II SA/Sz 1005/07

Dnia 10 stycznia 2008 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zaliczki alimentacyjnej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy . Postanowieniem z dnia 18 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił jako wniesioną po upływie terminu skargę A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zaliczki alimentacyjnej. W dniu 30 października 2007 r. skarżący złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a w urzędowym formularzu PPF wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że mieszka sam, nie ma żadnych dochodów, oszczędności ani majątku, jest osobą bezrobotną na utrzymaniu matki i dalszej rodziny. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 26 listopada 2007 r. skarżący oświadczył, że nie jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy, nigdy nie korzystał z pomocy opieki społecznej, a pomoc jaką otrzymuje od rodziny wynosi ok. 600 zł miesięcznie. Ponadto, że dom w którym zamieszkuje przy ul. R. w S. został zajęty przez komornika i zlicytowany. Wnioskodawca przedłożył kserokopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r. dotyczącą tej nieruchomości, kserokopię faktury VAT z marca 2007 r. za energię elektryczną na kwotę 116,38 zł i kserokopię faktury VAT z listopada 2007 r. za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków na kwotę 95,76 zł. Wezwaniem z dnia 7 grudnia 2007 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentu potwierdzającego zajęcie i zlicytowanie nieruchomości, w terminie trzech dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przedłożył kserokopię obwieszczenia komornika sądowego o pierwszej licytacji wyznaczonej na dzień 15 maja 2003 r., z którego wynika, że suma oszacowania przedmiotowej nieruchomości wynosiła 278.000 zł, zaś cena wywołania wynosiła 208.500 zł. Ponadto przedłożył kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w S. Wydział XV Egzekucyjny z dnia 9 września 2003 r. dotyczącego umorzenia postępowania, wywołanego wnioskiem nabywcy nieruchomości o zmianę dozorcy nieruchomości. W myśl art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygniecie Sądu będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W ocenie Sądu, oświadczenie wnioskodawcy dotyczące jego sytuacji majątkowej i rodzinnej nie jest pełne i nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji i możliwości płatniczych. Skarżący oświadczył, że nieruchomość w której mieszka została zajęta i zlicytowana przez komornika w 2003 r. Jednakże wnioskodawca nie przedłożył dokumentu potwierdzającego zlicytowanie nieruchomości, a z decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2007 r. wynika, że skarżący nadal jest właścicielem tej nieruchomości, ponosi także koszty jej utrzymania. Skarżący nie wskazał też jaką kwotę uzyskał w wyniku licytacji. Wnioskodawca podał, że nie ma żadnych dochodów ponieważ jest osobą bezrobotną, ale nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, nigdy też nie korzystał z pomocy opieki społecznej. Wskazał, że jest na utrzymaniu matki i dalszej rodziny. Jednakże z dowodów przedłożonych przez matkę skarżącego W. R. w sprawie o sygn. II SA/Sz 1232/05 toczącej się przed tutejszym Sądem wynika, że utrzymuje się ona z emerytury wynoszącej 1106 zł, z czego miesięczne wydaje na utrzymanie mieszkania ok. 435 zł, na telefon 118 zł i ok. 200 – 300 zł miesięcznie na leki. Trudno zatem wyobrazić sobie, że z tak niewielkich dochodów, matka skarżącego jest w stanie go utrzymywać. W tej sytuacji, merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego nie było możliwe, ponieważ jedyną przesłanką przyznania stronie prawa pomocy jest sytuacja majątkowa, która w niniejszej sprawie nie została ustalona. Ponadto, jedną z przesłanek przyznania stronie zwolnienia z kosztów sądowych, jest obowiązek uiszczenia kosztów. W niniejszej sprawie skarżący jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem skarga dotyczy decyzji z zakresu pomocy społecznej. Ponieważ skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a nie wykazał w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej ustanowienie radcy prawnego albo adwokata, wniosek w tym zakresie należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.