I SA/Sz 999/10

WyrokWSA w Szczecinie2011-07-13

Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji umarzającą jedynie 10% zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości i odmawiającą umorzenia pozostałej części, została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, w tym art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie zawiera wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego, które wyjaśniałoby przyczyny umorzenia jedynie 10% zaległości podatkowych i odmowy umorzenia pozostałej części. Brak szczegółowego wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów, którym dano wiarę, oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom, a także brak analizy przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, skutkuje wadliwością decyzji uznaniowej.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005-2008 wraz z odsetkami, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Organ pierwszej instancji umorzył 10% zaległości, odmawiając umorzenia pozostałej części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię przesłanki ważnego interesu podatnika oraz art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie przyczyn umorzenia tylko 10% zaległości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od niego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. i Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2005, 2006, 2007 i 2008 wraz z odsetkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz M. i Z. R. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania My i Za R utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W z dnia [...] r. znak: [...], umarzającą 10 % zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2005-2008 wraz z odsetkami i odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych w pozostałej części za wymieniony okres. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż w dniu 20 kwietnia 2010 r. pełnomocnik My i Za R złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r., 2006 r., 2007 r. i 2008 r., dotyczącego nieruchomości położonej w O. Do wniosku dołączono, m.in. oświadczenie majątkowe wnioskodawców, PIT 40A za 2009 r., PIT 11 za 2009 r., faktury za lekarstwa, wyciągi z rachunku bankowego. W trakcie postępowania o przyznanie wnioskowanej ulgi podatkowej, organ I instancji ustalił, że na dzień złożenia wniosku zaległości podatkowe My i Za R za lata 2005 – 2008 wynosiły łącznie [...] zł, a odsetki od tych zaległości [...]zł, a także, że nieruchomość podlegająca opodatkowaniu stanowi przedmiot współwłasności podatników z Jm S, w udziałach wynoszących po 50 %. Postępowanie podatkowe zakończyło się wydaniem przez Burmistrza W na podstawie art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej decyzji z dnia [...] r. umarzającej przedmiotowe zaległości w wysokości 10% oraz odmawiającej umorzenia pozostałej części zaległości. W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do całkowitego umorzenia zaległości, wskazując na fakt umorzenia zaległości podatkowych za lata wcześniejsze 1999 – 2002 w wysokości [...] zł i odsetek od tych zaległości, fakt nieregulowania przez podatników podatków za lata 2000 – 2008, przedawnienie egzekwowania zaległości za lata 2003-2004. Organ podatkowy I instancji nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie zaistnienia zarówno przesłanki ważnego interesu podatników jak i przesłanki o charakterze interesu publicznego, zwracając uwagę, iż powoływana zła sytuacja finansowa i zdrowotna trwa od kilku lat i tym samym nie stanowi okoliczności nowej lub nadzwyczajnej. W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrza W, pełnomocnik podatników, wnosząc o jej uchylenie w części odmawiającej umorzenia pozostałych zaległości podatkowych i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, zarzucił przekroczenie granic swobodnego uznania. Zdaniem pełnomocnika, ocena sytuacji podatników nie uwzględnia wszystkich okoliczności faktycznych, a zakres udzielonej pomocy – umorzenie 10 % zaległości – nie spełnia swojego zadania, tj. nie stanowi pomocy. Podatnicy nie zgodzili się także z tym, iż opisana sytuacja zdrowotna i finansowa nie jest nowa i nadzwyczajna. Okoliczności istniejące w dniu złożenia wniosku (choroba małżonka, zwiększenie wydatków na utrzymanie, raty kredytów) jest odmienna, od istniejącej w okresie wydania decyzji o umorzeniu zaległości za lata 1999 – 2002. Wskazano także na fakt obciążenia w całości podatników kosztami zarządu i innymi związanymi z przedmiotową nieruchomością, w sytuacji gdy są jej współwłaścicielami w ½ udziału. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji zasadnie uznał, iż w przedmiotowe sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy, wychodząc od opisania instytucji umorzenia zaległości podatkowych i zasad jej zastosowania, jako wyjątku od obowiązku regulowania zobowiązań podatkowych, wyjaśnienia przesłanki ważnego interesu podatnika oraz wskazania na uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia, stwierdził, że Burmistrz W, rozpoznając sprawę wziął pod uwagę powoływane przez podatników okoliczności dotyczące ich sytuacji finansowej i zdrowotnej oraz ustalenia w zakresie wcześniejszego korzystania z ulg podatkowych. Organ II instancji zgodził się również z oceną, iż trudna sytuacja podatników utrzymywała się od kilku lat, co nie stanowi okoliczności nowej, nadzwyczajnej czy spowodowanej przyczynami niezależnymi i nie uzasadnia zastosowania umorzenia wszystkich ciążących na wnioskodawcach zaległości podatkowych. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy, organ odwoławczy zauważył, iż podatnicy za lata 2000-2008 nie wpłacili żadnej kwoty tytułem podatku od nieruchomości, pomimo regulowania rat kredytów i innych zobowiązań. Stwierdzono, iż uzyskiwany z najmu dochód pozwalał na bieżące regulowanie zobowiązań podatkowych w całości lub w ratach. Zdaniem organu, częściowe umorzenie zaległości było zasadne ze względu na chorobę Za Rego. Natomiast zaciągniecie nowego kredytu w kwocie [...] zł oraz pożyczki oceniono jako świadczące o możliwości wygospodarowania środków pieniężnych także na spłatę zobowiązań publicznoprawnych w części, która nie została umorzona. W skardze do Sądu na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pełnomocnik My i Za R wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji jak i decyzji Burmistrza W poprzez umorzenie pozostałych części zaległości za lata 2005 – 2008 wraz z odsetkami. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - prawa materialnego – art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię, polegające na uznaniu, iż ważny interes podatnika przejawia się w konsekwencjach choroby Za R, - prawa procesowego – art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ II instancji uznał, iż umorzenie zaległości podatkowych na poziomie 10 % jest w sytuacji skarżących uzasadnione i odpowiada ich ważnemu interesowi. W uzasadnieniu skargi, podobnie jak w odwołaniu, pełnomocnik skarżących wskazał, że organ podatkowy nie słusznie ograniczył ważny interes podatników wyłącznie do okoliczności jakim jest choroba Za R oraz nie słusznie uznał, iż skarżący w trudnej sytuacji finansowej znajdują się od kilku lat. Skarżący argumentują też, iż zaciągnięcie kredytu na modernizację nieruchomości położonej w M było konieczne aby Ma R mogła dalej prowadzić działalność gospodarczą i konkurować z innymi ośrodkami. Ponadto wskazano na wpływ nasilenia się choroby Za Rego na prowadzenie działalności gospodarczej skarżącej oraz wysokość osiąganych z niej dochodów (zmniejszenie możliwości zarobkowania) oraz dwukrotne zwiększenie się kosztów leczenia w porównaniu z latami poprzednimi. W ocenie skarżących, okoliczności te powinny zostać ocenione jako nadzwyczajne, nieprzewidywalne, które nie istnieją od kilku lat. Pełnomocnik podniósł także, że w decyzji organu II instancji nie wyjaśniono przyczyn umorzenia zaległości w wysokości 10 %. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 5 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, podnosząc jednocześnie, że choroba Za Rego, to okoliczność uzasadniająca umorzenie zaległości w stopniu wyższym niż na poziomie 10% jak to ustaliły organy podatkowe. Ponadto ponownie wskazano na konsekwencje złego stanu zdrowia skarżącego, przekładające się na zwiększenie wydatków, ograniczenie możliwości zarobkowych rodziny, konieczność zapłaty nowych zobowiązań (użytkowania wieczystego) oraz wyczerpanie się zdolności kredytowych, do pisma załączając dokumenty dotyczące sytuacji zdrowotnej i finansowej skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Na podstawie art.134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius). Z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje to, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu I instancji umarzającą 10 % zaległości w podatku od nieruchomości oraz odmawiającą umorzenia pozostałej części zaległości podatkowej, właściwie zastosował treść art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że organ podatkowy może umorzyć, na wniosek podatnika, w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Treść zacytowanego przepisu prawa prowadzi do wniosku, iż decyzje organu podatkowego w omawianym zakresie podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wskazuje na to użyte w przepisie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej wyrażenie "może umorzyć". W orzecznictwie sądowym, jak też w doktrynie prawa podatkowego, przyjmuje się, iż nie oznacza to jednak całkowitej dowolności rozstrzygnięć organów podatkowych w zakresie umarzania zaległości podatkowych. Decyzje w tych sprawach muszą być poprzedzone postępowaniem, w trakcie którego zostanie zgromadzony pełny materiał dowodowy i materiał ten zostanie oceniony zgodnie z regułami dowodowymi obowiązującymi w postępowaniu podatkowym. W szczególności prawidłowa decyzja w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych wymaga w pierwszej kolejności stanowiska organu podatkowego w kwestii czy zachodzi w sprawie "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Stwierdzenie, którejkolwiek z tych przesłanek nie obliguje wprawdzie organu do wydania decyzji o zastosowaniu ulgi, ale jej odmowa wymaga stosownego w tym względzie uzasadnienia. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, LEX nr 78302) oraz wyrok NSA z 28 listopada 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1292/00, LEX nr 78300). Nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2002 r., sygn. akt III SA 2302/00). Obowiązki te bezpośrednio wynikają z art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Natomiast, jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 ww. ustawy, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie umorzenia zobowiązania podatkowego, winny zostać określone motywy takiego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został także pogląd, iż kontroli nie podlega uznanie samo w sobie, ale kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2002 r., sygn. akt III SA 830/00). Potwierdza to również doktryna. Wskazuje się, iż ocenie może podlegać legalność działania organu podatkowego, a nie natomiast zasadność i celowość odmowy (por. J. Kotecki - Odmowa umorzenia zaległości podatkowej - uznaniowość decyzji organów podatkowych, Doradca podatkowy, t. 2, 2000/3/58). "Sądowa kontrola decyzji dotyczących udzielania ulg w spłacie zaległości podatkowych jest ograniczona i sprowadza się jedynie do badania, czy organ rozstrzygający badał sprawę pod kątem wymienionych w przepisie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie" (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt I SA/Gd 538/07, LEX nr 297127). Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w zakresie ustawowo przyznanych kompetencji stwierdzić należy, iż wydana decyzja nie spełnia powyższych kryteriów, niezbędnych do uznania jej za zgodną z prawem. Biorąc powyższe kryteria pod uwagę Sąd rozpoznając niniejszą sprawę dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujących taką wadliwością zaskarżonej decyzji, która wymagała jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszono bowiem regulację zawartą w art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Przepis ten ustanawia - obok innych wymogów decyzji - obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego i prawnego, które w myśl § 4 tego przepisu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W sprawie organ II instancji, za zasadne przyjął – za organem I instancji – umorzenie 10 % zaległości podatkowych skarżących w podatku od nieruchomości za lata 2005 – 2008, uznając, iż uzasadnia to sytuacja zdrowotna Za Rego, a jednocześnie, iż sytuacja finansowa skarżących pozwala na uregulowanie zobowiązania w pozostałej części. Taka treść decyzji nie wypełnia wymogów wymienionego art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, nie zawiera bowiem wskazania faktów uznanych za udowodnione, dowodów, którym dano wiarę oraz przyczyn, dla których twierdzeniom skarżących odmówiono słuszności. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja w ogóle nie zawiera stanowiska organu odwoławczego w sprawie. Wprawdzie zaskarżone rozstrzygniecie zapadło na podstawie art. 233 Ordynacji podatkowej, ale nie oznacza to, iż na organie podatkowym nie ciążył obowiązek ponownego rozpoznania sprawy i uzasadnienia dlaczego zasadne jest umorzenie akurat 10 % zaległości podatkowych w odniesieniu do sytuacji finansowej i osobistej podatników. Kolegium w zaskarżonej decyzji ograniczyło się do oceny decyzji organu I instancji, nie wskazało natomiast jakimi kryteriami kierowało się uznając za słuszne częściowe umorzenie zaległości. Zdaniem Sądu, organ zatem w ogóle nie rozważył czy za zastosowaniem ulgi w wysokość 10 % przemawia "ważny interes podatnika". Nie odniósł się także w żaden sposób w swojej decyzji do drugiej z przesłanek umorzenia tj. przesłanki "interesu publicznego". Uzasadnienie ogranicza się jedynie do zacytowania art. 67 a Ordynacji podatkowej, przytoczenia okoliczności faktycznych powołanych przez skarżących (choroba jednego z małżonków, zwiększone wydatki na utrzymanie, raty kredytów) i ustaleń organu I instancji w zakresie nie wywiązywania się przez podatników z zobowiązań podatkowych za lata 2000-2008 oraz wcześniejszego korzystania z ulg w spłacie zobowiązań. Trudno za prawidłowe rozważania uznać trzech zdań w tym zakresie, sprowadzających się do ogólnikowego i zbyt arbitralnego stwierdzenia, że skarżący mogą uregulować zobowiązania z dochodów z najmu, skoro regulują na bieżąco inne zobowiązania. Należy zatem przyznać rację skarżącym, iż wymienione braki uzasadnienia nie pozwalają ocenić z jakich przyczyn zasadne jest umorzenie akurat 10 % zaległości podatkowych, niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji tej kwestii oznacza, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, co narusza z kolei art. 124 Ordynacji podatkowej (zasada przekonywania). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zgadza się z poglądem, że jeżeli uzasadnienie decyzji ostatecznej nie spełnia przesłanek określonych w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, sąd administracyjny nie jest uprawniony ani zobowiązany do tego, aby w uzasadnieniu wyroku uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy za organ administracji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 19 maja 2010r., I SA/Op 135/10). W takim wypadku, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało wyeliminować z obrotu prawnego. Podkreślenia wymaga, że w przypadku decyzji uznaniowych, uzasadnienie decyzji stanowi tę jej część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. W przypadku wniosków o umorzenie podatku będą to umorzenie podatku bądź odmowa jego umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Podkreślić należy, że wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nieprzekonująco przedstawiając argumenty wykroczył poza zakres uznania administracyjnego. Wobec tego organ podatkowy ponownie rozstrzygając sprawę powinien w sposób jednoznaczny nie tylko ustalić sytuację finansową i osobistą skarżących (uwzględniając dochody i wydatki), ale także dokonać jej wnikliwej i realnej oceny. Następnie winien rozważyć czy w takiej sytuacji majątkowej i osobistej zachodzi możliwość poniesienia przez nich ciężaru uiszczenia należności z tytułu przedmiotowych podatków jeśli tak to w jakim zakresie. Ewentualna zasadność przyznania ulgi w części i odmowy umorzenia pozostałych należności, powinna być wykazana w uzasadnieniu decyzji w sposób przekonujący. Należy bowiem pamiętać, że to nie tylko strona ma udowodnić, że ulga może być zastosowana, lecz organ powinien logicznie wykazać, dlaczego ulgi takiej nie zastosował w zakresie, w jakim wnosiła strona. Wyciągnięte przy tym przez organ podatkowy wnioski powinny być logiczne i poprawne, aby można było stwierdzić, czy nie zostały przekroczone granice swobodnego uznania. Organ powinien również pamiętać, że jeżeli zostanie ustalone, iż ważny interes podatnika przemawia za umorzeniem należności, powinien należycie uzasadnić, dlaczego ulga nie może zostać zastosowania. Uzasadnienie odmowy umorzenia w takiej sytuacji, nie może opierać się jedynie na wskazaniu, że przeciwko umorzeniu całości zaległości przemawia interes publiczny. Należy podkreślić także, że sądy administracyjne powołane zostały do kontrolowania (oceny) działalności administracji publicznej, a nie do zastępowania organów administracji w procesach administrowania. Sąd na skutek zaskarżenia aktu lub czynności (bezczynności) organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu. W związku z tym nie mógł zostać uwzględniony wniosek zawarty w skardze o udzielenie przez Sąd ulgi podatkowej w postaci umorzenia odsetek od zaległości podatkowej. Jak to podniesiono wyżej oraz na wstępie niniejszego uzasadnienia Sąd ma bowiem obowiązek dokonania wyłącznie kontroli stanowiska organu pod względem jego zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego, nie zaś do rozstrzygania sprawy za organ. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło