II SA/Sz 1008/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Ł. - Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a: 1/ odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego W. Ł. – Z. podała, że utrzymuje się z emerytury wynoszącej [...] zł przy stałych wydatkach za media i spłaty kredytów w wysokości ok. [...] zł. Skarżąca jest osobą przewlekle chorą na wiele schorzeń, co dodatkowo generuje wydatki na zakup lekarstw i wizyty lekarskie. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie lokatorsko-własnościowe w SM W. oraz mieszkanie położone przy ul. [...], o wartości ok. [...]. zł, w którym zamieszkuje syn J. z żoną i trójką dzieci, działkę budowlaną przy ul. [...] o pow. [...] m2 wartości ok. [...] zł zabudowaną garażem o wartości ok. [...] zł oraz auto marki [...] rok prod. [...] o wartości ok. [...] zł. Zobowiązania finansowe to: kredyt hipoteczny z 2011 r. zaciągnięty na 18 lat z ratą do spłaty w kwocie [...]zł, debet w ROR w wysokości [...] zł, kredyt w BGŻ w wysokości [...] zł – wysokość raty [...] zł, kredyt w Reiffeisen Banku w kwocie [...]zł – rata [...] zł, energia – [...] zł, ubezpieczenie w W. – [...] zł, czynsz – [...] zł, kablówka – [...] zł, telefon – [...] zł, paliwo – [...] zł, prywatna rehabilitacja, leki na struny głosowe, osteoporozę, leczenie nogi – [...] zł. Z uwagi na podane informacje starszy referendarz sądowy wezwaniem z dnia 2 października 2018 r. zobowiązał wnioskodawczynie do nadesłania dodatkowych dokumentów i oświadczeń, tj: - dowodu potwierdzającego wysokość emerytury w okresie ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania w którym skarżąca aktualnie zamieszkuje z okresu ostatnich trzech miesięcy (np. gaz, woda, prąd) oraz innych niezbędnych wydatków (np. zakup lekarstw), - wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanego konta bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodu potwierdzającego posiadanie wskazywanych zobowiązań finansowych wraz oświadczeniem w jakim celu rzeczone zobowiązania zostały zaciągnięte i dowodem potwierdzającym wysokość miesięcznie spłacanych rat z tego tytułu, - oświadczenia, kto aktualnie zamieszkuje w mieszkaniu położonym w W., czy też stanowi ono przedmiot najmu (w sytuacji wynajmowania przedłożenie umowy potwierdzającej powyższy fakt) w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy. W wykonaniu powyższego strona oświadczyła, że aktualnie na dzień 11 października 2018 r. posiada na koncie kwotę [...]zł, która musi jej wystarczyć do końca miesiąca, a z uwagi na brak zdolności kredytowej nie może już zaciągać kolejnych kredytów. Po operacji tarczycy ma uszkodzone struny głosowe i niezbędna jest rehabilitacja pozwalająca utrzymać mowę. Skarżąca oświadczyła, że mieszka w M. i nie wie skąd wkradła się nazwa W.. Dalej podała, że z emerytury spłaca zaciągnięte zobowiązania bankowe, które przeznacza na leczenie i pozostałe wydatki. Przy zaawansowanej osteoporozie musi się odpowiednio odżywiać, nadto leki na struny głosowe są drogie. Ponoszone wydatki to: czynsz – [...] zł, leki – ok. [...] zł płatne z konta oraz gotówka ok. [...] zł, paliwo – w lipcu – [...] zł, sierpniu – [...] zł, wrześniu – [...] zł, TV kablowa – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł, telefon – [...] zł, podatek od nieruchomości – [...] zł. Ze względu na brak zjazdu na drogę publiczną z działki [...] ul. [...] skarżąca nie może sprzedać swojego mieszkania. Skarżąca załączyła karty informacyjne leczenia szpitalnego, wyniki różnych badań, fakturę na kwotę [...]zł za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym, harmonogram spłaty rat w Getin Banku w wysokości miesięcznej [...], kredytu konsumpcyjnego – raty rosnące aktualnie [...] zł, umowę kredytu w Raiffeisen Banku w wysokości [...] zł, wyciągi z rachunku bankowego z lipca, sierpnia i września 2018 r. w Banku BGŻ Paribas S.A. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, referendarz sądowy zważył: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że prawo pomocy jest szczególną instytucją procesową, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w rozdziale 3, działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z przesłanych dokumentów wynika, że otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł miesięcznie. Z przesłanych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że miesięczne niezbędne koszty utrzymania do których zaliczono czynsz, prąd, leki, telefon, paliwo, gaz, podatek od nieruchomości w lipcu wyniosły [...] zł, w sierpniu [...] zł, a we wrześniu [...] zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, że posiadanie przez skarżącą stałego dochodu w wysokości [...] zł netto miesięcznie w zestawieniu z wykazanymi miesięcznymi kosztami utrzymania pozwalają na uznanie, że wnioskodawca jest w stanie uiścić koszty sądowe w niniejszej sprawie Skarżąca wniosek o przyznanie prawa pomocy uzasadnia faktem posiadania zobowiązań finansowych, tj. kredytów i pożyczek. Odnosząc się do powyższego podkreślić należy, że korzystanie przez stronę z kredytu bankowego, czy pożyczki, potwierdza, że posiada ona zweryfikowaną przez profesjonalne instytucje finansowe, zdolność kredytową, a więc po uwzględnieniu podstawowych kosztów utrzymania jest w stanie zaoszczędzić część dochodu z przeznaczeniem na inne cele. Nie jest zatem osobą ubogą, która może zaspokoić tylko konieczne koszty utrzymania. Brak jest podstaw do przyjęcia, że wydatki ponoszone przez stronę na spłatę zaciągniętych kredytów i pożyczek mają pierwszeństwo przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 761/08, z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 427/10). Na uwadze należy również mieć fakt, że skarżąca jest właścicielką dwóch mieszkań, przy czym jak wynika z przesłanych wyciągów z konta bankowego jedno z nich oraz garaż wystawiła na sprzedaż, co niewątpliwie wpłynie na poprawę jej kondycji finansowej. W tym stanie rzeczy uiszczenie przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie, na które aktualnie składa się opłata od skargi w wysokości [...] zł nie doprowadzi do niedostatku w jej utrzymaniu, a przeciwnie mieści się w jej możliwościach płatniczych. Nadto na uwadze należy mieć fakt, że skarżąca wpis ten już uiściła. Nie ulega jednak wątpliwości, że w aktualnym stanie dochodów i wydatków skarżąca nie byłby w stanie ustanowić pełnomocnika z wyboru. Dlatego starszy referendarz sądowy stwierdził, że zachodzą przesłanki do przyznania W. Ł.-Z. radcy prawnego z urzędu. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.