I SA/Sz 980/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Woźniak po rozpatrzeniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia 13 grudnia 2016 r. nr [...] w sprawie ze skargi C. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 września 2017 r. nr [...]; [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2014 r. p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania decyzji. Sygn. akt I SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E C. K. (dalej: Skarżący"), reprezentowany przez radcę prawnego, wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2014 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z 13 grudnia 2016 r. nr [...] do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia skargi w niniejszej sprawie. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, Skarżący podniósł, że wszczęcie wobec niego postępowania egzekucyjnego grozi niebezpieczeństwem nie tylko wyrządzenia znacznej szkody, ale również niebezpieczeństwem trudnych do odwrócenia skutków. W sytuacji, gdy postępowanie sądowoadministracyjne nie doprowadzi do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Skarżący z uwagi na wysokość naliczonego zobowiązania podatkowego faktycznie zostanie pozbawiony jakichkolwiek środków stanowiących źródło utrzymania siebie i swojej rodziny. Nadto Skarżący utraci choćby potencjalną możliwość, aby w przyszłości dokonać spełnienia zobowiązania podatkowego. Następnie, wezwany do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...]zł, Skarżący złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że pozostaje Prezesem [...] o.o., której przedmiotem działalności jest [...] drogowy towarów oraz sprzedaż detaliczna paliw do pojazdów silnikowych; nadal prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "[...]". Skarżący gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Z dniem 23 czerwca 2017 r. utracił koncesję na obrót paliwami ciekłymi. Oświadczył, że prowadzona działalność jedynie generuje straty (strata za 2016 r. wyniosła [...] zł), spółka nie przynosi zysków, a źródłem jego utrzymania jest pomoc rodziny i znajomych. Na urzędowym formularzu, w rubryce dochody, Skarżący wskazał na działalność gospodarczą, informując jednocześnie, że działalność ta przynosi straty. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych lub w gotówce, ani papierów wartościowych. Z uwagi na odmowę przyznania mu prawa pomocy w sprawie I SA/Sz 485/17, zaciągnął pożyczki od najbliższych członków rodziny i przyjaciół, aby uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł. Aktualnie nie ma możliwości zaciągnięcia kolejnych pożyczek, aby uiścić wpis w wysokości [...] zł. Jest zmuszony do korzystania z pomocy rodziny, nie posiada zdolności kredytowej. Skarżący wskazał dalej na posiadany majątek (nieruchomości: w G. przy ul. [...] oraz w C. przy ul. [...]), obciążony hipotekami oraz dwie naczepy zajęte przez organ podatkowy (brak możliwości ich zbycia). Wskazał nadto na postępowanie windykacyjne prowadzone przez bank oraz zasądzoną na rzecz innego podmiotu kwotę [...]zł. Oświadczył, że aktualnie nie jest w stanie regulować alimentów na rzecz dzieci. Podał, że stan jego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za 2013 i 2014 rok wynosi [...] zł. Z kolei sporne wierzytelności od kontrahentów opiewają na kwotę [...]zł. W załączeniu do wniosku Skarżący przedłożył: - kopię zawiadomienia Urzędu Regulacji Energetyki z 19 lica 2017 r. o pozostawieniu wniosku Skarżącego o zmianę koncesji bez rozpoznania, - zajęcie na wniosek wierzyciela Skarżącego wierzytelności przysługujących Skarżącemu wobec [...] Spółki komandytowej z tytułu dzierżawy nieruchomości KW nr [...] położonej przy ul. [...] w G. (należność główna [...] zł, odsetki na dzień 14 września 2017 r. [...] zł), - kopię wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 26 października 2017 r. o sygn. akt [...] [...], zasądzającego od Skarżącego na rzecz [...] spółki z o.o. w W. kwotę [...]zł z odsetkami, - swoje zeznanie podatkowe [...] za 2016 r. z zadeklarowanym przychodem [...] zł (koszty [...] zł, strata [...] zł), - kopię wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 marca 2013 r. rozwiązującego związek małżeński Skarżącego oraz zasądzającego od skarżącego na rzecz dzieci [...]) alimenty w łącznej wysokości [...] zł, - wydruki z księgi wieczystej nieruchomości gruntowej o powierzchni 0,3635 ha, zabudowanej budynkami o powierzchni [...] m˛, położonej w G. przy ul. [...] (nr [...]) oraz lokalu mieszkalnego w C. o powierzchni [...] wraz z wpisami hipotek umownych i przymusowych w ww. księgach, - kopie dowodów rejestracyjnych naczepy i ciągnika samochodowego, - zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 9 stycznia 2017 r. stwierdzające zadłużenie Skarżącego według stanu na dzień 9 stycznia 2017 r. [...] zł, - wyciągi bankowe z rachunków bankowych Skarżącego związanego z działalnością gospodarczą za okres od 1 do 30 kwietnia 2017 r. z saldem środków [...] zł, [...] zł, - wyciąg bankowy z rachunku bankowego Skarżącego związanego z działalnością gospodarczą za okres od 1 do 31 maja 2017 r. z saldem środków [...] zł, - swoje zeznanie podatkowe [...] za 2015 r. z zadeklarowanym przychodem [...] zł (koszty [...] zł, dochód [...] zł), - rachunek zysków i strat prowadzonej działalności za okres luty-kwiecień 2017 r., - wyciąg z ewidencji środków trwałych Skarżącego na dzień 31 maja 2017 r., - decyzje w sprawie podatku od nieruchomości na lata 2016 i 2017. Ponadto, odpowiadając na wezwanie starszego referendarza sądowego, pełnomocnik Skarżącego przedłożył: - wyciąg z osobistego rachunku bankowego Skarżącego za okres od 1 do 31 maja 2017 r. z saldem środków [...] zł (brak operacji), - wyciąg z rachunków bankowych Skarżącego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą obejmujące okres od 6 sierpnia do 21 grudnia 2017 r. (salda [...] zł), - bilans i jednostronny rachunek zysków i strat działalności gospodarczej Skarżącego według stanu na koniec października 2017 r., - "oświadczenie" z dnia 20 grudnia 2017 r. o tym, że [...] Spółka z o.o. w G. nie wypłaciła Skarżącemu w okresie od 12 września do 6 grudnia 2017 r. żadnych świadczeń w związku z pełnieniem funkcji Prezesa Zarządu Spółki (brak danych osoby reprezentującej spółkę przy składaniu ww. oświadczenia, podpis nieczytelny), - oświadczenie A. K. z dnia 28 września 2017 r. o udzielonej Skarżącemu pożyczce kwoty [...]zł wraz z potwierdzeniem likwidacji lokaty, - oświadczenie S. K. (była żona Skarżącego) z dnia 28 września 2017 r. o udzieleniu Skarżącemu pożyczki w kwocie [...]zł, ze środków pochodzących z kredytu, wraz z kopią umowy kredytu gotówkowego kwoty [...]zł, - zaświadczenie Prezydenta [...] z 15 grudnia 2017 r. o niekorzystaniu przez Skarżącego z pomocy społecznej MOPS w S. . Skarżący do dnia wydania postanowienia przez starszego referendarza nie przedłożył natomiast żądanych dokumentów, potwierdzających źródło i wysokość posiadanych przez Skarżącego środków na utrzymanie (w tym ewentualne pożyczki, darowizny od osób fizycznych, prawnych) ani dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.(...) Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zgodnie natomiast z art. 61 § 5 p.p.s.a. postanowienie, w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z przywołanego przepisu jasno bowiem wynika, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest zatem spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (zarówno majątkową, jak i niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1841/09 – to orzeczenie i następne dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że Skarżący - składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w którym wskazał jedynie na obawę, że - z uwagi na wysokość naliczonego w decyzji zobowiązania podatkowego - w następstwie wszczęcia postępowania egzekucyjnego zostanie pozbawiony jakichkolwiek środków stanowiących źródło utrzymania siebie i swojej rodziny oraz utraci choćby potencjalną możliwość, aby w przyszłości dokonać spełnienia zobowiązania podatkowego, nie wykazał okoliczności, które spowodowałyby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe stanowisko Sąd zajął po uprzedniej analizie zarówno argumentacji podniesionej przez Skarżącego we wniosku, jaki i dokumentacji przedłożonej przez Skarżącego w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd miał bowiem na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2014 r. o sygn. akt II FPS 9/13, w uzasadnieniu której wskazano, że rozpatrując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej sąd bada całość materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym np. dokumenty załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd zważył zatem, że o ile niekwestionowane jest, że na Skarżącym ciążą znaczne zobowiązania z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług, że na koniec 2016 r. i na koniec października 2017 r. Skarżący wykazał straty z prowadzonej osobiście działalności gospodarczej (a z dniem 30 listopada 2017 r. dokonał jej zawieszenia), oraz że na należących do niego nieruchomościach ustanowiona została hipoteka przymusowa a stanowiące jego własność pojazdy w postaci ciągnika samochodowego oraz dwóch naczep stały się przedmiotem zabezpieczenia roszczeń przysługujących organowi podatkowemu – o tyle Skarżący nie przedstawił dokumentów, które w pełni obrazowałyby jego sytuację materialną. Skarżący, mimo wezwania starszego referendarza sądowego, nie przedstawił żadnych dowodów, pozwalających ustalić, z jakich źródeł Skarżący czerpie środki na swoje bieżące utrzymanie oraz jaka jest wysokość ponoszonych przez niego wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem. Wskazywana przez Skarżącego "pomoc rodziny i przyjaciół" nie została przez Skarżącego w jakikolwiek sposób sprecyzowana i udokumentowana, zaś przedstawione przez niego umowy pożyczek odnosiły się wyłącznie - zgodnie z oświadczeniem Skarżącego - do sposobu pozyskania środków na uiszczenie wpisu od skargi w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 485/17. Skarżący okazał przy tym starszemu referendarzowi sądowemu urzędowe zaświadczenie o niekorzystaniu z pomocy MOPS w S. . Z kolei żaden z przedstawionych przez Skarżącego dowodów, w szczególności wyciągi z rachunków bankowych - zarówno tzw. firmowych jaki i osobistych - nie wskazuje na fakt ponoszenia przez Skarżącego wydatków takich, jak np. koszty mieszkania (czynsz, opłaty eksploatacyjne itp.), wyżywienia, opłaty za usługi telekomunikacyjne, czy też inne wydatki życia codziennego osoby fizycznej. Na wspomnianych wyciągach co do zasady nie odnotowano np. [...] kartami płatniczymi, czy wypłat gotówkowych. Tymczasem, nie znając pełnej sytuacji materialnej Skarżącego (w tym stanu jego zasobów pieniężnych, skali ponoszonych wydatków związanych z utrzymaniem) nie ma możliwości stwierdzenia, czy w istocie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody majątkowej w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ani czy skutki tych decyzji byłyby rzeczywiście trudne do odwrócenia. Dodać przy tym należy, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest więc to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2011 r.). W świetle powyższego uznać zatem należało, że Skarżący nie uprawdopodobnił, iż wystąpiły przesłanki do przyznania mu ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.