II SA/Sz 1042/17
PostanowienieWSA w Szczecinie2017-10-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy starosta, który wydał decyzję w pierwszej instancji w sprawie wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomością, posiada legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego (wojewody) w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Starosta, który wydał decyzję w pierwszej instancji w sprawie wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomością, nie posiada legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. Działanie starosty jako organu administracji publicznej w danej sprawie wyłącza możliwość dochodzenia przez powiat jego interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego.Stan faktyczny
Starosta G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Wojewody Z. uchylającą decyzję starosty w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu części nieruchomości. Starosta powołał się na swój interes prawny, wskazując, że wykonuje uprawnienia właścicielskie w stosunku do nieruchomości. Sąd uznał, że starosta nie posiada legitymacji do wniesienia skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Starosty G. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu części nieruchomości p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Pismem z dnia 11 sierpnia 2017 r. Starosta G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaszenia trwałego zarządu Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad części nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w gminie C. W uzasadnieniu skargi powołano się na interes prawny skarżącego wskazując, iż w stosunku do nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja, Starosta wykonuje uprawnienia właścicielskie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Starosta G. złożył do tut. Sądu skargę na decyzję Wojewody Z., na mocy której została uchylona decyzja tegoż Starosty działającego jako organ pierwszej instancji.
Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Legitymacja do złożenia skargi została zatem oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.
Zdaniem Sądu, tego typu cech nie posiada w przedmiotowej sprawie Starosta G.
Funkcja jednostek samorządu terytorialnego w toku postępowania administracyjnego podlega w myśl zasadzie legalizmu ścisłej regulacji w przepisach prawa. Jednostka ta może jako osoba prawna partycypować w takim postępowaniu na prawach strony i wówczas jej organy będę podejmować wszelkie działania procesowe zmierzające do obrony jej interesu prawnego. Ustawa może także jednostkom samorządu terytorialnego nadać przymiot organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Taka podwójna rola jednostki samorządu terytorialnego nie pozostaje bez wpływu na zakres uprawnień procesowych przysługujących jej w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Fakt powierzenia organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego czy nastąpiło to na mocy ustawy czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowadministracyjnego.
Stosownie do treści art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.) właściwy organ wydaje decyzję o wygaśnięciu trwałego zarządu, na wniosek jednostki organizacyjnej, po uzyskaniu możliwości zagospodarowania nieruchomości, w ciągu 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez jednostkę organizacyjną sprawującą trwały zarząd nieruchomości. Zatem z mocy tego unormowania kompetencyjnego organ powiatu został upoważniony do kształtowania stosunków (w tym przypadku stosunków cywilnoprawnych), których jedną ze stron jest własny powiat organu wydającego decyzję w sprawie.
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że powiat może zajmować różną pozycję – raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania – w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej (vide np.: wyrok NSA z dnia 3 marca 2006 r. I OSK 225/06, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 17 listopada 2005 r. II SA/Bk 916/05).
Należy zatem stwierdzić, że starosta, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie.
Jako że posiadanie uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi a Starosta G. jako organ administracji publicznej – jak już wskazano - takiej legitymacji nie posiada, skarga na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała odrzuceniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło