I SAB/Sz 11/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 29 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na przewlekłość postępowania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. w sprawie podatku od towarów i usług za listopad 2012 r. p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić uiszczony wpis sądowy w kwocie [...] (słownie: [...]) złotych na rzecz strony skarżącej. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. - reprezentowana przez adwokata T. U. - w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie skargę na przewlekłość postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (zwanego dalej: "Naczelnikiem") w sprawie podatku od towarów i usług za listopad 2012 r. Strona skarżąca wniosła o: 1) uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a."; 2) zobowiązanie Naczelnika do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi; 3) zobowiązanie Naczelnika do ukarania winnego niezałatwienia sprawy w terminie; 4) uznanie, że przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika w S. w sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 5) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W ocenie strony skarżącej sprawa w przedmiocie prawidłowości naliczania i deklarowania należności podatkowych, w tym zasadności dokonania zwrotu w podatku od towarów i usług za listopad 2012 r., prowadzona jest opieszale i niesprawnie, bowiem w toku postępowania podatkowego przedłużanie terminu pozbawione było jakichkolwiek podstaw, gdyż nie wskazywano obiektywnej przyczyny, która uzasadniałaby wielokrotne dokonywanie tej czynności. Zdaniem strony skarżącej za taką nie można uznać oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy prowadzonej w stosunku do innej spółki. Dyrektor Izby Skarbowej w S. (zwany dalej: "Dyrektorem") w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie - w razie jej merytorycznego rozpatrzenia – o jej oddalenie. Uzasadniając swój wniosek, Dyrektor wskazał m.in., że w wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2012 r. stwierdzono, że spółce nie przysługuje zwrot podatku naliczonego. W związku z powyższym w dniu 13 marca 2014 r. wszczęto postępowanie podatkowe w zakresie prawidłowości naliczania i deklarowania należności podatkowych, w tym zasadności dokonania zwrotu w podatku od towarów i usług za listopad 2012 r. Dyrektor wskazał również, że spółka w dniu 25 maja 2015 r. złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie (które do dnia wysłania odpowiedzi na skargę, nie zostało rozpatrzone przez organ podatkowy wyższego stopnia), a następnie w dniu 18 czerwca 2015 r. spółka wniosła do Sądu skargę na przewlekłość postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika. Odpowiadając na zarzuty podniesione w skardze, Dyrektor wskazał, że do dnia wysłania odpowiedzi na skargę nie wypowiedział się co do kwestii zasadności ponaglenia złożonego w dniu 25 maja 2015 r. Wobec tego stwierdził, że spółka nie była uprawniona do złożenia skargi, bowiem nie wyczerpała trybu "przedsądowego", unormowanego w art. 141 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613), zwanej dalej: "o.p.". W ocenie organu skarga była niedopuszczalna. Dyrektor wskazał również, że w wyniku wniesienia ponaglenia właściwy organ, w ramach nadzoru, ma możliwość wyrażenia w sprawie stanowiska. Dopiero jego rozpatrzenie decyduje o dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego, natomiast samo wniesienie ponaglenia nie wyczerpuje trybu instancyjnego, umożliwiającego przeniesienie sporu przed sąd administracyjny. W dalszej części odpowiedzi na skargę Dyrektor odniósł się do meritum, wskazując, że zarzucanie organowi niższej instancji przewlekłości postępowania jest nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jako przedwcześnie wniesiona podlega odrzuceniu przez Sąd. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn (aniżeli wymienione w punktach 1 – 5a) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za taką inną przyczynę, na którą wskazał ustawodawca, należy uznać skargę wniesioną z naruszeniem postanowień art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. Stosownie do brzmienia art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Wskazać również należy, że na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a (...). Ustawodawca w pkt 1 – 4a wymienił: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wniosła m.in. o uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Naczelnika w sprawie podatku od towarów i usług za listopad 2012 r. Jednakże strona skarżąca wnosząc skargę na przewlekłość postępowania, nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych przez ustawodawcę w Ordynacji podatkowej. Wskazać bowiem należy, że terminy załatwiania spraw podatkowych unormowano w art. 139 § 1 o.p. W razie niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ ma obowiązek zawiadomić stronę o niezałatwieniu lub nieterminowym załatwieniu sprawy, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 140 o.p.). Na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 o.p., stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia (art. 141 § 1 pkt 1 o.p.). Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że na stronie, która zamierza wnieść skargę do sądu na przewlekłość postępowania, ciąży obowiązek uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia poprzez wniesienie ponaglenia bezpośrednio do organu wyższego stopnia. Przy czym zauważyć należy, że w orzecznictwie podkreśla się konieczność wniesienia skargi, po doręczeniu przez organ wyższego stopnia postanowienia, w którym przedstawił on swoje stanowisko dotyczące kwestii przewlekłości postępowania. Sąd podzielił stanowisko NSA zaprezentowane w postanowieniu z dnia 19 lipca 2013 r., I FSK 1325/13, w którym NSA wskazał, że: "dopóki organ nie wypowie się w przedmiocie, postępowanie zainicjowane ponagleniem zakończone nie jest, a to sprawia, że nie można zasadnie twierdzić, że wyczerpane zostały przysługujące stronie prawem przewidziane środki zaskarżenia". Również w postanowieniu z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 133/14, NSA podał, że "podkreślanie istotności rozpatrzenia ponaglenia (a nie tylko jego złożenia) dla wyczerpania środków zaskarżenia ma na celu przeciwdziałanie sytuacji, gdy strona- nie czekając na odpowiedź organu wyższego stopnia na ponaglenie-składa skargę na bezczynność równocześnie bądź prawie równocześnie z ponagleniem" (wyroki dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko jest reprezentowane w doktrynie. P. Pietrasz wskazał, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest od rozpatrzenia ponaglenia złożonego w trybie art. 141 § 1 o.p. (P. Pietrasz, Komentarz do art. 141 o.p., Lex). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że stronie skarżącej w sprawie prawidłowości zaliczania i deklarowania należności podatkowych, które co do zasady kończy się wydaniem decyzji przez organ, służyło prawo do wniesienia ponaglenia. Jednakże ponaglenie strona skarżąca powinna wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia (trybu zaskarżenia). W rozpatrywanej sprawie przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć złożenie ponaglenia w trybie art. 141 o.p., jednakże po uprzednim uzyskaniu stanowiska organu co do przewlekłości postępowania. Reasumując, wskazać należy, że strona skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 1 czerwca 2015 r. (data wpływu pisma z dnia 25 maja 2015 r.) skarżąca wprawdzie wniosła ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w S. za pośrednictwem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., jednakże nie czekając na stanowisko ww. organu (niezależnie od tego czy organ ten zgodziłby się ze stanowiskiem strony czy nie) w dniu 15 czerwca 2015 r. wniosła skargę do sądu na przewlekłość postępowania. Natomiast w dniu 8 lipca 2015 r. Dyrektor wydał postanowienie, w którym uznał ponaglenie za nieuzasadnione (orzeczenie to doręczono stronie skarżącej w dniu 27 lipca 2015 r. – karta 38 - 51 akt sądowych). Zatem skarżąca spółka skargę do sądu powinna wnieść po doręczeniu jej postanowienia Dyrektora z dnia [...] r., tj. po dniu 27 lipca 2015 r. Wobec tego, z uwagi na niewyczerpanie trybu (środków zaskarżenia) w przedmiotowej sprawie, skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.