I SAB/Sz 106/24

WyrokWSA w Szczecinie2024-10-02

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Wiesława Achrymowicz, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Nowogardu dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej, stwierdzając jednocześnie, że Burmistrz Nowogardu dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jednakże bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ udostępnił wnioskowaną informację po wniesieniu skargi, co uczyniło dalsze postępowanie w zakresie zobowiązania do udostępnienia informacji bezprzedmiotowym. Brak rażącego naruszenia prawa wynikał z faktu, że organ ostatecznie udostępnił informację i przedstawił wyjaśnienia dotyczące nieporozumienia.
Stan faktyczny
Strona J. M. złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Burmistrza Nowogardu. Po bezskutecznym upływie terminu, strona wniosła skargę na bezczynność organu. Burmistrz Nowogardu w odpowiedzi na skargę argumentował, że pismo nie było wnioskiem o informację publiczną, a jedynie zapytaniem, i że udzielono odpowiedzi. Niemniej jednak, organ ostatecznie udostępnił wnioskowaną informację po wniesieniu skargi. Strona zmodyfikowała swoje żądanie, wnosząc o stwierdzenie bezczynności na dzień przekazania skargi.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Burmistrza Nowogardu do udostępnienia informacji publicznej. 2. Stwierdzono, że Burmistrz Nowogardu dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku J. M. z dnia 25 maja 2024 r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Burmistrza Nowogardu na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszonym w dniu 2 października 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Burmistrza Nowogardu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Burmistrza Nowogardu do udostępnienia informacji publicznej, II. stwierdza, że Burmistrz Nowogardu dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku J. M. z dnia 25 maja 2024 r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza Nowogardu na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. M. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") 25 maja 2024 r. skierował do Burmistrza N. (dalej: "Organ zobowiązany") wniosek w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Strona wniosła o przesłanie zwrotnie e-mailem elektronicznej wersji projektów organizacji ruchu dla dróg gminnych na terenie O. . Wniosek zatytułowany "[...]", został skierowany za pośrednictwem poczty elektronicznej Urzędu Miejskiego w N. ([...]). Skargą z 19 czerwca 2024 r. Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie bezczynność Organu zobowiązanego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie Organu do załatwienia wniosku oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił Organowi zobowiązanemu naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: "Konstytucja") w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j. ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. Skarżący argumentował, że w terminie wynikającym z przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jak i do dnia sporządzenia skargi, Organ zobowiązany nie udostępnił informacji o którą wnioskował Skarżący, ani nie wydał decyzji podlegającej zaskarżeniu. W ocenie Skarżącego nie ulega wątpliwości, że Organ zobowiązany pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W tym zakresie Strona wskazała na przykładowe orzeczenia sądów administracyjnych. Organ zobowiązany w odpowiedzi na skargę z 24 lipca 2024 r. wniósł o oddalenie skargi na bezczynność organu, jako bezzasadnej i przedwczesnej i o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny i zasądzenie kosztów wskazanych w pismach Skarżącego. W uzasadnieniu Organ zobowiązany wskazał, że prośba zamieszczona we wniosku z 25 maja 2024 r. nie stanowiła wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wnioskodawca także na tę ustawę się nie powoływał, pomimo iż posiada wiedzę o istnieniu takiej podstawy prawnej. Zdaniem Organu zobowiązanego zakres pytania nie świadczył o zakwalifikowaniu pisma, jako wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W tych okolicznościach nie miał racji Skarżący, że termin do udostępnienia wnioskowanych informacji upływał w dniu 10 czerwca 2024 r. Organ zobowiązany wskazał, że pismo zostało uznane, jako zapytanie i udzielono terminowo odpowiedzi 20 czerwca 2024 r. (tj. przed upływem 30 dni), a zatem zgodnie z K.p.a. Organ zobowiązany wyjaśnił, że pismo Skarżącego potraktowane zostało, jako kolejny z licznych wniosków o zaopiniowanie projektu organizacji ruchu drogowego na terenie dróg gminnych w O. Skoro do korespondencji nie załączono takiego projektu, o czym Stronę zawiadomiono i pomimo tego Strona takiego projektu nie załączyła, to Organ pozostawił wiadomość Strony z 25 maja 2024 r. bez nadawania dalszego biegu w sprawie. Dodatkowo Organ zobowiązany poinformował, że w związku ze skargą w rozpoznawanej sprawie powziął wiadomość o doprecyzowaniu wniosku przez Stronę jako żądania udostępnienia informacji publicznej i 24 lipca 2024 r. przesłał na adres Skarżącego projekt organizacji ruchu drogowego na wskazanych ulicach dróg gminnych w O. Do odpowiedzi Organu na skargę załączono wydruki korespondencji elektronicznej pomiędzy Skarżącym i pracownikiem Organu zobowiązanego: - wiadomość e-mail z 20 czerwca 2024 r., która zawierała odpowiedź na wniosek Skarżącego; Organ zobowiązany wskazał, że do Wydziału Gospodarki Komunalnej, Mieszkaniowej i Ochrony Środowiska nie złożono projektów organizacji ruchu dla dróg gminnych w O. w wersji elektronicznej, dlatego też nie ma możliwości zwrotnego przesłania wnioskowanych dokumentów; - wiadomość e-mail z 21 czerwca 2024 r., w której Skarżący poinformował Organ zobowiązany, że wiadomość z 20 czerwca 2024 r. nie stanowi załatwienia wniosku z 25 maja 2024 r. zgodnie z przepisami; podkreślił, że nie wynika z niej jednoznacznie czy Organ zobowiązany nie posiada wnioskowanej informacji w ogóle, czy też tylko w formie wskazanej we wniosku; zdaniem Skarżącego są to dwie różne sytuacje, które wpływają na sposób załatwienia wniosku; w związku z tym Organ zobowiązany pozostaje w bezczynności. - wiadomość e-mail z 24 lipca 2024 r., za którą Organ zobowiązany przesłał projekt stałej organizacji ruchu obowiązującej na drodze gminnej w O. gm. N.; jednocześnie Organ wyjaśnił, że brak precyzyjnego określenia wniosku doprowadził do pewnego rodzaju nieporozumienia; adresat wniosku jako opiniujący projekt organizacji ruchu na drogach gminnych stwierdzeniem "zwrotne" domniemał, że wniosek dotyczy zwrotnego przesłania zaopiniowanego projektu załączonego do wniosku; z powodu braku załącznika udzielono odpowiedzi zgodnej z interpretacją wniosku; do wiadomości załączono: opis techniczny; rysunek nr 0 – orientacyjny i rysunek nr 1 – plan sytuacyjny (wszystkie załączniki w formacie – pdf). W piśmie procesowym z 15 sierpnia 2024 r. Skarżący, nawiązując do odpowiedzi Organu zobowiązanego na skargę, przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Skarżący wskazał, że Organ zobowiązany potwierdził brak znajomości u.d.i.p, mimo że jego obowiązkiem było prawidłowe zakwalifikowanie korespondencji przychodzącej, w szczególności wnioski o informację publiczną, które powinny być załatwione w ciągu 14 dni. Skarżący zwrócił uwagę, że wnioskodawca nie musi wskazywać podstawy prawnej. Jednocześnie Skarżący oświadczył, że wnioskowana informacja publiczna została mu udostępniona i w związku z tym zmodyfikował pkt 1 petitum skargi w ten sposób, że w miejsce dotychczasowego brzmienia wniósł o stwierdzenie bezczynności na dzień przekazania skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a."). Stosownie bowiem do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 P.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem wniesionej skargi jest bowiem bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267, t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak z kolei stanowi art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a. Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zatem brak aktu lub czynności organu, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonym terminie. Na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.). W kontrolowanej sprawie Skarżący wskazuje, że domagał się udostępnienia informacji wskazanych we wniosku z 25 maja 2024 r. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd wskazuje, że prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania "informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", a ponadto "informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa". Procedurę dostępu do informacji publicznej w kompleksowy sposób reguluje ustawa o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca unormował w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, zaś art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog takich spraw. Natomiast katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 u.d.i.p. Jak stanowi art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Powyższe reguły doznają pewnej modyfikacji w przypadku, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w ocenie jego adresata, dotyczy "informacji przetworzonej" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wiąże się to z doniosłym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej rozróżnieniem na informację publiczną "prostą" oraz "przetworzoną". W świetle powyższego wskazać należy, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, jeżeli w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. adresat wniosku (jako podmiot zobowiązany do udostepnienia informacji publicznej) nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), albo nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Oznacza to, że w wypadku, gdy dany podmiot będąc właściwym i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w trybie i w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p., wbrew tym przepisom, ani nie udostępni w nakazanym terminie – w drodze czynności materialno-technicznej w sposób i formie zgodnych z wnioskiem – żądanej informacji, ani nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania, ani też nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o ww. okolicznościach, to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu wymuszenie na organie załatwienia sprawy. Dlatego też dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości i nie jest sporne, że Skarżący był zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Burmistrz N. jako organ władzy publicznej (organ jednostki samorządu terytorialnego) jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) Poza sporem de facto pozostaje również, że informacja, o której udostępnienie zwrócił się Skarżący wnioskiem z 25 maja 2024 r., stanowiła informację publiczną. Odnosząc się do strony przedmiotowej Sąd zauważa, że u.d.i.p. określa ją bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Odwołując się do tego przepisu oraz art. 6 u.d.i.p. należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyroki NSA: z 30 października 2002 r., II SA 181/02, II SA 1956/02 i II SA 2036-2037/02). Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów i informacji odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Wobec takiego rozumienia informacji publicznej, nie można mieć zatem wątpliwości, że wnioskowane przez Skarżącego informacje wskazane w ww. wniosku z 25 maja 2024 r. należy kwalifikować jako mające charakter publiczny. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się w istocie do ustalenia, czy Organ zobowiązany zareagował na ww. wniosek Skarżącego z 25 maja 2024 r. w sposób i trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., termin do udostępnienia informacji publicznej wynosi 14 dni. Wobec złożenia 25 maja 2024 r. (w sobotę), wniosku o informację publiczną i uwzględniając dni urzędowania organu (poniedziałek – piątek), organ winien jej udzielić do 10 czerwca 2024 r. (poniedziałek). Tymczasem do dnia złożenia skargi w rozpoznawanej sprawie, wnioskowana informacja publiczna nie została udostępniona Skarżącemu - czyli na ten dzień Organ zobowiązany pozostawał w bezczynności w zakresie udostępnienia Skarżącemu informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem z 25 maja 2024 r. Organ zobowiązany do 19 czerwca 2024 r. ani nie udzielił Skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej zgodnie z wnioskiem na adres email, ani nie dokonał w stosunku do Skarżącego innych czynności w sprawie, w tym nie skierował do Skarżącego pisma w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. powiadamiającego o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Dodać bowiem należy, iż nie wszystkie sprawy o udostępnienie informacji publicznej będą na tyle proste, aby mogły być rozstrzygnięte niezwłocznie, niektóre mogą wymagać postępowania wyjaśniającego. Ustawodawca miał to jednak na uwadze przy regulacji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Dopiero brak udostępnienia informacji publicznej oraz brak powiadomienia w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. o powodach i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, co do zasady oznacza bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia (por. wyrok NSA z 14 maja 2014 r., I OSK 1027/14). Mając na uwadze powyższe Sąd nie mógł uznać, że w sprawie Organ zobowiązany nie dopuścił się bezczynności. Sąd nie może pominąć okoliczności, iż Organ zobowiązany w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Sąd dostrzega wyjaśnienia zamieszczone w odpowiedzi na skargę, co do przebiegu postępowania o udostępnienie informacji publicznej i "pewnego nieporozumienia", które zdecydowało o błędnej kwalifikacji wniosku Skarżącego z 25 maja 2024 r.. Jednakże, mimo wpływu odpowiedzi Skarżącego z 21 czerwca 2024 r., która wskazywała że Organ zobowiązany nie rozpoznał wniosku z 25 maja 2024 r. zgodnie z przepisami, Organ udostępnił Skarżącemu wnioskowaną informację dopiero 24 lipca 2024 r. (po wniesieniu skargi w rozpoznawanej sprawie). Należy w tym miejscu podkreślić, że w przypadku skargi na bezczynność, sąd bierze pod uwagę okoliczności istniejące w dniu rozpoznania skargi. Jedną z takich okoliczności jest istnienie przedmiotu zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie I OPS 6/08 stwierdził, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Tym samym uznać należało, że istniejący w dniu wniesienia skargi stan bezczynności Organu zobowiązanego w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku Skarżącego ustał przed wydaniem wyroku przez Sąd, skoro Organ wniosek ten rozpoznał i pismem z 24 lipca 2024 r. udostępnił Skarżącemu wnioskowaną informację. Fakt ustania bezczynności Organu w rozpoznawanej sprawie potwierdził ponadto sam Skarżący, który pismem z 15 sierpnia 2024 r. dokonał modyfikacji w pkt 1 wniosków skargi i wniósł o stwierdzenie bezczynności organu na dzień przekazania skargi. W konsekwencji Sąd uznał niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne za bezprzedmiotowe w zakresie orzekania o zobowiązaniu Organu do rozpoznania ww. wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Nie było bowiem podstaw i warunków do działania w zakresie określonym w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., jako że przed wydaniem wyroku nie miała już miejsca bezczynność adresata wniosku. Sąd zauważa ponadto, że realizacja przez Organ zobowiązany ww. wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność w rozpoznawanej sprawie, uzasadnia stanowisko Skarżącego, że w sprawie nie istniały przeszkody do realizacji ww. wniosku w terminach wynikających z u.d.i.p. Mając na uwadze powyższe Sąd w pkt I. sentencji wyroku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne we wskazanym zakresie. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II. sentencji wyroku). W tym miejscu raz jeszcze wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że Organ pismem z 24 lipca 2024 r. odpowiedział na wniosek Skarżącego z 25 maja 2024 r. w sposób w nim określony, tj. udostępnił wnioskowaną przez Skarżącego informację publiczną poprzez przekazanie wskazanych projektów organizacji ruchu dla dróg gminnych w miejscowości O., będących w posiadaniu Organu a Skarżący okoliczności tej nie kwestionuje. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok WSA w Łodzi z 31 stycznia 2023 r., II SAB/Łd 199/22). Podkreślić należy, iż stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszenia prawa, jako środek represji, winno być stosowane w sposób ostrożny i tylko w sytuacjach niebudzących wątpliwości. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez Organ zobowiązany. Należy zauważyć, że Organ udostępnił Skarżącemu wnioskowane informacje, niezależnie od tego, że pierwotnie posiadał wątpliwości, co do zakresu wniosku a ponadto Organ wskazał – w odpowiedzi na skargę - przyczyny, które uniemożliwiały w jego ocenie rozpoznanie wniosku terminie. Tym samym nie można uznać, że stan bezczynności Organu zobowiązanego nosił znamiona uporczywości, Organ przejawiał brak woli w rozpoznaniu wniosku i wniosek ten zlekceważył. W związku z czym, w ocenie Sądu, brak było podstaw do zakwalifikowania zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. w pkt II. sentencji wyroku. Dodatkowo Sąd wskazuje, że nie znalazł z urzędu podstawy do wymierzenia Organowi grzywny czy też zasądzenia na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6 P.p.s.a. Użycie przez ustawodawcę w powołanym wyżej przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę argumentację Organu zobowiązanego, brak jest podstaw do przyjęcia, że zastosowanie tego środka byłoby celowe. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a. w pkt III. sentencji wyroku, zasądzając od Organu zobowiązanego na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł, obejmującej kwotę uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - [...]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło