II SA/Sz 1011/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 roku sprawy ze skargi Starosty na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie jednorazowego świadczenia pieniężnego na zagospodarowanie dziecka w rodzinie zastępczej postanawia: odrzucić skargę. Decyzją nr (...) z dnia (...), wydaną z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, przyznano Cz P jednorazowe świadczenie pieniężne na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanych do rodziny zastępczej 2 dzieci (tj. P P i K P), w łącznej kwocie 2.635,20 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że przyznana kwota jest zbyt mała w stosunku do niezbędnych potrzeb ww. dzieci. Jednocześnie podała, że jej mieszkanie ma 58 m2 powierzchni i składa się z 3 pokoi. Mieszka w nim łącznie 5 osób (tzn. strona, jej dwoje dzieci oraz dwoje dzieci przyjętych do rodziny zastępczej). Cz P wyjaśniła, że z przyznanych środków zamierza dokonać niezbędnego remontu mieszkania i zakupić dzieciom potrzebne wyposażenie (m.in. łóżko, szafę, biurko), bo dotychczasowe meble są stare i zużyte. Zdaniem odwołującej się zaskarżona decyzja została podjęta bez uwzględnienia rzeczywistych warunków, w jakich znajduje się rodzina, mieszkanie i meble. Podkreśliła ona także, że w chwili obecnej pozostaje bez pracy i środków do życia, a nie posiada żadnego majątku, aby utrzymać tyle osób. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) numer (...) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 78 ust. 7a ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że starosta może przyznać rodzinie zastępczej jednorazowe świadczenie pieniężne na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka - w wysokości do 150 % podstawy, która to podstawa - w myśl § 1 pkt 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 135, poz. 950 ) wynosi 1.647 zł. Przyznawanie ww. świadczenia odbywa się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Swoboda organu administracyjnego - wynikająca z samej instytucji omawianego uznania - nie oznacza jednak całkowitej dowolności takiego organu w interpretacji ww. przepisu. Obowiązkiem organu I instancji - przed wydaniem zaskarżonej decyzji - było przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób zgodny zarówno z zasadami przyznawania świadczeń z pomocy społecznej ( art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i art. 100 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), jak również z obowiązującymi procedurami, wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 7 - 9 oraz 77 § 1). Organ I instancji ani nie zebrał niezbędnego materiału dowodowego, ani też nie dokonał wnikliwej jego oceny (m.in. pod kątem kumulatywnego spełnienia ww. przesłanek z art. 78 ust. 7a ustawy o pomocy społecznej), co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W przekazanym wraz z odwołaniem materiale dowodowym, brak jest nawet wniosku strony, z którego wynikałoby, że w ogóle o przedmiotową pomoc występowała i jakie, niezbędne wydatki, związane z potrzebami dwojga dzieci - przyjmowanych do rodziny zastępczej - w nim zgłosiła. Podobnie, nie ma w nim odpisu postanowienia Sądu z dnia (...) (sygn. akt (...) ), co potwierdzałoby, że strona rzeczywiście została ustanowiona rodziną zastępczą dla spokrewnionych z nią dzieci (tj. P P i K P). O braku dokonania wnikliwej oceny niezbędnych wydatków - związanych z potrzebami ww. dzieci - świadczy fakt, że na każde z nich przyznano jednakową - jednorazową pomoc pieniężną, po 1.317,60 zł (tj. 53,33 % maksymalnej kwoty, a nie 80 %, jak to podał organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) mimo, iż P (ur. (...)) wkrótce ukończy 18 lat i jest uczennicą II klasy szkoły średniej, a K ma dopiero 6 lat (rozpoczęła uczęszczanie do klasy zerowej).Powyższe świadczy o tym, że inne, niezbędne wydatki (m.in. na zakup mebli, odzieży, przedmiotów szkolnych) trzeba ponieść na każde z dzieci, bo jest między nimi duża różnica wieku (12 lat). Ponadto, należy dokładnie określić, jaki zakres remontu mieszkania (ich pokoju) jest niezbędny. W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego, Kolegium stwierdziło potrzebę ponownego przeprowadzenia - i to w znacznej części - postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie działającego " z upoważnienia Starosty". Skarżący stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest niesłuszna, niezgodna z ustawą o pomocy społecznej i świadczy o złej interpretacji prawa i nieznajomości ustawy o pomocy społecznej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, bowiem organ I instancji w sposób wyczerpujący zgromadził materiał dowodowy mający znaczenie dla sprawy. Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej został zgromadzony odpowiedni materiał dowodowy: przeprowadzono kilkakrotnie wywiad środowiskowy, który jest szczególnym rodzajem dowodu przewidzianym w ustawie o pomocy społecznej I zawiera wszystkie niezbędne informacje dotyczące warunków mieszkaniowych ,zdrowia ,dochodów, sytuacji opiekuńczo wychowawczej itp. Chybiony jest zarzut Kolegium dotyczący tego, iż w przekazanym materiale dowodowym nie było nawet wniosku strony czyli Cz P. o udzielenie przedmiotowej pomocy. Podobnie nietrafny jest zarzut Kolegium odnoszący się do tego, iż w dokumentacji brak było postanowienia Sądu ustanawiającego Cz P rodziną zastępczą. To czy Cz P jest rodziną zastępczą czy nie, (w decyzji przyznającej świadczenie jest zapis daty i sygnatury akt dotyczących postanowienia) nie jest przedmiotem sporu, nie jest to kwestionowane przez strony i tym samym nie podlega badaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Strona skarżąca nie miała obowiązku wysyłania odpisu postanowienia Sądu do Kolegium Odwoławczego. Zadziwiający dla skarżącego jest sposób obliczania przez Kolegium procentu podstawy. Skarżący przyznał 80% podstawy zgodnie z brzmieniem przepisu: "do 150% podstawy". Podstawa wynosi 1647zł, a nie jak twierdzi Kolegium 2470,50 zł. 80% podstawy daje kwotę właśnie 1317,60z1. Błędnym jest twierdzenie Kolegium, iż organ mylnie podał procent przyznania świadczenia. Ustawa wyraźnie stanowi, iż jednorazowe świadczenie pieniężne starosta może przyznać w wysokości do 150% podstawy. Nie ma w ustawie terminu, którego używa Kolegium, a mianowicie: "kwoty maksymalnej". Skoro Kolegium popełnia błędy w samych wyliczeniach to jak najbardziej słusznym staje się zaskarżenie całej decyzji Kolegium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi stwierdzając, iż wniesienie skargi przez Starostę jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kompetencje kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie określa art. 112 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 z późn.zm.). Zgodnie z tym przepisem kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie może wytaczać na rzecz obywateli powództwa o roszczenia alimentacyjne; powiatowe centrum pomocy rodzinie może kierować wnioski o ustalenie niezdolności do pracy, niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności do organów określonych odrębnymi przepisami; w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości powiatu decyzje administracyjne wydaje starosta lub z jego upoważnienia kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie i inni pracownicy centrum upoważnieni na wniosek kierownika. Starosta może także upoważnić kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika ośrodka pomocy społecznej w mieście na prawach powiatu do zawierania i rozwiązywania umów cywilnoprawnych z rodzinami zastępczymi w sprawie powierzenia dziecka. Przedłożone, na wezwanie Sądu, przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie upoważnienie do działania w imieniu Starosty nie wykracza poza zakres objęty ww. art.112 ustawy o pomocy społecznej. Tymczasem, zgodnie z art.36 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), W postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidziano trzy rodzaje pełnomocnictwa: ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, do prowadzenia poszczególnych spraw oraz tylko do niektórych czynności w postępowaniu sądowym. Ponadto w oparciu o art.37 § 1 ww ustawy pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przedłożone upoważnienie nie spełnia wymogów do reprezentowania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Starosty przez Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie. Na podstawie zaś art.58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Nawet jednak gdyby Kierownik wniósł skargę posiadając stosowne pełnomocnictwo Starosty do reprezentowania go przed Sądem, skarga i tak podlegałaby odrzuceniu, bowiem jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tej sprawie. Z tego powodu skarga podlegałaby odrzuceniu jako niedopuszczalna na zasadzie art.58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( między innymi wyrok NSA sygn.akt I OSK 521/05 z 7.12.2005 lex nr 189858 ). W tym stanie rzeczy, na podstawie art.58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji