II SA/Sz 1025/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu wygaśnięcia służebności przesyłu oddala skargę. Decyzją z [...] r., znak: [...], Starosta P. ustalił w punkcie 1. odszkodowanie z tytułu odjęcia prawa własności nieruchomości gruntowej oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,0577ha z obrębu W., gmina D. na rzecz właściciela - Skarbu Państwa – [...] w wysokości [...] zł, w związku z przejęciem ww. działki pod inwestycję drogową pn. "Budowa odcinka drogi gminnej nr [...], klasy dojazdowej - ul. [...] w miejscowości W., gm. D., powiat P.", realizowaną w oparciu o decyzję Starosty P. nr [...] z [...] r., znak: [...], zwaną dalej "decyzją zrid". W pkt 2. decyzji organ I instancji powiększył wysokość odszkodowania przysługującego Nadleśnictwu o 5%, tj. o kwotę [...] zł. Starosta P. w pkt 3. orzekł także o odmowie ustalenia odszkodowania i wypłaty zaliczki w wysokości 70 % na rzecz Polskich Sieci Elektroenergetycznych z tytułu wygaśnięcia służebności przesyłu na działce nr [...], ze względu na to, że służebność nie znajduje się na nowo wydzielonej działce [...]. Ponadto z tego samego powodu w pkt 4. odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz Spółki A. W pkt 5. ustalił płatnikiem odszkodowania Gminę D., a w pkt 6. decyzji organ orzekający zobowiązał Gminę D. do wypłaty odszkodowania ustalonego na rzecz Nadleśnictwa w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Ustalenie wartości prawa związanego z przejętą na rzecz Gminy D. działką nr [...] o pow. 0,0577 ha, obręb W., gmina D. nastąpiło w oparciu o operat szacunkowy z dnia [...] r. sporządzony przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego M. M. (nr. upr. 6154). W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji opisał przebieg postępowania i wyjaśnił, że dla wycenianej działki nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, natomiast zgodnie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy D., zatwierdzonym uchwałą nr III/48/02 Rady Gminy D. z dnia 30 grudnia 2002 r., działka nr [...] znajduje się w strefie oznaczonej jako tereny lasów. Z opisu działki zawartego w operacie wynika, że teren na którym położona jest wyceniana działka znajduje się przy drodze gruntowej nieutwardzonej - ul. [...], na obrzeżach miejscowości. Wyceniana działka, powstała z podziału działki [...], stanowi teren leśny, niezabudowany, porośnięty trawą i pełni funkcje pobocza drogi. W najbliższym sąsiedztwie działki znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz tereny leśne. Jak wskazał w decyzji starosta, biegły do wyceny przyjął podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Rzeczoznawca dokonał analizy możliwości zastosowania tzw. zasady korzyści, porównując ceny nieruchomości przeznaczonych pod drogi (średnia cena 68,92 zł/m2) z cenami nieruchomości przeznaczonych na cele leśne i rolne (średnia cena 2,71 zł/m2). Obliczenia wartości działki nr [...] dokonano przyjmując jako podstawę ceny gruntów przeznaczonych pod drogi. Określenie wartości wycenianej nieruchomości na kwotę [...] zł nastąpiło na podstawie iloczynu ustalonej wartości jednostkowej i powierzchni działki. Od przedmiotowej decyzji odwołanie wniosły Polskie Sieci Elektroenergetyczne, zarzucając decyzji Starosty P. naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez zaniechanie przez organ wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także, poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie. Strona odwołująca się wskazała również na naruszenie przez Starostę P. prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 4f w zw. z art. 12 ust. 4c ustawy z dnia 20 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania i wypłaty zaliczki w wysokości 70 % na rzecz Polskich Sieci Elektroenergetycznych, z tytułu wygaśnięcia służebności przesyłu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewoda decyzją z dnia [...] r., [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 12 ust. 4a, 4f i ust. 5 w związku z art. 11a ust. 1 oraz na podstawie art. 12 ust. 1 i ust. 4 i ust. 4c, art. 18 ust. 1, 1a, 1d i ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. 2015, poz. 2031), po rozpoznaniu odwołania Polskich Sieci Elektroenergetycznych, od decyzji Starosty P. z [...] r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda stwierdził, że podstawą materialno-prawną przedmiotowego postępowania są przepisy zawarte w art. 12 ust. 4a, 4c, 4f i ust. 5 w związku z art. 11a ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 i ust. 4 pkt 2, art. 18 ust. 1, 1a, 1c i 1d ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. 2015, poz. 2031), zwaną dalej " ustawą o s.z.p.r.i". Na podstawie art. 12 ust. 4a i art. 11a ust. 1 oraz art. 12 ust. 5 ustawy o s.z.p.r.i. starosta, wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do dróg gminnych wydaje decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, które z mocy prawa stały się własnością gminy. Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe, ustala się stosując odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami z uwzględnieniem art. 18 powołanej ustawy. Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy o s.z.p.r.i. wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Ponadto, na podstawie art. 18 ust. 1e ustawy o s.z.p.r.i. w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wyda tę nieruchomość niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo 3) w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, - wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości. W myśl art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", w związku z art. 23 ustawy o s.z.p.r.i. ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Opinia o wartości nieruchomości sporządzana jest przez rzeczoznawcę majątkowego na piśmie w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 u.g.n.). Na podstawie art. 151 ust. 1 u.g.n. wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu następujących założeń: 1) strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy; 2) upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy. Wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (art. 154 ust. 1 u.g.n.). W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 154 ust. 2 u.g.n.). Natomiast, w przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości (art. 154 ust. 3 u.g.n.). W art. 134 ust. 1 ustawy u.g.n. ustawodawca określił, iż podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Przy jej określaniu (ust. 2 - art. 134 u.g.n.) uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Na podstawie art. 4 pkt 17 u.g.n. przez stan nieruchomości należy rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania miejscowości, w której nieruchomość jest położona. Wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według aktualnego sposobu jej użytkowania, jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, nie powoduje zwiększenia jej wartości (ust. 3 art. 134 u.g.n.), natomiast jeżeli przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania określa się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia (ust. 4 art. 134 u.g.n.). Na podstawie § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. Przy metodzie porównywania parami porównuje się nieruchomość będącą przedmiotem wyceny, której cechy są znane, kolejno z nieruchomościami podobnymi, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Ponadto, na podstawie § 36 ust. 1 i 2 rozporządzenia wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy o s.z.p.r.i., określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji. W przypadku gdy dane z lokalnego i regionalnego rynku nieruchomości są niewystarczające do określenia wartości rynkowej zgodnie z ust. 1, wartość nieruchomości objętej decyzją określa się w podejściu kosztowym. Na podstawie § 36 ust. 4 rozporządzenia w przypadku, gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio. Według Wojewody, operat szacunkowy sporządzony dla potrzeb każdego postępowania odszkodowawczego jest podstawowym dowodem w sprawie, i tak jak każdy dowód, podlega ocenie przez organ administracji, stosownie do art. 77 K.p.a., co znajduje swój wyraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2012r. sygn. I OSK 2085/11 (LEX nr 1120654). Celem wyceny było ustalenie odszkodowania z tytułu przejścia z mocy prawa na własność Gminy D. nieruchomości przeznaczonych na realizację inwestycji drogowej oraz wartości prawa służebności przesyłu na prawie własności. Stan nieruchomości określono na [...] r. (data wydania decyzji zrid), natomiast wartość ustalono według cen aktualnych, tj. z 5 lutego 2016 r. Rzeczoznawca ustalił, iż badana nieruchomość nie została objęta planem zagospodarowania przestrzennego gminy. Zatem stosownie do art. 154 ust. 2 u.g.n., w przypadku braku planu miejscowego, przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy D. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Dobra Nr III/48/02 z 30 grudnia 2002 r. zmienionej uchwałą Rady Gminy Dobra (w decyzji błędnie podano nazwę gminy – B.) Nr VII/88/2015 z 25 czerwca 2015 r., działka nr [...], z obrębu W., leży w strefie oznaczonej jako tereny lasów. W celu ustalenia, czy przeznaczenie nieruchomości zgodnie, z którym wywłaszcza się przedmiotową nieruchomość zwiększa jej wartość rzeczoznawca majątkowy przeanalizował lokalny rynek nieruchomości gruntowych niezabudowanych przeznaczonych na cele leśne i drogi. Przeanalizował powiat policki pod kątem nieruchomości przeznaczonych na cele leśne, jednak ze względu na brak transakcji podobnych, analiza została rozszerzona na całe województwo [...]. Zanotowano trzy transakcje takimi nieruchomościami w powiecie m. Zauważono, ze ceny takich transakcji są na podobnym poziomie co nieruchomości rolnych, w związku z tym biegły rozszerzył analizę na rynek nieruchomości podobnych - rolnych. Z analizy wynika, iż ceny nieruchomości przeznaczonych pod drogi (średnia cena 68,94 zł/m2) są wyższe od cen gruntów przeznaczonych pod rolę (cena średnia 2,71 zł/m2). Ceny gruntów pod drogi są zdecydowanie wyższe od cen gruntów rolnych na tym terenie. Przy wycenie działki o nr [...] o pow. 0,0577 ha z obrębu ewidencyjnego W., gmina D., biegły dla celów odszkodowania określił wartość przedmiotowej nieruchomości według alternatywnego sposobu jej użytkowania, tj. biorąc do porównania nieruchomości gruntowe przeznaczone pod drogę z powiatu p. Ze względu na niewystarczającą liczbę transakcji rozszerzono okres analizy z dwóch do trzech lat. Ceny transakcyjne pochodziły z lat 2013 - 2015 (tabela nr 3, str. 9 operatu). W przedmiotowej sprawie rzeczoznawca przyjął podejście porównawcze - metodę porównywania parami, ponadto określił cechy nieruchomości, które mają największy wpływ na cenę i ustalił ich procentowy udział w kształtowaniu ceny całej nieruchomości (tabela nr 7, str. 14 operatu). Wybór cech i ich udział wagowy rzeczoznawca majątkowy oparł na podstawie analizy preferencji potencjalnych nabywców nieruchomości: - forma władania 5 %; - lokalizacja szczegółowa 20 %; - sąsiedztwo 20 %; - lokalizacja ogólna 15 %; - dostęp do sieci uzbrojenia technicznego 20 %; - uciążliwości i ograniczenia 20 %. Zgodnie z opisem nieruchomości zawartym w operacie szacunkowym, formą władania jest własność, lokalizacja szczegółowa - średnio korzystna, sąsiedztwo - średnio korzystne, lokalizacja ogólna działki jest mniej korzystna; działka ma dostęp do sieci uzbrojenia technicznego; uciążliwości i ograniczenia - częściowe. Cena za 1m2 nieruchomości ujętych w bazie danych porównawczych, po odrzuceniu transakcji skrajnych, wahała się od 41,79 zł do 75,14 zł. Różnica pomiędzy ceną maksymalną, a ceną minimalną wyniosła 33,35 zł/m2. Wartość jednostkowa w odniesieniu do nieruchomości wycenianej wyniosła [...] zł/m2. Określenie wartości wycenianej nieruchomości nastąpiło na podstawie iloczynu ustalonej wartości jednostkowej oraz powierzchni działki i wyniosło [...] zł. W ocenie Wojewody, operat szacunkowy stanowiący podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania, czyni zadość przepisom ustaw wymienionych powyżej. Operat szacunkowy został zatem uznany przez organ za wystarczający dowód do ustalenia wysokości odszkodowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z przepisami ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, aby uzyskać bonus w postaci powiększenia odszkodowania za nieruchomość o 5 %, należy wydać tę nieruchomość niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Decyzja nr [...] zrid polegającej na budowie odcinka drogi gminnej nr [...] klasy dojazdowej, stała się ostateczna z dniem 15 stycznia 2016 r., zatem termin na wydanie ww. działki mijał w dniu 14 lutego 2016 r., a została wydana 25 stycznia 2016 r. - został więc zachowany termin, o którym mowa w art. 18 ust. 1e pkt 3 ustawy o s.z.p.r.i., co stanowiło podstawę powiększenia kwoty odszkodowania o 5 %, tj. [...] zł. Zgodnie z art. 12 ust. 4c jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają. W myśl natomiast art. 12 ust. 4f ww. ustawy odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W dziale III - Prawa, roszczenia i ograniczenia - księgi wieczystej nr [...], aktualnie prowadzonej dla działki nr [...] (wydzielonej z działki [...]) z obrębu W., widnieją następujące zapisy: 1. Odpłatna i na czas nieokreślony służebność przesyłu na rzecz Sp. A i jej następców prawnych, polegająca na znoszeniu istnienia posadowionych na nieruchomości linii i urządzeń elektroenergetycznych oraz na prawie korzystania z działki numer [...] (działka uległa podziałowi na działki nr: [...] i nr [...]) w zakresie pasa gruntu o szerokości od 13,00 m (trzynaście metrów) do 16,90 m (szesnaście metrów dziewięćdziesiąt setnych metra) i długości 571,00 m (pięćset siedemdziesiąt jeden metrów), o powierzchni 7.816,00 m2 (siedem tysięcy osiemset szesnaście metrów kwadratowych), oznaczonym na załączniku mapowym kolorem pomarańczowym, przez który przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna o napięciu 110 kV, w zakresie niezbędnym do dokonywania prac eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy i rozbudowy linii i urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na tym gruncie, na prawie wycinki drzew bądź krzewów lub ich podkrzesywaniu w zakresie niezbędnym dla utrzymania linii i urządzeń elektroenergetycznych w należytym stanie celem uniknięcia zagrożenia dla funkcjonowania tych linii i urządzeń wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez pracowników uprawnionej, jej następców prawnych oraz przez wszystkie podmioty i osoby, którymi uprawniona spółka posługuje się w związku z prowadzoną działalnością. 2. Odpłatna i na czas nieokreślony służebność przesyłu ustanowiona na rzecz Polskich Sieci Elektroenergetycznych polegająca na prawie utrzymywania na nieruchomości obciążonej, linii wysokiego napięcia 110 kV i 220 kV relacji [...] oraz 2x220 kV relacji [...] , [...] i w celu przesyłania energii elektrycznej oraz prowadzenia jej eksploatacji zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz normami dotyczącymi linii elektroenergetycznych, ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz ochrony środowiska, w tym w granicach pasa technologicznego objętego służebnością przesyłu dokonywania czynności eksploatacyjnych, usuwania awarii, modernizacji i przebudowy urządzeń przesyłowych oraz likwidacji linii (modernizacja i przebudowa nie może wykraczać poza pas gruntu objęty służebnością), prawie dostępu, wejścia, przechodu i przejazdu (w tym sprzętem ciężkim) pracowników uprawnionej spółki wskazanej w podrubryce 3.4.4 lub następców prawnych tej spółki oraz osób i podmiotów działających z upoważnienia spółki w celu – wykonania czynności, o których mowa powyżej, na znoszeniu istnienia posadowionych na powyższych nieruchomościach linii i urządzeń elektroenergetycznych oraz na prawie korzystania z nieruchomości obciążonych w zakresie niezbędnym do dokonywania prac eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii oraz przebudowy i rozbudowy linii i urządzeń elektroenergetycznych posadowionych na tym gruncie, na prawie wycinki drzew bądź krzewów lub ich podkrzesywaniu w zakresie niezbędnym dla utrzymania linii i urządzeń elektroenergetycznych w należytym stanie celem uniknięcia zagrożenia dla funkcjonowania tych linii i urządzeń wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez pracowników uprawnionej spółki, jej następców prawnych oraz przez wszystkie podmioty i osoby, którymi uprawniona spółka posługuje się w związku z prowadzoną działalnością na działce nr [...](działka uległa podziałowi na działki nr [...] i nr [...]) w zakresie pasa gruntu o szerokości 41,00 m i długości 570,00 m, o łącznej powierzchni 23.370,00 m2, oznaczonym na załączniku mapowym kolorem czerwonym, przez który przebiega napowietrzna linia elektroenergetyczna o napięciu 1x220 kV i 1x110 kV. W związku z odłączeniem części nieruchomości (działka nr [...]) do nowo założonej księgi wieczystej KW [...], służebności przesyłu nie przeniesiono, albowiem prawo przesyłu w stosunku do działki nr [...] wygasło. Rzeczoznawca majątkowy po przeanalizowaniu ustanowionej służebności przesyłu na działce nr [...] (przed podziałem) zgodnie z załącznikiem graficznym stwierdził, że służebność ta biegnie przez środkową część działki nr [...] (przed podziałem), co zostało zaznaczone kolorem odpowiednio pomarańczowym i czerwonym. Nowo powstała z podziału działki nr [...] - działka nr [...] stanowi wąski pas gruntu biegnący wzdłuż wschodniej granicy działki [...]. W związku z tym służebność ta nie dotyczy działki [...] (po podziale). Powyższe potwierdzają również załączone do operatu zdjęcia z wizji lokalnej przeprowadzonej na działce nr [...], z których wynika, że na nowo powstałej działce nie znajdują się linie elektroenergetyczne. Ponadto Wojewoda wskazał, że służebność przesyłu pozostała na działce [...], co wynika z zapisów działu III księgi wieczystej KW nr [...]. Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy uznał, że Starosta P. prawidłowo odmówił ustalenia odszkodowania za rzecz Sp. A oraz na rzecz Polskich Sieci Elektroenergetycznych z tytułu wygaśnięcia służebności przesyłu na działce nr [...]. Tym samym nie jest możliwe wypłacenie zaliczki w wysokości 70 %, o którą wnioskowały Polskie Sieci Elektroenergetyczne, skoro odszkodowanie w niniejszej sprawie w ogóle skarżącej nie przysługuje. Powyższa decyzja Wojewody została zaskarżona przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżąca zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 K.p.a.; art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie przez organ wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego prowadzącego do ustalenia, że Starosta P. prawidłowo odmówił ustalenia odszkodowania na rzecz PSE S.A. z tytułu wygaśnięcia służebności przesyłu na działce nr [...] i że odszkodowanie skarżącej Spółce nie przysługuje, II. naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie przez organ wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, a mianowicie oparcia odmowy ustalenia odszkodowania wyłącznie na podstawie opinii sporządzonej przez powołanego przez Starostę rzeczoznawcę majątkowego, III. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności przez niedokonanie oceny pod względem formalnym i materialnym sporządzonym na zlecenie Starosty operatu szacunkowego, IV. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. poprzez niezbadanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez niedokonanie oceny pod względem formalnym i materialnym sporządzonego operatu szacunkowego, V. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 4 f w zw. z art. 12 ust. 4 c ustawy z dnia 20 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy odszkodowanie należy wypłacić osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe, z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego. Zdaniem skarżącej, organ I instancji błędnie przyjął, iż przysługujące Spółce ograniczone prawo rzeczowe zostanie na nieruchomości utrzymane i w związku z powyższym odszkodowanie nie zostało ustalone. Wojewoda w uzasadnieniu decyzji wyraźnie wskazał, że prawo służebności na działce [...] zostało utrzymane, VI. art. 8 K.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej przez przeprowadzenie niepełnego postępowania dowodowego i wydanie decyzji w sprawie bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia zaistniałego stanu faktycznego. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o: I. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, II. zasądzenie dla uczestniczki kosztów postępowania według norm przepisanych. W dniu [...] Starosta P. wydał decyzję nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z tą decyzją droga gminna będzie przebiegać przez działkę nr [...], położoną w miejscowości W., gmina D., powiat p., województwo[...], dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą Kw nr [..], stanowiącą własność Skarb Państwa w zarządzie [...]. Na przedmiotowej nieruchomości ustanowiono w drodze aktu notarialnego z dnia [...] r. Rep. Nr [...] na rzecz PSE S.A. służebność przesyłu. Na mocy wspomnianej decyzji działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr: [...], przy czym inwestycja drogowa obejmie jedynie działkę nr [...]. Działka nr [...] położona jest poza terenem inwestycji i pozostanie w dotychczasowym władaniu. Służebność przesyłu została ustanowiona na rzecz PSE S.A. na wspomnianej działce ewidencyjnej, za odpłatnością w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat poniesionych przez Nadleśnictwo w danym roku od części działki nr [...]. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego z chwilą uprawomocnienia się decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydanej w trybie art. 11a-11c ustawy o s.z.p.r.i., wygasają ograniczone prawa rzeczowe obciążające nieruchomość objętą decyzją (uchwała SN z dnia 5 listopada 2014 r., sygn. akt III CZP 77/14). Wojewoda potwierdził, że prawo przesyłu w stosunku do działki nr [...] wygasło. W tym kontekście Spółka wskazała, że jest uprawniona do żądania odszkodowania jako podmiot, któremu przysługuje ograniczone prawo rzeczowe. Stanowisko takie potwierdza utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym prawo do odszkodowania jest ściśle związane z prawem do nieruchomości i stanowi rekompensatę za utracone prawo do przejętej nieruchomości, zatem podmiotem uprawnionym do uzyskania odszkodowania, a zarazem stroną postępowania odszkodowawczego jest osoba dysponująca prawem wymienionym w art. 12 ust. 4f ustawy o s.z.p.r.i. (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 lipca 2014 r., II SA/GI 234/24). Art. 12 ust. 4f tej ustawy stanowi natomiast, że odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Przepisy te odnoszą się więc do PSE S.A., której przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe, jakim jest określona w art. 3051 służebność przesyłu. Zdaniem skarżącej, z treści art. 12 ust. 4f ustawy o s.z.p.r.i. jednoznacznie wynika, że prawo do odszkodowania jest ściśle związane z prawem do nieruchomości i stanowi rekompensatę za utracone prawo do przejętej nieruchomości. Zatem podmiotem uprawnionym do uzyskania odszkodowania, a zarazem stroną postępowania odszkodowawczego jest osoba dysponująca prawem wymienionym w treści powołanego przepisu (Wyrok WSA w Warszawie IV SA/Wa 257/15). Zgodnie z orzecznictwem wywłaszczenie uregulowane w ustawie o s.z.p.r.i., jako nabycie z mocy prawa, rodzi po stronie wnioskodawcy (inwestora) obowiązek wypłaty odszkodowania. Ustalanie odszkodowania następuje w ramach tej samej sprawy administracyjnej, wobec tych samych podmiotów, które brały udział w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, z uwzględnieniem - oczywiście - dotychczasowych właścicieli danej nieruchomości (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2014 r., II SA/Wr 73/14). Zdaniem skarżącej, cytowany przepis nie wskazuje, że chodzi tutaj wyłącznie o takie okoliczności, gdzie zostało wprost odjęte prawo do wykonywania służebności przesyłu na wywłaszczonej nieruchomości. Analiza gramatyczna cytowanego przepisu ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych prowadzi do wniosku, że jedyną przesłanką wypłaty odszkodowania jest to, że prawo służebności przesyłu na powstałej z podziału działce wygasło. W okolicznościach niniejszej sprawy taka sytuacja ma miejsce, co potwierdza Wojewoda w uzasadnieniu decyzji, a wobec tego nie jest usprawiedliwiona odmowa ustalenia odszkodowania dla skarżącej W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodał także, że w związku z odłączeniem części nieruchomości (działka nr [...]) do nowo założonej księgi wieczystej [...], służebności przesyłu nie przeniesiono, albowiem prawo przesyłu w stosunku do działki nr [...] wygasło. Służebność przesyłu pozostała na działce [...], co wynika z zapisów działu III księgi wieczystej KW nr [...]. Tym samym wygaśnięcie prawa służebności na działce [...] nie skutkuje powstaniem szkody, a w konsekwencji odszkodowanie za powyższe prawo nie przysługuje. Odszkodowanie za ograniczone prawo rzeczowe, przewidziane w art. 12 ust. 4f ustawy o s.z.p.r.i. ma swoje źródło w art. 21 ust. 2 Konstytucji. Ten ostatni przepis posługuje się pojęciem słusznego odszkodowania za wywłaszczenie. I choć do odszkodowania z art. 12 ust. 4f ww. ustawy nie można stosować wprost cywilistycznej konstrukcji odszkodowania, w rozumieniu obowiązku naprawienia szkody, to należy przyjąć, że jest to ekwiwalent za utracone prawo majątkowe, przy czym ekwiwalent ten musi odpowiadać zasadzie słusznego odszkodowania. Zaprzeczeniem tej zasady byłoby wypłacenie odszkodowania za wygasłe prawo służebności przesyłu na tej części nieruchomości, na której nie było ono i tak -wykonywane. Zgodnie z art. 3051 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.) nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Zatem jeśli na tej części nieruchomości, na której nie było urządzeń przesyłowych prawo służebności przesyłu - zgodnie z oświadczeniem o jego ustanowieniu - nie mogło być wykonywane, to wygaśnięcie tego prawa w stosunku do tej części nieruchomości nie powinno rodzić prawa do odszkodowania, gdyż nie spełniałoby ono kryterium słuszności i prowadziłoby do nieuzasadnionego przysporzenia po stronie skarżącej (por. Wyrok WSA w Warszawie z 18.07.2013 r., sygn. akt I SA/Wa 185/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Na wstępie wskazać należy, że ustalenia faktyczne organów obu instancji, są kompletne i wystarczające do podjęcia rozstrzygnięć, a sąd podzielając je, przyjmuje je za własne czyniąc podstawą poniższych rozważań. W tym zakresie sąd nie uznaje za zasadne zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Dodać należy, że określenie przez skarżącą tego naruszenia sprowadzało się do wskazania nieprzyznania odszkodowania, a także oparcia tej odmowy na operacie szacunkowym i niedokonaniu oceny tego operatu. Przepisy art. 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych rozpoczynają rozdział regulujący nabywanie nieruchomości pod drogi. W artykule tym określono kwestie sposobu przeniesienia własności nieruchomości, sposobu podziału nieruchomości i jego zatwierdzania, wpisu do księgi wieczystej i w katastrze nieruchomości, odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz skutki prawne decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o s.z.p.r.i. nieruchomości lub ich części objęte decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stają się z mocy prawa własnością odpowiednio Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych. W powołanym przepisie podstawowe znaczenie mają dwa zagadnienia: sposób oraz moment przeniesienia własności nieruchomości. Ustawodawca rozstrzygnął bowiem, że Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nabywa własność z mocy prawa, z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Nabycie własności nieruchomości stanowi więc skutek prawny decyzji zrid i następuje w dacie, gdy decyzja ta, zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a., stanie się ostateczna. Z tym też dniem wygasają ograniczone prawa rzeczowe ustalone na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości ( art. 12 ust. 4c ustawy o s.z.p.r.i.). Zgodnie z art. 12 ust. 4f ustawy, odszkodowanie za pozbawienie praw do nieruchomości przejętych pod budowę dróg publicznych przysługuje dotychczasowym właścicielom, użytkownikom wieczystym oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. W ust. 5 tego przepisu ustawodawca przyjął, że odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według odpowiednio stosowanych przepisów o gospodarce nieruchomościami, a więc według zasad i trybu, jak za wywłaszczone nieruchomości. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy o s.z.p.r.i. określa podstawową zasadę ustalania wysokości odszkodowania, zgodnie z którą wysokość odszkodowania za pozbawienie praw do nieruchomości przejętych pod budowę dróg publicznych ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Przepis ten w ust. 1a stanowi, że: "Jeżeli na nieruchomościach, o których mowa w art. 12 ust. 4, lub na prawie użytkowania wieczystego tych nieruchomości są ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, wysokość odszkodowania przysługującego dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw". Zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.), wydanym w oparciu o art. 159 ustawy o gospodarce nieruchomościami, określiła rodzaje metod i technik wyceny nieruchomości, sposoby określania wartości nieruchomości, wartości nakładów i szkód na nieruchomości oraz sposób sporządzania, formę i treść operatu szacunkowego. Zgodnie z § 38 ww. rozporządzenia: 1. Przy określaniu wartości nieruchomości uwzględnia się obciążenia nieruchomości ograniczonymi prawami rzeczowymi, jeżeli wpływają one na zmianę tej wartości. 2. Przy określaniu wartości nieruchomości obciążonej ograniczonym prawem rzeczowym jej wartość pomniejsza się o kwotę odpowiadającą wartości tego prawa, równej zmianie wartości nieruchomości, spowodowanej następstwami ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego. 3. W przypadku braku możliwości określenia wartości w sposób, o którym mowa w ust. 2, wartość ograniczonego prawa rzeczowego określa się przez obliczenie kosztów uzyskania tego prawa. W niniejszej sprawie rzeczoznawca w sporządzonym operacie prawidłowo uznał, że w odniesieniu do działki [...], powstałej w wyniku podziału działki [...] i wywłaszczonej pod drogę, ograniczone prawo rzeczowe nie wpłynęło na zmianę wartości nieruchomości, bowiem ustanowienie tego prawa nie miało następstw dla tej nieruchomości, gdyż służebność przesyłu w całości realizowana była na części nieruchomości (działki [...]), obecnie wydzielonej jako działka [...]. Ponadto skarżąca nie musiała także ponosić nowych kosztów uzyskania tego prawa (po jego wygaszeniu), gdyż w całości pozostało ono na działce [...]. W ocenie sądu, przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, a także uzupełniające je przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące wywłaszczenia i odszkodowania, stanowią wyraz realizacji konstytucyjnej zasady prawa do słusznego odszkodowania określonej w art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 302/11, pojęciem "słusznego odszkodowania" wielokrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny stwierdzając, że odszkodowanie słuszne to odszkodowanie sprawiedliwe, czyli ekwiwalentne (wyrok z dnia 8 maja 1990 r., sygn. akt K 1/90, OTK 1990, nr 1 poz. 2). Natomiast w wyroku z dnia 20 lipca 2004 r. (sygn. akt SK 11/02, OTK-A 2004, nr 7, poz. 66) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że Konstytucja nie precyzuje pojęcia słusznego odszkodowania, które jest związane z wartością wywłaszczanej nieruchomości. Ponadto podkreślił też, iż znamiennym jest, że prawodawca konstytucyjny nie posłużył się określeniem "pełne odszkodowanie", lecz zastosował termin "słuszne", który ma bardziej elastyczny charakter. Z tego wynika, że – zdaniem Trybunału Konstytucyjnego – mogą istnieć sytuacje szczególne, gdy inna ważna wartość konstytucyjna pozwoli uznać za słuszne również odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne. Ze względu na wartości znajdujące wyraz w Konstytucji dla ustalenia znaczenia tego pojęcia należy również uwzględnić kontekst następstw ustalenia odszkodowania dla budżetu państwa. Wywłaszczenie bowiem – jak wywodził Trybunał – następuje na cele publiczne, tzn. ze względu na dobro wspólne. Z tych przyczyn – zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, odszkodowanie w pełni ekwiwalentne może nie odpowiadać zasadzie słuszności, natomiast odszkodowanie nie w pełni ekwiwalentne może być uznane za odszkodowanie słuszne. Skarżąca zarzuca organom naruszenie art. 12 ust. 4f w zw. z ust. 4c ustawy o s.z.p.r.i. Zdaniem sądu, wydane decyzje nie naruszają tych przepisów. Nie każde wygaśnięcie ograniczonego prawa rzeczowego ma bowiem związek z ustalaną wartością nieruchomości. W ocenie sądu, przyznanie skarżącej odszkodowania w stanie faktycznym jaki ma miejsce w niniejszej sprawie, godziłoby właśnie w zasadę wynikającą z art. 21 ust. 2 Konstytucji. Skoro ograniczone prawo rzeczowe na wywłaszczonej działce [...] wygasło i nie miało ono wpływu na wartość działki, sąd uznał, że organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie administracyjne, prawidłowo też oceniły sporządzony operat szacunkowy stwierdzając, że czyni on zadość obowiązującym w tym zakresie przepisom i stanowi wystarczający dowód do ustalenia wysokości odszkodowania oraz odmowy przyznania odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonego prawa rzeczowego na ww. działce. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.