniałe okoliczności świadczą, że uchybiła ona terminowi do uiszczenia wpisu od skargi nie ze swojej winy. Odnosząc się do powyższego, w pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że strona nie może ponosić ujemnych skutków nienależytego wykonania zleconych zadań (np. polecenia wykonania przelewu) przez podmioty pośredniczące oraz że momentem mającym znaczenie dla oceny daty uiszczenia opłaty sądowej przelewem będzie moment złożenia dyspozycji przez stronę. Natomiast, jeżeli nastąpiły opóźnienia w dokonaniu obciążenia (wpłaty) wskazane w poleceniu przelewu, z winy awarii systemu komputerowego podmiotu, któremu zlecono dokonanie przelewu, ujemne skutki prawne nie mogą dotykać skarżącego (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II GSK 104/07, LEX nr 338577 oraz z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 313/09, LEX nr 574460). Z powyższych przyczyn, mając na uwadze treść wniosku Skarżącej, Sąd zobowiązał Stronę do przedstawienia stosownych informacji z właściwego banku, czy w dacie (podkreślenie własne), w której Skarżąca dokonywała pierwszego przelewu na rachunek Sądu kwoty [...] zł tytułem wpisu od skargi, po stronie banku wystąpiły jakiekolwiek przeszkody, uniemożliwiające zaksięgowanie i realizację jej dyspozycji bankowej (np. awaria bądź konserwacja systemu), wyznaczając jej 36-dniowy termin do wywiązania się z nałożonego obowiązku oraz pouczając, że w razie nieudzielania odpowiedzi sprawa zostanie rozstrzygnięta na podstawie danych zawartych we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Jako datę dokonania tego przelewu Sąd przyjął zaś 7/8 września 2013 r., co było konsekwencją podania przez Stronę, że (cyt.): "Trudności, które powstały wiązały się być może z faktem, że w momencie pierwotnego dokonywania przelewu nie przebywałam w miejscu zamieszkania - byłam obecna na przyjęciu weselnym przyjaciół, które odbywało się w dniach 07/08.09 w I". W piśmie z dnia 4 listopada 2013 r. pełnomocnik Skarżącej podniósł, że w swoim wniosku Skarżąca nie podała, iż pierwotny przelew miał miejsce 7/8 września 2013 r., lecz że został dokonany (cyt) "w przewidzianym ku temu terminie", zaś termin na uiszczenie wpisu sądowego obejmował okres 5-12 września 2013 r. Wskazał również, że w wystosowanym do banku piśmie sformułowano zapytanie: "czy w okresie 5-12 września 2013 r. występowały jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające zaksięgowanie i realizację dyspozycji bankowej złożonej za pośrednictwem rachunku bankowego obsługiwanego przez Internet (np. awaria albo konserwacja systemu, itp.)?", bank zaś udzielił odpowiedzi wymijającej, w związku z czym zachodzi konieczność ponowienia zapytania do banku. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, wskazana przez Skarżącą okoliczność mająca usprawiedliwiać uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie była taką, którą można byłoby uznać za potwierdzającą brak winy Strony, a tym samym skutkującą przywróceniem uchybionego terminu. Abstrahując od treści odpowiedzi banku, udzielonej w piśmie z dnia 23 października 2013 r., Sąd nie znalazł podstaw do wyznaczania kolejnego terminu, celem skierowania zapytania do banku, skoro zamiarem Strony nie było uzyskanie odpowiedzi, czy w dacie dokonywania pierwotnego przelewu nastąpiły po stronie banku przeszkody umożliwiające zaksięgowanie i realizację dyspozycji bankowej Skarżącej, lecz badanie funkcjonowania banku w całym okresie od 5 do 12 września 2013 r. Nawet gdyby przyjąć, że dokonanie pierwotnego przelewu nie miało miejsca 7/8 września 2013 r., to trudno nie zauważyć, że jako czynność jednorazowa powinno się odbyć w konkretnym dniu i o konkretnej godzinie. Skarżąca nie wskazywała, że czynność ta była powtarzana, lecz że jej weryfikacja - w oparciu o wyciąg z rachunku - odbyła się dopiero 16 września 2013 r. Stąd niezrozumiałe wydaje się działanie Strony, która - zamiast wskazać prawidłową (według niej datę), w której dokonała pierwotnego przelewu, i wystąpić do banku o potwierdzenie, że w tej dacie wystąpiły po jego stronie komplikacje uniemożliwiające prawidłowe zaksięgowanie operacji - chce, aby pod uwagę brać cały okres od 5 do 12 września 2013 r., jako czas, w którym takie zdarzenie mogło nastąpić. Sugeruje to, że Strona wcale nie dąży do pozyskania informacji, które potwierdzałyby podnoszone przez nią okoliczności, lecz chce pozyskać dane, które "pasowałyby" do treści jej wniosku. Za okoliczność uwalniającą Skarżącą od winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu nie można także uznać tego, że pierwotny przelew został dokonany przez Skarżącą z użyciem sprzętu komputerowego osób trzecich. Ryzyko wyboru sposobu czy urządzeń, za pośrednictwem których realizowała ona przelew, obciążało bowiem samą Skarżącą. Skoro miała ona jakiekolwiek wątpliwości co do poprawności działania użytego sprzętu, to tym bardziej powinna była niezwłocznie sprawdzić przyjęcie tego zlecenia do realizacji. We wskazanych okolicznościach, brak podjęcia tak prostej czynności jak sprawdzenie historii operacji na koncie (ewentualnie w dalszej kolejności sprawdzenie zakładki "Transakcje niezrealizowane" czy "Środki nierozliczone") było ze strony Skarżącej co najmniej działaniem lekkomyślnym. Reasumując, o ile Skarżąca po prostu nie zapomniała o wykonaniu wezwania z Sądu do uiszczenia wpisu i rzeczywiście, tak jak twierdzi, zleciła przelew z konta w banku [...] w podanych okolicznościach, to - zdaniem Sądu - uczyniła to niepoprawnie i w sposób, który świadczy o niedochowaniu należytej staranności. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w na wstępie.