I SAB/Sz 143/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-10-09
Skład orzekający: Elżbieta Dziel, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli w terminie 14 dni od złożenia wniosku powiadomi wnioskodawcę o braku możliwości udostępnienia informacji w żądanej formie i sposobie, wskazując jednocześnie alternatywne możliwości jej uzyskania?Ratio decidendi
Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli w terminie 14 dni od złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, powiadomi wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji w żądanej formie i sposobie, wskazując jednocześnie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Skarga na bezczynność wniesiona przed upływem terminu na załatwienie sprawy przez organ (w tym wydanie decyzji o umorzeniu postępowania) jest przedwczesna.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie elektronicznej wersji projektów organizacji ruchu dla dróg gminnych. Organ poinformował, że nie posiada projektów w wersji cyfrowej, a dostęp do nich jest możliwy w siedzibie urzędu, powołując się na art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący uznał to za bezczynność i złożył skargę do WSA. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. [...] I SAB/Sz 143/24 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] października 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
J. M. (dalej: "strona", "skarżący"), pismem z dnia 13 lipca 2024 r. za pomocą poczty elektronicznej (e-mail), złożył do Urzędu Gminy w R. wniosek
o przesłanie zwrotnie e-mailem elektronicznej wersji projektów organizacji ruchu dla dróg gminnych na terenie P.
Wójt [...] (dalej: "Wójt", "organ") powołując się na art. 14 ust. 1 i 2 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 zwanej dalej: u.d.i.p.) w dniu 24 lipca 2024 r. sporządził pismo o nr [...] skierowane do strony, w którym poinformował, że nie posiada ww. projektów zapisanych w wersji cyfrowej. Organ wskazał, że przedmiotowe opracowania w części graficznej zawierają mapy wielkoformatowe i w związku z powyższym dostęp do wnioskowanych danych jest możliwy wyłącznie w siedzibie Urzędu Gminy R.. Pismo to przesłano do strony za pośrednictwem poczty elektronicznej.
W piśmie z dnia 24 lipca 2024 r. strona poinformowała organ, że pismo organu
z dnia 24 lipca 2024 r. nie stanowi załatwienia wniosku z dnia 13 lipca 2024 r. w sposób zgodny z przepisami. Strona wskazała, że przywołany w treści korespondencji artykuł
14 u.d.i.p. wyraźnie określa obowiązki, których organ nie dopełnił.
Niezależnie od tego, strona zwróciła się o niezwłoczne przekształcenie posiadanej dokumentacji do postaci cyfrowej i jej udostępnienie. Dla ułatwienia dodała,
że przekształcenie to może odbywać się we fragmentach przy zachowaniu kolejności tych fragmentów lub odpowiedniego nazwania plików. Ponadto, strona przypomniała,
że termin na udostępnienie informacji upływa 29 lipca 2024 r.
Skarżący, pismem z dnia 4 sierpnia 2024 r. za pośrednictwem organu
z wykorzystaniem platformy ePUAP, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wójta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 61 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia
1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
2. art. 10 ust 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy, podnosząc, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. pierwszego dnia roboczego po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli 29 lipca 2024 r. W terminie wynikającym z przepisów, jak i do dnia sporządzenia niniejszej skargi Wójt nie udostępnił, ani nie przesłał skarżącemu informacji, o którą wnioskował. W związku z powyższym Wójt pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący dodał, że nie ulega wątpliwości, iż Wójt jest organem zobowiązanym do pełnienia funkcji zarządu dróg gminnych. Zakres wniosku obejmuje informację publiczną, jaką jest organizacja ruchu. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał się na stanowisko judykatury i podał sygnatury akt, w których zapadły wyroki, w jakich szczegółowo opisano zbliżone sytuacje, a wyroki zobowiązują organy do załatwienia wniosków lub stwierdzają bezczynność.
Wójt w piśmie z dnia 9 lipca 2024 r. udzielił odpowiedzi na skargę, wnosząc o oddalenie skargi na bezczynność organu jako bezzasadnej. W uzasadnieniu pisma organ wskazał, że w piśmie z dnia 24 lipca 2024 r. powiadomiono stronę, że realizacja wniosku we wnioskowanej formie elektronicznej nie jest możliwa, gdyż organ nie posiada żądanych przez niego projektów organizacji ruchu dla dróg gminnych zlokalizowanych na terenie m. P. zapisanych w wersji cyfrowej.
W dalszej części Wójt wskazał, że przedmiotowe opracowania w części graficznej zawierają mapy wielkoformatowe, w związku z czym dostęp do tych dokumentów jest możliwy wyłącznie w siedzibie Gminy R.. W ocenie organu, zadośćuczynił
on art. 14 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany
do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Tak też wypowiedział się
WSA w Lublinie w wyroku z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt II SAB/Lu 39/24.
