II SA/Sz 1022/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącego Z. W. kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 59 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), odmówił Z. W., przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...], w sprawie wymierzenia Z. W. i T. W. kary w wysokości [...] złotych z tytułu nielegalnego użytkowania sieci wodociągowej, zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...]r., Nr [...], na działkach nr [...], [...], [...], zlokalizowanych w miejscowości K. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w wyniku rozpatrzenia zażalenia Z. W. i T. W., reprezentowanych przez pełnomocnika r.pr. W. J., uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...]r. i przekazał do ponownego rozpatrzenia sprawę wymierzenia grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania sieci wodociągowej w miejscowości K. na działkach nr [...] W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], wymierzył Z. W. i T.W. karę w wysokości [...] złotych z tytułu nielegalnego użytkowania sieci wodociągowej. Z akt administracyjnych wynika, że postanowienie to zostało doręczone Z. W. na adres jego zamieszkania. Odbiór korespondencji potwierdziła żona – H. W., w dniu [...]r. W dniu [...]r. pełnomocnik reprezentujący Z. W. r.pr. W. J. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie PINB w K. z dnia [...]r. Jednocześnie na podstawie art. 58 Kpa pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazując przyczyny uchybienia terminu pełnomocnik podał, że wnioskodawca w dniach [...] r. przebywał na urlopie w C. Przedmiotowe postanowienie PINB w K. odebrała w dniu [...]r jego żona – H. W. Po powrocie z urlopu w dniu [...]r. strona przekazała pełnomocnikowi postanowienie z prośbą o wniesienie zażalenia. W ocenie pełnomocnika – od tej daty, tj. od [...]r. należy liczyć Z. W. termin do wniesienia zażalenia. W opinii pełnomocnika uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez winy strony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...]r. odmówił Z. W. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...]r. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że pełnomocnik strony nie przedłożył do organu prowadzącego postępowanie pełnomocnictwa z dnia [...]r. Z tego powodu postanowienie o nałożeniu kary zostało przesłane listem poleconym na adres zamieszkania Z. W. Odbiór korespondencji potwierdziła małżonka strony, co zostało potwierdzone jej podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, znajdującym się w aktach sprawy. Zdaniem organu II instancji wnioskujący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, w szczególności nie przedstawił żadnych dowodów na istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiła podjęcie czynności w terminie. Według organu nie jest okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia zażalenia, sytuacja w której skarżący oświadcza, iż przebywał na urlopie wypoczynkowym, tym bardziej, że nie dopełnił obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu, określonego w art. 41 § 1 Kpa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w/w postanowieniem z dnia [...]r. uznał, że postanowienie organu powiatowego z dnia [...]r. stosownie do dyspozycji zawartej w art. 43 Kpa, zostało stronie skutecznie doręczone, a zatem odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest zasadna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. pełnomocnik Z. W. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Według pełnomocnika stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu nie zasługuje na uwzględnienie. Strona postępowania dopełniła wymogów określonych w art. 58 i art. 59 Kpa, tj. złożyła wniosek w terminie i dokonała również niezbędnego uprawdopodobnienia braku swojej winy w nie dotrzymaniu terminu do wniesienia zażalenia. Ponadto podniósł, iż w niniejszej sprawie skarżący ustanowił pełnomocnika w osobie radcy prawnego W. J, który w jego imieniu składał zażalenie na wcześniejsze postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. w sprawie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania przez strony sieci wodociągowej w miejscowości K. Do złożonego wówczas zażalenia zostało dołączone stosowne pełnomocnictwo z dnia 26 kwietnia [...]r. Organ orzekający powinien od tej chwili stosować doręczanie wszelkich pism na ręce pełnomocnika. Organ orzekający w I instancji posiadając wiedzę o pełnomocniku w dalszym stadium postępowania zastosował doręczenie wydanego postanowienia z dnia [...] r. jedynie na adres strony. Takie postępowanie stanowi, zdaniem pełnomocnika, naruszenie istotnej zasady, iż organ administracji publicznej jest obowiązany doręczać pisma pełnomocnikowi strony, o którego ustanowieniu został powiadomiony. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S, udzielając odpowiedzi na skargę Z. W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stwierdzając nadto, iż pełnomocnik skarżącego – r.pr. W. J. nie przedłożył pełnomocnictwa do organu prowadzącego postępowanie. Na rozprawie sądowej w dniu 23 lutego 2011r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę w całości i wskazał, że posiadał pełnomocnictwo do działania w imieniu skarżącego, o czym świadczy treść postanowienia z dnia [...]r. (organu II instancji). Pełnomocnictwo nigdy nie zostało wycofane. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie (art. 145-151 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na opisane na wstępie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia organ powołał się na przepis art. 59 § 1 i § 2 Kpa, zgodnie z którym właściwy organ rozpatruje podanie o przywrócenie terminu. W przypadku rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania/zażalenia sprawę rozpatruje organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia W myśl zaś art. 58 § 1 i § 2 Kpa, należy przywrócić uchybiony termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem zgodnie z art. 58 Kpa przesłanką rozpatrzenia wniosku o przywrócenia terminu jest stwierdzenie, że doszło do uchybienia terminowi oraz ocena winy strony w uchybieniu terminowi, co wymaga jednoznacznego ustalenia, że strona swym działaniem lub zaniedbaniem, w postaci braku należytej staranności, uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności procesowej. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż skarżący nie wykazał braku swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, bowiem nie przedstawił żadnych dowodów na istnienie przeszkód nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiły podjęcie czynności w terminie. Według organu nie jest taką okolicznością urlop strony, tym bardziej, że skarżący nie powiadomił organu o zmianie miejsca swego zamieszkania. Sąd uznał, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ nie ustalił jednak bezspornie, czy faktycznie doszło do skutecznego doręczenia Z..W. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. W takiej sytuacji przedwczesne były rozważania organu, czy w przedmiotowej sprawie mowa jest o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia, jak również nie można rozważać kwestii przywrócenia, bądź odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od tego postanowienia. W skardze powołany został zarzut nieskutecznego doręczenia przesyłki kierowanej do skarżącego, wobec faktu, iż reprezentowany był przez pełnomocnika, co stanowi naruszenie zasady doręczenia pism w sposób określony w art. 40 § 2 Kpa. Zgodnie z art. 109 § 1 Kpa, który ma odpowiednie zastosowanie w sprawie wydanych postanowień (na podstawie art. 126 Kpa), rozstrzygnięcie takie doręcza się stronom na piśmie. Sposób doręczenia pism unormowany jest w art. 39-40 Kpa. Stosownie do art. 39 Kpa doręczenia dokonuje organ administracji publicznej, który wydał decyzję/postanowienie, za pokwitowaniem za pośrednictwem poczty, przez swoich pracowników, lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Zgodnie art. 40 § 1 Kpa pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona działa osobiście pisma doręcza się w miejscu jej zamieszkania lub w miejscu pracy (art. 42 § 1 Kpa). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 Kpa). Przepis art. 40 § 2 Kpa nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. Doręczenie rozstrzygnięcia stronie w sytuacji, gdy w postępowaniu uczestniczy pełnomocnik nie ma żadnego znaczenia procesowego. Ma jedynie charakter informacyjny (por. wyrok z dnia 14 października 2009r., sygn. akt IV SA/Wa 1761/08, opublikowany w Lex nr 574149). Z akt przedmiotowej sprawy wynika bezspornie, iż przesyłka zawierająca postanowienie organu I instancji była zaadresowana do strony postępowania Z. W. podczas gdy, jak wynika chociażby z treści postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]r. znak [...], wydanego w postępowaniu toczącym się w tej sprawie, które zostało doręczone adresatom Z. W. i T. W. na adres siedziby kancelarii pełnomocnika, w postępowaniu administracyjnym w tej sprawie skarżącego reprezentował pełnomocnik r.pr. W. J. Organ miał o tym wiedzę od momentu złożenia przez pełnomocnika zażalenia na uprzednio wydane przez organ I instancji postanowienie z dnia [...]r. w sprawie nałożenia na skarżącego kary na podstawie art. 59 ustawy Prawo budowlane. W aktach brak jest informacji o cofnięciu powyższego pełnomocnictwa. W tej sytuacji odbiór przesyłki przez H. W. nie może świadczyć o skutecznym doręczeniu Z. W. postanowienia organu I instancji. Powyższe braki przeprowadzonego postępowania administracyjnego w zakresie ustaleń faktycznych świadczą o naruszeniu przez organ II instancji art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na podstawie art. 200 oraz art. 205 w/w ustawy. Powinnością organu ponownie rozpatrującego wniosek o przywrócenie terminu będzie ustalenie, czy w niniejszej sprawie doręczenie stronie skarżonego postanowienia z dnia [...]r. było w świetle art. 39-43 Kpa skuteczne i czy wobec tego miało miejsce uchybienie terminu. Odpowiednio do powyższych ustaleń winien podjąć właściwe czynności procesowe.