II SA/Sz 1012/10
WyrokWSA w Szczecinie2011-01-26
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Barbara Gebel, Mirosława Włodarczak-Siuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku rodzinnego osobie zamieszkującej w Polsce, która nie wykonuje działalności zawodowej, jest uzasadniona tym, że drugi rodzic dziecka wykonuje działalność zawodową w innym państwie członkowskim UE, nawet jeśli nie wykazano, że w tym innym państwie przyznano świadczenia rodzinne?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych dla osoby zamieszkującej w Polsce i nieaktywnej zawodowo nie może być automatycznie odmawiane tylko dlatego, że drugi rodzic dziecka wykonuje pracę w innym państwie UE. Przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (w tym art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72) mogą co najwyżej prowadzić do zawieszenia wypłaty świadczeń, a nie do ich całkowitej odmowy, jeśli nie wykazano, że świadczenia zostały przyznane lub są wypłacane w państwie zatrudnienia drugiego rodzica.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego G. D. na syna F. D. za okres od [...] r. do [...] r. Organy administracyjne uznały, że ponieważ matka dziecka, K. D., wykonywała pracę w innym państwie UE, pierwszeństwo do wypłaty świadczeń leżało po stronie tego państwa. Skarżący podnosił, że była żona nie przesyłała pieniędzy na utrzymanie, mimo zasądzonych alimentów, a syn mieszka z nim. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa Z. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak /spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Protokolant Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta S., decyzją z dnia [...] r., [...], na podstawie art. 3 pkt 2, art. 5 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 1 i 2, art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), przyznał G. D. zasiłek rodzinny na dziecko – F. D. od dnia [...] r. do dnia [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wys. [...] zł na okres od [...] r. do [...] r.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., powołując się na art. 21 ust. 1, art. 23a ust. 2 i 5, art. 25 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, orzekł o uchyleniu decyzji z dnia [...] r., nr [...] w zakresie świadczeń rodzinnych przyznanych G. D. na F. D. na okres od [...] r. do [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że według informacji uzyskanej od Marszałka Województwa Z. w przypadku rodziny G. D. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 21 lutego 2006 r. do 31 maja 2006 r., od 26 stycznia 2007 r. do 30 czerwca 2007 r., od 24 stycznia 2008 r. do 31 maja 2008 r., od 1 lipca 2008 r. do 5 czerwca 2009 r. oraz od 1 października 2009 r. do chwili obecnej. Organ przywołał treść art. 21 ust. 1 i art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i stwierdził, że skoro w przypadku rodziny G. D. od 21 lutego 2006 r. do 31 maja 2006 r. miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, to w tym okresie wnioskodawca nie posiadał uprawnień do pobierania świadczeń rodzinnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Marszałek Województwa Z., działając w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 15a, art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 21, art. 23a ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 lit. h i ust. 2, art. 13 ust. 1 i 2 lit. a, art. 73 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodziny przemieszczających się we wspólności (Dz. U. UE.L.1971.74.1 ze zm.), Decyzji Nr 207 Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących z dnia 7 kwietnia 2006 r. dotyczącej interpretacji art. 76 i art. 79 ust. 3 rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 oraz art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 dotyczących kumulacji świadczeń i zasiłków rodzinnych (Dz. U.UE.L.2006.175.83), decyzją z dnia 13 sierpnia 2010 r., nr 957/10 orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko F. D. od dnia [...] r. do dnia [...] r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w sprawie Marszałek Województwa Z. podał, że wnioskodawca – G. D.j od dnia [...] r. do chwili obecnej pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy (renta przyznana na stałe), a zatem w rozpatrywanym okresie, tj. od [...] r. do [...] r. nie był osobą wykonującą działalność zawodową w rozumieniu Decyzji Nr [...] Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących. Żona wnioskodawcy – K. D. w okresie [...] r. do [...] r. była zatrudniona na terenie [...], w związku z tym była osobą wykonującą działalność zawodową zgodnie z Decyzja Nr [...] Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących.
Następnie organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (EWG) 1408/71, pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia ma swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego państwa członkowskiego. Wobec powyższego K. D. od [...] r. do [...] r. podlegała ustawodawstwu [...], tj. państwa, w którym wykonywała działalność zawodową. Zgodnie z art. 73 rozporządzenia (EWG) 1408/71, pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek podlegająca ustawodawstwu państwa członkowskiego jest uprawniona, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują na terytorium innego państwa członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni na terytorium tego państwa.
Na podstawie przytoczonych regulacji Marszałek uznał, że jeżeli w tym samym okresie i względem tego samego członka rodziny następuje kumulacja prawa do świadczeń rodzinnych należnych pracownikowi w państwie członkowskim i prawa przyznanego w kraju zamieszkania członków jego rodziny, a osoby zamieszkujące w Polsce nie prowadzą tu działalności zawodowej, w celu określenia ustawodawstwa i ustalenia pierwszeństwa do wypłaty świadczeń brane jest pod uwagę kryterium wykonywania działalności zawodowej. W sytuacji, gdy pozostający w Polsce rodzic, G. D, nie wykonywał tu działalności zawodowej w rozumieniu Decyzji Nr [...] Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących, to w rozpatrywanym okresie świadczenia rodzinne powinny być wypłacane w całości w państwie członkowskim miejsca wykonywania działalności zawodowej przez drugiego rodzica, w tym przypadku w [...].
G. D. odwołał się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. podnosząc, że jego była żona K. D., przebywając od [...[ r. na terenie [...], gdzie udała się w celach zarobkowych dla poprawienia bytu rodziny nie przesyłała żadnych pieniędzy na utrzymanie mimo tego, iż wciąż przebywał on na rencie inwalidzkiej z powodu utraty dolnej kończyny w wyniku amputacji po nowotworze. Po sprawie rozwodowej, która odbyła się [...] r. i która zakończyła się rozwodem oraz alimentami w wys. [...] zł zasądzonym na jego korzyść, żona dalej nie przesyłała pieniędzy, mimo tego, że syn F. D. nadal z nim przebywa, a wiadomym jest że potrzeby materialne rosną i wyprawienie syna do szkoły będzie coraz droższe.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2, art. 3 pkt 15a, art. 4, art. 21, art. 23a ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 73 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodziny przemieszczających się we wspólności (Dz. U. (EW) L 149 z dnia 5 lipca 1971 r. ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalności na własny rachunek i do członków ich rodzinnych przemieszczających się we wspólności (Dz. U. (WE) L 74 z dnia 27 marca 1972 r. ze zm.), Decyzji Nr [...] Komisji Administracyjnej Wspólnot Europejskich z dnia 7 kwietnia 2006 r. dotyczącej interpretacji art. 76 i art. 79 ust. 3 rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 oraz art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 574/72 dotyczących kumulacji świadczeń i zasiłków rodzinnych (Dz. U. (WE) L 175/83 z dnia 29 czerwca 2006 r.), decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że wobec postanowień art. 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zaopatrzenia społecznego należy do marszałka województwa. Dlatego, w związku z decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. uchylającą od dnia [...] r. do[...] r. świadczenia rodzinne przyznane decyzją z [...] r., Marszałek Województwa Z., w oparciu o art. 23a ust. 6 ustawy, zobowiązany był rozpoznać wniosek strony i wydać decyzje w sprawie świadczeń rodzinnych w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zaopatrzenia społecznego. Kolegium powołując się na tożsame ustalenia faktyczne jakie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji Marszałek Województwa Z. oraz na treść art. 13 ust. 2 lit. a) i art. 73 Rozporządzenia (EWG) 1408/71 stwierdziło, że we wskazanym okresie matka dziecka podlegała wyłącznie ustawodawstwu [...] i była uprawniona do świadczeń rodzinnych według ustawodawstwa [...]. Ojciec dziecka, zamieszkuje z dzieckiem w Polsce i jest nieaktywny zawodowo. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 lit. a rozporządzenia (EWG) nr 574/72 prawo do zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunków ubezpieczenia, zatrudniania lub prowadzenia działalności na własny rachunek, jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego państwa członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia, do wysokości kwoty tych świadczeń. W przedmiotowym okresie pierwszeństwo do wypłaty świadczeń rodzinnych ze względu na kraj wykonywania pracy zawodowej (tylko przez matkę dziecka) leżało po stronie [...], gdzie świadczenia rodzinne powinny być wypłacane w pełnej wysokości.
Ustosunkowując się do argumentów zawartych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, czy matka dziecka przesyłała jakiekolwiek pieniądze dla rodziny, lecz to, od kiedy istnieje uprawnienie (potencjalne prawo) do świadczeń rodzinnych w karu wykonywania działalności zawodowej przez rodzica dziecka.
W skardze złożonej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. G. D. wniósł o pozytywne załatwienie sprawy dołączając m.in. zaświadczenie o wysokości renty, zaświadczenie od komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji alimentów, zaświadczenie z MPOS w S. o pobieranych alimentach oraz kopię wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] r., sygn. akt [...], którym orzeczono m.in. o rozwiązaniu przez rozwód małżeństwa G. D. i K. B. D. i powierzeniu G. D. wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem F. D.j oraz pozbawieniu K. B. D. tej władzy rodzicielskiej
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S/ zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona pod kątem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), doprowadziła Sąd do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżonym orzeczeniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Z. odmawiającą przyznania G. D. zasiłku rodzinnego na syna F. D. za okres od [...] r. do [...] r. U podstaw argumentacji organów obu instancji stało się ustalenie, że w tym okresie czasu G. D. był osobą nieaktywną zawodowo, zaś matka dziecka –K. D. wykonywała pracę zawodową na terenie [...], w związku z czym pierwszeństwo do wypłaty świadczeń rodzinnych ze względu na kraj wykonywania pracy leżało po stronie [...], gdzie świadczenia rodzinne powinny być wypłacane w pełnej wysokości – zgodnie z art. 13 ust. 2 lit. a) i art. 73 rozporządzenia (EWG) nr 1408/71. Dodatkowo, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podkreśliło, powołując się na art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (EWG) nr 574/72, że prawo do zasiłków rodzinnych należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunków ubezpieczenia, zatrudniania lub prowadzenia działalności na własny rachunek, jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego państwa członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia, do wysokości kwoty tych świadczeń.
Zgodnie z art. 73 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego, do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodziny przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE. L z 1971 r. nr 149, poz. 2), pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego są uprawnieni, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak jakby zamieszkiwali oni terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI.
Prawo do korzystania z uprawnień do świadczeń rodzinnych przyznane pracownikom najemnym lub osobom prowadzącym działalność na własny rachunek o którym stanowi przywołany wyżej art. 73 może skutkować zbiegiem uprawnień przewidzianych przez ustawodawstwo państwa zatrudnienia z uprawnieniami przysługującym w państwie zamieszkania. W tym celu, w ramach wprowadzenia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego ustanowiono regulacje przeciwdziałające kumulacji świadczeń, tj. zapobiegające pobieraniu świadczeń rodzinnych w tym samym czasie na tego samego członka rodziny. Reguły postępowania w takim przypadku zamieszczone zostały m.in. w art. 76 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1408/71 i w art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 (...) (Dz. U.UE.L z 1972 r. nr 74, poz. 1 ze zm.).
W myśl art. 76 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1408/71, w przypadku, gdy w tym samym okresie, dla tego samego członka rodziny i z tytułu wykonywania działalności zawodowej, świadczenia rodzinne są przewidziane w ustawodawstwie Państwa Członkowskiego, na terytorium którego zamieszkują członkowie rodziny, prawo do świadczeń rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego, w danym wypadku na podstawie art. 73 lub 74, jest zawieszane do wysokości przewidzianej w ustawodawstwie pierwszego Państwa Członkowskiego.
Przywołany wyżej przepis dotyczy zatem sytuacji zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych zależnych od wykazania aktywności zawodowej. Jednakże ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), nie uzależnia uzyskania prawa do świadczeń rodzinnych od wykonywania działalności zawodowej (zatrudnienia lub ubezpieczenia) lecz przede wszystkim wiąże go z okolicznością zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mógł zatem mieć art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72, wedle którego, prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia, do wysokości kwoty tych świadczeń.
Pomimo prawidłowego powołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie ww. przepisu organ nie dostrzegł, że wyrażona w nim zasada "zawieszenia prawa do świadczeń" dotyczy sytuacji "przyznania" w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny "świadczeń" zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74 77 lub 78 rozporządzenia, i to tylko do wysokości kwoty tych świadczeń. Zatem art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72 nie pozbawia członków rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w miejscu zamieszkania, lecz co najwyżej może prowadzić do ich zawieszenia.
Zdaniem Sądu, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy odmowa przyznania świadczeń G. D. mogłaby mieć miejsce wówczas, gdyby za ten sam okres czasu i dla tego samego członka rodziny przyznane były świadczenia w kraju zatrudnienia matki dziecka skarżącego, czyli w [...]. Wówczas bowiem znalazłyby zastosowanie reguły "antykumulacyjne", a w szczególności art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 574/72. Skład orzekający w pełni podziela w tym zakresie tożsamy pogląd prezentowany w wyrokach: WSA w Łodzi z dnia 3 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 1153/10, WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. II SA/Gd 610/07 (publ. na stronach internetowych www.orzeczenia.nsa.gov.pl), WSA w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 874/09 (Lex nr 559780).
Również Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19 lutego 1981 r. wydanym w sprawie Kurt Beck v. Bundesanstalt für Arbeit (orzeczenie wstępne 104/80, Lex nr 132368) podkreślił, że reguły mające na celu zapobieganie nakładaniu się świadczeń rodzinnych mają zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim nie pozbawiają one, bezpodstawnie, osób zainteresowanych świadczeń przyznanych im przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego.
Art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72 z późniejszymi zmianami zawiesza wypłatę świadczeń rodzinnych lub zasiłków rodzinnych wypłacanych na podstawie ustawodawstwa Państwa zatrudnienia jedynie do wysokości świadczenia otrzymywanego, w odniesieniu do tego samego okresu i tego samego członka rodziny, w Państwie zamieszkania przez małżonka prowadzącego działalność zawodową lub gospodarczą na terytorium tego Państwa.
W tym miejscu zasadnym jest równocześnie przypomnienie, że art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych obliguje organ właściwy do uchylenia już wydanej przezeń decyzji przyznającej świadczenia rodzinne w przypadku wyjazdu członka rodziny uprawnionego do świadczeń rodzinnych z Polski do państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu tego państwa i w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Natomiast obowiązkiem właściwego marszałka województwa jest wówczas wydanie decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 ustawy, od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu innego państwa, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Nie oznacza to jednak, że decyzja taka może być wyłącznie decyzją odmowną, opierającą się na stwierdzeniu, że skoro członek rodziny był teoretycznie uprawniony do uzyskania świadczeń rodzinnych z tytułu pracy zawodowej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, to pozostałym członkom rodziny zamieszkującym w kraju, na dodatek niepracującym zawodowo, świadczenia rodzinne już nie przysługują.
Prawo do uzyskania świadczeń rodzinnych winno ulec co najwyżej zawieszeniu, jeżeli okazałoby się, że na tą samą osobę uprawnioną, za ten sam okres wystąpiono już z wnioskiem o tego samego rodzaju świadczenie rodzinne w innym państwie lub świadczenie takie było lub jest wypłacane. Dodatkowo należałoby jeszcze ustalić wysokość tego świadczenia, czy jest ono wyższe niż wynika to z ustawodawstwa krajowego.
W niniejszej sprawie organy nie wykazały aby matka F. D, pracująca w [...], wystąpiła z wnioskiem o jakiekolwiek świadczenia rodzinne lub je pobrała. Ponadto, organy obu instancji nie rozważyły, a przynajmniej nie przedstawiły w uzasadnieniu swoich decyzji, w oparciu o jakie ustalenia uznały, że na dzień podejmowania negatywnych dla skarżącego rozstrzygnięć matka dziecka, pozbawiona wykonywania władzy rodzicielskiej i nie wychowująca dziecka, posiadała prawo do uzyskania świadczeń rodzinnych w [...] na F. D., na określony w decyzjach okres. Zdaniem składu orzekającego, nie jest do zaaprobowania taka wykładnia i zastosowanie przepisów związanych z przyznaniem świadczeń rodzinnych i o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wedle której miałoby dojść do pozbawienia skarżącego przyznanego prawa do pobranych świadczeń rodzinnych tylko z tego względu, że niewychowującej dziecko matce mogło teoretycznie przysługiwać prawo do pobrania podobnych świadczeń w innym państwie.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organów orzekających będzie takie przeanalizowanie i zastosowanie przepisów związanych z ustaleniem prawa skarżącego do świadczeń rodzinnych, które będzie uwzględniało zapatrywania prawne Sądu zawarte w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło