II SA/Sz 1017/14
WyrokWSA w Szczecinie2015-04-23
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawca sąsiednich nieruchomości, na których realizuje własną inwestycję, posiada interes prawny umożliwiający mu status strony w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji przez inny podmiot na nieruchomościach sąsiednich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa dzierżawy nieruchomości, na podstawie której skarżąca Spółka próbowała wykazać swój interes prawny, jest stosunkiem zobowiązaniowym, który nie daje podstaw do przyznania jej statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny musi być oparty na przepisie prawa materialnego, a dzierżawa jedynie daje prawo do używania rzeczy i pobierania pożytków, co stanowi co najwyżej interes faktyczny, a nie prawny.Stan faktyczny
Spółka A, dzierżawiąca grunty sąsiednie, na których realizuje własną farmę wiatrową, wniosła odwołanie od decyzji Wójta Gminy D. określającej środowiskowe warunki budowy 6 turbin wiatrowych przez innego inwestora. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że Spółka A nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada interesu prawnego. Spółka A zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając m.in. naruszenie art. 28 K.p.a. przez błędne uznanie braku interesu prawnego oraz naruszenie przepisów dotyczących oceny kumulującego się oddziaływania inwestycji na środowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy D., po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez inwestora – [...] i po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego określonego przepisami art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82 i art. 85 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U z 2013 r. poz. 1235 ze zm.) określił środowiskowe warunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 6 turbin wiatrowych na działkach nr [...] w obrębie J., na działkach nr [....] obrębie-D. i na działkach nr [...] w obrębie B.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka A, domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając jej m.in.:
- naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wydanie przez organ postanowienia o odmowie dopuszczenia odwołującej się Spółki do udziału
w postępowaniu bez podstawy prawnej;
- naruszenie art. 28 K.p.a., poprzez przyjęcie, że odwołująca się Spółka nie ma interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu, skutkujące konkluzją nieposiadania przymiotu strony;
- błąd w ustaleniach faktycznych co do odległości usytuowania planowanej przez Spółkę A inwestycji w odniesieniu do posadowienia turbin wiatrowych, których dotyczyło przedmiotowe postępowanie;
- naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 1 b ustawy środowiskowej, polegające na tym,
że organ oparł swoją decyzję na raporcie, którego autorzy nie zbadali prawidłowo przedmiotowego przedsięwzięcia z innymi planowanymi przedsięwzięciami;
- naruszenie art. 7 i 77§1 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niezebranie
i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. znak [...] wydaną na podstawie: art. 138 §1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz., 267) dalej: K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte powyższym odwołaniem Spółki A uznając, iż odwołująca się nie jest stroną postępowania, w którym wydano kwestionowaną decyzję, albowiem nie posiada praw rzeczowych do gruntów, objętych postępowaniem.
Legitymacja do złożenia odwołania, zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. przysługuje stronie, tj. podmiotowi, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie, w którym została wydana decyzja organu pierwszej instancji. Odwołanie jest niedopuszczalne, gdy wnosi je osoba nieuprawniona, tj. osoba nie posiadająca przywileju strony w sprawie w rozumieniu art. 28 K.p.a.
W rozumieniu tego przepisu stroną jest osoba fizyczna lub prawna albo też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie obowiązującego prawa może uzyskać konkretne korzyści, albo też może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej. Jest to obiektywna wersja pojęcia strony postępowania administracyjnego, co oznacza, iż o tym, czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola danej osoby.
Podstawę interesu prawnego a zatem legitymację procesową strony, stwarza dla określonego podmiotu tylko przepis prawa materialnego. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, oraz aktualny a nie ewentualny (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1998r., IV; SA 1106/97, podobnie postanowienie NSA z dnia 5 lutego 1998r., I SA/Po 1242/97). Rozróżnić należy kwestię interesu prawnego od interesu faktycznego, to jest stanu w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowani korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego; zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu.
W postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stronami tego postępowania będą więc właściciele działek położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, jak też właściciele działek objętych przewidywanym obszarem ograniczonego oddziaływania, jeżeli oddziaływanie planowanej inwestycji będzie wykraczać poza teren, do którego inwestor posiada tytuł prawny i będzie przekraczać ustalone prawem standardy. Naruszenie prawnie chronionego interesu musi być udowodnione, np. wykazane w raporcie.
Jednocześnie Kolegium zauważa, iż jednym z elementów postępowania
w sprawie oceny oddziaływania na środowisko są konsultacje społeczne i zapewnienie udziału społeczeństwa w takim postępowaniu. Do udziału w konsultacjach społecznych ma prawo każdy, bez względu na jego status prawny. Prawo to jednak ogranicza się jedynie do możliwości składania uwag i wniosków co do realizacji przedsięwzięcia i nie jest równoznaczne z uzyskaniem uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym.
W analizowanej sprawie bezspornym jest, iż planowane przez inwestora przedsięwzięcie (budowa 6 turbin wiatrowych) zlokalizowane będzie na terenie
o charakterze rolniczym, a punkty posadowienia poszczególnych elektrowni w ich bezpośrednim sąsiedztwie otoczone są ze wszystkich stron terenami rolniczym, na których nie są sprecyzowane wartości dopuszczalnego poziomu hałasu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Spółki A SKO stwierdza, iż aczkolwiek zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP -co do zasady- jest słuszny, (postanowieniem Kolegium znak: [...], stwierdzono nieważność postanowienia Wójta Gminy D. z dnia [...] r., którym odmówiono Spółce dopuszczenia jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu) to dokonane we wstępnej fazie postępowania odwoławczego ustalenia doprowadziły do uznania, że Spółka A, będąca dzierżawcą gruntów sąsiednich, na których realizuje własną farmę elektrowni wiatrowych, nie jest stroną w przedmiotowym postępowaniu.
Interes prawny w stosunku do przedmiotowego postępowania można wywieść wyłącznie na podstawie prawa własności lub użytkowania wieczystego. Prawo obligacyjne, nie może stanowić postawy do przyznania osobie trzeciej interesu prawnego wobec danej nieruchomości. Umowa dzierżawy nieruchomości, na podstawie której odwołująca się Spółka próbuje wywieść swój interes prawny, jest stosunkiem obligacyjnym, który nie daje podstaw do poszukiwania w nim normy prawa materialnego upoważniającej do występowania w obrocie publicznym. Umowa taka sama przez się, nie daje podstaw do występowania przed organami w przedmiocie wydawania nakazów, które organy administracji publicznej mogą kierować jedynie do podmiotów zobowiązanych (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2004r. sygn.. akt: II OSK 906/04).
Dzierżawa, jako stosunek o charakterze zobowiązaniowym, nie wiąże się
z prawem do gruntu, bowiem zgodnie z art. 693 Kc daje dzierżawcy jedynie prawo do używania rzeczy i pobierania z niej pożytków. Z tego zaś nie wynika interes prawny,
ale co najwyżej interes faktyczny. Oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia nie będzie ingerowało w prawa rzeczowe odwołującej się Spółki, co skutkuje uznaniem,
że nie ma ona interesu prawnego w niniejszej sprawie a zatem nie posiada przymiotu strony, uprawniony do wniesienia odwołania.
Powyższą decyzję Spółka A zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
a) art. 28 K.p.a. w związku z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej w skrócie przytaczanej także jako "ustawa środowiskowa"), w zw. z art. 7, art. 32, art. 64 ust. 2 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że skarżąca nie ma interesu prawnego
w postępowaniu;
b) art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., przez ich niezastosowanie oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia, kumulującego się na danym obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko;
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, że w sytuacji gdy na danym obszarze oddziaływania elektrowni wiatrowych, wskutek realizacji kolejnego przedsięwzięcia w tym zakresie, nastąpi kumulacja oddziaływania elektrowni wiatrowych, raport oddziaływania kolejnego przedsięwzięcia na środowisko powinien w sposób pełny i prawidłowy wyjaśnić kumulujące się oddziaływanie na środowisko w zakresie wszystkich zamierzonych na danym obszarze i powiązanych sposób ze sobą przedsięwzięć;
3) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. ujawnienia nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i nowych dowodów, w szczególności w zakresie kumulujących się uciążliwości dla środowiska powiązanych ze sobą przedsięwzięć z zakresu energetyki wiatrowej oraz szkodliwego wzajemnego oddziaływania zbyt blisko obok siebie umieszczonych elektrowni (turbin) wiatrowych, wcześniej nie znanych organom, które wydały zaskarżone decyzje wskutek zaniechania dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powyższej skargi skarżąca Spółka wskazuje, iż jest inwestorem przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej J.-J. na etapie finalnym - posiada już decyzję o pozwoleniu na budowę. Turbiny jej farmy oraz inwestora - Spółki [...] będą w bezpośrednim sąsiedztwie.
W niektórych miejscach turbiny wiatrowe obu przedsięwzięć mogą stać w odległości około 300 metrów od siebie, wobec czego należałoby z dużą dokładnością zbadać skumulowane oddziaływanie na środowisko obu przedsięwzięć.
Z żadnego przepisu prawa, nie wynika, że w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia warunkiem zaistnienia interesu prawnego osób innych niż inwestor, są tylko prawa rzeczowe do sąsiednich nieruchomości, w stosunku do nieruchomości, na której ma być realizowane dane przedsięwzięcie, a nie inne uprawnienia, w tym prawa zobowiązaniowe do tych sąsiednich nieruchomości, lub wynikające art. 63 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy środowiskowej, i z przedsięwzięcia, dla którego już wcześniej wydano decyzję nie tylko o środowiskowych uwarunkowaniach, ale i o pozwoleniu na budowę. Z art. 32 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP wynika, iż zarówno własność, jak i inne prawa majątkowe, podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej oraz że wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a nikt nie może być dyskryminowany z jakiejkolwiek przyczyny. Pozaustawowe różnicowanie przez Wójta czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze lub inne organy władzy publicznej, uprawnień do udziału w postępowaniu o ustalenie uwarunkowań środowiskowych osób, którym przysługują uprawnienia do sąsiednich nieruchomości, w zależności od tego czy są to uprawnienia rzeczowe, czy zobowiązaniowe, jest działaniem poza granicami prawa wynikającego z konstytucyjnych źródeł prawa, sprzecznym z art. 7 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.
Przy załatwianiu w demokratycznych państwach prawnych indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, jak i rozstrzyganiu sporów wynikłych na tle załatwiania tych spraw, nie może chodzić o przerzucanie się wypowiedziami
z uzasadnień rozstrzygnięć w innych indywidualnych tego rodzaju sprawach, które dla stosowania prawa w rzeczywistych demokratycznych państwach prawnych nie są potrzebne, lecz o prawidłowe zastosowanie prawa, które nie wyklucza interesu prawnego wynikającego z norm prawa cywilnego, ani nie ogranicza go do uprawnień opartych na prawie rzeczowym, więc nie ma podstaw do pomijania go w zakresie wywodzonych z prawa materialnego administracyjnego, jak i z cywilnoprawnych uprawnień skarżącej w niniejszej sprawie, a organy administracji obowiązane były należycie ów interes skarżącej rozważyć i uwzględnić.
Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do poniesionego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 63 ust. 1 pkt 1 lit.b ustawy środowiskowej.
Dalej skarżąca stwierdza, iż cyt.: "taki sposób rozpatrzenia przez organy administracji sprawy, tj. z odmówieniem uznania wskazywanego przez skarżącą, wynikającego m.in. z prawa materialnego administracyjnego, jak i cywilnego, interesu prawnego skarżącej i prawa udziału w postępowaniu w zakresie uwarunkowań środowiskowych dla przedsięwzięcia wnioskodawcy, w rzeczywistości powiązanego
z przedsięwzięciem realizowanym już przez skarżącą, w szczególności ze względu na występowanie kumulowania się oddziaływań obu przedsięwzięć na danym obszarze, w tym uciążliwego w czasie pracy elektrowni wiatrowych hałasu, a także wzajemnego szkodliwego oddziaływania turbin (turbulencji) elektrowni wiatrowych na siebie, doprowadziło do zaniechania przez organy administracji I i II instancji obowiązku dokładnego wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i wszechstronnego wyczerpującego rozważenia całego materiału dowodowego sprawy, skutkującego ujawnianie się nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów, nie znanych dotąd prowadzącym postępowanie organom, które wydały zaskarżone decyzje. Odnosi się to w szczególności do takich okoliczności faktycznych, jak rzeczywista odległość elektrowni wiatrowych w przedsięwzięciu zamierzonym przez wnioskodawcę od elektrowni wiatrowych, na które wydano już skarżącej pozwolenie na budowę, występujących w przedsięwzięciu realizowanym na tym samym obszarze przez skarżącą, rzeczywisty stopień szkodliwych oddziaływań elektrowni wiatrowych, w tym rzeczywisty poziom hałasu występujący przy pracy elektrowni wiatrowych w analizowanym w sprawie zamierzonym przedsięwzięciu wnioskodawcy, nie tylko przy prędkości wiatru 5 m/s (gdy elektrownie dopiero zaczynają się poruszać) lecz przy rzeczywistej i także ekstremalnej prędkości wiatru, istotnej dla pracy elektrowni wiatrowych i realizacji celu ich pracy (...).
Z posiadanych przez skarżącą informacji wynika, że zarówno rzeczywiste odległości między elektrowniami wiatrowymi obu powiązanych miedzy sobą przez kumulujące się oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć, jak i rzeczywiste ich oddziaływanie na środowisko, w tym poziom hałasu elektrowni wiatrowych, których wybudowanie jest objęte przedsięwzięciem zamierzonym przez wnioskodawcę, przy pracy przy prędkości wiatru powyżej 5 m/s oraz kumulowanie się hałasu i poziomu kumulującego się hałasu elektrowni obu przedsięwzięć, przy efektywnej dla tego rodzaju przedsięwzięć pracy elektrowni wiatrowych w warunkach rzeczywistej prędkości wiatru powyżej 5m/s, jak też wzajemne oddziaływanie na siebie przedsięwzięć i obejmujących je elektrowni wiatrowych i ich turbin oraz turbulencji, kumulujące się migotanie świateł elektrowni od zmierzchu do świtu ze wszystkich stron, jak również dowody na te okoliczności faktyczne, nie były przedstawione lecz zostały zatajone, w tym w sporządzonym na zlecenie wnioskodawcy raporcie oddziaływania na środowisko i przez to w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym nie były organom które wydały zaskarżone decyzje znane".
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 tej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny podlegał będzie akt, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też, poprzez naruszenie prawa, daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wskazuje na prawidłowość skarżonego rozstrzygnięcia i bezzasadność skargi.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii, czy skarżącej, realizujących już inwestycję w postaci farmy elektrowni wiatrowych na sąsiednich do objętych niniejszym postępowaniem gruntach, na podstawie zawartych z właścicielami tych gruntów umów dzierżawy, przysługuje status i prawo strony postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji podobnej inwestycji, realizowanej przez innego inwestora na nieruchomościach sąsiednich.
Dokonane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie, oparte na art. 138 § 3 K.p.a., zakreśla też granice rozpatrywanej przez Sąd sprawy, zatem tylko do tej kwestii, tj. uprawienia skarżącej do wniesienia odwołania od wydanej przez organ I instancji na wniosek [...] decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanej przez tę Spółkę inwestycji, ogranicza się rozpoznanie niniejszej skargi.
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a argumentacja skarżącej, odwołująca się do ochrony praw majątkowych, wynikających z zawartej przez nią umowy dzierżawy gruntu, na którym realizuje własną inwestycję w postacie farmy elektrowni wiatrowych, jako podstawy jej interesu prawnego, nie jest trafna.
Zgodnie z przeważającym stanowiskiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego o istnieniu interesu prawnego można mówić w sytuacji, gdy istnieje przepis prawa materialnego, który przewiduje, iż uzyskanie przez konkretny podmiot uprawnień lub nałożenie na niego obowiązków następuje przez władcze ich określenie przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że stroną postępowania administracyjnego jest osoba fizyczna lub prawna albo też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie obowiązującego prawa może uzyskać konkretne korzyści, albo też może być obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej. Pojęcie "interes prawny" oznacza zatem interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Tak rozumiany interes musi być zatem oparty na konkretnej normie prawa materialnego, stanowiącej podstawę dla określonych praw lub obowiązków danego podmiotu, a nadto winien cechować się tym, że jest konkretny, indywidualny, bezpośredni, aktualny i dający się obiektywnie stwierdzić, a więc sprawdzalny. Winien też pozostawać w związku z przedmiotem postępowania i treścią wydanego w jego wyniku władczego rozstrzygnięcia organu administracji.
Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego wiąże się zatem z ingerencją organu administracji publicznej w sferę wynikających z przepisów prawa praw lub obowiązków określonego podmiotu, w tym wypadku - skarżącej.
W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem SKO, iż umowa dzierżawy nieruchomości, na podstawie której skarżąca Spółka próbuje wywieść swój interes prawny
w kwestionowaniu decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowych dla innego podmiotu, realizowanego na obszarze, do którego skarżącej nie przysługuje żaden tytuł prawny i nie oddziaływującej prawnie na umowę dzierżawy łączącej skarżącą z właścicielami nieruchomości, na których na podstawie tej umowy realizuje ona własne przedsięwzięcie inwestycyjne, nie daje podstaw do uznania, iż skarżona decyzja w jakikolwiek sposób ingeruje w sferę prawną skarżącej Spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt
II OSK 190/10 wskazał wprost, iż bezzasadne jest twierdzenie, że źródłem interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest stosunek prawny dzierżawy gruntu. Dzierżawa, jako stosunek o charakterze zobowiązaniowym, nie wiąże się z prawem do gruntu, bowiem zgodnie z art. 693 K.c. daje dzierżawcy jedynie prawo do używania rzeczy i pobierania z niej pożytków. Z tego rodzaju stosunku zobowiązaniowego nie wynika interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a., lecz co najwyżej interes faktyczny.
Interes faktyczny zaś to taki stan, w którym dany podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności sporządzonego dla potrzeb tego postępowania raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz uzupełnień do tego raportu, wskazuje - wbrew zarzutom skargi- iż organ wydający przedmiotową decyzję analizował skumulowane oddziaływanie projektowanej inwestycji z istniejącymi i projektowanymi farmami wiatrowymi usytuowanymi na terenie gminy D. oraz gmin ościennych. W wyniku tej analizy nie wykazano wystąpienia znacząco negatywnych oddziaływań na środowisko, a tego właśnie zagadnienia dotyczyła decyzja, od której skarżąca chciała wnieść odwołanie. Zgłoszony przez skarżącą Spółkę zarzut o pominięciu raporcie tych kwestii pozwala na stwierdzenie, iż skarżąca w sposób powierzchowny zapoznała się z tym raportem.
Interes prawny winien być związany z indywidualnym interesem strony, opartym na normie prawa materialnego. W tym aspekcie bezskuteczne jest odwoływanie się przez skarżącą do interesu innych podmiotów, w tym uciążliwości kolejnej farmy elektrowni wiatrowych dla mieszkańców okolicznych miejscowości. Skarżąca nie jest bowiem organizacją ekologiczną, ani podmiotem, którego gwarantowane prawem zabezpieczenie przed hałasem, efektami stroboskopowymi czy innymi oddziaływaniami turbin wiatrowych, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia mogłaby naruszać. Skarżąca jest takim samym inwestorem realizującym przedsięwzięcie w postaci budowy farmy elektrowni wiatrowych na wydzierżawionych gruntach, zatem Kolegium słusznie oceniło, iż interes skarżącej Spółki to interes faktyczny, a nie prawny. Naruszenie interesu prawnego mogłoby ewentualnie zachodzić, gdyby inwestor miał zamiar realizować swą inwestycję na tym samym terenie, do którego skarżąca uzyskała tytuł prawny na realizację własnego przedsięwzięcia. Okoliczność taka jednak w sprawie nie zachodzi.
SKO nie naruszyło zatem prawa uznając, iż skarżącej, nie posiadającej praw rzeczowych do terenu, na którym ma być realizowana inwestycja w postaci farmy elektrowni wiatrowych, będącą przedmiotem postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkować jej realizacji, ani takich praw w stosunku do terenu znajdującego się w obszarze oddziaływania takiej inwestycji, nie przysługuje status strony w tym postępowaniu, ze względu na brak interesu prawnego w przedstawionym wyżej rozumieniu tego pojęcia.
W tej sytuacji za chybiony uznać należy podnoszony w skardze zarzut naruszenia przez Kolegium konstytucyjnej zasady równości wobec prawa poprzez umorzenie postępowania odwoławczego, a także naruszenia prawa materialnego,
w tym art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b powołanej w skarżonej decyzji ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (....).
W sytuacji, gdy skarżącej nie przysługuje status strony postępowania
i wynikające z niego prawo wniesienia odwołania (art. 127 K.p.a.) zarzuty te nie mogły być rozpatrywane przez organ odwoławczy, a w zakresie skargi do sądu administracyjnego nie mieszczą się one w granicach sprawy w rozumieniu art. 134 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy uznać należało, iż skarga nie jest zasadna, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło