II SA/Sz 1002/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji udzielającej pozwolenia na rozbudowę oraz zmianę sposobu użytkowania obiektu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca U.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W motywach uzasadnienia wywiodła, że mieszka i opiekuje się 89- letnią, schorowaną mamą. Koszty jakie miesięcznie poniosła wraz z matką to: podatek od nieruchomości [...] zł, zakup węgla – [...] zł, opłata sądowa – [...] zł, adwokat – [...] zł, woda – [...] zł + [...] zł + [...] zł, ENEA – [...] zł, ENEA – [...] zł, PGM (fundusz remontowy i eksploatacja) – [...] zł, Wspólnota (media) – [...] zł, telefon ([...]) – [...] zł, podatek od nieruchomości -[...] zł, użytkowanie wieczyste – [...] zł, PGE (abonament) – [...] zł, zakup tunelu foliowego – [...] zł, Związek Gmin (śmieci) – [...] zł, wyżywienie – [...] = [...] zł, środki chemiczne [...] zł, gaz w butli [...] zł = [...] zł, leki – [...] zł, pogrzeb szwagra – [...] zł, urodziny mamy – [...] zł, ogrody – [...] zł. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką domu o powierzchni 95,40m2 w udziale 7/10 części o wartości ok. 100 tys. zł, właścicielką mieszkania o powierzchni 31,24m2 o wartości ok. 80 tys. zł, budynku gospodarczego (stare budownictwo), gruntów ornych o powierzchni 12,3170ha z których użytkuje 2,05ha a pozostałą część wydzierżawia. Ponadto posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Pozostająca z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym matka jest współwłaścicielką w ½ części udziału nieruchomości zabudowanej o powierzchni 0,14ha. Miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł i składa się na niego emerytura skarżącej – [...] zł, emerytura matki – [...] zł, z tytułu dzierżawy gruntu – [...] zł, tytułem dotacji unijnej – [...] zł. Miesięczne zobowiązania i stałe wydatki to: światło (abonament) [...] zł, media – [...] zł, fundusz remontowy i eksploatacyjny – [...] zł, podatek od nieruchomości – [...] zł rocznie, użytkowanie wieczyste – [...] zł rocznie, KRUS – [...] zł kwartalnie, ubezpieczenie gospodarstwa rolnego – [...] zł rocznie, ubezpieczenie komunikacyjne – [...] zł rocznie, PZU Dom – [...] zł rocznie, leczenie skarżącej i jej matki – ok. [...] zł miesięcznie. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżąca nadesłała umowę dzierżawy działek o łącznej powierzchni 9,64ha zawartą w dniu [...] z czynszem dzierżawnym z tego tytułu wynoszącym [...] zł za 1ha, decyzję ZUS z dnia [...] o przyznaniu skarżącej emerytury z kwotą netto do wypłaty wynoszącą [...] zł, decyzję ARiMR w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 w łącznej kwocie [...] zł, decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] przyznającą G.S. emeryturę rolniczą wynoszącą netto [...] zł, wyciągi z trzech kont bankowych skarżącej, decyzję w sprawie podatku od nieruchomości należących do skarżącej ustalającą zobowiązanie na kwotę [...] zł z tytułu gruntów rolnych o powierzchni 12,3170ha i mieszkania o powierzchni 95,40 m2 oraz decyzję w tym przedmiocie ustalającą zobowiązanie G.S. i A.P. od gruntów pozostałych o powierzchni 0,1400ha położonych w M. oraz pozostałych budynków o powierzchni 120m2 w łącznej kwocie [...] zł, dokumenty dostawy i opłaty za węgiel z lutego b.r. na kwotę [...] zł i marca b.r. na kwotę [...] zł, potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej wynoszącej [...] zł w styczniu b.r., faktury VAT za porady prawne adwokata B.S. na łączną kwotę [...] zł z dnia [...], fakturę za wodę i ścieki w kwocie [...] zł oraz [...] zł każda za dwa miesiące, fakturę za prąd na kwotę [...] zł za dwa miesiące, polecenia przelewu z tytułu następujących opłat: za fundusz remontowy w kwocie [...] zł za mieszkanie położone w B., [...] zł za media dot. również tego mieszkania, [...] zł za telefony w [...],[...] zł z tytułu podatku od nieruchomości, [...] zł za prąd, [...] zł z tytułu zakupu tunelu foliowego, [...] zł na rzecz Związku Gmin "[...]". Starszy referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył: Stosownie do treści art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sadowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie referendarza sądowego (sądu) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. W świetle treści złożonego wniosku oraz nadesłanych dokumentów wskazać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z nadesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką mając do dyspozycji miesięcznie kwotę [...] zł na którą składa się emerytura skarżącej wynosząca [...] zł (wpływ na konto [...]), emerytura matki w kwocie [...] zł, dochód z dzierżawy gruntu – [...] zł, dochód z dotacji unijnej – [...] zł. Natomiast miesięczne koszty niezbędnego utrzymania kształtują się na poziomie ok. [...] i zaliczyć do nich należy : węgiel [...] zł ([...] zł : 12m-cy), woda i ścieki – [...] zł, śmieci – [...] zł, fundusz remontowy i eksploatacyjny – [...] zł, media – [...] zł, telefon – [...] zł, gaz w butli – [...] zł, prąd – [...] zł, wyżywienie – [...] zł. Wbrew przekonaniu skarżącej do kosztów bieżącego, niezbędnego utrzymania nie należą wydatki na urodziny, pogrzeb, zakup tunelu foliowego czy dodatkowe ubezpieczenia. Są to dodatkowe koszty, które skarżąca w ramach posiadanych środków finansowych jest w stanie ponieść. Zaznaczyć należy, że z prawa pomocy chociażby w części, może skorzystać osoba, która po uiszczeniu jedynie koniecznych, kosztów niezbędnego swojego utrzymania, a nie wszystkich możliwych wydatków, nie posiada już żadnych wolnych środków. Tymczasem skarżąca wraz z matka uzyskuje stałe miesięczne dochody dysponując miesięcznie budżetem wynoszącym ok. [...] zł, przy kosztach niezbędnego utrzymania stanowiących kwotę ok. [...] zł. Na uwadze należy mieć także fakt, że posiada liczne nieruchomości gruntowe z których czerpie dochód oraz mieszkanie położone w B., które również może stanowić źródło dodatkowego dochodu, skoro mieszka razem z matką w K. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżącej, nie można zaliczyć. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.