Skarżący w piśmie z dnia 29 sierpnia 2024 r. zatytułowanym "Opinia", ustosunkował się do ww. pisma organu, informując, że pismo Wójta mające stanowić odpowiedź organu na jego skargę na bezczynność opatrzone było podpisem kwalifikowanym sądu, a nie organu. W aktach sprawy nie odnalazł również dowodu
na to, by organ przesłał odpowiedź na skargę w sposób zgodny z przepisami czyli poprzez epuap w formie pliku podpisanego elektronicznie.
W związku z tym – według skarżącego - nie można tego pisma traktować jako odpowiedzi na skargę. Skarżący wniósł o zobowiązanie przez sąd Wójta do doręczenia odpowiedzi na skargę w sposób zgodny z rozporządzeniem Prezydenta RP w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz
z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego.
Odpowiadając na pismo z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SAB/Sz 143/24, poinformowano skarżącego, że zgodnie z zasadą oficjalności dręczeń wyrażoną w art. 65 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - zwanej dalej: "p.p.s.a.") sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640 oraz z 2024 r. poz. 467), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a.
Ponadto pouczono skarżącego o sposobie doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej stosownie do art. 74a § 1 i § 12 p.p.s.a. Wskazano, że doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę za pomocą środków komunikacji elektronicznej zostało dokonane zgodnie z ww. przepisami prawa. Stosownie bowiem do postanowień art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłaną za pośrednictwem operatora pocztowego (a nie za pomocą środków komunikacji elektronicznej) przez organ administracji publicznej odpowiedź na skargę, sąd doręczył na wskazany przez skarżącego adres elektroniczny. Stąd odpis odpowiedzi na skargę doręczony skarżącemu w formie dokumentu elektronicznego był opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym sądu.
W kolejnym piśmie zatytułowanym "Opinia" skarżący wskazał, że po zapoznaniu się z odpowiedzią Wójta na skargę na bezczynność, przedstawia swoje stanowisko:
1) w pełni podtrzymuje swoją skargę i żądania w niej zawarte;
2) pomimo argumentacji przedstawionej w skardze, organ nie podjął żadnych dalszych działań w celu załatwienia wniosku zgodnie z przepisami u.d.i.p.;
3) Wójt potwierdził, że posiada wnioskowane materiały w wersji papierowej;
4) argumentacja o dużych rozmiarach map pozostaje bez związku z dostępnymi
w obecnych czasach możliwościami przekształcenia z postaci papierowej do cyfrowej, a we wniosku nie określił żadnych wymogów co do sposobu udostępnienie (w szczególności np. zawarcia całej dokumentacji w jednym pliku itp.);
5) podobne sytuacje były już wielokrotnie analizowane przez sądy administracyjne, w tym przez NSA, który jednoznacznie wypowiedział się, że jeśli organ posiada dokumentację w postaci papierowej, to ma obowiązek przekształcenia do postaci elektronicznej, a skorzystanie z innych ścieżek przewidzianych w u.d.i.p. wymaga ze strony organu wiarygodnego uzasadnienia;
6) informując o możliwości zapoznania się z dokumentacją w siedzibie organu, Wójt nie wypełnił wymogów przewidzianych dla tej ścieżki - nie wykazał w jakikolwiek sposób (a co dopiero w sposób wiarygodny) braku środków technicznych;
7) w związku z powyższym Wójt pozostaje w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że z uwagi na przedmiot niniejszej sprawy, którym jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. W myśl bowiem art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 roku, poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne – na podstawie
art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. – obejmuje również bezczynność organów. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie
i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu
ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Jak bowiem stanowi
art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Dokonanie oceny zasadności skargi na bezczynność organu w sprawach z zakresu udostępnienia informacji publicznej wymaga zatem od sądu administracyjnego ustalenia, czy na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej: 1) podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej; 2) dane, o które wnioskowała strona, miały charakter informacji publicznej; oraz 3) żądanie strony zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego
lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą
w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Przedmiot informacji publicznej podlegającej udostępnieniu został uregulowany w drodze otwartego katalogu w art. 6 u.d.i.p. I tak, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm.) do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Z mocy art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy organem gminy jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). W myśl art. 31 tej ustawy wójt (odpowiednio burmistrz) kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz.
Niewątpliwie zatem podejmowane działania dotyczące organizacji ruchu zawierają informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na mocy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie podkreśla się, że projekt organizacji ruchu dotyczy materii, z którą styka się każdy człowiek jako uczestnik ruchu drogowego. Z uwagi na powszechny charakter jest to więc informacja publiczna, stanowiąca nieodłączny element życia każdego obywatela
(zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Sz 243/22
i powołane tam orzecznictwo).
W świetle przywołanych uregulowań nie ulega wątpliwości (i także nie jest sporne w sprawie), że Wójt jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zaś informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia 13 lipca 2024 r. (projekt organizacji ruchu dla dróg gminnych) mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy o dostępie
do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W myśl zaś art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Z powyższej regulacji wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien spotkać się z reakcją jego adresata w terminie 14 dni od wpływu wniosku, która
– w zależności od okoliczności danej sprawy – może polegać na:
1) przekazaniu żądanych danych w drodze czynności materialno-technicznej
w sposób i w formie określonych we wniosku,
2) dokonanej decyzją administracyjną odmowie przekazania informacji (art. 16 i art. 17 u.d.i.p.),
3) pisemnym przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p.,
4) powiadomieniu o konieczności wniesienia opłaty wynikającej ze wskazanego we wniosku sposobu lub formy przekazania informacji zgodnie z art. 15 ust. 2 u.d.i.p.,
5) powiadomieniu, że żądana informacja nie może być udostępniona w sposób lub w formie wskazanej we wniosku stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.,
6) powiadomieniu, że informacja nie stanowi informacji publicznej albo że adresat wniosku nią nie dysponuje (zob. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 lutego
2024 r., sygn. akt III SAB/Gl 418/23).
Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi natomiast wówczas, gdy podmiot ten nie reaguje na wniosek o udostępnienie informacji w terminie przewidzianym w ustawie, tj. nie podejmuje odpowiednich czynności przewidzianych w art. 13, art. 14, art. 15 ust. 2 lub art. 16 u.d.i.p.
Jak wskazano powyżej, jednym z przypadków wyłączających bezczynność organu jest podjęcie czynności wskazanych w art. 14 u.d.i.p. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jak zaś stanowi art. 14 ust. 2 u.d.i.p., jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.
Przewidziane w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. powiadomienie należy kwalifikować jako czynność materialno-techniczną, zmierzającą bezpośrednio do udzielenia informacji bądź umorzenia postępowania w zależności od stanowiska strony (zob. wyrok NSA
z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1682/12). Powinno być ono dokonane
w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a więc w terminie 14 dni od daty wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Do skuteczności działania podjętego w trybie
art. 14 ust. 2 u.d.i.p. wymagane jest podanie przyczyn braku możliwości udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem, z jednoczesnym wskazaniem sposobu
i formy, w jakiej informacja może być udostępniona.
Wobec tego wystosowanie do wnioskodawcy pisemnego powiadomienia
z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza konieczność przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Jeśli więc powiadomienie, o którym mowa wyżej, zostanie doręczone wnioskodawcy i od daty jego doręczenia bezskutecznie (tj. w sytuacji braku jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony wnioskodawcy na powiadomienie, ewentualne wobec podtrzymania przez niego pierwotnych żądań co do sposobu i formy realizacji wniosku
o udostępnienie informacji publicznej) upłynie 14-dniowy termin do złożenia wniosku
o udzielenie informacji w sposób lub w formie podanych w tym powiadomieniu,
to obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Do takiej decyzji – zgodnie z art. 16 ust.
2 u.d.i.p. – stosuje się wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego,
co oznacza, że w tym zakresie obowiązują postanowienia k.p.a., odnoszące się również do terminów załatwiania spraw (art. 35 i nast. k.p.a.). Decyzja taka kończy postępowanie w pierwszej instancji i otwiera drogę do postępowania odwoławczego, a w dalszej kolejności – przed sądami administracyjnymi (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 14, powołane tam orzeczenia, np. wyrok WSA w Rzeszowie z 4 sierpnia 2004 r., II SAB/Rz 25/04; por. też J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji, ZNSA 2010, nr 5-6, s. 100-121).
Zaakcentowania w tym miejscu wymaga, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym. Tym samym wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Dlatego dopuszczalne jest złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie zostanie użyty bezpieczny podpis elektroniczny. Brak bowiem autoryzowanego podpisu na wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie stanowi jego braku formalnego (por. wyroki NSA z: 16 marca 2009 r., I OSK 1277/08, 30 listopada 2012 r., I OSK 1991/12, 14 grudnia 2012 r., I OSK 1013/12). Należy zatem przyjąć, że jeżeli organ (lub inny podmiot zobowiązany) dysponuje żądaną informacją publiczną i istnieje podstawa do jej udostępnienia, to w postępowaniu tym nie mają w ogóle zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ informacja publiczna jest wtedy po prostu udostępniana, co przybiera postać czynności materialno-technicznej. Dla wszczęcia takiego postępowania wystarczy nawet wniosek ustny, bądź złożony w innej niesformalizowanej formie, który nie musi być poparty żadnym uzasadnieniem ani wskazaniem interesu prawnego.
Natomiast inaczej przedstawia się sytuacja, gdy organ zamierza wydać trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej bądź też zamierza umorzyć postępowanie na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. lub też wydać jakikolwiek inny akt administracyjny, który wiązałby się z ustaleniem podmiotu, od którego pochodzi wniosek. Wówczas podmiot zobowiązany winien
– w trybie art. 64 § 2 k.p.a. – wymagać od podmiotu informacyjnie zainteresowanego usunięcia braków formalnych wniosku, w tym m.in. adresu wnioskodawcy i jego podpisu, jeśli podanie zostało wniesione drogą elektroniczną, bez bezpiecznego, weryfikowanego podpisu.
Spajając tę część rozważań stwierdzić należy, że we wszystkich przypadkach, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego, w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz o umorzeniu postępowania), bezwzględnie wymagać należy podania adresu umożliwiającego dokonanie doręczenia w sposób przewidziany w art. 39 i nast. k.p.a. oraz własnoręcznego podpisu wnioskodawcy bądź podpisu elektronicznego na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a ich brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym z art. 64 § 2 k.p.a.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że skarżący w dniu 13 lipca 2024 r. za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej następującej treści: "Proszę o przesłanie zwrotnie mailem elektronicznej wersji projektów organizacji ruchu dla dróg gminnych
na terenie P.". W odpowiedzi na ten wniosek Wójt – na podstawie art. 14 ust. 1
i 2 u.d.i.p. – wystosował do strony pismo z dnia 24 lipca 2024 r., w którym:
1) poinformował skarżącego, że realizacja wniosku w żądanej formie
(tj. elektronicznej) nie jest możliwa z uwagi na fakt, że organ nie posiada ww. projektów zapisanych w wersji cyfrowej;
2) wskazał, że opracowania w części graficznej zawierają mapy wielkoformatowe w związku z powyższym dostęp do wnioskowanych danych jest możliwy wyłącznie w siedzibie Urzędu Gminy R..
Pismo organu zostało przesłane do skarżącego za pośrednictwem poczty elektronicznej - e-mail (24 lipca 2024 r.). W dniu 4 sierpnia 2024 r. skarżący,
po uprzednim poinformowaniu organu, że jego pismo nie stanowi załatwienia wniosku, złożył skargę na bezczynność Wójta. Powyższe okoliczności są niesporne pomiędzy stronami. Sporna natomiast jest kwestia czy na dzień złożenia skargi do sądu organ pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosku skarżącego.
Analiza akt sprawy pozwoliła sądowi na jednoznaczne stwierdzenie, że skuteczne doręczenie odpowiedzi skarżącemu nastąpiło w dniu 24 lipca 2024 r., 14-dniowy termin na złożenie wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych
w powiadomieniu – upłynął 7 sierpnia 2024 r. Począwszy zatem od 7 sierpnia
2024 r. rozpoczął swój bieg termin na załatwienie sprawy w sposób przewidziany
w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., tj. poprzez wydanie przez organ decyzji umarzającej, do której stosuje się wprost przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także odnoszące się do terminów załatwiania spraw (art. 35 i nast. k.p.a.) oraz do wymogów formalnych stawianych wnioskowi inicjującemu postępowanie w sprawie (art. 63 i art. 64 k.p.a.). Na dzień 4 sierpnia 2024 r. termin ten jeszcze nie upłynął.
Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie organ – przesyłając do skarżącego w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powiadomienie przewidziane w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
– właściwie zastosował przepis ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie ma więc podstaw do uznania, że pozostawał w zwłoce lub dokonywał działań nieznajdujących oparcia w jej przepisach. Skarga na bezczynność organu została wniesiona 4 sierpnia 2024 r., zatem przed upływem terminu do załatwienia sprawy. Z tych przyczyn sąd uznał zarzut bezczynności skierowany przeciwko Wójtowi za nieuzasadniony, przedwczesny.
Wyjaśnienia przy tym wymaga, że bez wpływu na powyższą ocenę sądu pozostać musiała argumentacja skarżącego co do posiadanych przez organ możliwości technicznych do udostępnienia żądanej informacji w sposób określony we wniosku, gdyż takie okoliczności podlegają badaniu dopiero w sprawie ze skargi na decyzję umarzającą postępowanie o udostępnienie informacji publicznej.
W tym stanie sprawy, uznając skargę za nieuzasadnioną, sąd na podstawie
art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło