II SA/Sz 1047/07
WyrokWSA w Szczecinie2008-02-06
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Elżbieta Makowska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół kontroli podpisany przez pracodawcę bez zastrzeżeń, stwierdzający brak dowodów wypłaty wynagrodzeń pracownikom, jest wystarczający do wydania nakazu wypłaty wynagrodzenia, czy też konieczne jest dalsze postępowanie dowodowe, w tym przesłuchanie pracowników, zwłaszcza w sytuacji, gdy pracodawca kwestionuje wymagalność roszczenia lub toczy się spór sądowy o zapłatę?Ratio decidendi
Podpisany przez pracodawcę protokół kontroli, stwierdzający brak dokumentów potwierdzających wypłatę wynagrodzeń, nie jest wystarczający do uznania roszczenia za wymagalne i wydania nakazu wypłaty. W przypadku kwestionowania wymagalności przez pracodawcę lub istnienia sporu sądowego o zapłatę, organ inspekcji pracy powinien przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe, w tym przesłuchać pracowników, aby ustalić rzeczywisty stan faktyczny i czy roszczenie jest sporne. W przeciwnym razie narusza to zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Inspektor pracy przeprowadził kontrolę u pracodawcy A. U., stwierdzając niewypłacenie pracownikom wynagrodzenia za kwiecień i maj 2007 r. Wydano nakaz wypłaty wynagrodzeń z rygorem natychmiastowej wykonalności. Pracodawca odwołał się, twierdząc, że wypłacił część wynagrodzeń i że kontrola była przeprowadzona wadliwie. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał nakaz w mocy w części, umarzając postępowanie w stosunku do jednego pracownika. Pracodawca zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak należytego wyjaśnienia okoliczności, w tym fakt, że sprawa o zapłatę wynagrodzenia jednemu z pracowników toczy się przed sądem pracy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w części, w jakiej utrzymywała w mocy decyzję organu I instancji, i w tym zakresie uchylił również decyzję Inspektora Pracy. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008r. sprawy ze skargi A. U. na decyzję Inspektora Pracy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy I. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję organu I instancji i w tym zakresie uchyla decyzję Inspektora Pracy z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, III. zasądza od Inspektora Pracy na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniach "[...]" inspektor pracy z Okręgowego Inspektoratu Pracy przeprowadził kontrolę u pracodawcy - A.U., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma "A" z siedzibą w P. przy ul. "[...]".
Czynności kontrolne przeprowadzone u wyżej wymienionego pracodawcy wykazały, że pracownikom firmy nie wypłacono wynagrodzenia za pracę, pomimo że termin wymagalności roszczenia o to wynagrodzenie już upłynął.
Nakazem z dnia "[...]", wydanym na podstawie art. 9 pkt 2a w związku z art. 21 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 21a ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.), Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy nakazał pracodawcy - A. U:
1. wypłacenie wynagrodzenia za pracę za miesiąc kwiecień 2007r. w kwotach netto pracownikom: S. M. - 705,16 zł, M. B. - 916,58 zł, A. J. - 705,16 zł, z rygorem natychmiastowej wykonalności,
2. wypłacenie wynagrodzenia za pracę za miesiąc maj 2007r. w kwotach netto pracownikom: M. B. - 716,74 zł, I. B. - 716,74 zł, T. B. - 716,74 zł, A. W. - 716,74 zł, M. Z. - 716,74 zł, P. K. - 716,54 zł, R. S. - 716,64 zł, K. K. - 716,74 zł, P. K. - 716, 74 zł, K. F. 117,87 zł, z rygorem natychmiastowej wykonalności.
A. U. złożył odwołanie od nakazu z dnia "[...]" i wniósł o jego uchylenie oraz zniesienie rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że wypłacił wynagrodzenie za pracę za miesiąc kwiecień 2007 r. pracownikom - S. M., M. B. oraz A. J. Zdaniem odwołującego się inspektor pracy, prowadząc kontrolę, nie przeprowadził jej w należyty sposób, mianowicie: nie zapoznał się prawidłowo z dokumentami pracowniczymi, nie przesłuchał pracowników na okoliczność wypłacenia im wynagrodzenia za pracę. Jednocześnie
z uwagi na fakt, iż wyżej wymienieni pracownicy otrzymali wynagrodzenie - według A. U. - winien być zniesiony rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołujący się podniósł ponadto, iż sam fakt nie podpisania przez pracownika listy płac nie świadczy o tym, że nie wypłacono mu wynagrodzenia, a wydanie przez inspektora pracy nakazu nie zostało poprzedzone postępowaniem, które miałoby na celu wyjaśnienie w należyty sposób wszystkich okoliczności.
W ocenie A. U., w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do nałożenia rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem pracownicy otrzymali wynagrodzenia, a sam inspektor pracy stwierdził, że otrzymali wcześniej zaliczki.
Do odwołania A. U. dołączył między innymi oświadczenie M. B. z dnia 4 lipca 2007 r., potwierdzające wypłacenie mu wynagrodzenia za pracę za kwiecień 2007 r. w pełnej wysokości oraz innych należności z tytułu łączącej go z pracodawcą umowy o pracę.
Okręgowy Inspektor Pracy, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją
z dnia "[...]", wydaną na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2007r. Nr 89 poz. 589):
- uchylił decyzję w pkt 1 i w pkt 2 w części nakazującej wypłacenie M. B. wynagrodzenia za pracę za kwiecień 2007 r. i maj 2007 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie w pierwszej instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy łącznie z rygorem natychmiastowej wykonalności co do pozostałych pracowników wymienionych w pkt 1 i pkt 2 decyzji organu I instancji.
Uzasadniając decyzję organ wskazał, że zgodnie z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie. W niniejszej sprawie w wyniku czynności kontrolnych ustalono, iż pracodawca nie wywiązuje się ze swoich obowiązków określonych w powyższym przepisie. Inspektor pracy podczas kontroli ustalił, że przedstawiona lista płac nie została podpisana przez pracowników, co pozwoliłoby potwierdzić wypłacenie im wynagrodzeń za pracę, a pracodawca w toku kontroli nie przedstawił inspektorowi pracy jakichkolwiek dowodów potwierdzających wypłatę pracownikom należnych im świadczeń.
Z dalszej części uzasadnienia decyzji wynika, że inspektor pracy, w toku czynności kontrolnych, zaniechał kontaktowania się z pracownikami, którym nie zostało wypłacone wynagrodzenie za pracę (przebywali bowiem w tym czasie poza granicami kraju) i poprzestał w przedmiotowym zakresie na analizie przedstawionych przez pracodawcę dokumentów. Pracodawca nie zakwestionował poczynionych przez inspektora pracy ustaleń, protokół kontroli podpisał w dniu 29 czerwca 2007 r., nie wnosząc żadnych zastrzeżeń do zawartych w jego treści ustaleń.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących przeprowadzenia przez inspektora pracy kontroli w sposób nienależyty, Okręgowy Inspektor Pracy uznał je za chybione. Organ podniósł, że załączone do odwołania oświadczenie pracownika M. B. - będące w ocenie odwołującego się dowodem na wypłacenie w sposób prawidłowy wszystkim pracownikom należnych im wynagrodzeń za pracę - nie zawiera informacji o terminie wypłacenia mu przez pracodawcę należnych świadczeń ze stosunku pracy. Ponadto opatrzone zostało datą "04.07.2007r.", a więc zostało złożone po zakończeniu kontroli i dlatego, zdaniem organu, nie mogło mieć jakiegokolwiek wpływu na wydanie przez inspektora pracy nakazu nr rej. "[...]" z dnia "[...]".
Mając na uwadze powyższe, Okręgowy Inspektor Pracy uwzględnił odwołanie A. U. jedynie w części dotyczącej wypłacenia M. B. wynagrodzenia za pracę za miesiąc kwiecień i maj 2007 r.
Odnośnie wniosku o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organ uznał, że nie ma podstaw prawnych do wskazania innego terminu ich wykonania, niż termin natychmiastowy. Określenie innej daty wykonania tych decyzji pozostawałoby bowiem w sprzeczności z dyspozycją zawartą w art. 108 Kpa. Okręgowy Inspektor Pracy podniósł dalej, że zgodnie z art. 108 § 1 Kpa decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, między innymi, gdy jest to niezbędne ze względu na interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. U. wskazał, że wydanie przez organ nakazu z dnia "[...]" nie zostało poprzedzone postępowaniem, które by miało na celu wyjaśnienie w należyty sposób wszystkich okoliczności. Tym samym, zdaniem skarżącego, organ naruszył treść art. 7 Kpa. Skarżący podniósł dalej, że sprawa o zapłatę wynagrodzenia jednemu z pracowników - A. J. jest sporna i toczy się przed Sądem Rejonowym Wydział Pracy w K. pod sygn. akt "[...]". Tymczasem ani inspektor pracy, ani organ odwoławczy faktu tego nie wziął pod uwagę.
W tych okolicznościach A. U. wniósł o uchylenie decyzji Okręgowego Inspektora Pracy z dnia "[...]". oraz poprzedzającego ją nakazu z dnia "[...]"
Okręgowy Inspektor Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że jak wynika z protokołu kontroli, wypłata wynagrodzeń dokonywana jest do rąk pracownika, zaś diety z tytułu podróży służbowych przekazywane są na rachunek bankowy pracowników. Pracownicy potwierdzają odbiór wynagrodzenia za pracę podpisem na liście płac, odbiór świadczeń pracownicy potwierdzają również w zeszycie prowadzonym przez pracodawcę. Natomiast na liście płac sporządzonej i podpisanej przez pracodawcę między innymi za kwiecień i maj 2007 r., która została załączona do protokołu kontroli, brak jest podpisów osób wymienionych w nakazie.
Zdaniem organu, pracodawca nie wykazał, że pracownikom wskazanym w nakazie wypłacił wynagrodzenia za pracę. Samo oświadczenie pracodawcy o wypłaceniu należnych pracownikom wynagrodzeń nie poparte dowodami
w postaci: przelewów, przekazów pocztowych, czy oświadczeń pracowników nie może być uznane za spełnienie ciążącego na pracodawcy obowiązku wypłacenia pracownikom należnych im wynagrodzeń.
Organ podkreślił dalej, że nie można uznać za potwierdzenie wypłaty wynagrodzenia za pracę za kwiecień i maj 2007 r. oświadczenia z dnia 5 czerwca 2007 r. podpisanego przez ośmiu pracowników, załączonego do protokołu kontroli. Firma "B" zobowiązała się do wypłacenia pracownikom wynagrodzeń bezpośrednio na ich konta bankowe lub do ręki na miejscu we Francji. Natomiast skarżący ani w dniu podpisania protokołu kontroli, tj. w dniu 29 czerwca 2007 r., ani w dniu złożenia odwołania od nakazu, czy też złożenia skargi do sądu nie przedłożył dokumentów potwierdzających wykonanie powyższego obowiązku przez firmę "B". Wskazane powyżej dowody tj. listy płac, oświadczenia pracowników zostały zgromadzone w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i ocenione zarówno przez ten organ, jak i organ drugiej instancji.
Okręgowy Inspektor Pracy podniósł nadto, że przepis art. 7 Kpa zobowiązuje organ administracyjny do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jeżeli świadczenie polega na czynieniu to, stosownie do art. 6 Kodeksu cywilnego, na dłużniku spoczywa ciężar dowodu, że je spełnił. Pracownik, według organu, nie jest zobowiązany do udowadniania, że otrzymał należne wynagrodzenie za pracę. Fakt niewypłacenia pracownikom należnych im wynagrodzeń został stwierdzony przez inspektora pracy w toku kontroli i potwierdzony przez pracodawcę złożonym przez niego podpisem na protokole.
W sytuacji, gdy pracodawca nie zakwestionował ustaleń dokonanych przez inspektora pracy odnośnie niewypłacenia pracownikom należnych im wynagrodzeń, tym samym, według organu, zarzut naruszenia art. 7 Kpa nie zasługuje na uwzględnienie.
W końcowej części uzasadnienia odpowiedzi na skargę organ podkreślił, że fakt, iż przed sądem pracy toczy się postępowanie o zapłatę A. J. wynagrodzenia nie oznacza, że należność wskazana w nakazie jest należnością sporną. Zdaniem Okręgowego Inspektora Pracy zasadność wypłacenia A.J. wynagrodzenia za pracę za kwiecień 2007 r. w wysokości 705,16 zł netto została potwierdzona przez pracodawcę w sporządzonej i podpisanej przez niego liście płac, załączonej do protokołu kontroli. Pracodawca nie kwestionował wtedy, iż należności tej nie wypłacił A. J., nie kwestionował również ani tytułu, ani wysokości roszczenia należnego -pracownikowi. Ponadto w odwołaniu od nakazu zapłaty pracodawca poinformował organ administracyjny o wypłaceniu temu pracownikowi wynagrodzenia za pracę. Tym samym, według organu, pracodawca uznał roszczenie A. J. za zasadne i niesporne. Twierdzenie w tej sytuacji, iż należność A. J. jest należnością sporną bez szczegółowego wskazania przedmiotu sporu i przyczyn wystąpienia pracownika na drogę sądową nie zasługuje także na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie niniejszych rozważań niezbędne jest wskazanie, że sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dokonywana jest według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji ostatecznej. W sytuacji, gdy po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed rozpatrzeniem odwołania następuje zmiana stanu prawnego rzeczą Sądu jest zbadanie czy organ II instancji zastosował w decyzji właściwą ustawę.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, skoro z dniem 1 lipca 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589), a utraciła moc ustawa z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 ze zm.), której przepisy miały zastosowanie przy orzekaniu przez organ I instancji w niniejszej sprawie.
Ustawa nowa nie zawiera przepisów intertemporalnych rozstrzygających, które przepisy w sprawach uregulowanych tymi ustawami stosować należy do spraw wszczętych, ale nie zakończonych decyzją ostateczną. Ustawodawca przewidział jednak kontynuację uprawnień i obowiązków Państwowej Inspekcji Pracy stanowiąc w art. 105 nowej ustawy, że Państwowa Inspekcja Pracy działająca na podstawie niniejszej ustawy przejmuje uprawnienia i obowiązki Państwowej Inspekcji Pracy działającej na podstawie ustawy dawnej, a także stanowiąc w art. 109 ust. 2, że niezakończone postępowania administracyjne toczą się nadal przed właściwymi okręgowymi inspektorami pracy.
Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy orzekający pod rządem ustawy nowej powinien w pełnym zakresie stosować przepisy ustawy nowej. Okręgowy Inspektor Pracy, który orzekał w dniu 20 sierpnia 2007r., co do zasady, nie naruszył zatem prawa powołując w podstawie prawnej swojej decyzji normę kompetencyjną zawartą w art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy nowej. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ ten nie wskazał jednak przepisów, które legły u podstaw wydania nakazu nakładającego na pracodawcę obowiązek wypłaty pracownikom wynagrodzenia, co wprawdzie nie miało wpływu na wynik sprawy sądowo-administracyjnej, lecz odzwierciedla pewien automatyzm w działaniu organu II instancji, o czym będzie niżej mowa.
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, podobnie jak stanowiła to ustawa poprzednia, w art. 12 przewiduje, że: "W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98,poz. 1071, z późn. zm.). W postępowaniu tym mają zatem zastosowanie wszystkie, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego zasady ogólne postępowania oraz pozostałe przepisy dotyczące postępowania w zakresie nie objętym regulacją ustawy i aktów prawnych wskazanych w cytowanym wyżej art. 12 ustawy.
Z wyrażonej w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady dwuinstancyjności tego postępowania wynika, że organ odwoławczy na skutek wniesionego odwołania ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę uprzednio rozpoznaną i rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ II instancji nie ma wprawdzie kompetencji do przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie, ale władny jest przeprowadzić nowe, niezbędne dla wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy dowody i rozstrzygnąć sprawę w jeden ze sposobów wynikających z art. 138 § 1 Kpa. Wówczas, gdy organ ten dojdzie do wniosku, że należy przeprowadzić postępowanie dowodowe co najmniej w znacznym zakresie, to powinien taką decyzję uchylić stosownie do art. 138 § 2 Kpa.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, dokonana
w kontekście powyższych przepisów proceduralnych doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy obu instancji orzekły
z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.). Powyższa konkluzja odnosi się wyłączne do tej części zaskarżonego nakazu, która utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji. W świetle bowiem treści skargi, ewidentnie kwestionującej wyłącznie niekorzystną dla skarżącego część przedmiotowego nakazu jak i logiki rozumowania należało uznać, że skarga skierowana jest tylko przeciwko tej części decyzji i w tym zakresie Sąd decyzję tę objął kontrolą.
Stosownie do art. 11 pkt. 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do "nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu". Z powyższego przepisu wynika, że w przeciwieństwie do ustawy dawnej, ustawodawca w nowej ustawie przewidział obligatoryjny rygor natychmiastowej wykonalności nakazu wydanego na tej podstawie prawnej, czego nie dostrzegł organ odwoławczy wyjaśniając stronie powody utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w tym zakresie.
W art. 21 - 37 ustawy zawarte są przepisy dotyczące kontroli. W myśl art. 21 postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa
i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowania dokonanych ustaleń. Ustalenia kontroli, jak stanowi to art. 31 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, dokumentowane są (z wyjątkiem nie stwierdzenia uchybień) w protokole kontroli. Zarówno według stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania przez organ I instancji, jak i w dniu decyzji ostatecznej obowiązywały tożsame zasady co do obowiązku przedłożenia pracodawcy protokołu kontroli i jego uprawnienia do złożenia w terminie 7 dni umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Nie uległ też zmianie stan prawny co do reguły, że ustalenia protokołu kontroli dają podstawę do wydania przez inspektora pracy decyzji stanowiącej nakaz, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 11 pkt 7 ustawy.
Wbrew jednak poglądowi rysującemu się na tle argumentacji organów orzekających obu instancji, z przepisów tych jednak nie wynika i wynikać nie może, że ustalenia zawarte w protokole kontroli, który został podpisany bez zastrzeżeń przez kontrolowanego pracodawcę, stanowią w każdym przypadku dowód wystarczający do stwierdzenia, że zatrudnieni pracownicy nie otrzymali należnego im wynagrodzenia, a więc wynagrodzenie to jest wymagalne, co uzasadnia wydanie nakazu wypłacenia tego wynagrodzenia.
Protokół kontroli jest wyłącznie odzwierciedleniem przebiegu kontroli
i stwierdzonych w jej toku faktów.
Ocena prawna tych faktów następuje na etapie wydawania decyzji administracyjnej, jaką jest nakaz inspektora pracy, o którym stanowi art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
Przekładając to na grunt okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wskazać trzeba, że w świetle treści protokołu kontroli z dnia 29 czerwca 2007r. faktem bezspornym w sprawie jest to, że skarżący nie przedłożył inspektorowi pracy dokumentów, zawierających poświadczenie przez wskazanych w protokole pracowników otrzymania wynagrodzenia za pracę w kwietniu i maju 2007r.
W ocenie sądu, takie ustalenie nie jest wystarczające do przyjęcia, że ustalone zaskarżoną decyzją wynagrodzenie jest wynagrodzeniem wymagalnym, skoro, jak wynika to z protokołu kontroli, wymagalność tę kwestionował pracodawca, miedzy innymi składając w trakcie kontroli pismo z dnia 5. 06. 2007r. podpisane przez niektórych z wymienionych w nakazie pracowników, z którego wynika, że firma zlecająca A. U. pracę we Francji wypłaci wynagrodzenie pracownikom za kwiecień i maj 2007r. bezpośrednio na ich konta bankowe lub do ręki na miejscu we Francji oraz złożył pisemne oświadczenie 2 innych pracowników (Ł. M. i J. K.), że otrzymali wynagrodzenia za pracę za maj 2007r. w siedzibie firmy "B" we Francji, zaś pracownicy nie zostali przesłuchani na sporną okoliczność. W tej bowiem sytuacji nie można wykluczyć, że tak jak to nastąpiło w przypadku M. B., co uwzględnił w swojej decyzji organ II instancji, również inni z wymienionych w nakazie pracowników otrzymali należne wynagrodzenie.
Tak więc zaprezentowany w uzasadnieniu decyzji organu I instancji
i powielony w decyzji organu odwoławczego argument, że skoro pracodawca nie złożył do protokołu kontroli umotywowanych zastrzeżeń, to nie zachodzi potrzeba przesłuchania pracowników, gdyż jest to wystarczający dowód wymagalności wynagrodzeń, co do których pracodawca nie posiadał dokumentów podpisanych przez pracowników potwierdzających otrzymanie wynagrodzenia, nie znajduje oparcia w przepisach postępowania i narusza zasadę wyrażoną w art. 7 Kpa, co trafnie zarzucił skarżący, a także uchybia przepisom 77§ 1 i 80 i art. 107 § 3 Kpa.
Zaakceptowanie takiego, jak prezentowane w niniejszej sprawie przez organy, rozumowania prowadziłoby do sprzecznej z prawem praktyki rozstrzygania
w przedmiocie sporów ze stosunku pracy przez organ pozasądowy.
W ocenie sądu najpełniej kwestie tę wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny
w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. I OSK 1400/00 (LEX nr 275465), w którym stwierdził miedzy innymi, że: "istota nakazu wypłaty wynagrodzenia sprowadza się jedynie do skłonienia pracodawcy, aby wypełnił ciążący na nim obowiązek względem pracownika, wówczas, gdy obowiązek ten jest wymagalny. W przypadku wystąpienia sporu o roszczenie ze stosunku pracy, inspektor pracy nie może nałożyć obowiązku wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia. Obowiązek ten nie ma bowiem charakteru wymagalnego, a to
z uwagi na toczący się przed sądem powszechnym spór, którego przedmiotem jest to, czy pracodawca jest zobowiązany do wypłaty świadczeń na rzecz pracownika,
a jeżeli tak, to w jakim rozmiarze. Inspektor pracy wydając nakaz wypłaty wynagrodzenia nie może zatem rozstrzygać o roszczeniu pracownika. W tym zakresie zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) kompetencja przynależy do sądu powszechnego - sądu pracy"
Dlatego również nie może być uznany za zgodny z prawem administracyjnym wyrażony w odpowiedzi na skargę co do zarzutu naruszenia art. 7 Kpa pogląd organu, że: "Jeżeli świadczenie polega na czynieniu, to stosownie do art. 6 kc na dłużniku spoczywa ciężar dowodu, że je spełnił. Pracownik nie jest zobowiązany do udowodnienia, że otrzymał należne wynagrodzenie za pracę. To, że toczy się postępowanie przed sądem pracy o zapłatę A. J. wynagrodzenia, nie oznacza, iż należność jest należnością sporną". Nie można bowiem stawiać znaku równości pomiędzy postępowaniem prowadzonym przez właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy, które jest postępowaniem administracyjnym, a postępowaniem przed sądem powszechnym, to bowiem jest oparte na zasadach wynikających z Kodeksu pracy i z Kodeksu postępowania cywilnego.
Jak z powyższego wynika, postępowanie organu I instancji nacechowane jest brakiem dążności do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, zaś organ odwoławczy, w zakresie w jakim decyzję tego organu utrzymał w mocy, naruszenie to powielił, co poza naruszeniem wyżej już wskazanych art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 Kpa stanowi naruszenie zaskarżoną decyzją także art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.
Dlatego, nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia, należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję w zakresie utrzymującym w mocy decyzję organu I instancji jak i w tym samym zakresie decyzję organu I instancji, skoro sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ powinien zebrać wyczerpująco materiał dowodowy niezbędny dla ustalenia, czy wskazani w decyzji organu
II instancji pracownicy otrzymali wynagrodzenie za pracę za miesiące kwiecień i maj 2007 r., a jeżeli nie otrzymali, to konieczne będzie ustalenie czy wynagrodzenie to jest wymagalne w takim rozumieniu, jakie zostało wyżej przedstawione. Wymagało to będzie przesłuchania skarżącego jako strony postępowania administracyjnego oraz tych pracowników w charakterze świadków lub odebrania od nich pisemnych oświadczeń na powyższe okoliczności, a w razie takiej potrzeby przeprowadzenia innych niezbędnych dowodów, zwłaszcza celem wyjaśnienia czy przed sądem powszechnym toczą się lub toczyły się postępowania o wypłatę wynagrodzenia pracownikom wskazanym w zaskarżonej decyzji.
Dla porządku wyjaśnić też trzeba, że Sąd nie podziela wynikającego
z konstrukcji zaskarżonej decyzji stanowiska, że nakaz inspektora pracy oparty
o przepis art. 11 pkt 1-7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy jest zbiorem kilku decyzji. Nakaz ten, jak wynika to z art. 34 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy jest decyzją,
a zatem konstrukcja decyzji zawierającej więcej niż jedno rozstrzygniecie nie tworzy wielości decyzji i wystarczające jest ujęcie w decyzji - nakazie, poszczególnych rozstrzygnięć o charakterze władczym w odrębnych punktach, co miał Sąd na względzie formułując sentencję wyroku.
Z tych wszystkich przyczyn należało na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c
w związku z art. 135 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w pkt I i II sentencji. Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów postępowania oparte zostało o przepis art. 200 tej samej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło