II SA/Sz 104/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-03-24
Skład orzekający: Barbara Gebel, Grzegorz Jankowski, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po jej podziale może zostać ustalona na podstawie uchwały rady gminy, która została uchwalona przed wejściem w życie nowelizacji art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ale której stawka procentowa (35%) przekraczała 30% dopuszczalne przez znowelizowany przepis, a decyzja o ustaleniu opłaty została wydana po upływie trzyletniego terminu od uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej została wydana z naruszeniem prawa materialnego. Po pierwsze, organ nie mógł zastosować stawki 35% wynikającej z uchwały rady gminy, która stała się niezgodna z nowym brzmieniem art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dopuszczającym maksymalnie 30% opłaty. Brak nowej, zgodnej z ustawą uchwały wyłączał możliwość ustalenia opłaty. Po drugie, decyzja została wydana po upływie trzyletniego terminu od uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, co również stanowiło naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej dla P. G. w związku z podziałem jego działki. Wójt Gminy K. ustalił opłatę w wysokości 35% wzrostu wartości nieruchomości, opierając się na uchwale Rady Gminy z 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że stawka 35% była prawidłowa, a termin na ustalenie opłaty został zachowany. Skarżący zarzucił m.in. stosowanie nieobowiązującej uchwały, naruszenie terminu przedawnienia oraz błędną wycenę nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 marca 2010r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] r., numer [...] - po rozpatrzeniu wniosku P. G. - zatwierdził projekt podziału działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w obrębie ewidencyjnym S. na [...] działek o nr [...].
Decyzja o podziale została doręczona wnioskodawcy w dniu [...] r. i stała się ostateczna w dniu [...] r.
Decyzją z dnia [...] r., numer [...] Wójt Gminy K. ustalił P. G. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł, którą rozłożył na [...] rocznych rat płatnych w wysokości po [...] zł (ostatnia rata płatna w terminie do
[...] r.).
Na skutek odwołania wniesionego przez P. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. numer [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] r. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał na naruszenie przepisów art. 98 a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez zastosowanie stawki procentowej w wysokości 35% na podstawie uchwały Nr XXXII/194/2006 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 14 lutego 2006 r. w sprawie ustalenia stawek procentowej opłaty adiacenckiej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt Gminy K. decyzją z dnia
[...] r. numer [...], działając na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 98 a, art. 147 i art. 148 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i uchwały Nr XXXII/194/2006 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 14 lutego 2006 r. w sprawie ustalenia stawek procentowej opłaty adiacenckiej, postanowił ustalić dla P. G., właściciela dz. Nr [...] o pow. [...] ha położonej w obrębie ewidencyjnym S., opłatę adiacencką w wysokości [...] zł, w związku ze wzrostem wartości nieruchomości powstałym na skutek jej podziału geodezyjnego oraz rozłożyć ustaloną w pkt 1 opłatę adiacencką na [...] rat rocznych, przy czym dziesiąta rata w wysokości [...]zł płatna w terminie do dnia [...] r.
Organ I instancji wskazał, że opłata adiacencka wynosi 35 % różnicy między wartością jaka miała nieruchomość przed podziałem geodezyjnym (działka nr [...]),
a wartością jaką posiada po jego dokonaniu (łączna wartość działek od nr [...] do
nr [...] ).
Wysokość opłaty adiacenckiej została ustalona stosownie do przepisów powołanych na wstępie i w oparciu o opinię biegłego - operat szacunkowy dotyczący określenia wzrostu wartości rynkowej nieruchomości w związku z podziałem geodezyjnym na potrzeby ustalenia opłaty adiacenckiej.
Wzrost wartości nieruchomości związany z wydaniem prawomocnej decyzji
o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości gruntowej położonej w obrębie ewidencyjnym S. oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. [...] ha ustala się na podstawie wartości określonych dla nieruchomości powstałych w wyniku podziału.
Zastosowana stawka procentowa opłaty adiacenckiej w wysokości 35% odpowiada stawce przewidzianej w obowiązującej w dacie uprawomocnienia się decyzji podziałowej uchwale Nr XXXII/194/2006 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 14 lutego 2006r.
Zdaniem organu I instancji, możliwość stosowania stawek w takiej wysokości jest zgodna z aktualnym stanowiskiem sądów administracyjnych (por. wyrok WSA
w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 372/09; wyrok WSA
w Łodzi z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 263/09). Organ wskazał, że orzekając ponownie w sprawie - z uwagi na powyższe - nie podzielił poglądu Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażonego w decyzji z dnia [...] r.
P. G. odwołał się od powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. numer [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 98 a ust. 1 i art. 98 a ust. 1 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. G reprezentowanego przez [...] J. S., od decyzji Wójta Gminy K. wydanej w dniu[...] r. znak [...] w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie geodezyjnym S., spowodowanego jej podziałem geodezyjnym - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ II instancji wskazał, że powyższa opłata określona została w oparciu
o unormowania zawarte w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w związku ze wzrostem wartości nieruchomości na skutek podziału działki nr [...] na działki nr [...]. Podział nieruchomości nastąpił na wniosek właściciela działki i zatwierdzony został decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] r. numer [...], która stała się ostateczna w dniu [...] r.
Odwołujący się zarzucił organowi I instancji wydanie decyzji bez podstawy prawnej, poprzez oparcie rozstrzygnięcia w oparciu o nieobowiązującą od
22 października 2007 r. uchwałę Nr XXXII/194/2006 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia
14 lutego 2006 r.
Ponadto zarzucił naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 98 a ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuwzględnienie terminu przedawnienia ustalenia opłaty adiacenckiej oraz zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie wyceny nieruchomości sporządzonej
z naruszeniem art. 150 i 151 ust.1 tejże ustawy, w szczególności w zakresie realnej ich wartości ze względu na przeznaczenie niektórych działek (jedna jest użytkiem leśnym, a inna drogą wewnętrzną).
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, odwołanie strony skarżącej jest niezasadne i nie może zasługiwać na uwzględnienie, albowiem opłata adiacencka ustalona przez Wójta Gminy K. w zaskarżonej decyzji, nałożona została
w sposób prawidłowy, w zgodzie z przepisami obowiązującego prawa.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że pierwsza decyzja w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej dla P. G. wydana przez Wójta Gminy K. w dniu [...] r. została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zasadniczym powodem uchylenia tej decyzji było stwierdzenie naruszenia przepisu art. 98 a ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie, zastosowanej przez organ I instancji, wysokości stawki procentowej, opartej na nieobowiązującej
w dniu orzekania, uchwale Rady Gminy, przewyższającej stawkę 30% określoną
w tym przepisie.
Obecny skład orzekający Kolegium - mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych w omawianej materii - uznał, że ustalenie opłaty adiacenckiej
z tytułu podziału nieruchomości jest możliwe, jeśli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca ten podział stała się ostateczna, obowiązywała uchwała rady gminy, określająca wysokość tej opłaty. Zmiana brzmienia przepisów regulujących instytucje opłaty adiacenckiej, w tym wypadku art. 98 a ust.1 z dniem 22 października 2007 r. nie ma wpływu na wysokość tej opłaty, ustala się ją bowiem pod warunkiem, że uchwała ustalająca stawki procentowe weszła w życie przed dokonaniem podziału nieruchomości. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne (art. 98 a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
Następnie organ II instancji wskazał, że - w niniejszej sprawie - podział działki
nr [...], w obrębie S. nastąpił na wniosek właściciela nieruchomości
i zatwierdzony został decyzją Wójta Gminy K. nr [...], która stała się ostateczna w dniu [...] r. Rada Gminy K. ustaliła stawki procentowe opłaty adiacenckiej w uchwale z dnia 14 lutego 2006 r.
Nr XXXII/194/2006, gdzie stawkę tę określono na 35%, a zatem uchwała ta obowiązywała w dniu, kiedy decyzja o podziale nieruchomości [...] stała się ostateczna.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji właściwie dokonał subsumcji stanu faktycznego do normy prawnej zawartej w art. 98 a ust. 1 a u.g.n. Zastosowana stawka procentowa opłaty adiacenckiej w wysokości 35 % odpowiada stawce przewidzianej w obowiązującej - w dacie uprawomocnienia się decyzji podziałowej - uchwale Rady Gminy Kołobrzeg Nr XXXll/194/2006 z dnia 14 lutego 2006 r.
Ponadto, organ podkreślił, że możliwość stosowania stawek w takiej wysokości jest zgodna z najnowszym stanowiskiem wyrażanym przez sądy administracyjne i dla porównania wskazał na orzeczenia sądów tj. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 372/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2009 r.,
sygn. akt II SA/Łd 263/09.
Zdaniem organu II instancji, z przepisów art. 98 a ust. 1 u.g.n. wynika, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie [...] lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Natomiast według orzecznictwa sądów administracyjnych decyzja ustalająca opłatę adiacencką nie musi stać się ostateczna w ciągu 3 lat, lecz musi zostać wydana w tym terminie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007r., sygn. akt I SA/Wa 146/07).
Podsumowując powyższe organ uznał, że wystarczy zatem wydać decyzję
w pierwszej instancji, w powyższym terminie - co w rozpatrywanej sprawie organ
I instancji uczynił.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzja podziałowa stała się ostateczna
w dniu [...] r., zaś ustalenie opłaty nastąpiło w dniu [...]r., a decyzję w tym przedmiocie doręczono stronie w dniu [...] r. Stąd też [...] letni termin, o którym mowa w art. 98 a ust. 1 powoływanej ustawy, został zachowany, w związku z czym zarzut odwołania w tym zakresie, należy uznać za bezzasadny. Wniosek odwołującego się o umorzenie postępowania nie może być uwzględniony, gdyż opłata adiacencka może być określana decyzją nieostateczną,
a wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji przed upływem przedawnienia jest skuteczne także wówczas, gdy decyzja taka staje się ostateczna po upływie [...] lat . W tym miejscu organ powołał się na uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. akt I OPS 4/09.
Odnosząc się do zarzutu przyjęcia wyceny naruszającej przepisy art.150 i 151 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami organ II instancji uzasadnił, że stosownie do § 41 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.), przy określaniu wartości nieruchomości dla ustalenia opłaty adiacenckiej, o której mowa w art. 98 a ust. 1 u.g.n., określa się wartość według stanu nieruchomości przed podziałem i po jej podziale, a ceny - na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, natomiast stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że chodzi o cenę nieruchomości ustalonej w postępowaniu w sprawie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej, a nie tylko ściśle na dzień wydania samej decyzji. (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2005r. sygn. akt I OSK 1558/04).
W ocenie organu, operat szacunkowy sporządzony w niniejszej sprawie, spełnia opisane wyżej kryteria poprawnej wyceny. Kwestionowane zaś w odwołaniu funkcje działki stanowiącej użytki leśne i drogę wewnętrzną zostały wyjaśnione przez rzeczoznawcę w trakcie prowadzonego postępowania. Ponadto organ podkreślił, że strona nie przedstawiła własnej wyceny, w związku z czym nie ma podstaw by uznać, iż fakt wzrostu wartości nieruchomości został nienależycie udowodniony.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że podziału działki nr [...] dokonano na wniosek strony skarżącej zaś w trakcie prowadzonego postępowania o ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości działek, powstałych w wyniku podziału odwołujący się przyjął do wiadomości konieczność zapłaty stosownej opłaty, wnosząc równocześnie o rozłożenie jej na [...] rocznych rat.
Podsumowując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podnoszone w odwołaniu przez stronę zarzuty dotyczące naruszenia przez organ
I instancji przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami są bezpodstawne
i nieuzasadnione.
P. G. zaskarżył powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Działający w imieniu skarżącego pełnomocnik – [...] M. S. - zarzuciła w skardze, że zaskarżona decyzja narusza interes prawny skarżącego oraz przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie w sprawie uchwały nr XXXII/194/2006 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 14 lutego 2006 r. związanej z zastosowaniem w stosunku do skarżącego stawki 35% opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, podczas gdy art. 98 a ustawy o gospodarce nieruchomościami określa stawkę 30 % opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Pełnomocnik skarżącego podniósł także zarzut naruszenia art. 98 a ustawy
o gospodarce nieruchomościami, gdyż plan przeznaczenia działek w planie zagospodarowania przestrzennego sporządzony został przez Gminę K.
w [...] r., natomiast skarżący dostał decyzję o podziale działek w [...] r., co oznacza, że zmiana przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego nastąpiła
z urzędu, a nie na wniosek strony.
Ponadto, pełnomocnik zarzucił błędne ustalenia faktyczne w sprawie poprzez:
- przyjęcie wyceny nieruchomości sporządzonej z naruszeniem art. 150 i 151 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Błędna wycena wartości nieruchomości wynika ze sporządzonego operatu szacunkowego, gdzie rzeczoznawca określa wartość działki [...] o powierzchni [...] ha przed podziałem na kwotę [...] zł, zaś po podziale na kwotę [...] - różnica stanowi aż [...]%. Natomiast proporcja ta winna wynosić [...]%, czego logicznym wynikiem powinna być wartość działek po podziale w kwocie [...] zł .
- przyjęcie wyceny nieruchomości sporządzonej z naruszeniem art. 150 i 151 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegającej na wycenie działki gruntu nr [...] stanowiącej drogę dojazdu (bez zestawienia jej z cenami innych dróg wewnętrznych)
i działki nr [...] stanowiącej las i gospodarstwo rolne skarżącego, które też zostało wycenione bez zastosowania metody porównawczej.
Pełnomocnik skarżącego wskazał również na zarzut naruszenia wyroku z dnia
[...] r. (SK 19/2006) Trybunału Konstytucyjnego, który uznał art. 98 ust 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami za niezgodny z Konstytucją.
Pełnomocnik P. G. w obszernym uzasadnieniu skargi podniósł, że wejście w życie w dniu [...] r. ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw spowodowało, iż poprzednie brzmienie przepisu art. 98 a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami utraciło moc. W sytuacji gdy przestała obowiązywać podstawa prawna stanowiąca upoważnienie do podjęcia uchwały przez radę gminy, to akt ten nie może istnieć w obrocie prawnym, co oznacza, że wraz z wejściem w życie ustawy nowelizującej - uchwała Rady Gminy Nr XXXIV194/2006 z dnia 14 litego 2006 r straciła swój byt prawny. W konsekwencji przyjęcie przez organ stawki [...] % określonej w powyższej uchwale - jest niezgodne z ustawą o gospodarce nieruchomościami
Ponadto, pełnomocnik przedstawił w skardze szereg zarzutów względem operatu szacunkowego sporządzonego w niniejszej sprawie. Wskazał między innymi na brak spójności, przejrzystości, błędy w analizie, błędy metodologiczne w operacie i podniósł, że na skutek opisanych uchybień i błędów, operat ten nie może stanowić podstawy dla określenia wzrostu wartości nieruchomości w związku z podziałem geodezyjnym, na potrzeby ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej. Dodatkowo pełnomocnik wniósł o zwrócenie się do [...] o weryfikację sporządzonego operatu szacunkowego ze względu na błędy merytoryczne.
Zarzucając powyższe wniósł : o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Przyjęcie wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości na kwotę [...] zł i od tej wartości obliczenie opłaty adiacenckiej oraz o zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji, podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu [...]r. pełnomocnik skarżącego zmienił wniosek i wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej bez podstawy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...]r., na wniosek skarżącego P. G., zatwierdził projekt podziału działki
nr [...] o pow.[...] ha położonej w obrębie ewidencyjnym S., na [.;..] działek
o nr [...]. Decyzja ta doręczona została skarżącemu w dniu [...]r. i stała się ostateczna w dniu [...]r.
Z zaskarżonej decyzji wynika także, że ustalając opłatę adiacencką organy stosowały [...]% stawkę wynikającą z uchwały Nr XXXII/194/2006 Rady Gminy Kołobrzeg z dnia 14 lutego 2006r. w sprawie ustalenia stawek procentowej opłaty adiacenckiej.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia
21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004r.
Nr 261, poz. 2603 ze zm.) dalej u.g.n.
Zgodnie z art. 98a ust. 1 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia
[...]r. nadanym ustawą z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy
o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. Nr 173,
poz. 1218) – jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż [...]% różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie [...] lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1 – 3 stosuje się odpowiednie.
Stosownie zaś do art. 98 a ust. 1a – ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne.
Na tle powyższego stanu faktycznego i prawnego, w rozpoznawanej sprawie wystąpiły dwie okoliczności, w świetle których stawiany skargą zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się trafny.
Po pierwsze, z przytoczonego przepisu art. 98a ust. 1 i ust. 1a (w brzmieniu obowiązującym od 22 października 2007r.) wynika, że wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej jaką ustala rada gminy nie może być większa niż 30% wartości nieruchomości oraz, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić jeżeli, w dniu którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała gminy o ustaleniu stawki procentowej, lecz nie większej niż 30%.
W związku z powyższym należy zauważyć, że Wójt Gminy K. wydając w dniu [...]r. decyzję ustalającą skarżącemu opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z podziałem nieruchomości nie mógł zastosować nieobowiązującej już stawki 35%, gdyż uchwała Rady Gminy Kołobrzeg
Nr XXXII/194/2006 z dnia 14 lutego 2006r. ustalająca stawkę opłaty adiacenckiej na poziomie 35 % różnicy wartości nieruchomości, od dnia [...]r. pozostawała w sprzeczności z ustawowym uregulowaniem, bowiem dopuszczało ono ustalenie opłaty adiacenckiej w wysokości nie większej niż 30%.
Dlatego powyższa uchwała nie mogła stanowić podstawy do ustalenia należnej opłaty adiacenckiej, a Rada Gminy K. po wejściu w życie nowelizacji art. 98a ust. 1 u.g.n. winna wydać nową uchwałę uwzględniającą wprowadzone zmiany.
Uchwała taka jednak nie została podjęta. Skoro zatem, zgodnie z art. 98a ust. 1a u.g.n. warunkiem ustalenia opłaty adiacenckiej jest ustalenie stawki procentowej w uchwale rady gminy, to brak takiej uchwały wyłącza możliwość wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej.
Powyższe stanowisko Sądu koresponduje z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 23 września 2009r. w sprawie I OSK 1337/08, w szczególności podzielić trzeba zawarte w uzasadnieniu tego wyroku wyjaśnienie, że "Uchwały organów samorządu terytorialnego jako akty prawa miejscowego, stosownie do konstytucyjnej zasady hierarchicznej struktury źródeł prawa, muszą być bowiem zgodne ze wszystkimi aktami powszechnie obowiązującymi. Organy samorządu terytorialnego dysponują prawem ustanawiania aktów prawa miejscowego, jednakże muszą w tym zakresie działać na podstawie i w granicach uprawnień przyznanych im w ustawie (por. art. 94 Konstytucji). Dlatego też uchwała jako akt niższej rangi w stosunku do ustawy nie może naruszać postanowień ustawy".
Po drugie, w rozpoznawanej sprawie decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej została wydana z naruszeniem trzyletniego terminu, o jakim mowa w art. 98a ust. 1 u.g.n. Bezsporne jest w sprawie, że decyzja Wójta Gminy K. z dnia
[...]r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości działki nr [...], została doręczona skarżącemu w dniu [...]r. i stała się ostateczna
w dniu [...]r. Tak więc [...] termin na ustalenie opłaty adiacenckiej,
o którym mowa w art. 98a ust. 1 ustawy upływał w tej sprawie [...]r. Ostateczna decyzja w przedmiocie opłaty adiacenckiej – zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. – została doręczona skarżącemu w dniu [...]r., zatem ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło po upływie terminu przedawnienia.
W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2010r., sygn. akt I OSK 5/09 – formułując tezę "Upływ trzyletniego terminu, o którym mowa
w art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) dotyczy rozstrzygnięcia o ustaleniu opłaty adiacenckiej decyzją ostateczną".
Należy zauważyć, że pogląd ten nie pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009r., sygn.akt I OPS 4/09, bowiem uchwała ta dotyczy innego rodzaju opłaty adiacenckiej, mianowicie odnosi się do opłaty przewidzianej w art. 145 u.g.n.
W tym stanie sprawy, zbędne stało się ustosunkowanie do dalszych zarzutów skargi dotyczących operatu szacunkowego.
Z powyższych względów, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że organy w sposób rażący naruszyły przepis art. 98a ust. 1 i ust. 1au.g.n. co miałoby uzasadniać stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie można mówić o istotnym naruszeniu prawa materialnego, ale nie o naruszeniu kwalifikowanym, jakim jest rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Przeciwko wnioskowi strony skarżącej przemawia to, że aby wykazać rażące naruszenie prawa materialnego nie wystarczy dokonanie prostego wyłożenia treści przepisu ustawy, ale niezbędne jest odwołanie się do wiedzy prawniczej z zakresu reguł wykładni oraz do interpretacji płynącej z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. To zaś daje podstawę do stwierdzenia , że dokonane zaskarżoną decyzją naruszenie prawa nie może być postrzegane jako rażące.
Dlatego należało na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. "a" ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku oparte zostało o przepis
art. 152, natomiast o kosztach w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło