I SO/Sz 10/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA - Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. P. o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego [...] w S. za nieprzekazanie skargi p o s t a n a w i a: I. wymierzyć Prezesowi Sądu Rejonowego [...] w S. grzywnę w kwocie [...]([...]) złotych; II. zasądzić od Prezesa Sądu Rejonowego [...] w S." na rzecz skarżącego P. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. P. (dalej: "strona" bądź "skarżący"), wnioskiem z 2 grudnia 2024 r. złożonym drogą elektroniczną, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o wymierzenie organowi – Prezesowi Sądu Rejonowego [...] w S. (dalej: "organ") grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, skargi na bezczynność oraz przewlekłość Sądu Rejonowego [...] w S. w sprawie o dostęp do informacji publicznej w postępowaniu o nr [...] W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że wydane w dalszym toku postępowania administracyjnego decyzje są irrelewantne w zakresie, w jakim organ zobowiązany nadal jest do przekazania wymienionej skargi do sądu, jak chociażby to miało miejsce w skargach strony na bezczynność organu Prokuratury Okręgowej w S. (postępowania w sprawach I SAB/Sz 176/24 oraz I SAB/Sz 184/24). W załączniku, strona przedłożyła skargę z 14 października 2024 r. do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej przez Prezes Sądu Rejonowego [...] w S.. Pismem z dnia 9 grudnia 2024 r., w odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną organ wyjaśnił, co następuje: - w dniu 26 września 2024r. strona złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej, drogą elektroniczną; - pismem z dnia 1 października 2024r., doręczonym w dniu 2 października 2024r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku; ponadto stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz.U. z 2022 r., poz.902 ze zm., zw. dalej: "u.d.i.p."), z uwagi na zobowiązanie, wyznaczono nowy termin rozpoznania wniosku na dzień 26 listopada 2024 r.; - pismem z dnia 11 października 2024 r., doręczonym w dniu 11 października 2024 r., poinformowano wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania; - pismem z dnia 14 października 2024 r. wnioskodawca złożył skargę na bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej; - pismem z dnia 16 października 2024 r., wnioskodawca został poinformowany o uwzględnieniu skargi oraz o tym, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został rozpoznany - decyzją z dnia 16 października 2024 r. odmówiono wnioskodawcy udzielenia wnioskowanej informacji, korespondencja doręczona została drogą pocztową w dniu 22 października 2024 r.; - na powyższa decyzję z dnia 16 października 2024 r. wnioskodawca złożył odwołanie, które zostało przekazane do Prezesa Sądu Okręgowego w S. (data doręczenia 14 listopada 2024 r.); - decyzją z dnia 25 listopada 2024 r. Prezes Sądu Okręgowego w S. umorzył postępowanie w sprawie odwołania strony od decyzji z dnia 16 października 2024 r. albowiem w dniu 20 listopada 2024 r., strona złożyła pismo o cofnięciu wniosku o udostępnienie informacji publicznej w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że wniosek strony z dnia 2 grudnia 2024 r. o wymierzenie grzywny nie jest zasadny, albowiem na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zw. dalej: "p.p.s.a."), w wyniku autokontroli organ uwzględnił skargę, o czym strona została zawiadomiona pismem z dnia 16 października 2024 r. Jednocześnie wniosek został merytorycznie rozpoznany i organ wydał decyzję z dnia 16 października 2024r. Dodatkowo organ wskazał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe również z tego powodu, że pismem z dnia 20 listopada 2024 r., strona cofnęła przedmiotowy wniosek o udzielenie informacji publicznej, co wynika z decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w S. z dnia 25 listopada 2024r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Wskazać również należy, że powołany przepis nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd wskazuje przy tym, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nadto, mimo uwzględnienia skargi przez organ w trybie samokontroli w oparciu o przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., organ i tak jest zobligowany do przekazania właściwemu sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami sprawy. Nieprzekazanie skargi ogranicza stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarga na bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej przez Prezesa Sądu Rejonowego [...] w S. z 14 października 2024 r. została złożona do organu drogą elektroniczną w dniu 14 października 2024 r. Skarga ta, mimo jednoznacznie brzmiących przepisów p.p.s.a. oraz u.d.i.p., nie została przez organ przesłana do Sądu. Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny za uzasadniony. Określając wysokość grzywny Sąd miał na względzie wyjaśnienia organu przedstawione w piśmie w piśmie z 9 grudnia 2024 r. Jak wynika bowiem z treści tego pisma, organ dokonał niewłaściwej wykładni przepisów ustawy p.p.s.a., co jednak nie może uzasadniać odstąpienia od wymierzenia grzywny. Sąd uwzględnił jednak, że organ działał w dobrej wierze, ponieważ uwzględniając skargę strony na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz wydając decyzję z dnia 16 października 2024 r. ale także uwzględniając fakt, że strona pismem z dnia 20 listopada 2024r. cofnęła wniosek o udzielenie informacji publicznej, był przekonany o zaistnieniu stanu bezprzedmiotowości postępowania sądowego (okoliczność ta powinna być jednak stwierdzona przez sąd), a przede wszystkim o braku obowiązku przekazania skargi. W okolicznościach niniejszej sprawy, uznać zatem należy, że wystarczające jest wymierzenie grzywny w wysokości wskazanej w postanowieniu dla osiągnięcia celu dyscyplinującego i realizowania przez niego w przyszłości obowiązku. Wobec powyższego, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zawarte w punkcie II sentencji postanowienia, wynika z art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.