II SA/Sz 1018/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna-Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia. K. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r., nr [...] nakładające na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł z powodu uchylania się zobowiązanej od wykonania obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r., i wzywające do uiszczenia grzywny w terminie siedmiu dni, od daty doręczenia postanowienia. W skardze K.W. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku podała, że uiszczenie przez nią, bądź wyegzekwowanie nałożonej kwoty grzywny wiąże się z niebezpieczeństwem spowodowania szczególnie negatywnych skutków ekonomicznych - znacznej szkody materialnej lub innych trudnych do odwrócenia skutków o charakterze ekonomicznym. Ewentualna egzekucja należności spowoduje dalsze negatywne konsekwencje finansowe i nieodwracalne dla niej skutki Wykonanie przedmiotowego aktu spowoduje, że nie będzie mogła zaspokajać swoich podstawowych potrzeb życiowych. Na poparcie swego stanowiska skarżąca przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 1029/15, w którym Sąd wyraził pogląd, że w przypadku postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia należy uwzględnić ewentualne możliwości finansowe strony skarżącej i jej sytuację życiową. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał skarżącą do uzasadnienia ww. wniosku poprzez wykazanie aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej. W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu skarżąca złożyła pismo do akt, w którym poinformowała, iż jest zatrudniona na stanowisku [...] - konsultanta ds. prof. psych w [...] w K., w JW w K.. Jej średnie wynagrodzenie miesięczne za ostatnie 6 miesięcy wyniosło [...] zł netto miesięcznie, lecz zwykle nie przekracza ono kwoty [...] zł miesięcznie netto. Zamieszkuje w domu mamy, której dokłada się co miesiąc na utrzymanie mieszkania, przekazując kwotę [...] zł. Nadto skarżąca podała, że do jej stałych wydatków, poza partycypowaniem w kosztach utrzymania mieszkania, należą przede wszystkim: koszty dojazdów do pracy w kwocie ok. [...] zł miesięcznie; wyżywienie w kwocie ok. [...] zł miesięcznie; koszty zakupu kosmetyków i innych środków higieny oraz odzieży w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Zdaniem skarżącej, wobec powyższego, wykonanie postanowienia nakładającego grzywnę, która kilkakrotnie przewyższa jej miesięczne dochody, spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a ponadto może wyrządzić znaczną szkodę. Brak środków pieniężnych spowoduje także, iż nie będzie mogła dojeżdżać do pracy, która znajduje się ponad [...] km od miejsca zamieszkania, co może wiązać się bezpośrednio z utratą zatrudnienia. Skarżąca oświadczyła, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani innymi wolnymi środkami, które mogłyby zabezpieczyć jej płynność finansową w razie egzekucji nałożonej grzywny. Do pisma skarżąca dołączyła zaświadczenie o zatrudnieniu i dochodzie, oświadczenie mamy, potwierdzenie otrzymywanych wynagrodzeń od kwietnia do września 2016 roku, wydruk potwierdzający stan rachunku bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających ocenić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia, w miarę możliwości, zwłaszcza gdy przedmiot sprawy dotyczy obowiązku zapłaty kwoty, powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony żądającej ochrony tymczasowej. Dodać również należy, że udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej należy rozpoznać, uwzględniając rozwiązania prawne przyjęte w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., zwanej dalej: "u.p.e.a."). Zgodnie z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2). Ochronę skarżącej reguluje również instytucja zwrócenia grzywny. Według art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Nadto wskazać należy, iż grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, a środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku publicznoprawnego. W sytuacji, w której zachodzi potrzeba doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (także w związku z wykonaniem nakazu rozbiórki), którego uzyskanie jest zagrożone przez niewykonanie obowiązku (nakazu), należy uwzględnić to, że zobowiązany ma dostateczną ochronę przez wykonanie obowiązku, które zamyka niebezpieczeństwo dolegliwości finansowej. Inaczej jeśli podmiot zobowiązany do zapłaty grzywny wypełni obowiązek, dla którego wykonania została nałożona grzywna, to grzywna ta staje się bezprzedmiotowa bowiem zniknął powód jej nałożenia. Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, że przepisy prawa nie wyłączają możliwości wstrzymania wykonania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i rzeczą Sądu jest dokonanie rzetelnej oceny okoliczności, które przedstawiła skarżąca we wniosku o wstrzymanie. Zdaniem Sądu, skarżąca dostatecznie uzasadniła, że wykonanie postanowienia w przedmiocie nałożenia na nią grzywny w wysokości [...] zł odbędzie się ze znaczną szkodą dla jej sytuacji finansowej i życiowej, w wyniku której mogłoby dojść do powstania szkody i trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu art. 61 p.p.s.a. Skarżąca wykazała za pomocą odpowiednich dokumentów miesięczny dochód, wpływy na konto, stan rachunku i określiła szczegółowo wydatki na utrzymanie konieczne siebie. Z analizy danych finansowych skarżącej wynika, że zapłata kwoty [...] zł będzie stanowiła znaczne obciążenie jej budżetu domowego i może spowodować utratę płynności finansowej gospodarstwa domowego, ze znaczną szkodą dla koniecznego utrzymania się skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak na wstępie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.