II SA/Sz 1007/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-10-25

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała dochód miesięczny pozwalający na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wnioskodawczyni wykazała dochód miesięczny pozwalający na pokrycie kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, przeznaczoną dla osób o wybitnie niskich dochodach lub pozbawionych środków do życia, a wnioskodawczyni, dysponując dodatkowymi środkami z tytułu odszkodowania, nie może być zaliczona do tej kategorii.
Stan faktyczny
B. I. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. stwierdzające niedopuszczalność odwołania. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała, że po zwolnieniu z pracy popadła w chorobę, utrzymuje się z zasiłku chorobowego, posiada mieszkanie i polisę emerytalną, a jej miesięczne wydatki przekraczają dochód. Wskazała również na otrzymanie odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] zł od złożonej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w S. skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, B. I. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi oraz ustanowienie pełnomocnika. W wykonaniu zobowiązania Sądu, strona w terminie uzupełniła brak formalny złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy przesyłając go na urzędowym formularzu wg wzoru PPF, w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W motywach uzasadnienia wywiodła, że niniejsza sprawa ma charakter precedensowy, a problem z jej rozstrzygnięciem ujawnił się już w sprzecznych postanowieniach Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Po zwolnieniu z pracy wnioskodawczyni popadła w głęboką[...] , które jest chorobą nieuleczalną. Do [....] r. pozostaje na zasiłku chorobowym wynoszącym [...] zł i nie jest w stanie bez znacznego uszczerbku dla własnego koniecznego utrzymania uiścić wymaganej opłaty i kosztów ustanowienia adwokata. Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m2 o wartości [...] zł, nadto posiada polisę emerytalną na kwotę [...] zł. Zobowiązania i stałe wydatki ponoszone przez skarżącą to:[...] . Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył: Stosownie do treści art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sadowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie referendarza sądowego (sądu) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu B. I. wykazała, iż wysokość miesięcznego dochodu jej jednoosobowego gospodarstwa domowego stanowi kwota [...] zł. Wykazane miesięczne wydatki ponoszone na niezbędne utrzymanie wynoszą łącznie ok. [....] zł i składają się na nie: [...]. zł. Zestawiając kwotę wydatków z wysokością miesięcznego dochodu, stwierdzić należy, iż skarżąca jest w stanie pokryć koszty sądowe oraz koszty ustanowienia adwokata z wyboru w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dodatkowo podkreślenia wymaga, iż z załączonego przez skarżącą do skargi protokołu ugody zawartej w dniu [...] r. przez Sądem Rejonowym w C., IV Wydział Pracy wynika, że Gminny Ośrodek Kultury w B. zobowiązał się zapłacić na rzecz skarżącej kwotę [...] zł brutto tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę oraz, że z tego samego tytułu Gminna Biblioteka Publiczna w B. zobowiązała się zapłacić skarżącej kwotę [...] zł brutto w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Powyższe wskazuje, ze skarżąca dysponuje dodatkowo kwotą [...] zł brutto. Prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich", a do takiej kategorii skarżącej, nie można zaliczyć. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź, gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (vide: postanowienie NSA z 19 października 2005 r. sygn. akt I GZ 107/05). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 318/05) "prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu". Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło