I SA/Sz 994/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2006 r., I kwartał 2007 r. i miesiące od kwietnia do grudnia 2007 r. oraz miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 1 grudnia 2010 r. skarżący W.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2006 r., I kwartał 2007 r. i miesiące od kwietnia do grudnia 2007 r. oraz miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. W dniu 19 stycznia 2011 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał na wysokość ustalonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego w kwocie [...]. Zdaniem skarżącego prowadzenie egzekucji tak znacznej kwoty spowoduje trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza że skarżący nie dysponuje majątkiem wystarczającym na pokrycie tak dużego zobowiązania. Jak podkreślił skarżący, w chwili obecnej, oprócz dochodzonej kwoty zobowiązania podatkowego, posiada dług przekraczający [...], od którego naliczane są odsetki, co powoduje wymierne szkody, których można by uniknąć w przypadku zawarcia ugód co do spłaty istniejących zobowiązań. Zawarcie takich umów będzie jednak wykluczone w przypadku wykonania decyzji organu podatkowego. Zdaniem skarżącego za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia również fakt, iż pozwoliłoby mu to na zebranie środków na systematyczne uregulowanie zobowiązań podatkowych oraz pozostałych długów. Końcowo wskazano, iż w chwili obecnej skarżący pozostaje na urlopie bezpłatnym zaś jego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza. Dodatkowo skarżący podkreślił, iż w sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo przedawnienia się zobowiązań podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm.- dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem, przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym poprzez wstrzymanie wykonania aktu jest wyjątkiem od zasady wykonalności decyzji ostatecznej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania ma charakter tymczasowy, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania przez Sąd wyroku w sprawie zaskarżonego aktu. Jak wynika z przytoczonej powyżej regulacji prawnej, wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji organu podatkowego ma zabezpieczać stronę, która legalność tej decyzji skarży do sądu administracyjnego, przed wskazanymi w ustawie skutkami, tj. przed niebezpieczeństwem wyrządzenia poważnej szkody lub przed ich nieodwracalnością. Skutki te mają znaczenie potencjalne, których należy spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy przed sądem administracyjnym. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem dwóch przesłanek wskazanych powyżej i tylko w razie ich wystąpienia istnieje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" jako zwroty niedookreślone wymagają konkretyzacji w danych sytuacjach. Przyjmuje się, że przy przesłance "znacznej szkody" chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04 oraz B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, komentarz do art. 61). Tym samym, aby taka ocena sądu nastąpiła, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, strona winna uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne ewentualnie uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia, działając we własnym interesie. Podkreślić zatem należy, iż ciężar uzasadnienia takiego wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Wnioskodawca powinien wykazać, że wykonanie zaskarżonych przez niego aktów lub czynności organu administracji, spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Z opisanym obowiązkiem wnioskodawcy wiąże się powinność Sądu do dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny okoliczności, wskazanych we wniosku. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd dokonuje więc oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być przekonująco uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia Sądowi ocenę, czy przesłanki te w sprawie zachodzą. Orzecznictwo sądów administracyjnych w sposób jednoznaczny wskazuje, iż warunkiem wydania przez sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę w swoim wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 niepubl.). Nadto argumentacja wniosku o wstrzymanie musi w sposób przekonywujący wskazywać na konkretne relacje między brakiem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem przynajmniej jednego z dwóch zagrożeń wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FZ 525/06, niepubl.) W przedmiotowej sprawie skarżący ograniczył się w istocie do sformułowania wniosku oraz przytoczenia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a., ogólnikowo wskazując, iż wykonanie decyzji spowoduje dla niego wymierne szkody, uniemożliwiając mu zbieranie środków na systematyczne regulowanie zobowiązań podatkowych i innych długów a także, iż nie posiada środków wystarczających na zapłatę przedmiotowego zobowiązania podatkowego zaś skutki prowadzenia egzekucji tak znacznej należności będą trudne do odwrócenia. Samo wskazanie możliwości wystąpienia znacznej szkody nie stanowi właściwego uzasadnienia wniosku i nie uzasadnia wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama obawa skarżącego o możliwości narażenia na szkodę w wyniku wykonania decyzji nie spełnia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "trudnych do odwrócenia skutków", o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających jej istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, wobec niewykazania przez skarżącego, by zachodziły okoliczności wymienione w powołanym wyżej przepisie - na podstawie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji.