II SA/Sz 1048/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-04-25
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz Inspektora Pracy zakazujący pracownikom jazdy na stopniach komór ładunkowych pojazdów do wywozu odpadów, wydany po wypadku przy pracy, spełnia wymogi formalne i materialne prawa administracyjnego, w szczególności w zakresie precyzyjnego określenia obowiązku i przeprowadzenia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzający ją nakaz, uznając, że organy inspekcji pracy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Brak precyzji w określeniu elementów pojazdu, na których znajdował się poszkodowany pracownik, oraz niespójność terminologiczna organów uniemożliwiły jednoznaczne ustalenie podstawy prawnej nałożonego obowiązku. Ponadto, skarżącej spółce nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu, a protokół kontroli nie został jej doręczony przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, co naruszyło zasady postępowania dowodowego i prawo do obrony.Stan faktyczny
Spółka A. została zobowiązana przez Inspektora Pracy do zakazu pracownikom jazdy na stopniach komór ładunkowych pojazdów do wywozu odpadów, po wypadku przy pracy, któremu uległ pracownik. Organ II instancji uchylił nakaz w części dotyczącej podstawy prawnej, ale utrzymał go w mocy co do istoty. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak precyzji nakazu oraz niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy postępowania, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją nakazu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzający ją nakaz Inspektora Pracy w S. Zasądza od Inspektora Pracy w S. na rzecz Spółki A. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Inspektora Pracy w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzający ją nakaz Inspektora Pracy w S. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Inspektora Pracy w S. na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy
w S. na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (t.j.: Dz.U. 2018 poz. 623 z późn. zm.), art. 207 § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j.: Dz.U. 2003, nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 r.w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi (t.j.: Dz.U. 2009 nr 104 poz. 868 z późn. zm.), po przeprowadzeniu kontroli w dniach: [...]. skierował do "R. S." Spółki z o.o. w S. nakaz z dnia 4 lipca 2018 r., w którym zobowiązał Spółkę do zakazu pracownikom jazdy na stopniach komór ładunkowych pojazdów do wywozu odpadów.
Jednocześnie decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. 2017 poz. 1257 z późn. zm.).
R. S. Spółka z o.o. w S. wniosła od powyższego nakazu odwołanie do Okręgowego Inspektora Pracy w S. wnosząc o jego uchylenie.
Odwołująca zarzuciła inspektorowi pracy wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa, gdyż nakaz nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 107 § 1 k.p.a., bowiem uzasadnienie faktyczne i prawne nakazu jest niewystarczające. Ponadto podniosła, że inspektor pracy nie wskazał dowodów, na których oparł się ustalając stan faktyczny sprawy. Strona poddała w wątpliwość powołanie się na treść instrukcji obsługi pojazdu do wywozu odpadów oraz fakt, że organ I instancji nie wyjaśnił konieczności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego. W ocenie odwołującej, nie naruszyła ona jakichkolwiek przepisów prawa pracy, a wydany nakaz uznać należy za bezprzedmiotowy, gdyż inspektor pracy zobowiązał stronę do powtarzania treści powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W opinii strony adresatem nakazu nie jest pracodawca.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Okręgowy Inspektor Pracy w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił nakaz w części dotyczącej podstawy prawnej nakazu i jednocześnie określił podstawę prawną decyzji tj.: art. 207 § 2 pkt 1, art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j.: Dz.U. 2018, poz. 917 z późn. zm.) oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi (t.j.: Dz.U. 2009 nr 104 poz. 868 z późn. zm.), a w pozostałej części utrzymał zaskarżony nakaz w mocy.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w trakcie prowadzenia czynności kontrolnych inspektor pracy dokonał ustaleń okoliczności faktycznych ciężkiego wypadku przy pracy, jakiemu uległ pracownik "R. S." Sp. z o.o. S. D. w dniu [...] r. Dokonane ustalenia zostały zawarte w treści protokołu kontroli nr [...] Protokół kontroli został przez stronę podpisany w dniu [...] r.
W oparciu o wyniki kontroli inspektor pracy ustalił, że poszkodowany uległ wypadkowi w trakcie wyjeżdżania z terenu ogrodzonej posesji w ulicę P. . Pracownik stał na stopkach przy aparacie zasypowym, co w momencie wykonywania manewru skrętu spowodowało, że został on dociśnięty do słupa ogrodzeniowego bramy wyjazdowej.
Nakaz został wydany wskutek naruszenia § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi - zwanego dalej "rozporządzeniem", który stanowi, że podczas jazdy jest zabronione pozostawanie pracowników na stopniach komór ładunkowych pojazdu do wywozu odpadów.
Zdaniem organu odwoławczego pomimo pewnych uchybień w treści nakaz spełnia wymagania określone w art. 107 § 1 k.p.a. W treści uzasadnienia nakazu wskazano, że kontrola prowadzona była w związku z ciężkim wypadkiem pracownika zatrudnionego na stanowisku ładowacza oraz opisane są okoliczności tego wypadku. Następnie inspektor pracy skonfrontował ten stan faktyczny z przepisami rozporządzenia, które jasno wskazują działanie zabronione, którego dopuściła się strona.
Powołanie się inspektora pracy na treść instrukcji obsługi pojazdu do wywozu odpadów miało na celu ukazanie pracodawcy, że błędnie interpretuje jej postanowienia. Producent pojazdu co prawda dopuszcza jazdę na stopniach komór ładunkowych na krótkich dystansach, jednakże uzależnia to od prawodawstwa kraju, w którym użytkowane jest urządzenie. Z przepisów rozporządzenia wynika, iż jazda ta jest zabroniona bez względu na odległość do przebycia.
W dalszej części uzasadnienia swojego stanowiska organ II instancji zwrócił uwagę na częściowo błędnie określoną podstawę prawną przedmiotowej decyzji, w której nie przytoczył przepisu ustawy upoważniającego do wydania rozporządzenia oraz omyłkowo podał rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy zamiast Kodeksu pracy. Powołując się na przepis art. 23715 § 2 Kodeksu pracy podał, że zawiera on upoważnienie dla Ministra Środowiska do wydania rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi.
W tej sytuacji za niedopuszczalne uznał przywołanie przez inspektora pracy w podstawie prawnej decyzji wyłącznie paragrafu rozporządzenia.
Przytaczając treść przepisu art. 207 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy, w myśl którego pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki organ odwoławczy uznał, że adresatem nakazu jest strona, czyli pracodawca. Zarzuty strony w zakresie nieprawidłowego określenia adresata mogą wynikać z omyłkowego podania przez inspektora pracy innego aktu prawnego
w podstawie prawnej decyzji. Kodeks pracy wyraźnie stanowi, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Jazda pracownika w sposób niezgodny z przepisami na stopniach komory ładunkowej jednoznacznie wskazuje na naruszenie przepisów przez pracodawcę. W rezultacie nieprzestrzegania tych przepisów doszło do wypadku, w kontrolowanym podmiocie.
Ponadto w oparciu o wynik protokołu kontroli Okręgowy Inspektor Pracy ustalił, że poszkodowany pracownik nie został właściwie przeszkolony w zakresie zagrożeń związanych z pracą ładowacza. Z kolei zakładowa instrukcja stanowiskowa dla ładowacza nie zawiera wskazówek dotyczących czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem pracy, po jej zakończeniu oraz zasad postępowania w sytuacjach awaryjnych stwarzających zagrożenia dla życia lub zdrowia pracowników.
Odnosząc się do kwestii nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ podał, że wypadek przy pracy, któremu uległ pracownik Spółki należy uznać za zagrażający zdrowiu lub życiu. Rygor został nadany w celu bezzwłocznego zapobieżenia kolejnym wypadkom w kontrolowanym podmiocie.
R. S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą
w S. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
a) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
b) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 15 k.p.a. w z w. z art. 12 ustawy o ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy polegające naruszeniu zasady dwuinstancyjności
c) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 31 ustawy ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez brak uchylenia decyzji;
d) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7, 77 § 1, 80, 81a, k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o PIP poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, niedokonanie wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz przekroczenie zasady uznania administracyjnego przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;
e) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 34 ust. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy poprzez uznanie za skutecznych czynności kontrolnych dokonanych po dniu 30 kwietnia
2018 r.;
f) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż pojazdy do usuwania odpadów stosowane przez Skarżącego są wyposażone w stopnie komór ładunkowych, w sytuacji, gdy w rzeczywistości takiego elementu owe pojazdy nie posiadają.
Mając na uwadze wskazane zarzuty skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją nakazu oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w S. wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w S. dopuścił Niezależny Związek Zawodowy Pracowników Spółki R. S. oraz Organizację Zakładową [...]" Pracowników Spółki [...] S. do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania.
Na rozprawie dnia 4 kwietnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył,
że popiera skargę oraz wyjaśnił, że samochód w czasie którego jazdy doszło do przedmiotowego wypadku, składa się m.in. z nieruchomej komory ładowania, oznaczonej nr 1 na zdjęciu k-14 dołączonego do skargi i elementu ruchomego nazwanego klapą załadowczą, ewentualnie odwłokiem, do której zamontowane są ruchome podnóżki – podesty. Natomiast stopnie jako elementy nieruchome znajdują się na komorach załadowczych na innych pojazdach, a widać to na innych zdjęciach załączonych do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 j.t.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 j.t.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w S. uchylająca decyzję organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej oraz jednocześnie utrzymująca w mocy nakaz Inspektora Pracy z dnia [...] r. zgodnie z którym zobowiązano R. S. do zakazu pracownikom jazdy na stopniach komór ładunkowych pojazdów do wywozu odpadów.
Zadaniem organów inspekcji pracy jest nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, a w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Dostrzeżenie przez organy inspekcji pracy naruszenia przez pracodawcę przepisów
i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obliguje te organy do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie, jak wynika z art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 623), zwanej dalej: "u.p.i.p".
Stosownie do art. 207 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917 ze zm.), zwanej dalej: "k.p." pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, w szczególności obowiązek ten polega na organizowaniu pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 23715 § 1 k.p. wydano rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi
(t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 104, poz. 868 ze zm.), zwanej dalej: "rozporządzeniem", które wpisuje się w system norm prawnych składających się na instytucję ochrony pracy, rozumianej jako całokształt gwarancji prawnych służących zabezpieczaniu zdrowia
i życia ludzkiego w procesie pracy.
Zdaniem Sądu naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa oraz higieny pracy powinno zostać ustalone w sposób jednoznaczny w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy. Z kolei nałożony obowiązek powinien być jasny, precyzyjny oraz niedający pola do różnorodnych interpretacji. Wskazany warunek nie został spełniony.
Podstawę prawną nałożonego obowiązku stanowi przepis § 19 ust. 1 powołanego rozporządzenia, w myśl którego podczas jazdy jest zabronione pozostawanie pracowników na stopniach komór ładunkowych pojazdu do wywozu odpadów. Powyższy przepis został zawarty w rozdziale 4 rozporządzenia zatytułowanym: "Obsługa pojazdów i urządzeń, transport odpadów".
W protokole kontroli z dnia [...] r. - przeprowadzonej w związku
z wypadkiem przy pracy, któremu w dniu [...] r. uległ pracownik (ładowacz) skarżącej spółki – S. D. – wskazano, że pracownik uległ wypadkowi w trakcie wyjeżdżania z terenu posesji w ulicę P. . Jednocześnie podano, że pracownik stał na stopniach przy mechanizmie załadunkowym pojazdu do wywozu odpadów. Poszkodowany został dociśnięty osłoną mechanizmu załadunkowego do słupa ogrodzeniowego bramy wjazdowej (pkt 2.1 protokołu). Z kolei w opisie przebiegu wypadku wskazano, że pracownik stał na stopce z prawej strony pojazdu (pkt 2.4 protokołu).
Inspektor pracy w dalszej części protokołu podał, że pojazd, którym jechał poszkodowany posiada zabudowę w skład której wchodziła komora ładunkowa wraz
z tylną klapą i zamocowanym do niej mechanizmem załadowczym. Ponadto wskazał,
że w skład mechanizmu załadowczego nie wchodzi podest. W dalszej części protokołu podano z kolei, że stopki na których jechał poszkodowany mocowane były do tylnej klapy pojazdu.
Organ I instancji w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podał, że pracownik stał na podnóżku znajdującym się z tyłu pojazdu. Jednocześnie organ zwrócił uwagę na zapis w instrukcji obsługi pojazdu do wywozu odpadów, w której przewidziano możliwości jazdy na podestach pojazdu. Z kolei organ II instancji wskazał, że pracownik stał na stopkach przy aparacie zasypowym.
W świetle powyższego Sąd zwrócił uwagę na niespójność terminów przyjętych przez organy, a służących opisom elementów nadwozia pojazdu, z udziałem którego doszło do przedmiotowego wypadku przy pracy (stopka, podest, podnóżek, aparat zasypowy itd.). Okoliczność ta ma istotne znaczenie z uwagi na zarzuty podnoszone
w toku postępowania, jak również w skardze przez spółkę, a sprowadzające się do zakwestionowania stanowiska organów. Zdaniem skarżącej w momencie wypadku pracownik nie jechał na stopniu komory ładunkowej, o którym mowa w § 19 rozporządzenia, tylko na podnóżku, który nie stanowi elementu komory ładunkowej
(ani skrzyni zbiorczej), lecz element tylnej klapy pojazdu. Wszystkie pojazdy eksploatowane przez stronę posiadają podnóżki mocowane wyłącznie na klapie tylnej pojazdu, nie zaś na komorze ładunkowej. Skrzynia zaś ładunkowa (zbiorcza) stanowi inną część pojazdu niż tylna klapa.
Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego do protokołu rozprawy samochód, z udziałem którego doszło do wypadku, składa się m.in.
z nieruchomej komory ładowania oraz elementu ruchomego nazywanego klapą załadowczą, ewentualnie odwłokiem, do którego zamontowane są ruchome podnóżki – podesty. Jednocześnie strona zaznaczyła, że stopnie jako elementy nieruchome znajdują się na komorach załadowczych innych pojazdów.
W ocenie Sądu, niekonsekwencja organów w zakresie nazewnictwa powołanych elementów nadwozia pojazdu powoduje, że rozstrzygnięcie organu I instancji,
a w rezultacie organu II instancji jest nieprecyzyjne, co stanowi o naruszeniu
art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto zgodzić się należy ze skarżącą, że brzmienie nakazu stanowi praktycznie powtórzenie treści § 19 rozporządzenia, który zabrania jazdy na stopniach komór ładunkowych, bez jego skonkretyzowania. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że regulacja ustawowa zawiera ogólnie sformułowaną normę, której stosowanie w konkretnej sytuacji wymaga doprecyzowania eliminującego możliwość dowolnej interpretacji i powstania wątpliwości co do zakresu wykonania w konkretnych warunkach. Sformułowanie orzeczonego obowiązku uniemożliwia również kontrolę przez sąd. Z akt sprawy nie wynika bowiem jednoznacznie na jakim elemencie nadwozia jechał poszkodowany pracownik spółki i do jakiej części pojazdu był on przymocowany, a w rezultacie jakim przepisom uchybił pracodawca, co stanowiło podstawę nałożenia na niego obowiązku przez organ.
Wskazana wada rozstrzygnięcia narusza przepis art. 107 § 1 k.p.a. określający elementy decyzji administracyjnej. Określenie w rozstrzygnięciu organu I instancji, zaakceptowanego przez organ odwoławczy, zakresu nałożonego obowiązku nie spełnia przyjętych standardów dotyczących redagowania rozstrzygnięcia, bowiem nie odpowiada warunkom konkretyzacji i precyzyjności w określeniu przedmiotu obowiązku i jego zakresu. Tymczasem rozstrzygnięcie decyzji stanowiące jej obligatoryjny element musi być zredagowane w sposób jasny i zrozumiały niewymagający dodatkowych wyjaśnień.
Ponadto zdaniem Sądu na uwzględnienie zasługują zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania. W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.i.p. nakazuje aby wydanie decyzji poprzedziły ustalenia dokonane w toku kontroli. Ustalenia kontroli w myśl art. 31 ust. 1 omawianej ustawy dokumentowane są w formie protokołu. Podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole (ust. 4); zastrzeżenia należy zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu (ust. 5); w razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 4, inspektor pracy przeprowadzający kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń – zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu. Z kolei stosownie do art. 12 u.p.i.p. w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149).
W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarżąca powinna mieć możliwość wypowiedzenia co do zebranego materiału w szczególności wnieść zarzuty do protokołu przed zamknięciem postępowania przed organem I instancji. Tymczasem protokół pokontrolny nie został jej doręczony przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane bowiem w dniu [...] r., zaś protokół z kontroli został podpisany już po jego wydaniu w dniu [...] r., a w rezultacie nakaz został wydany przed ukończeniem postępowania kontrolnego. Wobec powyższego ustalenia organu I instancji dotyczące miejsca, w którym znajdował się pracownik w momencie wypadku, czyli na podnóżku znajdującym się z tyłu pojazdu należy uznać za nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym. Ma to istotne znaczenie z uwagi na zastrzeżenia strony skarżącej zgłoszone do protokołu w piśmie z dnia 17 lipca 2018 r., już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, mające na celu wykazanie wadliwości stanowiska organu, do których to zastrzeżeń organ odniósł się w piśmie z dnia 1 sierpnia 2018 r., a które wpłynęło do skarżącej już po wydaniu decyzji przez organ II instancji.
Wydając decyzję zobowiązującą stronę skarżącą do określonych działań organ administracji publicznej powinien szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko i wskazać na jakiej podstawie uznał za udowodnione okoliczności będące postawą wydania nakazu. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem organu jest zatem ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę i ich wyjaśnienie.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ I instancji nie wskazał na jakiej podstawie dokonał swoich ustaleń, z racji zgłoszenia zastrzeżeń przez spółkę już po wydaniu nakazu nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności. Z kolei ocenę tą podzieloną przez organ odwoławczy należy uznać za nieuprawnioną, gdyż dokonaną z naruszeniem art. 15 k.p.a. Mając na względzie powyższe, na uwzględnienie zasługuje stanowisko skarżącej, że takie działanie organu pozbawiło ją możliwości obrony swoich praw, gdyż strona nie miała wiedzy na jakim dowodzie oparł się zarówno organ I, jak i II instancji, ten ostatni zaś w poczet materiału dowodowego przyjął protokół z kontroli, zaś do zastrzeżeń strony odniósł się dopiero w piśmie, które zostało jej doręczone po wydaniu decyzji, czyli w dniu [...] r. Powyższe uniemożliwiło skarżącej m.in. zgłoszenie dowodu z oględzin pojazdów do usuwania odpadów z udziałem biegłego, celem ustalenia czy sporny stopień stanowi faktycznie element komory ładunkowej, czy element innej części pojazdu do zbierania odpadów.
W konsekwencji należało stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 15, art. 77 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazane zaś naruszenia uniemożliwiły Sądowi merytoryczne jej rozpoznanie, a w rezultacie odniesienie się do merytorycznych zarzutów skargi. W ponownym postępowaniu rzeczą organu będzie wyeliminowanie wskazanych uchybień i prawidłowe rozważenie i odniesienie się do argumentów podnoszonych przez stronę skarżącą.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. O zwrocie kosztów orzeczono stosownie do art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło